05-20 Inspreekbijdrage - schriftelijk - Platform Groen mbt Advies bomenverordening 2021

Advies bomenverordening 2021 17 mei 2021

Advies voor een groener Haarlem Advies aan: raadscommissie beheer / gemeenteraad Contactpersonen voor dit advies: Hilde Prins hildeprins@hetnet.nl en Harry Hobo harriehobo@gmail.com

Samenvatting advies De bomenverordening regelt het behoud en het kappen van bomen. Bomen vormen in een compacte stad als Haarlem een schaars goed waarmee zorgvuldig moet worden omgesprongen omdat zij vele ecosysteemdiensten leveren. Alle gemeentelijke bomen zijn geplant met het doel de stad te verfraaien. Het platform is uitermate verheugt dat er nu een geactualiseerde verordening voorligt. Op enkele punten adviseren wij echter om deze op drie punten gewijzigd vast te stellen: - Kies als criterium voor de kapvergunningenplicht voor 15 cm in plaats 10 cm; - Laat in ruil daarvoor de criteria voor de perceelafmeting en de zichtbaarheid van particuliere bomen (art. 2.3) vervallen. - Handhaaf artikel 7 uit de oude bomenverordening (standaardvoorwaarde van niet-gebruik). Daarnaast vragen wij aandacht voor het verbeteren van de voorwaarden bij de uitvoering van de bomenverordening. Criterium stamdoorsnede in nieuwe bomenverordening Het college stelt voor om in de bomenverordening nieuwe criteria op te nemen voor de kapvergunningenplicht. In de nieuwe situatie zou een kapvergunning worden vereist voor elke boom in en zichtbaar vanuit de openbare ruimte met een stamdoorsnede van 10 cm en meer. In de oude verordening was dat 20 cm. Het Platvorm Groen ondersteunt van harte het voornemen om het criterium aan te scherpen.

Gezien de ervaringen van de laatste jaren en het sterk toegenomen belang van bomen in de stad is het hard nodig om volwassen bomen zo veel mogelijk te beschermen. Echter, de stap naar 10 cm is wel erg rigoureus. Dat zou betekenen dat ook kapvergunningen nodig worden voor zeer veel betrekkelijk jonge bomen die voor de meeste soorten nog verhoudingsgewijs gemakkelijk vervangen kunnen worden. Dergelijke kapvergunningen zullen in de praktijk dan ook doorgaans worden verleend. Met andere woorden, er ontstaat een veel grotere werklast voor het ambtelijk apparaat zonder dat dit relevant bijdraagt aan de bescherming van bomen in de stad. Het Platform adviseert daarom als nieuw criterium te kiezen voor 15 cm doorsnede1. Nog beter sou zijn dit “grootte“-criterium te veranderen in een maat voor de omtrek van de stam op 1 meter hoogte; bijv. een omvang van 50 cm.2 Gezonde bomen van deze maat en groter zijn min of meer volwassen, hebben een grote bladmassa en behoeven daarom daadwerkelijke bescherming. Bijkomend voordeel: het criterium van 15 cm sluit aan bij de betreffende regelgeving van de gemeente Bloemendaal.

1

We zijn ons ervan bewust dat we hiermee afwijken van de eerder door de commissie aangegeven voorkeur voor een criterium van 10 cm. Toch menen wij dat 15 cm een betere oplossing is in de afweging tussen werklast en dus kosten enerzijds en de gewenste bescherming van bomen anderzijds. 2 Dit is voor particuliere aanvragers van een vergunning makkelijker op te meten. Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Sjoerd Andela sandela@haarlem.nl 1

Kapvergunning voor alle grote bomen, ook in particuliere tuinen Nieuw worden kapvergunningen ook verplicht voor bomen in particuliere tuinen. Wij achten dat een goede zaak, want ook die bomen zijn van grote waarde voor het leefklimaat en de biodiversiteit! In de verordening geldt vergunningplicht voor particulieren echter niet voor bomen op percelen van minder dan 160m2, niet zichtbaar vanaf de openbare weg (art. 2.3), Beide criteria, maar met name het criterium zichtbaarheid, kunnen naar ons oordeel aanleiding geven tot vele onverkwikkelijke discussies en daarmee onduidelijkheden in de handhaving. Hoe wordt de zichtbaarheid precies bepaald? Hoeveel van de boom moet vanuit de openbare ruimte zichtbaar zijn? En vanuit welk standpunt? De gemeente Amsterdam heeft mede om deze reden het criterium van de perceelgrootte al laten vervallen. Het Platform Groen pleit er daarom voor om deze aanvullende criteria te schrappen. Laten we met het oog op een goede handhaving werken met zo helder mogelijke criteria! De perceelgrootte en mate van zichtbaarheid vanuit de openbare ruimte kunnen natuurlijk wel een rol spelen bij de beoordeling van kapvergunningaanvragen in de praktijk.

Handhaving artikel 7 uit oude bomenverordening In de oude bomenverordening is in artikel 7 - standaardvoorwaarde van niet-gebruik - geregeld dat gedurende de termijn dat er geen beslissing is genomen op een bezwaarschrift er geen gebruik kan worden gemaakt van de verleende kapvergunning. Dat artikel is in 2020 een aantal malen besproken met de gemeente en gemeentelijke juristen; er was overeenstemming met de stakeholders dat dit gehandhaafd kon blijven. De juridische basis ervoor is aanwezig. Ook de landelijke Bomenstichting acht handhaving van dit artikel redelijk en juridisch mogelijk. In de nu voorliggende versie van de Bomenverordening blijkt dit artikel verwijderd. De consequentie hiervan zal zijn dat elke verleende kapvergunning na 6 weken bezwaartermijn uitvoerbaar is en de boom/bomen gekapt kan/kunnen worden, behalve als er een kostbare juridische procedure voor een voorlopige voorziening wordt gestart. Dit is zowel kostbaar voor de gemeente als voor belanghebbenden. Het platform adviseert daarom artikel 7 ook in de nieuwe bomenverordening te handhaven. Verbeter de voorwaarden voor een goede uitvoering van de bomenverordening Rol commissie beheer De afgelopen jaren was onvoldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar voor de beoordeling en motivering van kapvergunningen.

Dit gebrek aan kennis heeft geresulteerd in kapvergunningen waartegen burgers procedures hebben moeten voeren om de doelstellingen van het collegeprogramma te waarborgen. Het is een taak van de raad om het college te controleren. Leg daarom vast dat complexe kapaanvragen altijd via de commissie Beheer (verantwoordelijk voor gebruik van de openbare ruimte) of de raad gaan. De ambtelijke eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering van de verordening zou onder een ‘rentmeester groen’ moeten vallen. Met adviesrecht conform de stadsarchitect. Iemand die, zoals in een museum, verantwoordelijk is voor al het groen. Die inzage heeft in beleid en beleidsuitvoering waar dat consequenties heeft voor het groen in de stad. Motivering De motivering van de vergunning wordt door de beleidsafdeling aangeleverd. De verordening functioneert echter alleen als juridisch deskundigen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering (politiek gevoelig, juridische kennis, weten wanneer natuurwaarden in het geding zijn e.d.). Dus geen milieudeskundige, gebiedsbeheerder of boomverzorger zoals in de afgelopen jaren. Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Sjoerd Andela sandela@haarlem.nl 2

Ambtelijke capaciteit Voor een goede uitvoering – zorgvuldige beoordeling en afhandeling van kapaanvragen – is voldoende ter zake kundige ambtelijke capaciteit onmisbaar. In het verleden bleek dat in de praktijk te vaak een knelpunt. Handhaving Er wordt nu niet gehandhaafd of een vergunning op de juiste wijze is uitgevoerd. Dat is geen prioriteit in het Handhavingsprogramma. Het is aan de raad om hier meer aandacht voor te vragen als dit programma weer aan de orde is. Overige aanbevelingen • In het nog vast te stellen Groenbeleidsplan de te bereiken doelen voor bomen SMART te formuleren. • Het Bomenbeleidsplan 2009 op korte termijn te actualiseren om de interpretatie van de verordening vast te leggen in beleid. Voor de motivering van boombehoud moet verwezen kunnen worden naar een groen- bomen- of landschapsplan bv op kaarten in het Groen- of Bomenbeleidsplan. • De lijst van de monumentale bomen periodiek te actualiseren, minimaal elke 4 jaar. • De vrijstelling van kleine tuinen op te heffen en dit regelen in het Bomenbeleidsplan met aandacht voor groenarme wijken. • Levensduur verlengend onderhoud van bomen in de DDO op te nemen zodat er voor minder bomen voortijdig een kapvergunning wordt aangevraagd.

Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Sjoerd Andela sandela@haarlem.nl 3