05-19 transcript commissie Ontwikkeling

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE ONTWIKKELING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 19 mei 2022

1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: O, hij voert het woord. Nou, fantastisch. Maar … Mijnheer Slik, gaat het ... Het gaat lukken zo, hè? Met de instructies. Oké. Welkom met de commissievergadering van Ontwikkeling, 19 mei. Als iemand denkt dat de voorzitter er raar uitziet, vanuit de verte ziet u het niet, maar ik heb een hockeybal tegen mijn kop gekregen. Dus ik … Oké, niet te zien, maar ik dacht voordat jullie gaan speculeren dat ik iets eng heb, ik leef nog en je zal wel zien dat ik wel redelijk sportief ben. Dus dat is misschien dan weer een pre. Nou, welkom, mensen thuis en op de tribune. We hebben een bericht van verhindering van de heer Blokpoel en de heer Bruch van de VVD. Die zijn er allebei niet, maar we hebben in ons midden wel de heer Baars, Robert-Jan Baars. Die is vorige week geïnstalleerd. Toch? Vorige week? Welkom in deze commissie en hij gaat de zaak overnemen van de heren die … Ja, dat gaat denk ik wel lukken.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Gaan we over naar het vaststellen van de agenda. Wie heeft nog een op… O, mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Ja, mijnheer Drost komt wel, maar hij komt wat later. Dat wilde ik dan toch nog even laten weten. De voorzitter: Nee, dat is fijn dat we dat weten. Mevrouw Klazes: Fijn, hè? De voorzitter: Ja nee, daar ben ik blij mee. Mijnheer Drost is natuurlijk mijn vriend. Gaan we de agenda vaststellen. Zijn er, is die conform? Kunnen we alle dingen afhandelen? Zoveel staat er niet op hoor. Oké, gaan we dat gewoon doen.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan gaan we na of er nog mensen zijn die een mededeling hebben van de commissie. Niemand, hè? O ja? Mijnheer Krouwels van de D66. Gaat u gang. De heer Krouwels: Ja, dank u wel, voorzitter. Op de ter kennisname stukken staat periodieke terugkoppeling overeenkomst Airbnb. Die wil ik niet agenderen, maar ik wil wel gewoon een compliment geven aan het college en bij deze mijnheer Berkhout en eigenlijk ook de PvdA voor het initiatief, want dit is echt wel hoe het zou moeten. We zien problematiek, dat wordt goed uitgevoerd en ik vind het echt een compliment waardig. De voorzitter: Dat vind ik nou hartstikke leuk van u. Dank u wel. Dan … Kijk, mijnheer Berkhout mag zelf ook gelijk wat zeggen. Mijnheer Berkhout, gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Ja, dank u wel, voorzitter. Eén mededeling vanuit het college, heeft te maken met de flitsbezorging. Vorige commissievergadering spraken we daarover natuurlijk en daar namen we u ook mee dat we de week daarop eigenlijk zouden gaan spreken met de flitsbezorgers zelf. Nou, dat is inmiddels gebeurd. Dus ik dacht ik koppel u eventjes daarover terug. Het mooie nieuws is, de gesprekken met de

1

flitsbezorgdiensten zijn constructief verlopen. Zij hebben wel, we hadden natuurlijk geconstateerd dat er overlast is. Zowel als het gaat om de stalling, de uitstraling en de overlast en zij hebben in ieder geval als het gaat om de stalling, ze gaan voornamelijk de fietsen binnen stallen, bezorgers binnen laten wachten, met de omgeving in gesprek, veiligheidstrainingen geven in het verkeer aan de bezorgers. Dus ze gaan de uitstraling van de panden verbeteren. Alle drie de flitsbezorgdiensten zijn bereid de bestickering weg te halen en te zorgen voor een passender invulling van de etalages en zij willen zich ook op het moment dat ze een locatie op het oog hebben voor een nieuwe vestiging, melden ze dat eerst bij de gemeente en leggen dit voor. Dus een constructieve houding geconstateerd en ze gaan ook echt aan de slag. De tweede is de jurisprudentie. Er is nog steeds geen heldere landelijke jurisprudentie. De meest recente uitspraken lijken ons standpunt dat flitsbezorging geen detailhandel is te ondersteunen, maar hogere rechtsorganen zoals de Raad van State hebben hier nog geen uitspraak over gedaan. Nou, dan het vervolg. Dus het lijkt erop dat de flitsbezorgdiensten doen wat ze aangegeven hebben. We blijven dit wel kritisch volgen.

We blijven de landelijke discussie volgen en er wordt gewerkt aan een nieuwe nota die voor de zomer door het college wordt vastgesteld op dit vlak. De voorzitter: Ja? Iedereen tevreden met dit ant… Met deze mededeling, was het trouwens. En dan is mijn vraag nog aan de wethouder, zijn er onlangs nog bestuursvergaderingen geweest in gemeenschappelijke regelingen of zoiets, waar u nog iets over kunt zeggen of had u gewoon vrij? Was er niks. Wethouder Berkhout: Nee, er was voldoende, voorzitter. Nee, inderdaad, ik hoorde dat ook eventjes door de griffie gezegd, het Algemeen Bestuur van de Recreatieschap Spaarnwoude, waar ik zitting in neem, is vorige week bij elkaar gekomen, maar ik denk we dat prima kunnen bespreken bij de jaarstukken die ook volgens mij op de volgende commissies staan. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan hebben we dit agendapunt ook gehad. 4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst – de lijsten zijn toegevoegd De voorzitter: Gaan we nu over naar punt 4, de agenda van de komende commissievergadering, de Jaarplanning en de Actielijst van de Commissie Ontwikkeling. Zijn er op de Jaarplanning en Actielijst nog zaken waar de commissie iets wil vragen? Mevrouw Van den Broek, Dierenpartij. Partij voor de Dieren, sorry. Mevrouw Van den Broek: Heel goed. Ja, we wilden graag voor de volgende commissievergadering de situatie rondom de kapvergunning … De voorzitter: Maar wacht even, dat komt hierna. Mevrouw Van den Broek: O, dat komt hierna. O, sorry. De voorzitter: Nee, er staat helemaal niks op de … Of niemand heeft ernaar gekeken, dat kan natuurlijk ook. Dat laten we dan zo staan. Dan wil ik even vooruitblikken naar de vergadering van 9 juni. Dan is ter advisering ontvangen de verordening op de Adviescommissie van de omgevingskwaliteit. Dit is een beetje dat u dat ongeveer weet. De Jaarrekening die komt er natuurlijk aan en dat gaan we dan alleen wat de Commissie Ontwikkeling betreft bespreken en dan is er ook nog de zienswijze op de ontwerpbegroting van de gemeenschappelijke regeling Noord-Hollands Archief. Kunnen we ook verwachten en dus de financiële stukken van het Recreatieschap Spaarnwoude, waar de heer Berkhout het net over had. Onder voorbehoud van aanlevering. Dus dat komt eraan.

Ter bespreking is ook ontvangen de herbouw van het Posthuis

2

Zaanenpark, ook onder voorbereid aan levering en daarbij wil ik dan toch even een waarschuwing geven voor u dat er nog heel veel andere nota’s uit B en W van komende dinsdag aangekondigd zijn voor eventueel de vergadering van 9 juni en dat zeg ik omdat we natuurlijk bij de actieve informatie ook allemaal dingen hebben gekregen en de vraag is nu aan u, mevrouw Van den Broek, of u iets wil agenderen. Dus dat komt er dan nog bij. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel, voorzitter. We wilden graag de behandeling van de kapvergunning voor de bomen aan de Gonnetstraat op de agenda zetten voor volgende keer. De voorzitter: En de motivatie, heeft u die ook? Mevrouw Van den Broek: Ja, want … De voorzitter: Is gewoon belangrijk. Mevrouw Van den Broek: Het moest in samenhang worden besproken met het bestemmingsplan en het is van Beheer naar Ontwikkeling gegaan. De voorzitter: Oké. Wordt het ondersteund? U wil een vraag stellen. Mevrouw Verhoeff, Partij van de Arbeid. Mevrouw Van den Broek: De WOB-verzoeken … O, het stuk ligt, de besluitenlijst van 18 januari van B en W, waarin ze meewerken aan de kapvergunning. De voorzitter: Mevrouw Klazes lost het op, gaat uw gang. Mevrouw Klazes: Voorzitter, dat scheelt weer tijd. Ja, want ik heb me hier ook in verdiept. Het heeft mij ook zorgen gebaard en ik heb de vrijheid genomen om de ontwikkelaar te bellen.

Nou, nu lijkt het directe gevaar van de kap van de bomen vooralsnog afgewend en ik steun wel het verzoek om het in een breder perspectief te behandelen, maar dan ook graag met de onderliggende stukken van een WOB-verzoek, wat volgens mij naar buiten is gekomen. Alle andere stukken die raken aan dit onderwerp en die van belang zijn voor de toekomst van het bestemmingsplan en van dit soort regelingen. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff heeft nu het woord. Mevrouw Verhoeff: Ja, sorry. Ik wil wel graag de commissie hier, ik heb ook een paar jaar in de Commissie Beheer gezeten, vragen om, ook al gaat mijn hart ook uit naar elke boom, maar we moeten wel een keer met z’n allen besturen. We hebben een verordening opgesteld, een bomenverordening, dan wordt hier ook gezegd, er wordt rekening gehouden met de bomenverordening en laten we dan vooral niet elke keer op de stoel van het college gaan zitten. We hebben het al in de verordening opgehoogd van individuele kapvergunningen die door ambtenaren mochten worden afgegeven naar het college. De voorzitter: Maar … Wacht even. Mevrouw Verhoeff: En daar zou ik wel graag willen dat men een beetje geserreerd daarmee omgaat. Dus eigenlijk zijn wij er niet voor.

3

De voorzitter: Mevrouw Verhoeff, dit is een hartenkreet van mevrouw Verhoeff van de Partij van de Arbeid. Dat kunt u zich ter harte nemen, maar de vraag is nu, ligt nu voor, gaan we dit punt agenderen. Mijnheer Krouwels en dan mijnheer Aynan. De heer Krouwels: Ik zal niet de commissievergadering starten, maar om mevrouw de griffie ook even te helpen, mevrouw de voorzitter, dit gaat om een besluitenlijst van B en W van 18 januari, daarnaast een bestemmingsplan van 28 maart 2019 en de vragen van de Partij voor de Dieren van afgelopen raadsvergadering. Daarnaast kunnen wij, want volgens mij heeft de hele commissie het WOB-verzoek ook binnen gehad van mijnheer Mees en die kunnen we ook aanleveren om dit agendapunt te vullen. De voorzitter: Oké en mijnheer Aynan. De heer Aynan: Steun voor het voorstel van de Partij voor de Dieren. De voorzitter: Oké, dan … Is er een meerderheid? Ja, ik denk iedereen steekt z’n vinger op. Is het een gewogen meerderheid? Ik denk het wel. Nee, dat begrijp ik. Hè, mevrouw Verhoeff, ik zie twee mensen die hun vinger niet opsteken, dat zag ik wel, maar er is gewoon een meerderheid. Is er nog, voordat we nou hier blijven steken, is er nog een onderwerp of een ingekomen stuk dat we willen agenderen? Nee? Nou, dan staat dat genoteerd voor de vergadering van 9 juni. 5.

Transcript commissie d.d. 14 april 2022 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Nou, dan komen we bij het transcript van de vorige vergadering van 14 april. Zijn er nog mensen die naar aanleiding daarvan nog een opmerking hebben? Moet u het natuurlijk wel gelezen hebben. Nee?

Ter advisering aan de raad 6.

Woonwerkbalans gewogen rapport RKC Second opinion EVH – aangepast n.a.v. collegereactie (RB) De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende. Nou, dan zijn we al bij de agenda aangeland. Punt 6, de woonwerkbalans gewogen, het rapport van de RKC. En daar is … Volgens mij is er een toelichting van mevrouw Schneiders. O, ze zit er al. Mevrouw Schneiders: Buiten uw gezichtsveld. De voorzitter: Nee, ik had het helemaal niet gezien. Nou, u begint met uw inleiding en dan mag daarna iedereen wat zeggen. Gaat uw gang. Ze was nog niet begonnen, jongens. De microfoon doet het niet. Mevrouw Schneiders: Nu wel. Er is weer een RKC-rapport. Dit is niet de gewoonte van de RKC om ongeveer iedere maand met een rapport te komen, want dat zouden we helemaal niet halen. Dit is eigenlijk toeval. We hadden dat … Dit rapport was eigenlijk veel eerder gepland, maar de afdeling Economie had het heel erg druk in coronatijd en dat heeft logisch natuurlijk allemaal ingewikkelde andere dingen en dan kwamen ook nog de Oekraïners. Kwamen die ook nog? Nee, dat was iets anders. Dat was een ander rapport waar we mee bezig zijn. Nee, maar corona heeft dus even wat zand in het eten gegooid en daarom heeft het wat langer geduurd. En daarom krijgt u er twee vlak na elkaar. Nou, dit is ook een bijzonder rapport en daarom wil ik er ook een beetje aandacht aan besteden.

In het algemeen beoordelen we of controleren we, onderzoeken we beleid wat eigenlijk een beetje is afgerond. Dus wat later in het proces, beleid van de gemeente en kijken we naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het beleid, want dat is de rol van de RKC. Nu hebben we ervoor

4

gekozen om dit economisch beleid, wat eigenlijk net in uw raad was geweest en was vastgesteld, om dat van een second opinion te voorzien. Met het idee dat je daarmee meteen kunt kijken of de doelstellingen en de wegen daarnaartoe, dus de oplossingsrichtingen, of die doeltreffend en doelmatig zijn, want dan kan je als raad natuurlijk veel sneller eigenlijk bijsturen en zeggen van nou, we vinden dat er hier andere dingen moeten gebeuren of meer dingen moeten gebeuren, zodat je eerder kunt inspelen op het beleid. Bovendien was er hier ook een evaluatie voorzien en is het ook heel handig om bij die evaluatie eventuele opmerkingen meteen mee te kunnen nemen. Dus toen dachten we dan bent u beladen met dit rapport over het economisch beleid en dan heeft u handvatten om dat beleid goed te volgen, maar ook om nog misschien extra kaders mee te geven. Dus dat was de reden om dit rapport op dit moment te maken. Nou, het is, het rapport zelf wat u heeft kunnen zien, dat is van Platform31. Dat is een echt heel groot, heel uitgebreid rapport geworden, waar heel erg veel in staat. Misschien een prachtig naslagwerk voor al het werk van gemeenten, want het gaat ook over mobiliteit en fietsen.

Het is zo breed geworden dat we als RKC hebben besloten om een smaller rapport te maken wat echt alleen over economie gaat, omdat het anders misschien niet meer te lezen is, maar het is een wel mooi naslagwerk. Dus bewaar het, dan heeft u er altijd nog wat aan. Nou, u heeft gezien, het vast gelezen. Wil dat rapport, RKC-deel van het rapport dat was korter en we hebben, zoals u heeft gezien, zijn we gekomen tot drie conclusies. Nou, de beperkte ruimte en dat vraagt natuurlijk ook om creatieve oplossingen. De haalbaarheid van die verwachte woonwerkratio, die naar ons idee betwijfeld kan worden en waar je dan dus in ieder geval heel erg mee moet opletten en alert moet zijn, ook als raad. En we vinden dat het wel heel erg abstract is. Een visiedocument kan misschien abstract zijn, maar als er tussen het visiedocument en de uitvoeringsagenda eigenlijk niks zit waar je kaders in kan stellen, dan heb je als raad te weinig houvast om kaders te kunnen stellen. Daardoor zijn ze naar onze mening ook eigenlijk niet gesteld en nou ja, als je geen kader stelt, dan kan je ze daarna ook niet controleren en heb je dus te weinig grip als raad. Dat is onze opmerking eigenlijk heel algemeen naar u toe. Let op en kijk dus bij de evaluatie of die concretisering er wel in zit. We hebben daarom drie aanbevelingen opgenomen. Nou, de eerste is minder instrumenten of meer capaciteit.

Dus geef meer geld aan de afdeling of prioriteer wat je in ieder geval gedaan wil hebben als raad en dan kan het best dat ze overal toekomen, maar geef dan in ieder geval prioriteiten aan. De realistische woonwerkratio en wij hebben gezegd kijk nou vooral naar wat er is en versterk wat er is, want dat is al niet het behouden van de woonwerkratio natuurlijk, want vanwege die woningbouw is het nog best een uitdaging om dat met veel, zo’n tienduizend extra woningen, er ook een heleboel extra banen moeten komen om op niveau te blijven. De derde, dat uitvoeringsplan, dat moet passen binnen de economische visie. Nou, dat zou er dan dus kunnen komen in 2024. Misschien is dat laat, maar in 2023 komt in ieder geval de evaluatie, staat in het rapport en bij die evaluatie, dat zou dus heel mooi zijn, dat u daar deze aanbevelingen mee kunt gebruiken. Van is hier invulling aan gegeven? Hoe kijken we nu naar het economisch beleid dat in de economische visie is neergelegd? Dus dat zijn onze aanbevelingen en hopelijk een handvat voor u als raad om hier mee te kunnen werken met deze economische visie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schneiders, voor deze inleiding. U wil een reactie geven op mevrouw Schneiders? Of … Ja, gaat uw gang. Mijnheer Aynan, Jouw Haarlem. De heer Aynan: Ja, dank u wel. Volgens mij is het ook kunnen we hier vragen stellen aan de Rekenkamer.

De voorzitter: Alles mag hier, maar … De heer Aynan: Nou, dank u wel. Allereerst, mevrouw Schneiders, hartelijk dank voor het rapport. Ik heb het inderdaad ook echt met interesse gelezen. Er staan veel interessante dingen in. Ja, ik moest eigenlijk wel een beetje concluderen dat het de titel had kunnen krijgen Minder lullen en meer poetsen en dan eigenlijk ook

5

nog eens een keer gericht poetsen, want dat is wat u bedoelt met je moet keuzes maken. Concreter kijken naar wat je kunt behouden, want een nieuwe werkgelegenheid, dat past bij de Haarlemse bevolking. Naar Haarlem halen, dat is inderdaad heel erg moeilijk en die uitvoering. De Rekenkamer doet inderdaad een aantal aanbevelingen en ik heb een vraag over twee punten daaruit en die vind ik zelf namelijk een beetje moeilijk en ik denk hoe concreet en hoe haalbaar is dat, want dat is eigenlijk ook uw focuspunt. Hoe haalbaar is onze economische visie? U zegt, Haarlem zet in op het aan het werk helpen van laten we zeggen werkloze mensen. Nou, we weten dat Haarlem al één van de laagste werkloosheidscijfers heeft van Nederland, dus hoe reëel is dat? Dat we daar nog mensen uit kunnen activeren? Het tweede punt is, u zegt zet in op de avondstad. Dat we ook ’s avonds de stad dan wat levendig is, economische activiteit, et cetera. Heeft u rekening gehouden daarbij met het risico dat ook de binnenstad ja, bewoond wordt door mensen. Dus dat die overlast dan gaat toenemen? Heeft u daar een reactie op? De voorzitter: Ik zal even zeggen, let u even op uw spreektijd, want die gaat wel heel snel doorheen. Mevrouw Schneiders. Mevrouw Schneiders: Dank u wel. De eerste vraag. Ja, andere, dus meer mensen op de arbeidsmarkt brengen, dat gaat over werklozen.

We hebben inderdaad niet heel veel, er staat ook het gaat ook over mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt. Die noemen wij zelfs in het bijzonder en zelfs met het idee van hoe brengen de mensen die de grootste afstand hebben tot de arbeidsmarkt, probeer die het eerst te helpen want dat scheelt. Ja, het is wel, het is niet bij ons een gigantisch probleem misschien, werkloosheid, maar het is natuurlijk altijd iets waar je wel aan kunt werken. We hebben toch wel een heleboel mensen die geen werk hebben en het is belangrijk natuurlijk om toch ook naar die groep te kijken. Dus we vinden dat wel toch een belangrijk onderdeel, ook al is het niet de grootste groep die je daarmee helpt. We zeggen daarom is het ook maar een onderdeeltje. Het is een onderdeeltje van die plannen en wat betreft die avondstad. Ja, het idee was, de periode tussen zes uur gaan de winkels dicht en nou, negen uur, half tien begint er een avondleven en we zien natuurlijk in heel veel buitenlandse steden dat dat wel veel meer aansluit en dat dat de sfeer in de stad gewoon heel erg verbetert. Natuurlijk moet je dan rekening houden met overlast, maar goed, overlast van een winkelend publiek en van mensen die rustig in de stad zitten, die is minder groot en de echte overlast begin toch pas na tienen als de mensen te veel hebben gedronken en lawaai gaan maken.

Dus we hebben er wel over nagedacht, maar we hebben dat verder niet uitgewerkt. Dat is ook iets, het is een aanbeveling wat verder uitgewerkt kan worden natuurlijk in het beleid. De voorzitter: Oké, dank u wel. Zijn er nog meer mensen met een specifieke vraag aan mevrouw Schneiders? Of u kunt gewoon uw eerste termijn krijgen hoor. Nou, mijnheer Baars die is eerder en die is nieuw. Dus die mag, gaat uw gang. VVD. De heer Baars: Ga ik ook voor dan? O, ja. Maar ik heb geen vraag, ik heb eigenlijk meer een aanmoediging. Of moet ik … De voorzitter: Nou, u mag, u heeft 6 minuten en 35 seconden, gaat uw gang. De heer Baars: Nou, ik praat vrij snel, dus daar komen we wel uit. Nee, ik sluit me helemaal aan bij de heer Aynan en ik zag ook dat we dezelfde kleren aan hebben, dus dat heeft niks met elkaar te maken, maar … We hebben wel dezelfde mening. Allereerst de complimenten aan de Rekenkamercommissie. Echt een uitstekend rapport en het is het eerste rapport wat ik mocht lezen en ik vond het erg goed en leesbaar en de VVD onderschrijft eigenlijk ook alle punten. Het enige waar we een beetje naar kijken is laat Haarlem geen slaapstad worden of geen woonstad en dat kwam er wel twee keer voor de VVD uit. Het heeft toch een klein

6

beetje het risico dat we te weinig doen en ik sluit me opnieuw aan bij de heer Aynan. Het college misschien iets meer poetsen en iets minder … Nou ja, ik gebruik liever wat netter taalgebruik, praten. Dus dat wil ik bijdragen. Dus uitstekend rapport, maar wel aan het college ja als je iets wil, misschien ook meer middelen uittrekken of daadwerkelijk mee aan de slag gaan. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Baars van de VVD. Wie kan ik nog meer … Mijnheer Slik, ChristenUnie, gaat uw gang. De heer Slik: Dank u, voorzitter. Ja, ken uw plaats. Ik zou bijna zeggen, kent u die uitdrukking? Ken je stad en ken je plaats, je positie in die stad. Dat was wat bij mij naar boven kwam bij het verhaal. Het is een uitstekend rapport. Ik heb het ook echt met plezier gelezen. Ik begrijp de originele aanvliegroute om het wat meer vooraf te doen een keertje. Ik dacht wel eerst van is het nou een somber plaatje? Daarna dacht ik van nee, het is meer een bescheiden plaatsje en daardoor wel realistisch en haalbaar. De context wordt goed geschetst, de visie wordt goed geschetst. Dat concrete, dat mogen we inderdaad later allemaal zelf doen. Ja, dan staat er vanuit de economische groei heeft Haarlem een lastige positie. Er wordt goed bekeken van ten opzichte van de referentiegemeentes gaat het soms beter en soms niet. Ten opzichte van de regio gaat het soms beter of niet.

Het geeft gewoon een heel duidelijk beeld, maar dan zijn er dan sombere conclusies? Nee, het zijn wel goede conclusies. Kies inderdaad die realistische woonwerkratio en ik ben het helemaal eens met gericht op versterking van wat er al is, want je kan niet altijd tegen die referentiegemeentes opbieden van ja, die hebben altijd weer wat anders. Je kan niet tegen Amsterdam opbieden. Werk dan inderdaad samen met ZuidKennemerland, eventueel met Zaanstad, wordt dat ergens genoemd. En ook een hele goede insteek is vanuit de conclusie dat dus de arbeidsproductiviteit beperkt is, dan ligt het dus inderdaad niet aan de kale werkloosheid, maar inderdaad het beter benutten van het onbenutte arbeidspotentieel en dan vooral de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daar zijn we het als ChristenUnie helemaal mee eens. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Slik. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren, gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Ja, dank u wel. Nou, we hebben ook met veel interesse het rapport gelezen. Wat we niet goed hebben kunnen terugvinden in zowel de economische visie als ook het onderzoek van de rekenkamer, is de koppeling van het economische beleid aan de brede welvaart.

In het rekenkameronderzoek wordt er nog wel gesteld inderdaad dat het uitgangspunt zowel voor de economische groei als voor de brede welvaart niet heel erg gunstig is, maar niet veel verder daarna wordt er niet echt meer over gesproken. Terwijl je juist zou denken dat het versterken van die brede welvaart de basis zou moeten zijn van je economische beleid en dat je vervolgens kijkt welke economische activiteiten daaraan bijdragen. Nou, wat wij ook jammer vonden inderdaad is dat in de economische visie niet over donutmodel wordt gesproken en dat daar bijvoorbeeld het economische beleid op geplot was. Dat je kunt zien van hé, het economische beleid wat we hebben, hoe past dat nu in dat model en dat de rekenkamer daarop had gereflecteerd en dat je op basis daarvan kunt zien hé, zitten we op de goede koers of moeten we dat gaan bijstellen? Ja, dat een groot deel van het rapport dan ook over die woonwerkratio gaat, is wat ons betreft een beetje te beperkt. Je zou kunnen kijken naar de kwaliteit van de arbeid die we hebben en wat die arbeid dan vervolgens bijdraagt in de brede welvaart. Dus een iets bredere blik daarop.

Nou, de rekenkamer stelt ook inderdaad dat er een keuze moet worden gemaakt tussen capaciteit en middelen en ik ben wel benieuwd inderdaad in hoeverre bijvoorbeeld de onlangs regionaal opgerichte Regionaal Ontwikkelingsmaatschappij InWest, waar de gemeente participeert, want dat voor mogelijkheden biedt. Daar zit enorm veel geld in en ik ben ook wel benieuwd of de gemeente hier al initiatieven heeft op ontplooid of hoe ze dat dan stimuleert.

7

De voorzitter: Er is een interruptie door mevrouw Oudshoorn van D66. Gaat uw gang. Mevrouw Oudshoorn: Ja, ik was benieuwd … O. Mooi pleidooi. Ik was benieuwd, wat verstaat de Partij voor de Dieren onder kwaliteit van arbeid? Mevrouw Van den Broek: Ja, die arbeid die bijdraagt aan die indicatoren van brede welvaart, dus ik denk dat je veel meer moet kijken … Ik zag in de Actie-agenda, dat moet gemonitord worden. Ik denk dat je die activiteiten zou kunnen koppelen aan de indicatoren voor de brede welvaart en dan kun je kijken van hé, de arbeid die we hebben draagt die daarbij aan en dan heb je een goede kwaliteit van arbeid. Mevrouw Oudshoorn: Is het feit dat mensen een baan hebben, vindt u op zich geen kwaliteit? De voorzitter: Ik moet zeggen, mevrouw Van den Broek, als u niet direct dat ding uitdrukt, dan blijft de tijd doorlopen en u heeft eigenlijk nog maar anderhalve minuut. Dus dat is een handigheidje. U moet gelijk en dan ook snel antwoorden, anders gaat het allemaal van je eigen tijd af. Mevrouw Oudshoorn. Mag, mag … Ja. Niet antwoorden, maar dat is natuurlijk ook niet leuk. Mevrouw Oudshoorn wil nog even hierop ingaan, maar ik waarschuw. Mevrouw Oudshoorn: Korte vervolgvraag, maar het feit dat mensen een baan hebben zij zelf prettig vinden, is dat dan relevant of niet? Mevrouw Van den Broek: Zeker, nee, mensen moeten voldoening hebben uit hun baan, absoluut. Mee eens.

Voorzitter, laatste stukje. Ja, eigenlijk wat ik net al zei, het leek ons goed inderdaad als de economische visie en Actie-agenda worden geëvalueerd om daar het wat breder te trekken en ook dat te koppelen aan indicatoren voor brede welvaart en aan het donutmodel, maar we danken in ieder geval voor het interessante onderzoek. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Broek. Mevrouw Klazes, GroenLinks, gaat u gang. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik begrijp de aanbeveling van het RKC-rapport en ik begrijp ook de reactie van het college op het RKC-rapport. Het college is onzes inziens voldoende overtuigd van de noodzaak van een goede woonwerkverhouding en neemt de juiste stappen en heeft in onze ogen een goede ondergrens bepaald met het bestaande percentage. Er is sprake van het creëren van voldoende fysieke ruimte voor werken en dan vraag ik me af, we hebben het ook een hele tijd gehad over transformatie van lege kantoorgebouwen en de vraag is eigenlijk, is er nou genoeg kantoorruimte in Haarlem of is er behoefte aan meer kantoorruimte in Haarlem? Zomaar even een vraagje tussendoor en soms gebeurt het dat je in een commissie zit en dat je denkt, ik heb nu toch een bijdrage. Echt, hier gaat niemand het over hebben en een geef je het woord eerst aan mevrouw Van den Broek en die gaat het dan hebben over het onderwerp wat jij even wilde belichten.

Maar heel mooi, we hebben alvast een medestander, want dat begrip brede welvaart, wat ons betreft ook heel erg belangrijk. We willen deze gelegenheid even te baat nemen om het heel kort erover te hebben, want bij brede welvaart kijken we simpel gezegd naar hoe iemand zich voelt in grote lijnen, in plaats van het vernauwen tot de toegankelijkheid van schaarse middelen en daarbij kijken we ook voorbij cijfers en voorbij het hier en nu, maar kijken we ook naar de toekomst. Hoe gaat het met de stad en hoe gaat het met de inwoners in de toekomst en dat nemen we mee in het beleid van vandaag. Als het goed is, dat is brede welvaart. En dat laatste is wat ons betreft hoe we er nu naar kijken is wat ons betreft een achterhaalde kijk op de economie en op de samenleving. Brede welvaart moet aan de hand van 33 indicatoren voor het nu en 13 indicatoren voor in de toekomst de leefbaarheid en ook een beetje geluk van de stad en zijn inwoners

8

weergeven en wat GroenLinks betreft, ik zei het al, is het heel belangrijk en misschien is het zelfs wel, wethouder, belangrijk genoeg om daar even over na te denken of dat misschien een plekje zou kunnen krijgen in het coalitieakkoord. Ik wil in ieder geval vragen hier aan de mensen die hier nu in deze zaal zitten of u het interessant genoeg vindt dat wij een raadmarkt organiseren rondom het begrip brede welvaart, om daar wat meer van te weten te komen en ook te bepalen of dat misschien een idee zou zijn. Nou, dat wilde ik in ieder geval vragen aan deze commissieleden en ik ben ook benieuwd wat de wethouder ervan vindt. De voorzitter: O, we gaan nu niet een raadsmarkt bespreken, echt niet. Mevrouw Klazes: Nee, nee, wethouder, dat vraag ik niet aan u. Dat vraag ik aan mijn collega-raadsleden. Wat ik aan u vraag, of het misschien een plekje zou kunnen krijgen in het coalitieakkoord of in ieder geval hoe u ernaar kijkt, hoe belangrijk u het vindt. Dat wil ik eigenlijk van u weten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Klazes. Mevrouw Oudshoorn, van D66 en daarna mijnheer Heinis van Partij van de Arbeid. Mevrouw Oudshoorn: Yes, dank u wel, voorzitter en dank aan de Rekenkamercommissie voor het heldere rapport. Bij D66 Haarlem bekijken we de zaken graag positief, dus ik laat met het positieve beginnen.

Uit het rapport blijkt dat er wel degelijk instrumenten zijn waarmee we kunnen sturen op een bloeiende economie. Bijvoorbeeld het bieden van fysieke ruimte voor werkgelegenheid, zeker ook voor de maakindustrie, zodat Haarlemse bedrijven kunnen groeien. Ik hoop ook dat we in het coalitieakkoord terug gaan zien dat de ruimte in de Waarderpolder dus beschermd blijft voor werken en ik blijf nog even bij het positieve, want we zien ook in het rapport dat er brede steun is voor deze economische visie onder de stakeholders. Maar bij D66 hebben we over dit stuk wel eens gezegd als je er niet tegen kunt zijn, is het dan wel een visie? Oftewel, maken we wel echte en realistische keuzes? Volgens mij is dat precies de vraag die hier met elkaar kunnen spreken. Het onderzoek wijst uit dat er beperkte sturing mogelijk is op de economische groei, dat de woonwerkratio waar we naar streven wellicht niet heel realistisch is en dat de kaders wat abstract zijn. We worden ook geadviseerd om daar keuzes in te maken en het college doet in haar reactie, constateer ik toch nog niet echt, voorstellen aan de raad om te prioriteren en om keuzes te maken. Nou ben ik niet boos, maar wel een beetje teleurgesteld. Daarom twee vragen aan de wethouder.

Als we de aanbevelingen overnemen en het college dus vragen om stevige keuzes te maken, welke kansen ziet u dan zelf om te prioriteren, gegeven het feit dat de capaciteit en de middelen beperkt zijn? En punt twee, als we constateren dat de gemeente slechts beperkt invloed heeft op die woonwerkratio, hoe gaan wij als raad dan zien dat het beleid effectief is? Oftewel, kijken we alleen naar het getal of zijn er ook andere indicatoren waarop u kunt rapporteren zodat wij een vinger aan de pols kunnen houden? En tot slot nog een appel aan mijn collega’s … De voorzitter: Sorry, er is een interruptie van mijnheer Aynan. Mevrouw Oudshoorn: Graag. De heer Aynan: Ja, u zegt het is een gegeven dat de middelen beperkt zijn, maar dat is helemaal geen gegeven. U bent bezig met het coalitieakkoord. Ik zou zeggen maak alstublieft zelf die keuze. Trek er geld voor uit, want we zien inderdaad dat we enorm onderbedeeld zijn in vergelijking met vergelijkbare steden. De voorzitter: Mevrouw Oudshoorn.

9

Mevrouw Oudshoorn: Nou, ik neem uw oproep ter harte, maar mij betreft beginnen we eerst met prioriteren op effectiviteit en niet met het uitbreiden van het ambtelijk apparaat. De heer Aynan: Ja, mag ik u daar dan een vraag over stellen, voorzitter? En welke prioriteiten maakt D66? Mevrouw Oudshoorn: Ik hoor graag wat het college voorstelt en ik stel voor dat we dat in het coalitieakkoord meenemen. De heer Aynan: Dit is nou echt zo’n zwaktebod. Ik hoorde aan de overkant een vraag over het opnemen in een coalitieakkoord. Ja, daar gaat u zelf over, mevrouw Klazes en hier vraagt u iets aan het college waar u zelf over gaat. U bent de collegepartij, dus maak ook die keuze voor de stad. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aynan. Mevrouw Oudshoorn, u wil nog verder met uw betoog? Mevrouw Oudshoorn: Yes, een klein stukje nog. Ik neem de aanbeveling van de heer Aynan ter harte en we zullen het meenemen in het coalitieakkoord, ongetwijfeld. Ik wil wel hier graag oproepen om ons niet blind te staren met z’n allen op dat getal, maar om met elkaar vooral de komende tijd te blijven spreken over wat we op de korte termijn kunnen doen en ik hoor dat de heer Aynan daar heel graag over mee wil denken, dus ik kijk uit naar dat gesprek. De voorzitter: Dank u wel. Nu is het woord aan mijnheer Heinis van de Partij van de Arbeid. De heer Heinis: Ja, dank u wel, voorzitter.

Ja, wij kunnen ons aansluiten bij al die andere partijen die al heel veel complimenten hebben gegeven. Het is een ontzettend fijn rapport om te lezen. Echt leuk. Ik ben heel blij dat ik zelf straks in de Rekenkamercommissie ook daar mee mag werken. Nou, wat er heel erg in duidelijk wordt, we voeren een strijd om ruimte. Die strijd wordt nog wat heftiger. In de eerste aanzet voor het coalitieakkoord willen we meer woningen toevoegen. We willen tienduizend woningen. We willen een groenere stad. We willen dat de voorzieningen meegroeien en dan moeten we ook nog veel meer banen organiseren en heel terecht vraagt de Rekenkamercommissie zich af, kan dat wel? Is dat wel realistisch? Nou, het college reageert daarop en ik sluit me aan bij mevrouw Oudshoorn van wat wordt er nou bedoeld? Welke richting wordt er nou gegeven? Er wordt wel geschreven dat het belangrijk is voor een aantrekkelijke, stedelijke dynamiek, het eerst behouden van de woonwerkpendel en een gezonde arbeidsmarkt dichtbij huis. Maar ook als we kiezen voor een lagere woonwerkratio is het mogelijk om Haarlemmers in de eigen stad te laten werken. Dus dat ik er mee kan je ook beïnvloeden met een lagere woonwerkratio. Er is volop dynamiek, ook als het aantal banen iets daalt ten opzichte van een groeiende bevolking.

We vinden het zorgen voor een soepele woonwerkpendel enorm belangrijk, maar dat kan ook als Haarlemmers buiten de stad werken. Je kan op de fiets naar bedrijventerrein Velserbroek fietsen of naar de Westpoort. Je kan straks op onze hoogwaardige openbaarvervoerlijn, de Schipholweg, kan je de bus nemen naar Amsterdam-Zuid. Waarom versterken we dat niet veel meer dan maar de ruimte in Haarlem krampachtig te gebruiken voor extra banen? Ja en die gezonde arbeidsmarkt dichtbij huis, daar zijn we het natuurlijk mee eens. Dat is het laatste stukje van wat het college schrijft, maar dat hoeft dus ook niet binnen de gemeentegrenzen. We zitten in een economisch zeer krachtige regio. Laten we die volop benutten. De voorzitter: Er is een interruptie van mijnheer Aynan. Gaat uw gang. De heer Aynan: Ja, kunt u uitleggen wat u bedoelt met krampachtig gebruik van ruimte voor werk? Dat snap ik niet helemaal.

10

De heer Heinis: Ja, een voorbeeld, we hebben hier een norm van honderd vierkante meter voor één arbeidsplaats voor een bedrijventerrein. Dat is echt veel. En de vorige keer, in de vorige commissie hebben we … Het ging heel kort over de verkoop van een pand in de Waarderpolder. Ja, dat heeft een paar extra arbeidsplaatsen opgeleverd, maar eigenlijk maar heel weinig. De heer Aynan: U pleit dus eigenlijk voor een … Nou, laat ik hem anders stellen. U zou het niet erger vinden of niet erg vinden als er minder werk in Haarlem komt. Begrijp ik dat nou goed? De voorzitter: Mijnheer Heinis. De heer Heinis: Nou, niet minder werken, maar het aantal banen moet fors gaan groeien omdat het aantal woningen ook fors groeit. Ja, dan misschien moeten we accepteren dat er een lagere woonwerkratio is, maar laat me nog heel even uitpraten, want dat doe ik niet zomaar. Het zit in die regio. Wat is nou een acceptabele woonwerkpendel? Kan je het organiseren dat Haarlemmers misschien wel net over de gemeentegrenzen, maar wel binnen de regio een leuke baan kunnen vinden? Daar gaat het uiteindelijk ook om. De voorzitter: Aynan.

De heer Aynan: Voorzitter, de feiten zijn dat we filehoofdstad nummer één zijn, dat de treinen overvol zijn en eigenlijk hoor ik hier de Partij van de Arbeid pleiten om dat dus nog meer vast te laten lopen want het betekent dat er werk buiten de grenzen, mensen moeten ernaartoe en dat is juist wat de rekenkamer zegt. Zet in op intensivering. De voorzitter: De heer Heinis. De heer Heinis: Maar je kunt ook intensiveren wat er al is, dat is hartstikke goed en dat moeten we ook doen, maar dat betekent niet dat we per se met heel veel extra moeten groeien en als het gaat over keuzes maken in de prioriteiten, dan kan je ook je prioriteiten leggen bij het investeren in die woonwerkpendel, dat die nog veel beter wordt. Want die moet inderdaad veel beter. De voorzitter: Oké, mijn… Er is ook een interruptie van mijnheer Amand. Trots. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag aan meneer, wil u nou de Haarlemmers allemaal buiten Haarlem hebben of gaan we nou woningen bouwen? Want hij gooit natuurlijk alles door elkaar. Dus mijn vraag is, waarom niet woonwerkstraten in de Waarderpolder bijvoorbeeld? De mensen willen werken maar ook wonen, dus gaat u nou eens een definitie geven hoe de Partij van de Arbeid dat gaat regelen. Dat wil ik nog wel eens horen. De voorzitter: Mijnheer Heinis. De heer Heinis: Ik denk dat de Waarderpolder die kunnen we heel goed gebruiken om te werken.

Ik zit ook te zoeken naar mogelijkheden om die nog beter te gebruiken en om daar nog meer banen voor elkaar te krijgen. Daarom vraag ik ook, zet ik vraagtekens bij die honderd vierkante meter bijvoorbeeld. De heer Amand: Nou, ik vraag aan u, woonwerkstraten, ik weet niet of u er wel eens van gehoord heeft. Dan moet u eventjes interruptie ergens wat gaan lezen, want je hebt natuurlijk gemeentes waar je woonwerkstraten hebt. Waarom kan dat niet in de Waarderpolder?

11

De voorzitter: Oké … De heer Heinis: Of in ontwikkelzones. Op de Schipholweg worden woonwerkwoningen gemaakt, hartstikke goede ideeën. De heer Amand: Dat is mijn vraag niet, ik heb het specifiek over de Waarderpolder. De voorzitter: Ja, mijnheer Amand. Gaat u nu maar verder, mijnheer Heinis. De heer Heinis: Ik was er al. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Leeuwen, Actiepartij. Gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Ja, mooi rapport, goed advies. Advies voor meer innovatie, dat steunen wij natuurlijk ook. We zien helaas nog geen koppeling met een ruimtebehoefteraming voor allerhande soorten economische activiteiten en ik weet van buurgemeentes dat dat de leidraad is voor de groei van hun gemeentes. Door gewoon in kaart te brengen wat je langjarig denkt nodig te hebben voor je economische activiteiten. Alleen de toezegging om demografische ontwikkelingen te monitoren denken we is onvoldoende. Dus de vraag is dan ook aan het college, wethouder, heeft u in uw beleidsveld ruimte om zo’n onderzoek te laten doen of wordt dat al gedaan in het kader van de Omgevingswet? Dan over de Waarderpolder, wij zien natuurlijk een einde aan de groei van de Waarderpolder. De laatste kavels liggen onder optie of zijn uitgegeven.

Dus ja, de noodzaak tot intensivering, maar ook tot revitalisering van de verouderde delen, teneinde daar ook nog wat meer arbeidsproductiviteit en meer arbeidsplaatsen te krijgen, dat juichen wij toe. Dus we zijn benieuwd in hoeverre dat in een uitvoeringsagenda op langere termijn of misschien op kortere termijn al gaat gebeuren. De verdichtingsmogelijkheden van de hub Nieuw-Zuid, ja, daarvan weet u dat wij kritisch zijn om stedenbouwkundige, financiële redenen en infrastructurele redenen, maar we willen daar vooral de technische sessie die nog gaat komen, ik dacht 30 mei, willen we gewoon eens gaan zien van wat ligt daar nu concreet. Nou ja en een woonwerkbalans verbeteren, dan zul je toch ook moeten kijken, zeker als de coronasteun ophoudt, faillissementen. We kunnen van allerlei doemscenario’s gaan bedenken de komende maanden, want de vooruitzichten zijn niet goed. Van hoe ga je dan mensen met name in het mkb betrekken en dan kent u ons stokpaardje, dat wij graag werken met een revolverend werkgelegenheidsfonds. Nu in de werkloosheid van dit moment is dat niet opportuun, maar we zien het nog steeds als een mogelijkheid om die ratio te verstevigen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Mevrouw Oppenhuis van het CDA, gaat uw gang. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. Rekenkamer was inderdaad een ontzettend goed rapport. Bedankt daarvoor.

Het zal veel uren werk geweest zijn. Wat uit het rapport … Wat uit de aanbevelingen gekomen is uit het rapport was onder andere keuzes te maken of meer geld vrij te houden, vrij te maken en het CDA heeft de wethouder dat al meerdere malen gevraagd in het verleden of er voldoende capaciteit is om de ambities te realiseren. Dus het is jammer dat daar niet genoeg op in is gegaan. Het is wel verstandig om de woon werkratio van 0,43 aan te houden. Het lijkt ons juist een passend getal, in vergelijking met andere steden. Het is belangrijk om een goede balans te vinden tussen woonruimte en bedrijfsruimte, zodat de Haarlemse maat goed aangehouden kan worden. Met de ambitie van tienduizend woningen bouwen is het belangrijk om te kijken of dit te combineren valt met de ook zo noodzakelijke bedrijfsruimte. Daarom is het fijn dat in de ontwikkelingszones daar wel rekening mee gehouden is. Nou ja, dat is eigenlijk wat het CDA te vertellen heeft.

12

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oppenhuis. Mijnheer Procee, had u ook een vinger op? OP Haarlem, gaat uw gang. De heer Procee: Dank u wel, voorzitter. Ja, ook dank voor dit rapport. Het is belangrijk, het is duidelijk en het is ook leesbaar en ik heb al gemerkt dat vooral dat laatste soms niet meevalt met stukken waar het logo van de gemeente opstaat. En eigenlijk zijn we hier al begonnen met een voorschot op de discussie hoe moet de economische structuur van Haarlem eruit gaan zien. Nou, wij zijn voor een vitale economie. Het lijkt een beetje op dat de PvdA langzamerhand begint te pleiten voor een slaapstadmodel. Dat is verrassend voor mij, maar waar dit rapport volgens mij echt over gaat, als ik … Is … De voorzitter: Er is een interruptie. Mijnheer Heinis van de Partij van de Arbeid. De heer Heinis: We pleiten natuurlijk niet voor een slaapstad, met een iets lagere woonwerkratio. De heer Procee: Dank voor deze toelichting. Het is goed om dit soort discussie te voeren, dat merk ik nu.

Maar waar het rapport volgens ons de kern in zit, is het verschil tussen een fysisch stuk met verre ambities, verre punten op de horizon en uiteindelijk waar gaan we het over hebben, wat vinden we belangrijk in de stad? En daar zit een gat tussen en dat zit er nog steeds en daarmee vinden wij ook de reactie van het college op dit rapport niet adequaat en ergens proeven wij ook dat die vorm van irritatie in het nawoord van de commissie zelf. Nou ja, ik kan de emoties van de commissie natuurlijk niet duiden, maar in elk geval dat menen wij eruit te proeven en hoe dan ook, het lijkt ons goed om op korte termijn te kijken, kunnen wij komen tot een meer concreet beleidsplan, uitvoeringsplan, zodat we ook kunnen sturen en kunnen bespreken wat we nu echt de belangrijke punten vinden voor economische groei van Haarlem. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Procee, van OP Haarlem. Is er nog iemand die het woord wil voeren? Mijnheer Kuin, SP. De heer Kuin: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad, een verstandig rapport van de rekenkamer. Ik heb nog eigenlijk één vraag aan het college. In de reactie op het rapport van de rekenkamer zegt het college bij de disclaimer, de gemeente kan de economie niet regisseren en dan komt er na, en ook geen banen creëren. Volgens mij is dat onjuist. De gemeente kan dat wel en doet dat ook. Denk aan meer boa’s.

Er zijn zat dingen te bedenken, ook in andere gemeenten, waarbij er banen worden gecreëerd. Dus mijn vraag is hoe het college dat ziet. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Aynan. Jouw Haarlem. De heer Aynan: Heel kort. Ja, voorzitter, dank nogmaals aan de Rekenkamercommissie en ja, ook de sneer … Nou, ik zal het netjes zeggen, de reprimande ook naar de raad toe, die staat er namelijk ook in. We zijn akkoord gegaan met een economische visie die inderdaad weinig concreet is. Dus dat is dan ook echt gewoon een opdracht aan ons om dit soort dingen voortaan echt concreter te krijgen. Dus het is niet alleen een vingertje wijzen naar het college. Ook ons treft blaam en de Rekenkamercommissie die zegt nou eigenlijk heeft die economische visie een realiteitscheck nodig en die vraag wil ik wel bij het college neerleggen. De Actie-agenda, de uitvoeringsagenda, wanneer krijgen we die en wanneer wordt die geactualiseerd? Want het is wel echt hartstikke nodig dat we het inderdaad concreter gaan krijgen, want die woonwerkratio dat is inderdaad echt gewoon een probleem. Het wordt ook een steeds groter probleem om werk te behouden en dat is inderdaad de reality check die we echt gewoon moeten doen, willen we inderdaad niet nog meer een forensenstad worden.

13

De voorzitter: Dank u wel en u bent echt bijna voor uw spreektijd heen, maar dat weet u zelf ook wel. 6.1 Collegereactie RKC rapport Woon-werk balans gewogen; second opinion Economische Visie Haarlem (RB) De voorzitter: Iedereen heeft wat gezegd die wat wil zeggen. Dan geef ik nu de heer Berkhout het woord. Gaat uw gang, wethouder. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. En allereerst dank aan de RKC voor dit rapport. Ook dank inderdaad dat in die heftige coronajaren, dat we er eventjes ook begrip hebben gehad van laten we nou even kijken wanneer we de tijd hebben om ook even met elkaar de economische visie te evalueren en volgens mij heeft dat … Ik zat eventjes net te kijken, mijnheer Procee, of daar inderdaad herkenning was toen u zei er was irritatie. Dat werd ontkennend beantwoord. Dat kan de RKC misschien zelf zeggen. Hoe ik het in ieder geval ervaren heb, is we hebben ook toen het eerste conceptrapport werd opgeleverd, ook steeds goed gesprek gehad, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Ook wederzijdse informatie uitgewisseld. Dit is inderdaad de collegereactie, bestuurlijke collegereactie, maar weet wel dat volgens mij dit in goede samenwerking tot stand is gekomen. Nou, misschien ter geruststelling. Dan eventjes in algemene zin. De aanbevelingen die de RKC doet. Ik kan daar even in hoofdlijnen op ingaan. U ziet dat ook in onze brief.

Ik zie het ook wel bij veel van uw partijen terugkomen, maar misschien om maar, even kijken, met de eerste te beginnen. Ja, dan gaat het eigenlijk over prioriteren, zoals D66 het ook stelde. Maar goed, daar gaat het natuurlijk ook uiteindelijk om de capaciteit die we hier met elkaar hebben, zo ook het CDA stelde en dan is daar de eerste inbreng eigenlijk van de VVD, geeft ook aan nou, wij willen niet dat Haarlem alleen een woonstad of misschien een slaapstad wordt en ook iets meer poetsen graag, wethouder. Ja, daar komt dan toch … Dan kunnen we zeggen prioriteren, dan wordt het minder poetsen, maar vakkundiger poetsen. Misschien op die plekken waar we nog gaan poetsen. Maar goed, de basis is toch het financiële kader wat u met elkaar vaststelt. Dus het is toch die capaciteitsdiscussie. U geeft het college de ruimte, maar kunnen we ook zeggen, de onderhandelaars op dit moment die het coalitieakkoord schrijven geven een toekomstig college de ruimte, maar de afgelopen jaren gaf u ook in de P&C-cyclus aan ons de ruimte om dat te doen. Dus ik denk dat die … Wij doen het met de middelen die we hebben. U kunt de ruimte bieden om te zeggen dat moet meer en u kunt in het onderzoek zien waar we qua benchmark staan met elkaar en binnen die beschikbare middelen doen we het uiterst goed. U kunt ook zien in de reactie trouwens waar wij ook zeggen hier begint het wel te knellen.

Dat is dat accountmanagement. Dat is precies nu de ontwikkelzone de BBI-middelen hebben gehad, dus die schop moet de grond in over twee jaar. We willen inzetten op het behoud van werkgelegenheid. Misschien moeten ze wel verplaatst gaan worden van Zuid-West naar Waarderpolder, naar die zuidstrook van de Waarderpolder die we willen gaan intensiveren. Wij denken wel dat accountmanagement, dat gaat wel nodig zijn de komende jaren, omdat die ontwikkelzones op gang komen. Daar willen we natuurlijk deels die 15 procent behouden, maar we willen meer. Dus dat is eentje die wij omschrijven. Nogmaals, daar ligt de stap om ook die ambities verder te gaan realiseren en de tweede, u heeft het vaak over de woonwerkratio, niet realistisch bijvoorbeeld en nog wat zaken. Kijk, laat duidelijk zijn, dit is geen doel op zich, ook voor de gemeente niet. De 0,43, de 0,44, de 0,5 is niet heilig. Het is een meetmethode. Het is een middel, het is een indicator om te zien hoe zich dat verhoudt. Hoe ontwikkelt Haarlem zich? De peildatum, de 0,43, was het jaar van de economische visie, toen zijn we met elkaar gaan meten. We hebben ambities met elkaar, ook in de afgelopen periode. Ook in de Woonvisie, de PvdA stelt het heel scherp. Wij willen woningen bouwen, mag wel wat minder werkgelegenheid. Wij schetsen u wat dat doet door middel van zo’n woonwerkratio.

Kan u ook meegeven de LISA-cijfers, voor de oudgedienden hier. Elk jaar zien we hoeveel banen er in Haarlem zijn. 1 april, de meest recente cijfers, zijn vijfhonderd banen bijgekomen vorig jaar. Dat is minimaal, maar de woonwerkratio staat tot twee jaar op rij op 0,44. Het kan natuurlijk korte termijn zijn, kan lange termijn weer verschillen, dat is wel

14

hoe het nu gaat. Dus als u zegt niet realistisch, op dit moment houden we al twee jaar hem boven die peildatum van begin van de visie. Tegelijkertijd is dit een meetmiddel, zoals we zeggen. Als straks die tienduizend woningen erbij gaan komen, twintigduizend Haarlemmers. Als we niet gaan inzetten op die vervangende werkgelegenheid, die poot bijtrekken als het gaat om die banen, dan kan het zijn dat Haarlem meer woonstad en meer een slaapstad wordt. Ja, dat kan realistisch zijn. Daar kunt u mee … We weten zeker dat dat iets gaan doen met de pendel, de bereikbaarheid. Eerlijk gezegd, in coronatijd was deze wethouder of nee, de wethouder Mobiliteit heel erg blij, want wij werden opeens een enorme thuiswerkstad, maar weet dat dat verband heeft met elkaar. Weet ook trouwens dat er enorme mismatch is op die arbeidsmarkt. Dus de mensen die hier komen wonen die gaan dan toch wel in Amsterdam werken. Dus het is een complex probleem. Daar zit ook waarschijnlijk misschien wel weer de oplossing. Geven wij ook aan. Kennisintensieve werkgelegenheid heeft minder vierkante meters nodig dan maakindustrie. Maakindustrie, honderd vierkante meter. Kennisintensief, achttien vierkante meter. Dus in die aspect… Dit is een indicator om die discussie met elkaar te blijven voeren. Als wij gaan groeien als stad, we hebben het ook vaak gehad, ook vorige coalitie, de voorzieningen moeten meegroeien.

Werkgelegenheid moet meegroeien. Kan een keuze zijn om dat niet te doen, niet realistisch te vinden. Weet wat dat doet met je stad. Dus zo kijken we naar de tweede aanbeveling en de derde, het uitvoeringsplan, daar zit een Actie-agenda bij. We zijn al halverwege de Actie-agenda. We hebben een evaluatie volgend jaar gepland met elkaar. Er komt een nieuwe aan. De visie is meerjarig. Actieagenda is steeds voor vier jaar. We hebben daar ook al een aantal punten van gerealiseerd. Ik kreeg daar nog vanmiddag even een lijstje voor. We hebben … Goed, we kunnen heel erg diep gaan, maar we hebben de punten die daar worden genoemd in de Actie-agenda en hoe ver we staan, dat is het werk is opgenomen in de Omgevingsvisie. Dat is geborgd. De regionale aanpak arbeidsmarkt Zuid-Kennemerland en IJmond is vastgesteld. We doen inmiddels mee aan de ROM InWest, zijn aandeelhouders. Ze hebben zich ook gevestigd. Even kijken, iemand in de koepel van Haarlem. Groeien naar vijftig fte uiteindelijk toe, maar dat is gewoon alleen maar dan puur de onderneming, maar ze hebben een enorm investeringskapitaal. Dus hou het kort, voor… Oké. Ja. Nee, deze wethouder kan heel lang doorgaan, maar dit is eventjes de hoofdlijnen waarbinnen wij denken dat we dit aanpakken en dan ga ik eventjes dus de vragen van u af. Dus, VVD, u wil geen woonstad, u wil meer poetsen.

Dan bent u aanzet om daar ook meer middelen voor ter beschikking te stellen, zeg ik als raad. Dan ChristenUnie, kies realistische woonwerkratio. Ik geef u aan, 1 april, meest recente peildatum. We zitten op 0,44. So far, so good. Partij voor de Dieren, brede welvaart, waarom staat dat er niet in? Volgens mij kunt u ook lezen dat impactondernemen erin staat, de inclusieve arbeidsmarktagenda en de circulaire economie. Dat zit er in ieder geval in. Waarom In-West? Nou, u was de partij die daarover sprak. Ja, daar zijn we zeker over in gesprek, dus niet alleen directe werkgelegenheid in die koepel, als wel het investeringskapitaal voor die klimaat- en die energietransitie, doelen die ze hebben, voor ogen hebben. Dan GroenLinks, is die kantoorruimte nou genoeg? Het is een interessante ontwikkeling. We hebben op dit moment 10 procent leegstand in onze gemeente. Elfduizend vierkante meter, de hele MRA is dat 12 procent. Dat is enorm afgebouwd de afgelopen tien jaar. Ook in mijn eerste jaar als raadslid was dat een groot probleem. Komt door de transformatie van kantoren, leegstaande kantoren, naar woningen. Denk aan Schalkwijk-Midden. Dus op dit moment komen wel weer in die pro… Hoe gaan we dat dan vullen, die werkgelegenheid? Nou, hebben daar gezegd dat doen we rondom de ov-knooppunten, dus dat doen we Oostpoort, Nieuwe-Zuid, maar ook bij het station bijvoorbeeld.

Dus dan gaan de inzetten juist waar dat meerwaarde creëert of waar dat aantrekkelijk is om ook je werkgelegenheid te hebben, ook voor de bereikbaarheid en daar komt dan ook die kennisintensieve werkgelegenheid bij, want die vraagt veel minder ruimte. Brede welvaart, dat lijkt me ontzettend interessant. Volgens mij, voor zover dat niet bij u bekend, de Rabobank heeft recent een rapport opgeleverd voor de brede welvaart binnen de MRA. Het is misschien interessant even te kijken of dat via de raadzaal verspreid kan worden, want dat geeft voor de hele regio, de economische regio die we hier zitten, economisch sterkste regio van het land, geeft best wel indicatie. We

15

groeien economisch best wel hard, maar de ongelijkheid neemt toe. Waar komt dat terecht? Zij zeggen, MRA, u staat voor een tweesprong. Commissie Bestuur, gaan we het ook weer over de MRA hebben, hou dit vast. En coalitieakkoord, super interessant, maar ik ben hier als wethouder. Dus we gaan het meemaken hoe dat landt. Dan eventjes D66. Ja, kijk, u stelt een aantal vragen aan mij, maar die vraag kan ik ook wel weer terugstellen. Ook bij de visie zei ik u bent teleurgesteld. Ik heb ook uw aanbevelingen niet gezien of uw moties om dat aan te scherpen. Als u nu zegt prioriteren, dan hoor ik ook graag wat u wil prioriteren. Tegelijkertijd geven wij in onze reactie op aanbeveling één ook aan onze benchmark is vrij laag. Na Zaanstad zijn we van de 28 steden de laagste 10 bij economie qua capaciteit. Ja, dat kan ook een overweging zijn en dan eventjes, even kijken … Ja, u zegt beperkt invloed en dan kwam ook de … Eventjes kijken. Ja, waar hebben we nou die invloed? Nou, ik denk dat wij een ontzettende invloed hebben en dan komt misschien ook die koppeling met de SP. Direct banen, dat kan. Boa’s, melkertbanen, minimaal. Dat is wat we wilden zeggen. Maximaal z’n vestiging, zijn aantrekkelijke vestiging, zijn ondernemersklimaat en dat zit in heel veel meer dan die acht mensen die bij team Economie werken. Dat zit ook als het gaat om het vitaliteitsplan voor de binnenstad.

Hoe hou je een aantrekkelijke binnenstad voor die MKB daar? Onze twee hotspots zijn de vijftienduizend in de Waarderpolder, banen en de tien-, twaalfduizend banen in de binnenstad. Hoe behoud je dat? Dat gaat ook om bereikbaarheid, dat gaat ook om aantrekkelijkheid en dan komt die hele organisatie in touw om dat te faciliteren, leegstand tegen te gaan, de hele reutemeteut. Gelukkig overstijgt dat dat team Economie. Dus zo werken wij uiteindelijk naar die werkgelegenheid, behoud van de werkgelegenheid in eerste instantie, van die stad. Dan de Partij van de Arbeid. Nou ja, goed, u geeft uw visie daarop. Dat is natuurlijk helemaal goed. Ik herken ook niet het krampachtig, dus de woonwerkratio is echt ook gewoon een meetmiddel om te laten zien hier stonden we in 2020 bij de oplevering van de economische visie. We weten dat we voor een groei gaan met de ontwikkelzones. Als we die poot niet bij trekken, ja u zegt en dat ben ik met u eens als wethouder Mobiliteit, laten we iets doen aan die pendel op een duurzame manier. Laten we inzetten op alternatieven, maar het gaat wel toenemen als we zeggen die banen komen niet meer hier. De voorzitter: Oké, er is een interruptie van mijnheer Amand. Trots. De heer Amand: Ja, dank u wel, voorzitter. Het valt me op dat de wethouder niet over Schalkwijk praat en dat vind ik ook wel een beetje vreemd, want het barst van de lege panden daar.

Dus hoe gaat u dat allemaal eens een keer doen en u praat over tien kantoorpanden die leeg staan, is er ook niet voor jongeren wat? Dat u zegt we gaan daar stimuleren dat jongeren ook op hunzelf gaan wonen? De voorzitter: Ik stel voor dat de wethouder eerst even dit verhaaltje van hem af en dan komt u vast terug op Schalkwijk, want daar zat ik ook aan toe te denken. Waar is Schalkwijk? Mijnheer Heinis, heeft u een direct … De heer Heinis: Ja, dit had er wel … Direct antwoord op de vraag. Of nou ja, op de opmerking. Die woonwerkpendel, natuurlijk hartstikke belangrijk inderdaad, maar er is ook een mismatch tussen beroepsbevolking in Haarlem en de banen die we hier hebben. Je kunt natuurlijk ook allebei tegelijk aanpakken, zodat meer Haarlemmers ook in Haarlem werken. Wethouder Berkhout: Ja, dus het is een veelkoppig monster en het is complex. Dus de woonwerkratio is niet heilig. We zeiden ook het is een meetmiddel en die hele visie bestaat ook uit meer, dus ik ben het volledig met u eens dat we moeten kijken hoe gaan we die mismatch tegen. Dus daarom zeg ik inzetten op kennisintensieve werkgelegenheid. Dat kunnen we dus bijvoorbeeld in de Zuidstrook doen van de Waarderpolder. Dan komen we ook op het punt van intensivering. Daar valt in eerste instantie denk ik, u vroeg dat ook, we hebben gebiedsvisie nodig daar en hoe gaan we de hoogte in en wat willen we daar

16

precies? Zo kan je denk ik wel die stappen bijzetten dat je die mismatch verkleint en met in ogenschouw die woonwerkratio en die pendel. Dus zo zit die driehoek denk ik in elkaar. Ja, voorzitter, ik moet door. De voorzitter: Je hebt nog maar vier minuten. Wethouder Berkhout: Ik heb nog maar vier minuten. Ja, maar goed, dit is … Mevrouw …: Nee. Nee, nee. De voorzitter: Ho, ho. Ja. Even rekening houden met andere mensen, wethouder. Wethouder Berkhout: Dan valt Schalkwijk af in mijn beantwoording, jammer. Nee, dan heb ik denk ik alle vragen beantwoord. Dank u wel. De voorzitter: Nou, vind ik een beetje flauw weer. Even iets over Schalkwijk. Wethouder Berkhout: Even iets over Schalkwijk. Nou, kijk, volgens mij, er zitten goede ontwikkelingen aan Schalkwijk, dus juist bij een ov-knooppunt Nieuw-Zuid, daar gaat die werkgelegenheid terugkomen. Schalkwijk-Midden was een oud Oost-Berlijn, wordt nu echt transformatie tot woningen. Volgens mij gaat die leegstand daar goed, zit onder het gemiddelde. Winkelcentrum is een aandachtspunt, maar u weet dat we daar met de bioscoop en ook daar de Zuidstrook ontzettend aan werken om dat te verbeteren. De voorzitter: Fantastisch, dank u wel. De heer Amand: Korte vraag, voorzitter, wacht nog even.