05-13 SCHRIFTELIJKE inspreekbijdrage Historische Vereniging Haerlem - Conradwerf

1

Haarlem, 8 mei 2026

Betreft: Behoud voormalige administratiekantoor van de Conradwerf Beste leden van de gemeenteraad, Er wordt al jaren gesproken over de herontwikkeling van het gebied Spaarneboog. De gebiedsontwikkeling Spaarneboog valt bijna helemaal samen met het terrein van de voormalige Conradwerf. Het gebied is onderdeel van het Noorder Buiten Spaarne waar zich vroeger veel industrie bevond. De contouren van de voormalige binnenhaven en het administratie- en kantoorgebouw zijn nog zichtbaar. Vanaf 1913 verrees aan de overzijde van het Spaarne, tegenover het Conrad-terrein, een geheel nieuwe Figee-fabriek, waardoor beide locaties samen een ensemble van metaalbedrijven langs het Spaarne vormden. Volgens de Startnotitie voor het gebied Spaarneboog die door uw raad is vastgesteld op 20 juli 2023, dient het erfgoed in het gebied bij te dragen aan de toekomstige identiteit en de herkenbaarheid van het gebied. Er wordt daarbij o.a. gewezen op het behoud van historische en beeldbepalende panden. In het Ambitiedocument Spaarneboog, uit november 2024, wordt het gebied aangeduid als een veelzijdige locatie met een cultuurhistorisch waardevol karakter. We lezen o.a.: • Het Spaarneboog van vandaag is onlosmakelijk verbonden met haar historie. • Aan de Paul Krugerkade is het historisch karakter voelbaar.

In de hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte worden de lange historische (water)lijnen weer beleefbaar, bijvoorbeeld in de groeninrichting, bestrating of het daadwerkelijk herintroduceren van water. • De wijze waarop het erfgoed karakter rondom de Paul Krugerkade en het gebied als geheel geborgd worden, vormt een belangrijke ontwerpopgave. Allemaal uitgangspunten en ambities die de Historische Vereniging Haerlem aanspreken en die ook tijdens het participatieproces door ons naar voren zijn gebracht. Zo hebben wij o.a. geopperd om water te herintroduceren in het gebied en daarmee de contouren van de oude haven weer zichtbaar te maken. Het betekent tevens een oplossing voor het bergingstekort voor hemelwater waar het plangebied en het aangrenzende gebied mee kampt. Ook hebben we gepleit voor behoud van het muurreliëf Ode aan de bakker aan de Paul Krugerkade gemaakt door Levinus Tollenaar. Administratiegebouw van de Werf Conrad nog aanwezig Wij zijn blij verrast met de uitkomsten van het asbestonderzoek dat in de zomer van 2025 is uitgevoerd. Het onderzoek laat zien dat onder de huidige verschijningsvorm het negentiende-eeuwse administratiegebouw van de Werf Conrad nog grotendeels aanwezig is. Het gebouw kan worden Historische Vereniging Haerlem, Postbus 1105, 2001 BC Haarlem

info@haerlem.nl

2 gezien als het visitekaartje van de werf Conrad. Het is een herkenbaar restant van de industriële geschiedenis van dit deel van het Noorder Buiten Spaarne. Het zichtbaar maken en inpassen van deze onderdelen biedt een unieke kans om de identiteit van deze plek opnieuw te verankeren in het gebied. Het administratiegebouw kan, mits herkenbaar en beleefbaar, fungeren als belangrijke identiteitsdrager van de westelijke kade van het Noorder Buiten Spaarne en de beleving van het industriële erfgoed in Haarlem versterken. Historische waarde In de bouwhistorische notitie SPAARNDAMSEWEG 120 dat bij de stukken voor de raadscommissie is gevoegd, worden over het administratiegebouw van de Conrad Werf de volgende conclusies getrokken: • De architectuurhistorische waarde is hoog. • De bouwhistorische waarde van de constructie van het administratiegebouw is hoog. • De gebruikshistorische waarde van het gebouw is hoog. Het administratiegebouw van de werf Conrad is het oudste administratiegebouw van een industrieel bedrijf in Haarlem. Drie scenario’s uitgewerkt Er zijn drie scenario’s uitgewerkt hoe kan worden omgegaan met het behoud van de waardevolle bouwdelen: 1. behoud van het administratiegebouw in situ (op de plek zelf); 2. behoud van de waardevolle elementen (middendeel en kap) in situ; 3. behoud van waardevolle delen op andere plekken in de gebiedsontwikkeling.

De gemeenteraad wordt gevraagd te adviseren over de te kiezen variant. Het zal u niet verbazen dat wij pleiten voor optie 1, omdat die optie de beste kans geeft om de geschiedenis van het gebied zichtbaar te behouden en kwaliteit aan het plangebied toe te voegen. Het is in onze ogen een cadeautje dat alleen maar uitgepakt hoeft te worden. Uiteraard zijn wij ons bewust van het feit dat het uitwerken van optie 1 mogelijk ten koste zal gaan van een aantal te realiseren woningen in het plangebied. Maar ongetwijfeld zal ook dan ruimschoots worden voldaan aan de oorspronkelijke opgave die in door de gemeenteraad vastgestelde startnotitie is opgenomen, namelijk de realisatie van circa 450-750 nieuwe woningen. Met vriendelijke groet namens het bestuur van de Historische Vereniging Haerlem,

Martin A. van Bleek, Voorzitter

Historische Vereniging Haerlem, Postbus 1105, 2001 BC Haarlem

info@haerlem.nl