05-13 Inspreekbijdrage Erfgoedvereniging Heemschut Conradwerf

INSPREEKTEKST

Pagina 1 van 2

Onderwerp Voor Van Datum Kopie

: Administratiegebouw v.m. Werf Conrad : de leden van de raadscommissie Ontwikkeling : Heemschut / Peter Koppen, peterkoppen@xs4all.nl, 06-29010389 : 8 mei 2026 : college van B&W/wethouder Roduner, afdeling Erfgoed, gemeentelijk procesmanager Spaarneboog, Hoorne Vastgoed, Media ___________________________________________________________________________________________ Onderstaand de tekst die Bond Heemschut zal inspreken tijdens de vergadering van de raadscommissie Ontwikkeling op woensdag 13 mei 2026 over het onlangs ontdekte administratiegebouw van de Werf Conrad. Inspreektekst Heemschut was zeer blij verrast toen wij vernamen dat er toch nog restanten zijn van de eens bloeiende internationale Werf Conrad, ooit icoon en trots van Haarlem. Wij vroegen ons al zo vaak af waarom er toch nooit iets is behouden van dit eens omvangrijke industriële erfgoedcomplex. Des te meer zijn wij teleurgesteld dat het college wil kiezen voor sloop van het net ontdekte cadeautje. Wat Heemschut betreft is dit sloopscenario 3 vanuit de erfgoedgedachte niet serieus te nemen. Het zal u niet verbazen dat Heemschut kiest voor scenario 1. Wij zijn dus voor behoud in situ van het bewaard gebleven casco en van de nog aanwezige monumentale interieurwaarden van het administratiegebouw uit 1897, met waar nodig reconstructies. Scenario 2 zien wij als een beperktere variant van scenario 1.

Met, zo lijkt het, min of meer dezelfde consequenties voor proces, tijd en geld, maar met aanzienlijk minder erfgoedimpact. Daarmee lijkt dit scenario 2 de facto overbodig. Met voorkeursscenario 3 legt het college de adviezen van zowel het ingeschakelde erfgoedbureau Berns als van de eigen afdeling Erfgoed naast zich neer. En dat terwijl de eigen afdeling alle erfgoedcriteria op ‘hoog’ waardeert, hetgeen feitelijk betekent dat het gebouw monumentwaardig is. En de door Berns benoemde gebouwkernwaarden de intentie van behoud in situ rechtvaardigen. De keuze van het college voor sloopscenario 3 komt volgens de opinienota met name door het al vergevorderde stadium van het proces, het ontbreken van financiën en omdat daarmee de kans ontstaat met nieuwe architectuur recht te doen aan de identiteit van het gebied. Heemschut begrijpt echter niet hoe het kan dat bij een ‘ingelast’ erfgoedvolume dat minder dan 5% lijkt te beslaan van het totale volume van 450 tot 750 woningen, het argument proces, tijd en geld ineens een relevant probleem is dat kennelijk niet opgelost kan worden binnen het grote geheel van het project.

Over het argument proces en tijd vragen wij ons af hoe het kan dat de planvorming van de ontwikkelaar gevorderd is tot begin DO-fase, terwijl de gemeente in haar planning nog een Programma van Eisen voor de Leefomgeving (PvEL) wil opstellen? Dit PvE zou immers een uitgangspunt moeten zijn voor de planvorming in plaats van andersom zoals het nu lijkt te gaan gebeuren. Verder kunnen wij de kans voor nieuwe architectuur als argument niet plaatsen. Het project lijkt immers inclusief behoud van het erfgoed al voor ruim 95% te bestaan uit nieuwe architectuur. Over het argument gebrek aan geld kunnen wij geen oordeel vellen. Dit is in de openbare stukken niet onderbouwd. Wel merken wij hierover op, voor zover daar nog geen rekening mee is gehouden, dat het administratiegebouw ook een financiële drager kan zijn. Bijvoorbeeld door transformatie naar woningen. Tot slot nog een reden om te kiezen voor scenario 1. In alle stukken wordt het rijke industriële verleden aan deze kant van het Spaarne geroemd. Er zijn echter nog nauwelijks concrete herinneringen hiervan zichtbaar.

Bond Heemschut, Vereniging tot Bescherming van Cultuurmonumenten in Nederland. Opgericht in 1911. Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix Erfgoedvereniging Heemschut | Nieuwezijds Kolk 28 | 1012 PV Amsterdam | www.heemschut.nl | info@heemschut.nl

INSPREEKTEKST

Pagina 2 van 2

Want nagenoeg alle industriële erfgoedgebouwen en -complexen zijn in de loop der tijd verdwenen. Onder meer de gehele Werf Conrad, waarvan zelfs de naastgelegen directievilla nog niet zo lang geleden is gesloopt. Of het markante complex van de broodfabriek van Vermaat uit de wederopbouwperiode, nog pas vorig jaar gesloopt. Verder de van oorsprong Pulp- en Jamfabriek Kenau op de hoek met Paul Krugerkade, gebouwen van de toenmalige gasfabriek op het Deliterrein, en meer noordelijk Witco/Sonneborn met zijn fabrieksstraat aan de Spaarne. Haarlem is de vijfde erfgoedstad van Nederland. Maar te vaak derft dit erfgoed het onderspit als het er echt op aankomt. Wij roepen u op dit niet ook hier weer te laten gebeuren. Einde inspreektekst.

Graag maken wij nader kennis met uw nieuwe raad. Wij zullen hiertoe t.z.t. het initiatief nemen. Introductie Bond Heemschut Onze Erfgoedvereniging Bond Heemschut, Vereniging tot Bescherming van Cultuurmonumenten in Nederland, bestaat sinds 1911 en zet zich al meer dan 115 jaar onafgebroken in voor het behoud van cultureel erfgoed. Heemschut betekent letterlijk het schutten (beschermen) van het heem (de eigen omgeving). Als erfgoedvereniging zetten we ons landelijk in voor de bescherming van waardevolle erfgoedobjecten en gebieden in brede zin. Alle provincies en Amsterdam hebben een eigen onafhankelijke Heemschut-commissie, en daarnaast zijn er landelijke thematische werkgroepen. Deze commissies en werkgroepen worden geheel bemenst door vrijwilligers, die worden ondersteund door het landelijk bureau in het Korenmeestershuisje aan de Nieuwezijds Kolk in Amsterdam. Daar werkt een kleine staf van professioneel betaald personeel. Voor meer informatie zie www.heemschut.nl Indachtig zijn doelstelling wordt Bond Heemschut als belanghebbende bij erfgoed aangemerkt.

Bond Heemschut, Vereniging tot Bescherming van Cultuurmonumenten in Nederland. Opgericht in 1911. Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix Erfgoedvereniging Heemschut | Nieuwezijds Kolk 28 | 1012 PV Amsterdam | www.heemschut.nl | info@heemschut.nl