06 Bijlage 4 Participatieverslag

Participatieverslag masterplan Centrum Schalkwijk

28 oktober 2024 Bestuur en Communicatie

Inhoudsopgave 1.

2.

Opzet participatie

3

1.1

Waarom participeren we over het masterplan?

3

1.2

Doel van participatie

3

1.3

Visie en aanpak participatie

3

1.4

Volgorde participatie

3

1.5

Proces participatie masterplan

4

Participatiemomenten masterplan

4

2.1

4

Intern 2.1.1

Kick-off beleidsadviseurs gemeente

4

2.1.2

Expertsessie Commercieel met DTNP en CVvE

5

2.1.3

Twee expertsessies wonen

5

2.1.4

Expertsessie Duurzaamheid

5

2.1.5

Conceptcirkel van de woningcorporaties

5

2.1.6 Gesprekken met lokale initiatieven en partners over maatschappelijke voorzieningen

6

2.2

Stakeholders extern

6

2.3

Bewoners en omwonenden

6

2.3.1

Informatiemarkt Europawegzone

6

2.3.2

Informatiepunt Schalkwijk 2030

7

2.3.3

Pop-up participatie: in gesprek bij het winkelcentrum

7

2.3.4

Online vragenlijst

7

2.3.5

Schalkwijkdebat van de Pletterij

7

3.

Resultaten participatie

8

4.

Dank voor alle medewerking

9

2

1.

Opzet participatie Dit participatieverslag is een samenvatting van de participatie voor het masterplan Centrum Schalkwijk. Het masterplan gaat over fase 3 en verder van de ontwikkelingen in Centrum Schalkwijk. De ingezette participatie-instrumenten zijn bijeenkomsten met verschillende stakeholders, het informatiepunt Schalkwijk 2030, online vragenlijst en pop-up participatie; met bewoners en bezoekers in gesprek in en rondom het winkelcentrum en op de weekmarkt.

1.1 Waarom participeren we over het masterplan? Met de opgave voor Centrum Schalkwijk spelen veel en verschillende belangen mee. Daarom zijn tijdens het opstellen van het masterplan verschillende participatie-instrumenten ingezet voor de verschillende doelgroepen. Bewoners van Schalkwijk zijn op meerdere momenten geïnformeerd over het masterplan en konden hun ideeën geven. Met verschillende stakeholders en experts of expert-organisaties, zowel intern (gemeente) als extern (omgeving), zijn meerdere afstemmings- en participatiemomenten geweest.

1.2 Doel van participatie Het doel van participatie was om stakeholders en experts intensief te betrekken, bewoners te informeren en te betrekken, en in gesprek te blijven met eigenaren en ondernemers. Participatie zorgt voor het versterken van het masterplan, leidt tot betere plannen en zorgt voor een goede relatie en verbinding met verschillende partijen. Het participatietraject legt een stevige basis voor het vervolg van de ontwikkeling van dit gebied.

1.3 Visie en aanpak participatie De participatie was er op gericht om de stakeholders en belanghebbenden tijdens het proces zo goed mogelijk mee te nemen en mee te laten denken over de plannen. De bewoners zijn op meerdere momenten geïnformeerd en meegenomen. Ook zijn zij actief bevraagd over wat zij nu missen in Centrum Schalkwijk. Alle resultaten en input uit de participatie is meegenomen en zo goed mogelijk verwerkt in dit masterplan.

1.4 Volgorde participatie De ontwikkeling van Centrum Schalkwijk naar een multifunctioneel stadsdeelcentrum, een gebied waar gewinkeld, gewoond en gewerkt gaat worden, is complex. De verandering naar een nieuw centrum vraagt daarom om continue interne afstemming, inbreng van experts (intern en extern), belanghebbenden, ondernemers en bewoners. Voor het maken van de plannen hielden we de onderstaande volgorde in participatie aan, soms in een parallel spoor. • Intern gaat voor extern: Eerst de interne organisatie informeren en betrekken daarna de externe organisatie. Onder intern verstaan we ook de externe experts die door gemeente Haarlem zijn aangetrokken om mee te denken over het masterplan. • Belanghebbend voor niet-belanghebbend: Met belanghebbende partijen, zoals de Coöperatieve Vereniging van Eigenaren Winkelcentrum Schalkwijk (CVvE), vastgoed eigenaren, woningbouw

3

corporaties, Provincie Noord-Holland is meerdere keren in een vroegtijdig stadium betrokken en om inbreng gevraagd. • Georganiseerd voor ongeorganiseerd: De georganiseerde partijen, zoals wijkraden, winkeliersvereniging Centrum Schalkwijk, Ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem platform groen, zijn betrokken en geïnformeerd voordat de bredere omgeving werd betrokken en gevraagd werd mee te denken.

1.5 Proces participatie masterplan • Voor 2022: In het kader van de herontwikkeling van fase 1 en fase 2 van Centrum Schalkwijk is er al op verschillende manieren geparticipeerd met de omgeving, onder andere doormiddel van bijeenkomsten en inspraakperiodes. Deze uitkomsten zijn ook meegenomen bij het opstellen van het masterplan. • September 2022 – heden: doorlopend gesprekken met stakeholders, experts, CVvE, corporaties en mensen uit de omgeving. Ook zijn er expertsessies georganiseerd over verschillende thema’s. Doel: informeren, betrekken en samen werken aan uitgangspunten voor het masterplan. • Februari 2024: opening informatiepunt Schalkwijk 2030 Doel: informeren en betrekken van bewoners van Schalkwijk over de ontwikkelingen in Schalkwijk, met de nadruk op de Europawegzone én het Centrum Schalwijk waaronder masterplan. • April 2024: pop-up participatie in en rondom het winkelcentrum. Gesproken met ongeveer 70 mensen. Op twee dagdelen gingen het projectteam van gemeente Haarlem en Rijnboutt in gesprek met bezoekers van Centrum Schalkwijk. Dit was op zaterdag 20 april en tijdens de dinsdagmarkt op 23 april. Doel: Weten wat mensen missen in het centrum van Schalkwijk, wat zij graag anders willen zien, ideeën voor het centrum en waarom zij nu in het centrum komen. • April – mei 2024: online vragenlijst.

Respons: 826 ingevulde vragenlijsten Doel: Weten wat mensen missen in het centrum van Schalkwijk, wat zij graag anders willen zien, ideeën voor het centrum en waarom zij nu in het centrum komen.

2.

Participatiemomenten masterplan De participatiemomenten voor de verschillende stakeholders staan hieronder uitgewerkt. De gemeente heeft veel verschillende partijen betrokken, gehoord en hun ideeën verwerkt in het masterplan. We onderscheiden drie doelgroepen: intern, extern en bewoners/omwonenden.

2.1 Intern 2.1.1 Kick-off beleidsadviseurs gemeente Voorjaar 2023 Meerdere sessies met de gemeentelijke experts en beleidsmedewerkers om vanuit hun beleidsveld, de dagelijkse praktijk, hun contacten in,- en kennis van Schalkwijk mee te denken over de kansen voor Centrum Schalkwijk,

4

2.1.2 Expertsessie Commercieel met DTNP en CVvE September 2023 - oktober 2024 DTNP maakte een toekomstvisie voor het winkelcentrum ‘Centrum Schalkwijk’, in opdracht van de CVvE (Vereniging van Eigenaren van het winkelcentrum) en de gemeente Haarlem. DTNP adviseert overheden en marktpartijen over de ruimtelijke, economische en sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van dorp en stad. In meerdere sessies en overleggen is gekeken hoe de toekomstvisie van DTNP vorm kan worden gegeven in het stedenbouwkundig ontwerp masterplan. Waarbij veel aandacht is besteed aan de structuur van het centrum en de beoogde plek van de publieke voorzieningen. 2.1.3 Twee expertsessies wonen Oktober 2023 / november 2023 Gemeente Haarlem organiseerde twee keer een expertsessie over het thema wonen. Eén met de woningcorporaties apart en een tweede sessie met woningcorporaties, ontwikkelaars en beleggers. Bij beide sessies waren marktdeskundigen en experts van collectieve woonvormen aanwezig. Doel van de sessies waren het ophalen van input, feedback en inspiratie voor het masterplan met daarin een goede visie op het toekomstige wonen in Centrum Schalkwijk. Een visie die aansluit en versterkt op dat wat er in de eerdere fasen al is gerealiseerd, maar ook verbinding maakt met de bestaande wijken en buurten en recent gerealiseerde nieuwbouw in Schalkwijk.

In de sessies is nagedacht wat voor stadsdeelcentrum er wordt gemaakt, welke doelgroepen je hier wil bedienen en op welke momenten van de dag. Het creëren van een prettig woonklimaat met publieke en meer private plekken voor verblijven en voldoende aandacht aan sociale veiligheid bleek belangrijk. Passende woningen voor een langdurige wooncarrière, binding met de buurt en gemeenschapszin (omkijken naar elkaar), mogelijkheden voor ontmoeting en doorstroming vanuit de wijk zijn belangrijke ingrediënten voor een geslaagde ontwikkeling. Tegelijkertijd moet het plan ook uitvoerbaar zijn. 2.1.4 Expertsessie Duurzaamheid December 2023 Gemeente Haarlem organiseerde in samenwerking met Groot Ecobouw BV – expert op het gebied van Energieneutraal & duurzaam bouwen - een werksessie over duurzaamheidskansen bij de herontwikkeling van Centrum Schalkwijk. Dit was een interne kick-off sessie om te bespreken welke kansen er liggen voor duurzaamheid aan de hand van de zes strategische keuzes uit de omgevingsvisie van Haarlem. Belangrijke conclusie was dat er kansen liggen voor circulaire materialen, groen/ ecologie op de lagere daken, zonnepanelen op de hogere daken en een combinatie van groen/ ecologie en zonnepanelen op de middelhoge daken.

De uiteindelijke kansen voor duurzaamheid zijn in het traject masterplan nader onderzocht en concreet gedefinieerd in samenhang met de masterplan ontwerp van Rijnboutt. 2.1.5 Conceptcirkel van de woningcorporaties Juni - September 2024 De woningcorporaties Elan Wonen, Pré Wonen en Ymere hebben samen met de gemeente Haarlem, Triple Threat en Buurts nagedacht over wat voor woongebied Centrum Schalkwijk zou moeten worden. En welk type woningen en voorzieningen daarbij passen. Partijen hebben hierover gesproken in de vorm van een conceptcirkel. De drie Haarlemse corporaties hebben op basis van deze gesprekken hun visie op de sociale opgave verwoord. Zie bijlage 5 "Centrum Schalkwijk Fase 3 Visie op de sociale opgave Vliegwiel voor alle wijken" voor de uitkomsten van de conceptcirkel.

5

2.1.6 Gesprekken met lokale initiatieven en partners over maatschappelijke voorzieningen November 2023 - juli 2024 Adviesbureau STIPO deed in opdracht van Gemeente Haarlem onderzoek naar de voorzieningenbehoefte voor Centrum Schalkwijk. Het doel was een realistisch, haalbaar sociaalmaatschappelijk voorzieningen programma op te stellen, passend bij de huidige en toekomstige bewoners en de sociaal maatschappelijke uitdagingen in de wijk. Dit heeft STIPO gedaan door in gesprek te gaan met bevlogen professionals, ondernemers, initiatiefnemers en ambtenaren. De uitkomsten van deze interviews heeft STIPO naast eerdere studies en de beschikbare beleids- en projectdocumentatie gelegd, waaruit de visie voor het voorzieningenprogramma is gevolgd. Voor de resultaten van dit onderzoekstraject zie bijlage 3 "Een nieuwe toekomst voor Centrum Schalkwijk; Een visie op de sociaal-maatschappelijke voorzieningen".

2.2 Stakeholders extern Tijdens het hele proces om te komen tot het masterplan was er afstemming met diverse belanghebbenden en stakeholders. Hieronder een korte opsomming: • Beroepsonderwijs - afstemmingsoverleg met NOVA en InHolland over behoefte voor beroepsonderwijs in Schalkwijk (september 2023) • Adviescommissie OmgevingsKwaliteit (AOK) - Kennismaking met Bureau Rijnboutt (Supervisor) en bespreken eerste principes voor de uitwerking van het masterplan (september 2023) • Platform groen - bespreken principes voor de openbare ruimte Rijnboutt (december 2023) • AOK - presentatie van de drie modellen door de gemeente en Rijnboutt (januari 2024) • Ledenvergadering CVvE - Presentatie van de drie modellen door de gemeente en Rijnboutt (februari 2024) • Commissie ontwikkeling raadsmarkt - presentatie aan de raadsleden van de sociaal maatschappelijke, programmatische- en ruimtelijke opgaven voor het Centrum Schalkwijk. (februari 2024).

• Vier wijkraden en CVvE klankbordoverleg - presentatie van de drie modellen door de gemeente (maart 2024) • AOK - presentatie van de uitgangspunten voor het voorkeursmodel (maart 2024) • AOK - presentatie van het voorkeursmodel (juni 2024) • Ledenvergadering CVvE - presentatie van het voorkeursmodel door de gemeente en Rijnboutt (juni 2024) • Commissie ontwikkeling werkbezoek aan het Informatiepunt Schalkwijk 2030 - Presentatie van het voorkeursmodel en de programmamix voor het Centrum Schalkwijk. (juni 2024) • Platform groen - presentatie en bespreken van het groenconcept masterplan Rijnboutt (juni 2024)

2.3 Bewoners en omwonenden In het kader van de totale herontwikkeling van Centrum Schalkwijk en de voorgaande fases, zijn bewoners en omwonenden op verschillende momenten al betrokken en geïnformeerd. Vanaf eind 2022 is de meeste aandacht uitgegaan naar het masterplan voor Centrum Schalkwijk. In het voorjaar 2024 zijn bewoners concreter betrokken: met een online vragenlijst en twee pop-up participatiemomenten in en rondom het winkelcentrum. 2.3.1 Informatiemarkt Europawegzone November 2022

6

De informatiemarkt was op twee dagdelen in november 2022. Voor de bewoners van Schalkwijk, in het centrum van Schalkwijk. Centraal stonden de ontwikkelingen in Schalkwijk en vooral de ontwikkelingen in het centrum. Bezoekers werden geïnformeerd over de ontwikkelingen van Centrum Schalkwijk en konden de plannen lezen voor het gebied. 2.3.2 Informatiepunt Schalkwijk 2030 Vanaf februari 2024 In februari 2024 opende het informatiepunt Schalkwijk 2030 en was deze plek op drie vaste dagdelen in de week open. Een plek waar bewoners van Schalkwijk naar binnen konden lopen voor meer informatie over de ontwikkelingen in Centrum Schalkwijk en over het masterplan. Vanaf mei 2024 staat ook de maquette van Europawegzone inclusief de vergunde ontwikkelingen in Centrum Schalkwijk in het informatiepunt. 2.3.3 Pop-up participatie: in gesprek bij het winkelcentrum April 2024 Op zaterdag 20 april en dinsdagochtend 23 april ging het projectteam in gesprek met bezoekers van Centrum Schalkwijk en werden er korte interviews gehouden. Dit sloot aan op en was een verdieping van de online vragenlijst. Ook vroegen we hen naar hun voorkeuren hoe het nieuwe centrum er uit moest komen te zien door voorbeelden (doelbeelden) te laten zien.

Korte samenvatting pop-up participatie Het winkelcentrum is verouderd, mensen komen er voor de praktische zaken, zoals boodschappen. Voor andere boodschappen gaan ze naar het centrum van Haarlem. De plek is niet aantrekkelijk/uitnodigend en er mag meer leven komen. Denk aan ontmoetingsplekken binnen en buiten, meer groen en ook een ander aanbod van winkels. Zodat je niet weg hoeft uit Schalkwijk. 2.3.4 Online vragenlijst 19 april tot en met 5 mei 2024 Via het sociaal medium Instagram van de gemeente Haarlem werden bewoners in Schalkwijk gevraagd een online vragenlijst in te vullen. Over wat ze missen in Centrum Schalkwijk, waarom kom je naar deze plek en welke ideeën zij hebben voor de ruimte buiten. De vragenlijst had zowel gesloten als open antwoordmogelijkheden. In totaal vulden 826 Haarlemmers de vragenlijst in. • De vragenlijst werd uitgezet via het sociaal medium Instagram. Gemeente Haarlem zorgde via targetting online. • De vragenlijst werd ook uitgezet via partners in de wijk: wijkraden, Genootschap Oud-Schalkwijk Haarlem en Triple Threat. • Via Facebook kwamen een aantal reacties binnen op het bericht over de online vragenlijst.

Korte samenvatting online vragenlijst Uit de vragenlijst blijkt dat men vooral naar het winkelcentrum komt voor de praktische aspecten, zoals boodschappen doen. De sfeer en de uitstraling worden op dit moment niet als heel positief ervaren. En men mist diversiteit in het aanbod van winkels. Ook wordt aangegeven dat men ontmoetings- en werkplekken, culturele voorzieningen missen en een meer groene en aantrekkelijke uitstraling willen. Ideeën die worden genoemd zijn groen, parkachtige ruimtes met bankjes, gezellige eet- en drinkgelegenheden, diverse aanbod van winkels en meer mogelijkheden voor ontmoeting en ontspanning. 2.3.5 Schalkwijkdebat van de Pletterij Op 19 juni 2024 stond het 10e Schalkwijkdebat in het teken van de ontwikkeling van het Centrum Schalkwijk. Het oude winkelcentrum van Schalkwijk wordt ontwikkeld tot een nieuw stadsdeelhart

7

van Schalkwijk. Hier moeten straks de verschillende functies samen komen die de bewoners van Schalkwijk, straks 49.000 inwoners, nodig hebben. Hoe maken we Centrum Schalkwijk tot een aantrekkelijk stadsdeelcentrum? Er wordt gedacht aan een breed aanbod van publieke functies, te denken aan winkels, horeca, werkplekken, sport, cultuur en maatschappelijke functies. Maar hoe die functies gaan worden ingevuld staat nog niet vast. Wat vinden de toekomstige gebruikers, de inwoners van Schalkwijk, waar hebben zij behoefte aan? Een inleiding wordt gehouden door Jasper de Jong (gemeente, planoloog) en Lisette van Rhijn (STIPO). Zij lichten de plannen voor het nieuwe Stadsdeelcentrum Schalkwijk toe. Welke functies gaan er komen, wat is de tijdsplanning? Floor Roduner is verantwoordelijk wethouder namens de gemeente Haarlem. Mustafa Barbouch van stichting Multiculturele Jongeren Geluid (MJG) uit Den Haag vertelt hoe in Den Haag culturele activiteiten in de Schildersbuurt zijn opgezet. Verder zijn aanwezig Daniëlle van Vliet van de Bibliotheek Haarlem, Hein Pijnenburg van de wereldmuziek school, Okrah Donkor van Triple Threat en Mohamed El Mesbahe van stichting Hattrick, beiden doen activiteiten voor jongeren in Schalkwijk, Frank van den Hoff van stichting Buurts en Aydin Karaman, initiatiefnemer van de Foodhal Schalkwijk.

Dit is de link voor het schalkwijkdebat in de Pletterij op 19 juni 2024: Debat: Hoe maken we Schalkwijk centrum aantrekkelijk? – Ontmoetingskerk Schalkwijk - Pletterij YouTube

3.

Resultaten participatie In onderstaand schema staan opmerkingen en ideeën van bewoners, stakeholders en belanghebbenden, intern en extern. Het overzicht laat op hoofdlijnen zien wat we hebben gehoord en waar dat een plek heeft gekregen in het masterplan. Welke input hebben we gekregen? Sfeer en uitstraling winkelcentrum De sfeer en uitstraling van het winkelcentrum vallen tegen, veel leegstand, gebrek aan variatie en verouderde uitstraling

Divers horeca- en winkelaanbod Er wordt gevraagd om meer diversiteit in winkels, van grote ketens zoals H&M en Zara tot speciaalzaken zoals een biologische slagerij en schoenmaker. Ook is er vraag naar meer

Hoe nemen we dat mee in het masterplan? Het nieuwe centrum krijgt een hele andere uitstraling. In het masterplan zijn richtlijnen opgenomen voor meer groen, een frisse en gevarieerde uitstraling en plekken om elkaar te ontmoeten. Er is ruimte gemaakt voor maatschappelijke voorzieningen Welke voorzieningen er precies gaan komen, dat hangt af van de partijen die hier uiteindelijk gaan vestigen. Wel faciliteert gemeente Haarlem met het masterplan de variatie waar ook de omgeving naar op zoek is door het neerzetten van een

Wat nemen we mee in een latere fase? In de verdere ontwerpfase wordt uitgewerkt hoe we concreet het winkelaanbod, en de sociaal maatschappelijke voorzieningen willen invullen.

8

horecagelegenheden. Met name koffietentjes, lunchrooms en restaurants met een gevarieerd en gezond aanbod.

Overige voorzieningen en faciliteiten Er wordt gevraagd om culturele voorzieningen, zoals een theater of bioscoop, sportfaciliteiten, een bibliotheek en studie- en werkplekken. Verder worden openbare toiletvoorzieningen en goede (overdekte) fietsenstallingen gemist. Ontmoetingsplekken Ook noemt men ontmoetingsplekken in de vorm van terrassen, openbare zitgelegenheden en een plek voor jongeren om samen te komen.

Sfeer en uitstraling Over het algemeen mist Centrum Schalkwijk sfeer, uitstraling en gezelligheid. Verbeteringen in de esthetiek, meer groen en aantrekkelijke plekken om te ontspannen worden gewenst.

4.

compacte commercieel aantrekkelijke winkelstructuur met een aandeel betaalbare winkelruimte om zo ook de lokale ondernemers een kans te geven in het nieuwe Centrum Schalkwijk. Centrum Schalkwijk wordt een gebied waar ruimte is voor winkelen, wonen, werken en sociale ontmoeting. De programmamix in de vraag sluit aan bij de onderzoeksuitkomsten van de gemeente en STIPO. In de programmatabel van het masterplan zijn daarom deze voorzieningen ook meegenomen. Ontmoeting en samenkomen is een belangrijk uitgangspunt voor Centrum Schalkwijk en het masterplan wat voor fase 3 wordt gemaakt. In het masterplan staat waar bijvoorbeeld terrassen, ontmoetingsplekken, bankjes kunnen komen. Het masterplan zet in op prettige omgeving, ontmoeting en verblijf. Met meer redenen voor bezoek, groen en gezelligheid. Dit doen we bijvoorbeeld door een interessante stad op ooghoogte te maken, publieke plekken af te wisselen met private plekken, kwalitatieve gebouwen en openbare ruimte te realiseren.

Hoe de ontmoetingsplekken, terrassen en zitgelegenheden eruit komen te zien wordt verder uitgewerkt bij het stedenbouwkundig ontwerp, de volgende fase van dit traject. Eerst moet het masterplan worden vastgesteld door de raad.

Dank voor alle medewerking Gemeente Haarlem en alle partijen die aan het masterplan Centrum Schalkwijk gewerkt hebben wil iedereen hartelijk danken voor het meedenken en de inbreng die is gegeven tijdens gesprekken of online op het masterplan. Dit zijn bewoners, wijkraden, organisaties in de stad, ondernemers, experts en andere belanghebbenden. Het masterplan is een product geworden van ons allemaal. En door de inbreng van alle genoemde bijdragers is het masterplan beter geworden.

9

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 28 oktober 2024

Tekst: Siona van Boven, Michael Kaldenhoven, Jasper de Jong ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 10