05-03 Inspreekbijdrage de heer De Bruin over Nachtvisie

Nachtvisie en actieplan Haarlem i.s.m. Nachtwacht Haarlem. Doelgroep Voor wie is de nachtvisie? Net als andere steden, waaronder Amsterdam, heeft de gemeente Haarlem nu ook een Nachtvisie. Dit is echter niet het 1ste visieplan met nachtcultuur als onderwerp. Reeds op 15 september 2022 lanceert de Nachtwacht Haarlem haar visieplan 2022/2023 en volgens het begeleidend persbericht werd voor de uitvoering ervan gekeken naar de resultaten van onderzoek van onder meer Maaike Knijnenberg ( Rapport Onderzoek en Advies, Nachtwacht Haarlem, 22 november 2021). De focus van haar onderzoek lag op de wensen en behoeften van Haarlemmers tussen de 18 en 39 jaar met betrekking tot het nachtleven. Dat zijn er 47.499 (Gemeente Haarlem,2021). Uiteindelijke hebben 396 personen uit de doelgroep aan het onderzoek van Maaike meegewerkt en de enquête ingevuld. Oftewel 0,833% van de totale doelgroep van Haarlemmers tussen de 18 en 39 jaar. Om een foutmarge van 5% te kunnen realiseren, dient de steekproef uit minimaal 382 personen te bestaan. Een doelgroep waarvan er, op 1 februari bij de mogelijkheid tot inspreken, niemand aanwezig was. Context Brief van de KHN afdeling Haarlem Op 18 oktober 2019 stuurt de KHN afdeling Haarlem een brief naar college van burgemeester en wethouders met als onderwerp: Nachtburgemeester, vrije openingstijden, verbod rookruimte en horecaconcentratiegebied Smedestraat. 1.

Vrije openingstijden. Op 28 januari 2020 stelt de gemeente in antwoord hierop: “Met betrekking tot het punt van de vrije openingstijden is het standpunt van het college duidelijk: Voor het college is het uitgangspunt dat verruiming van de sluitingstijden gecombineerd moet worden met een beperking van de toegangstijd. Het college denkt hierbij aan een uiterlijke toegangstijd van 02.00 uur. (Informatienota 2020/53640) 2. Nachtburgemeester. Op 8 september 2021 ziet Stichting Nachtwacht Haarlem het licht met in het stichtingsbestuur o.a. een bestuurslid van de KHN-afdeling Haarlem. Een van de actiepunten van de Stichting Nachtwacht: “Inzetten voor de verruiming van de sluitingstijden zonder venstertijden. (Nachtvisie 2022-2023 doestelling 3: Veilige nacht) 3. Horecaconcentratiegebied Smedestraat. Er verschijnen straatnaamborden met de tekst Smedestraat, dé uitgaansstraat van Haarlem en een zestal ondernemers uit de Smedestraat tekenen bezwaar aan tegen de bouw van appartementen in het Haarlems Brinckmancomplex. “Horecaondernemers waren bang voor gezeur van toekomstige bewoners.” (Haarlems Dagblad, 6 december 2022) Dat de Nachtvisie Gemeente Haarlem ontstaan is i.s.m. de Nachtwacht Haarlem is dus niet zo verwonderlijk. Maar waarom heeft de Nachtwacht zoveel invloed? Immers het visieplan van de Nachtwacht stelt: “Goede samenwerking tussen stadbestuur en nachtcultuur.

Via Nachtwacht Haarlem krijgt het stadbestuur nieuwe ideeën over het nachtleven aangereikt. Stadbestuur en politiek integreren ze in een uitvoerbaar beleid.” De Nachtburgemeester gebruikt dan ook op 1 februari haar inspreektijd om de gemeenteambtenaar - werk aan de Gansewinkel - te bedanken voor haar inzet.

Thema’s en acties Nachtvisie en actieplan Haarlem In de Nachtvisie die nu ter inspraak ligt stelt men: “het accent van deze visie en actieplan ligt iets meer op nachtcultuur dan op nachthoreca (die samen het nachtleven vormen).” Toch is er heel veel aandacht voor genoemde nachthoreca. Niet in de laatste plaats vanwege het speerpunt van de KHN, Nachtvisie actiepunt 5: Uitvoeren Pilot Vrije openingstijden. “Dit kan bijdragen aan een meer levendige en diverse nachtcultuur. De pilot Vrije openingstijden, zonder venstertijden, vangt aan op 1 juni 2023. In 1ste instantie melden zich 17 bestaande locaties voor deelname aan de Pilot Vrije Openingstijden. Voor de 2de ronde waren geen aanmeldingen. Waarom is er op dit punt niet meer gekeken naar de Amsterdamse Nachtvisie, immers er zijn gesprekken gevoerd met de collegae van o.a. de gemeente Amsterdam. Amsterdam stelt, in tegenstelling tot Haarlem, wél eisen m.b.t. een 24-uursvergunning: 1. de Nachtlocatie mag niet in het stadsdeel centrum liggen; 2. het aanbod dient vernieuwd of verrijkend te zijn ten opzichte van het reeds bestaande aanbod; 3. de locatie mag geen overlast geven voor omwonenden. (Amsterdam, procedure vergunningverlening 24 - uurshoreca, juli 2022) Ad 1. Het Nachtleven speelt zich in Haarlem voor een groot deel af in het centrum.

Al is het streven om binnen 5 jaar minimaal twee nieuwe permanente nachtlocaties in Haarlem mogelijk te maken (Thema 3.1, actie 1), de realiteit is anders. Ook met een gemeente in de ja-stand melden zich weinig ondernemers en is het gevecht om de beschikbare ruimte groot. Vandaar dan ook dat van de 17 bestaande locaties die deelnemen aan de Pilot Vrije Openingstijden er 15 in het centrum zijn gelegen. En van die 17 locaties zijn er, naast de locatie van de voorzitter van de KHN-afdeling Haarlem, 3 locaties gelinieerd aan bestuursleden van de KHN-afdeling Haarlem en 1 aan een bestuurslid van de Nachtwacht. Ad 2. Er is zover bekend niet gekeken naar de culturele meerwaarde van aanvragen m.b.t. deelname aan de Pilot Vrije Openingstijden (Thema 3.2, actie 5). Immers de Nachtvisie stelt: “Hoe Haarlem meer ruimte wil creëren voor nachtcultuur in de stad. Een toetsing met betrekking tot het culturele aspect van de vergunning heeft in Haarlem niet plaatsgevonden. De vraag: Waarom wilt u deelnemen aan de pilot? Wilt u af en toe een uur langer open zijn, 24/7 geopend zijn of bepaalde activiteiten organiseren? heeft niets nieuws opgeleverd anders dan (af en toe) langer open zijn. De Pilot Vrije Openingstijden heeft dan ook niets minder opgeleverd dan langer reguliere nachthoreca. Ad 3. De locatie mag geen overlast geven voor omwonenden.

Betere balans levendigheid en leefbaarheid (Thema 3.3, actie 9). Deze actie is erop gericht om meer overzicht te creëren in uitgaansgebieden en op te treden tegen ongewenst gedrag. De Nachtvisie spreekt in dit kader van een Actieprogramma Veilig Uitgaan. De inhoud hiervan is echter nog niet bekend. Ook spreekt de Nachtvisie over het uitvoeren van enkele breed gedragen wensen van bewoners en andere stakeholders. Denk hierbij aan: Het plaatsen van hekken, het opstellen! van een lijst met aandachtspunten voor onder meer de politie zodat bekend is wat overlast veroorzaakt en wie welke verantwoordelijkheid heeft, het verkennen van de mogelijkheid! om SUS-teams in het horecakerngebied in te zetten of het periodiek! organiseren van een actienacht met extra politie inzet. Allemaal goede intenties, maar slechts symptoombestrijding. De werkelijke oorzaken, zoals openlijk drugsgebruik, worden niet benoemd. Wat de bewoners willen is een gezonde, veilige leefomgeving en nachtrust. Immers, ook al stelt de gemeente in het Integraal veiligheids- en handhavingsbeleid 2023 – 2026: “in deze pilot ligt er een belangrijke verantwoordelijkheid bij de ondernemers om door middel van een veiligheidsplan de

overlast zoveel mogelijk te beteugelen.”, het veiligheidsplan blijkt geen garantie op overlastvermindering. Niet in de laatste plaats omdat het door de ondernemers ingevulde plan op enkele belangrijke punten afwijkt van het op 26 januari ondertekende raadsstuk. De vraag is dan ook wat gemeente én ondernemers doen om te voorkomen dat overlast van nachthoreca plaats blijft vinden of dat er risico’s ontstaan op het gebied van veiligheid en gezondheid (geluids- en rookoverlast). Overlast van uitgaanspubliek waarvan bewoners uit het centrum in juli 2022, ruim voor aanvang van de Pilot, middels een brandbrief aangaven veel hinder te ondervinden. Hierin op 29 augustus 2023 gesteund door de voorzieningenrechter. Volgens de Nachtvisie neemt de Nachtwacht het voortouw om op een ludieke manier normen en waarden van de nacht te delen. Immers, zoals bewoners en horecaondernemers ervaren, een deel van het uitgaanspubliek vertoont ongewenst gedrag. Genoemde normen en waarden van de nacht zullen gevat worden in een set Gouden uitgaansregels (Thema 3.3, actie 10).

Zijn de normen en waarden van de nacht anders dan die van overdag? In hoeverre verschillen die regels van de bestaande KHN-regels? Waarom hebben de bestaande regels niet het gewenst effect? Maar wat merken de bewoners nu van dit ongewenst gedrag? Wat zij ervaren is dat, bij gebrek aan handhaving van de gemeente aan de ene kant én maatschappelijk verantwoord ondernemen van de kant van de horecaondernemers aan de andere kant, het uitgaansgebied in de Smedestraat en omliggende straten verworden is tot een Bermuda Driehoek. Een plek waar een deel van het uitgaanspubliek, onder invloed van overmatig alcohol- én drugsgebruik, alle waarden en normen laat varen. Waar de Nachtwacht, met behulp van lolly’s, van plan is dat deel van het uitgaanspubliek koest en op koers te houden. Is het niet eens tijd dat de, door de nachthoreca veroorzaakte overlastproblematiek, serieus, structureel en in goed overleg met alle stakeholders (dus ook bewoners!) aangepakt gaat worden? De Nacht is van iedereen, daar zijn we het allemaal wel over eens. Maar er is meer voor nodig om een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid te realiseren dan beschreven in deze Nachtvisie. Immers, de Nacht is van iedereen, dus óók van hen die de nacht gebruiken voor nachtrust.