04-15 Transcript cie Beheer

TRANSCRIPT VAN DE RAADSCIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 15 april 2021

1.

17.00 uur Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, hartelijk welkom voor de vergadering van de commissie Beheer van 15 april 2021. De live-uitzending vanuit de hoofdstad van de provincie Noord-Holland, hartelijk welkom, ook voor de mensen thuis. Ik ga gelijk beginnen met de agenda en dat is om aan u te vragen of er nog berichten zijn van verhindering. Als er die zijn, dan hoor ik dat graag eventjes, of zie ik dat graag staan in de chat. Ik zie daar geen berichten verschijnen.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan ga ik verder met agendapunt 2 en dat is het vaststellen van de agenda. Kan de agenda conform worden vastgesteld? Ook daar zie ik geen berichten in de chat verschijnen, dus dan stel ik de agenda conform vast.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 3, dat is mededelingen van commissieleden en de wethouders. Zijn er nog commissieleden met een mededeling? Als u die heeft, dan graag in de chat. Ik zie dat de heer Hulster van de Actiepartij een mededeling heeft, dan krijgt u nu het woord. Gaat uw gang. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Na deze vergadering vergadert commissie Ontwikkeling. Op de agenda van de commissie Ontwikkeling staat een onderwerp wat eigenlijk een onderwerp is voor de commissie Beheer. Tenminste, dat heeft mijn collega Danny van Leeuwen daar gezegd en dat is ook door de andere leden van de commissie beaamd. Maar goed, dat is daar nu eenmaal op de agenda gekomen. Het gaat over de inrichting van de Zuidstrook bij Schalkwijk. Dus ik wil mensen oproepen in deze commissie dat, als ze tijd hebben vanavond, om te kijken of ze toch die vergadering kunnen volgen of bijwonen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog andere commissieleden met een mededeling? Nee? Dan ga ik naar de wethouder toe. Wethouder Berkhout, ik heb begrepen dat u één mededeling heeft. Gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Ja, dat klopt. Dank u, voorzitter. Volgende maand bespreken we in de commissie Beheer de Regionale Energiestrategie.

Graag vraag ik aan u of er behoefte is aan een technische sessie voorafgaand aan deze bespreking in de commissie. De voorzitter: Dank u wel. Ik zou u willen vragen, voordat u gaat schrijven of u daar behoefte aan heeft, … Nee, laten we dat eerst maar even vaststellen. Heeft u behoefte aan een technische sessie zoals de wethouder voorstelt? Kunt u dat even in de chat doorgeven of u daar behoefte aan heeft, of niet? Prima, ik zie dat er al voldoende behoefte is om die sessie te gaan organiseren. Dan kan ik u gelijk twee aanbiedingen doen, waarvan u er eentje mag kiezen straks in de chat. We kunnen namelijk alleen op een dinsdag die technische sessie organiseren, omdat de andere agendamomenten vol zitten. Dat kan dus op dinsdag 11 mei van vijf tot zes uur, of dinsdag 18 mei van zes tot zeven uur. Dus ik herhaal het nog één keer: 11 mei van vijf tot zes, of dinsdag 18 mei van zes tot zeven? Als u wilt aangeven of u 11 mei wilt, of 18 mei, dan doen we de meeste

1

stemmen gelden en dan hoort u straks wat de uitslag daarvan is. Als u dat even wilt aangeven in de chat, heel graag. Nou, terwijl de puntenscore binnenlopen, ga ik gewoon met u naar agendapunt 4, als er geen andere mededelingen meer zijn van de wethouders. Nee. 4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 4, dat is de agenda voor de komende commissievergaderingen, de Jaarplanning en de Actielijst. Wij verwachten op basis van de jaarplanning en actielijst acht nota’s ter advisering en vijf nota’s ter bespreking, en mogelijk ook nog stukken dus die van vorige vergaderingen opgewaardeerd zijn. Ik wil aan de commissie vragen of zij nog ter kennisnamestukken en hebben die zij willen agenderen voor een volgende vergadering. Zijn daar commissieleden die daar het woord over willen voeren? Graag dan in de chat. Ja, ik zie de heer Rijbroek van Trots Haarlem. U heeft het woord. De heer Rijbroek: Dank u wel, voorzitter. In de bijgevoegde stukken zie ik staan: vervanging basaltstenen richel Kruisstraat. Wie het stuk gelezen heeft, daar gaat wel veel geld in om om dat te herstellen. Maar waar ik mee zit is dit: in het Haarlems Dagblad staat dat omstreeks 17 mei het wordt uitgevoerd, mits wel of geen handhaving noodzakelijk. Is het wel zo, vertraagt dit. Maar als het de 17 e uitgevoerd zou worden, de eerstkomende commissie Beheer is 20 mei, dus dan is het pas eind mei dat het in de commissie Bestuur komt.

Dus hoe gaan we dit doen? De voorzitter: Misschien kunt u eerst eventjes aangeven waarom u dit stuk zou willen agenderen, dan kunnen we eventjes kijken of er behoefte is in de commissie om dat te volgen, en dan gaan we de volgende stap doen. Dus kunt u even zeggen waarom u dit stuk wilt agenderen, 2.2? De heer Rijbroek: Ja, er zijn drie scenario’s genoemd. Dat is met omschrijving en ik wil me beperken tot het geld. Optie twee 10.000, optie drie 20.000, maar het kan ook nog zijn optie vier 24.000, optie vijf 100.000 euro. Ik vind dat serieus geld. Je moet daarvoor zorgvuldig als commissie Beheer dat kunnen afwegen inhoudelijk, dus we gaan niet zomaar daaraan voorbij, vind ik. Je hoeft er niet heel ingewikkeld over te doen, maar ik denk wel dat we het moeten behandelen. Het is toch geld. En dan die termijn, hè? De commissie, de eerstvolgende Beheer, die is 20 mei en ze willen het 17 mei eigenlijk als dat lukt, willen ze dat gaan vervangen, mits aanwezige verkeersregelaars niet noodzakelijk zouden zijn, volgens het krantenbericht. Dus vandaar, ‘…’ … De voorzitter: Oké, maar we gaan eerst even vaststellen … Dank u wel, mijnheer Rijbroek. We gaan eerst even vaststellen: wil de commissie eventjes aangeven of daar steun is of geen steun om dit stuk te behandelen? Dus als u even wilt aangeven of daar steun is of geen steun.

Mijnheer Rijbroek, ik zie dat er onvoldoende steun is bij de commissie om dit stuk te bespreken, dus dat houdt dan nu hier eventjes op. Zijn er nog andere commissieleden die iets willen zeggen? Ja, ik zie de heer Hulster over de jaarplanning. Mijnheer Hulster, van de Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Ik zat even in de jaarplanning te kijken en ik zie dat er een heleboel punten op staan die al heel lang lopen. Dat is een bekend probleem. Maar nu zie ik dat er ineens bij heel veel punten staat dat het op 10-06 aan de orde gaat komen volgens de planning. Ik ben benieuwd hoe lange agenda dat wordt, want dat lijkt me nogal veel voor die bijeenkomst. Ik ben benieuwd hoe u daar tegenaan kijkt.

2

De voorzitter: Nou, mijnheer Hulster, ik zou graag met u een biertje hierover drinken, want ik kijk met dezelfde verwondering dan naar de jaarplanning en denk dan ook: hoe gaan we dat doen, en gaat dat wel gebeuren? Dus misschien kan de wethouder, niet nu, maar daar later eventjes een korte mededeling over doen, of iets over schrijven. Is dat een goed voorstel, wethouder? Zo hadden we dat namelijk ook afgesproken. Dan, zijn er andere commissieleden die een opmerking hebben over de jaarplanning, of over de actielijst? Nee? Ik zie geen andere mededelingen. Overige punten ter bespreking 5.

17.15 uur Vervolg op Strategisch Plan Afvalscheiding (RB) 5.1.a Informatienota voorgang SPA voorjaar 2020 5.1.b Uitkomsten Benchmark huisvuilinzameling NVRD 2018 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5 en daar hebben we ter bespreking het ‘Vervolg op het Strategisch Plan Afvalscheiding’. Met het huidige Strategisch Plan Afvalscheiding, verder SPA, worden resultaten behaald overeenkomstig de prognoses voor bronscheiding. Om verschillende redenen zijn de verdere ambities nog niet geheel gerealiseerd. Nu is het moment om het plan te maken voor het vervolg. Er worden drie varianten voorgesteld, daarna wordt een opvolgend afvalplan opgesteld, SPA 2.0. Er zijn meerdere mogelijkheden om het restafval te verminderen, in lijn met de gewenste ambitie. Deze opinienota inclusief bijlagen informeert u over de verkenning, onderzoeken en de uitkomsten van de technische sessies. Het college vraagt de commissie zijn voorkeur uit te spreken voor een van de volgende varianten. Dat is variant 1, het inzetten op een beloningssysteem om afval te scheiden; variant 2, het meer inzetten op nascheiden van huishoudelijk afval in plaats van bronscheiden; variant 3, het inzetten op een maatregelenpakket dat gericht is op gft en gedragsverandering.

Het college geeft een voorkeur voor variant C, dus 3, omdat dit inzicht geeft op een afvalscheidingspercentage overeenkomstig de ambitie tegen een kostenniveau die past binnen de huidige afvalstoffenheffing. Bij de behandeling van de kadernota dient rekening gehouden te worden met de financiële consequenties van het nieuwe afvalplan en hiervoor dienen de benodigde gelden gereserveerd te worden. Het stuk staat dus ter bespreking op de agenda en ik gaan nu het woord geven aan mevrouw Eckhard van de SP. Mevrouw Eckhard, als u al aanwezig bent. Mevrouw …: Ik geloof dat ze er niet is. De voorzitter: Nee, ik geloof dat zij niet aanwezig is. Dan ga ik gewoon naar de volgende op de lijst en dat is de heer Aerssens van de VVD. Mijnheer Aerssens, u heeft het woord. De heer Aerssens: Dank u, mijnheer de voorzitter. Wat fijn dat ik als eerste over dit onderwerp mag gaan spreken. Een onderwerp waar we al vaker enkele opmerkingen over hebben gemaakt en ik neem u graag mee in wat wij van SPA vinden. Voor de VVD is het heel duidelijk: er ligt één keuze voor waar wij wat mij betreft voor zouden moeten gaan kiezen. Want het ouderwetse, traditionele SPA zoals we dat hebben ingevoerd is een beetje ingehaald door de tijd. Afval scheiden vindt de VVD uiterst belangrijk en dat moeten we zeker doen, maar dit kan veel beter en veel gemakkelijker en veel goedkoper.

Goed afval scheiden, want de kwaliteit met nascheiding kan extreem goed zijn. De kwaliteit van het nagescheiden afval staat niet stil, wordt telkens weer verbeterd en verbeterd en daar zit dus heel veel ontwikkeling in. Het is een stuk gemakkelijker, want voor inwoners van onze stad gaan we niet vragen om vele bakken naast de keuken neer te zetten om al het afval los weg te gaan gooien. En ook kwaliteit wil nog altijd niet even goed zijn. En goedkoper, want wat ik al

3

zei, de techniek staat niet stil en op termijn is dit echt iets wat veel beter zal gaan kunnen. Wij verwachten dan ook dat de kosten voor het nascheiden, vergeleken met wat ze nu zijn, een stuk verder gaan afnemen. De voorzitter: U heeft twee interrupties. Ik ga eerst het woord geven … U heeft er zelfs drie, zie ik. Dan ga ik eerst beginnen met de heer Van Leeuwen van D66. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Ik vroeg mij af: op welke wijze heeft u zich geïnformeerd over het nascheiden? Want bent u bijvoorbeeld ook bij het Afval Energie Bedrijf en heeft u daar bijvoorbeeld ook gehoord hoe slecht papier herbruikbaar is als er nagescheiden wordt, en eigenlijk ook gewoon hoe het nog in de kinderschoenen staat? Dus graag een toelichting hoe u bij uw wijze woorden komt. De heer Aerssens: Onder andere door het bezoek aan het Afval Energie Bedrijf in Amsterdam, zeer nuttige informatie die daar is gedeeld. Ik ga het niet allemaal herhalen, dan gaan we heel erg de techniek in, maar onder andere zeer nuttige informatie vandaar. De voorzitter: Dan heeft u ook een interruptie van mevrouw Schneiders van GroenLinks. Mevrouw Schneiders-Spoor: Dank u wel. Mijnheer Aerssens, vindt u het dan niet zonde van al die al uitgerolde gescheiden afvalbakken die we in de stad hebben. Want u zegt: het moet nog gebeuren.

Maar natuurlijk over een heel groot deel van de stad is dat al gebeurd, dat uitrollen. De heer Aerssens: Godzijdank dat het nog niet in een heel groot deel van de stad is geweest, wel in delen, dat ben ik met u eens. Nou, het resultaat daarvan zijn een verpest straatbeeld met hele afvalstraten. Dat kan zoveel mooier en zoveel groener, daar moet u toch van harte voor zijn. De voorzitter: Dan ga ik de laatste interruptie toestaan en dat is van de heer Dreijer van het CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Fijn dat u ook in Amsterdam was, net als ik. U heeft daar natuurlijk ook gehoord en gezien dat inderdaad de fracties ontzettend vervuild zijn. Mijn vraag is dan: wilt u alle grondstoffen bij de bronscheiding weghalen, dus ook het papier en de plastics en dat soort dingen, of wilt u bepaalde soorten alleen niet in gaan zamelen? De heer Aerssens: Kijk, er gaan een aantal afvalstromen heel goed en nogmaals, ik zal niet te veel op die techniek ingaan, want dat weten we allemaal wel vanuit technische sessies. Maar een aantal afvalstromen gaan heel goed. Textiel is zo’n afvalstroom, die moeten we daar echt niet in bij gaan verwerken, want dat kan prima met fatsoenlijke bronscheiding. Karton ophalen is ook zoiets, dat gaat prima.

Alleen, het restafval dan, hè, wat nu nog in de restafvalbak komt, wat we dan verder gaan uitscheiden, daarvan moeten we vooral gaan kijken, laten we dat met nascheiding doen. Want het is een stuk makkelijker, het is een stuk efficiënter en gaat uiteindelijk veel beter werken voor onze stad. Voorzitter, ik ga door met mijn betoog. De VVD verwacht dan ook dat in het algemeen de kosten voor dit zullen gaan afnemen. Dat betekent, voorzitter, dat er naar onze mening geen extra kosten naar SPA hoeven gaan. En voorzitter, dat betekent dat we niet burgers verder gaan verplichten om hun afval nog verder te gaan scheiden dan in sommige wijken nu al gebeurt. ‘…’. Kijk, dat klinkt een stuk beter zo. Nee, nog niet. De heer Dreijer: U hoeft niet alles twee keer te zeggen, mijnheer Aerssens. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, een punt van de orde. Ik heb dat al in de chat gezet.

4

De heer Aerssens: ‘…’. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, punt van de orde, ik heb het ook in de chat gezet. De microfoon van het account Griffiebureau staat open, dus vandaar dat de heer Aerssens zo galmt. De voorzitter: Ja, we zijn … Dank u wel voor uw opmerkingen, want het is vervelend dat dat stoort inderdaad. Het stoort mij ook. Maar we zijn ermee bezig, we zijn eventjes aan het kijken waar het precies aan ligt. Zullen we eventjes … Ik schors de vergadering even voor drie minuten, dan gaan we even kijken of we een oplossing kunnen vinden en anders gaan we zo verder. Drie minuten schorsing. Schorsing De voorzitter: Dames en heren, het lukt ons niet helemaal om het technische probleem op te lossen, dus we doen eventjes dat ik via de laptop het geluid regel, dus dat maakt het voor mij een klein stukje ingewikkelder, maar ik vraag uw medewerking daarvoor. Ik ga de heer Aerssens van de VVD, excuses voor de onderbreking van uw betoog, ik ga u weer het woord geven. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. Ja, ik begin ook met alle liefde opnieuw, hoor, maar ik denk, ik zal gewoon kijken waar ik gebleven was. Het betekent in ieder geval, waar ik gebleven was, was dat geen extra geld naar SPA hoeft wat betreft de VVD.

Dat betekent ook dat we geen aanvullende zorgen bij burgers gaan opwekken om verplicht het afval te gaan scheiden in toch al vaak kleine ruimtes, dat we geen burgers hoeven te bespieden om te kijken of ze wel het juiste afval weg gaan gooien middels camera’s in afvalbakken, en voorzitter, dat we een veel betere, mooiere en ook groenere openbare ruimte kunnen krijgen, zodat we niet een afvalstraathoofdstad worden. Dus voorzitter, de VVD is erg voor goed afval, goedkoop en vooral gemakkelijk. Keuze om die te maken, helder voorzitter, variant 2 voor de VVD. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aerssens. Dan ga ik nu het woord geven aan de heer Dreijer van het CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Het CDA worstelt er wel een beetje mee eigenlijk. We hebben in 2016 ook voor SPA gekozen en toen was de initiële investering iets van 2,6 miljoen en daarmee zouden we een bepaalde doelstelling kunnen gaan halen. Echter, in de loop der tijd hebben we gezien dat we toch wel nog extra geld hebben moeten bijplussen en nou ja, met het oog, in 2018 nog meer dan zes ton om handhavers en afvalcoaches et cetera in te gaan zetten. En nu komt er … We zijn eigenlijk, nou, bijna klaar en eigenlijk wordt er gewoon gevraagd om opnieuw geld voor hetzelfde wat we eigenlijk willen, volgens mij is nog steeds gft inzamelen hetzelfde wat we willen doen.

Even terug naar ook de opmerking van de heer Aerssens, we zijn inderdaad bij het AEB geweest en daar kon je echt zien dat de afvalfracties ontzettend vervuild zijn. Dus papier is gewoon echt waardeloos wat uit de nascheidingsinstallatie komt, nagenoeg waardeloos, je kunt het verbranden. En plastic en metaal, oké, daar kunnen we over zeggen, dat gaat wel redelijk goed. Dat betekent dus dat je papier zeker moet blijven scheiden bij de bronscheiding en dat gaat echt niet in de nascheiding werken. Dus dat wil ik even vooropstellen. Ik heb geprobeerd technisch uit te vragen en te kunnen onderzoeken hoe dat nou zit met de afvalscheiding in de stad door middel van cijfers op te vragen. Ik had gedacht dat we eigenlijk vanwege de chips, waar ook destijds de nodige commotie over was, dat we konden zien, een beetje meten per buurt hoe de verdeling van de grondstoffen is, de inzameling. Maar dat blijkt dus heel lastig te zijn. Gft, dat wordt helemaal niet gemeten, er zit wel een chip in de bak. Waardoor het ontzettend moeilijk maakt om conclusies te trekken en ik had al een beetje gevraagd vorige keer in november: kunnen we niet kijken of we bepaalde buurten kunnen uitsluiten van nascheiding? Want als je natuurlijk een hoger nascheidingspercentage wil halen, moet je niet gaan bronscheiden. Want als je een optimale

5

bronscheiding zou hebben, haal je ook niks meer uit de nascheiding, vandaar dat het percentage laag blijft. Dus ik zoek nog naar een modus waarbij we kunnen zeggen: bepaald afval gaan we wel naar de nascheidingsinstallatie brengen en bepaalde wijken doen we niet. Waardoor je dus ook geen broninzamelingsmiddelen daar hoeft neer te zetten bij gebieden waar het ontzettend moeilijk is. Daar ga je volgens mij wel wat geld mee besparen. En ook niet alleen geld, ook een beetje onrust in de buurt, want er is op een gegeven moment besloten om van die bovengrondse containers te gaan gebruiken. Nou, in het begin van SPA is daar met geen woord over gerept. Dat is ergens twee, drie jaar later is er een besluit genomen in het college om de inzamelmiddelen te gaan veranderen. Dat is natuurlijk een hele vreemde. Je hoort ook de laatste tijd steeds meer signalen uit de stad: wat moet ik met zo’n bak voor de deur? Ontsierend, het neemt een parkeerplek in de buurt et cetera. Dus ik vind dat we het model toch opnieuw moeten gaan bekijken. Ook onze afvalstoffenheffing is de hoogste van vergelijkbare steden. Het is vergeleken met andere steden zoals Amsterdam en als je het vergelijkt met vergelijkbare steden qua inwonersaantal, zijn wij de hoogste van het rijtje, ik heb er tien naast elkaar gezet. Maar we hebben ook de slechtste prestatie en dat is natuurlijk wel heel wonderlijk.

Dus ik zit met een heleboel zaken nog. Ook de cijfers vanuit de stukken, die zijn een beetje tweeledig. In het ene stuk lees ik op bladzijde 3 dat we 3 procent resultaat hebben bij de nascheiding, in de beantwoording van de technische vragen zitten we al op 6,5 procent. Dat maakt het natuurlijk niet duidelijk voor ons. De voorzitter: Mijnheer Dreijer, sorry, u heeft een interruptie van de heer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: Dank u voor de interruptie, voorzitter. Mijnheer Dreijer, u heeft het over de slechtste prestatie tegen de hoogste kosten. Waar wijt u dat aan? De heer Dreijer: Die analyse heb ik nog niet kunnen maken. Kijk, we zijn nog steeds natuurlijk niet klaar met SPA, dus daar kom ik zo meteen in mijn vragen aan de wethouder. Maar het is natuurlijk niet goed. Nou, laat ik dan gelijk maar beginnen met het afval. We zitten nu op, zoals ik gelezen heb in het jaarverslag, zitten we op een gecorrigeerd restafval van 204 kilo. Het is 230, maar er zit een coronacorrectie op, zeg maar, dan zitten we op 204 kilo in 2020. Dat is maar een kilo of 9 beter dan 2019. Dus in 2020 hebben we het nog helemaal niet goed gedaan. En gaan we dan echt in twee jaar tijd naar die 185 kilo, zoals in het staatje staat? Ik heb daar mijn bedenkingen bij. De Diftar, nou, dat willen we niet.

Dat is veel te duur, we hebben al gehoord dat het iets van 43 euro per huishouden gaat kosten, plus dat het ook nog eens een keer de vraag is of we daardoor niet meer zwerfafval gaan genereren. Dus voorlopig niet inzetten op Diftar. Nascheiden, het CDA zegt dan: probeer toch een nuance in te vinden, misschien toch ergens minder de lelijke bakken waar het gewoon lastig is. Doe dat dan niet en laat dat maar door een nascheidingsinstallatie eruit halen. Dat is ook een stukje finetuning wat moet gebeuren bij de AEB, dus dat wordt steeds beter. Papier wel zoveel mogelijk natuurlijk apart halen en met name wel door blijven gaan op gft. Dus dat is wel, dat is het derde puntje waar ik op wil blijven inzetten, gft is wel een van de belangrijkste fracties om eruit te halen, opdat ook de nascheiding beter kan presteren. En het is natuurlijk ook een hele zware fractie, tussen de 30 en de 50 procent van het restafval. Tot slot, nog een paar dingen. Ik verwonder me nog steeds over dat we per persoon 204 kilo aan afval hebben. Wij hebben thuis al jaren 12 kilo … Nu 12, maar twee jaar geleden 14 kilo, voordat we de duobak hadden. 14 kilo per persoon restafval. Ik vraag me af of die cijfers kloppen. Zit daar niet te veel andere kilo’s bij van de bedrijven die illegaal dumpen of wat dan ook? Ik snap niet hoe we aan een zo hoog restafvalgewicht kunnen komen zoals het nu is.

En ik zie dat ik een interruptie heb, sorry. Of niet? De voorzitter: Ja, dank u wel. De heer Aerssens, VVD.

6

De heer Aerssens: Dank u wel, voorzitter. Nogmaals, het papier in nascheiding kan er wel uitgehaald worden op het moment dat het gft er op een fatsoenlijke manier uit is gehaald, omdat het dan niet nat is. Dan wordt papier ineens een optie. Dat wil ik meegeven. Maar ook de vraag dan, het verdelen van wijken, al het restafval van Haarlem gaat nu sowieso al door de nascheidinginstallatie. Op welke manier wil u die wijken dan gaan onderverdelen? Want nu zouden we ook gewoon kunnen zeggen: we gooien alles door de nascheidingsinstallatie wat we over hebben? De heer Dreijer: Nou ja, nu wordt alles naar de nascheiding gebracht, dat staat ook in de beantwoording. Alles gaat naar de nascheiding. En ik zeg: we moeten misschien bepaalde wijken uitsluiten van nascheiding en bepaalde wijken misschien zeker nascheiding doen en minder broninzamelingsmiddelen doen. Maar u zegt het nu zelf: gft moeten we er wel uithalen. Willen we papier als goede fractie er ook uit kunnen krijgen, dan moet je gft gaan inzamelen en daar moeten veel betere oplossingen misschien voor komen, behalve dan de bovengrondse containers. Ik weet, in andere steden hebben ze ondergrondse gft-containers, misschien dat daar een keer naar gekeken moet worden. Dat zijn eigenlijk de dilemma’s waar ik zelf mee zit. En met name geld, nou ja, we hebben al ontzettend veel geld uitgegeven. Dan een concrete vraag aan de wethouder.

Destijds is beloofd, of een beetje toegezegd: we gaan SPA implementeren, kost een beetje geld, maar als het eenmaal staat, dan gaan we weer terug met die afvalstoffenheffing. We zitten nu op 412, de prognose destijds dat we in 2020 330 euro zouden kwijt zijn en dat was dus vorig jaar 392 euro. Dus die prognoses lopen helemaal de verkeerde kant op. Dus een concrete vraag aan de wethouder: waar gaan we met de afvalstoffenheffing naartoe? Tot zover de eerste termijn, wethouder … Of, voorzitter, en wethouder. De voorzitter: Mevrouw Baas-Oud van OPHaarlem, u heeft het woord. Mevrouw Baas-Oud: Dank u wel, voorzitter. Wat ik in ieder geval even wilde meegeven is dat ik constateer dat in de opinienota en in de notitie van Vervolg SPA, dat de varianten niet eenduidig zijn beschreven en het lijkt alsof het kopje wat in de notitie staat en de uitwerking daarbij niet bij elkaar hoort. Dus misschien is dat goed om naar te kijken, het is fijn als dat … Dat was voor mij een beetje verwarrend, dat ik dacht: hè, zit ik nou het goede te lezen? Ik moest daar zelf een soort van soepje van maken. Dat is gelukt, maar het is handiger als daar dezelfde varianten juist beschreven staan. Ik kan me wel aansluiten bij het CDA. Wij zijn ook in verwarring en kunnen eigenlijk op basis van wat hier nu ligt geen keuze maken.

Dus de vraag die gesteld wordt, variant C, wat heeft de voorkeur? Wij kunnen op basis van dit geen keuze maken. Ik ben even aan het zoeken naar de dingen die nog niet gezegd zijn, zodat het niet dubbel hoeft. Dan haal ik inderdaad even bijvoorbeeld de BESTtas eruit. Wij vroegen ons af, dat is een heel grappig idee, maar volgens mij draagt dat niet bij aan een beter milieu. Hij moet gemaakt worden, hij moet een aantal keer per jaar uitgedeeld worden, weer opgehaald, dan ook weer verwerkt. Dus ja, wij zien niet zo daar de meerwaarde van in als je 70.000 huishoudens per jaar die tas meegeeft, we weer alles moeten recyclen. Dat lijkt ons een enorme milieubelasting. En daarbij inderdaad, wat al eerder genoemd is, de kosten die het voor de Haarlemmer weer meebrengt en het is denk ik, los van dat er wellicht ook kosten bespaard kunnen worden wat betreft de nascheiding, zien we dat niet terug in de stukken. Even kijken. En ja, zo’n idee van een circulaire hotspot, dat kost natuurlijk heel veel geld en weten de Haarlemmers dat ze daar zelf uiteindelijk natuurlijk voor moeten gaan betalen, en levert dat op wat het op zou moeten leveren? Dus ik denk dat dat wel zeg maar de grootste dingen zijn die nog niet zijn gezegd. Even kijken, hoor. Wij zijn natuurlijk heel benieuwd naar de antwoorden op de vragen die zijn gesteld aan de wethouder.

Stel dat er nascheiding wordt beëindigd, zou dat inderdaad een kostenbesparing opleveren, en wat zou dat dan zijn? Omdat we dat niet hebben teruggevonden, dat is dan nog een vraag die ik daarbij zou willen stellen. Dank u wel, voorzitter.

7

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar de heer Hulster van de Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Ook wij sluiten ons aan bij de wijze woorden van het CDA. Wat ons betreft zijn de varianten die nu voorliggen, dat is eigenlijk niet mogelijk om daaruit te kiezen, met name ook omdat er nog ook in het stuk een aantal onzekerheden worden benoemd. Zo is het nog onduidelijk wat er mogelijk is qua nascheiding bij andere nascheiders. Er is nu alleen gekeken naar de partij waar we nu een contract mee hebben. Binnenkort komt er een nieuw contract, dat biedt eigenlijk nieuwe mogelijkheden, maar ook weer risico’s. Nou ja, dat weten we dus nog niet. Het kan best zijn dat die nascheider het veel beter doet, die kan bijvoorbeeld wel gft nascheiden. Ja, wat de heer Dreijer zei, dat is de zware fractie. Ja, maar of je dat nou voor of na het scheiden, of voor- of nascheiden, uiteindelijk moet het toch gewoon de stad uit worden gebracht en naar een installatie worden gebracht. Dus of dat nou zo heel veel uitmaakt, is ook maar een beetje de vraag. Dus dat is misschien ook wel een vraag: wat maakt het eigenlijk uit? Dan, nou ja, wij merken en denken dat er echt een groot verschil is tussen de oplossing die je kiest voor grondgebonden woningen en voor gestapelde woningen.

We denken dat het in gestapelde woningen echt veel ingewikkelder is om voor te scheiden, omdat daar gewoon minder ruimte is en weinig ruimte buiten is vaak om bakken neer te zetten of wat dan ook. En ja, gft is wel hartstikke leuk, maar als je na een paar dagen die bak weer opentrekt, dan heb je toch altijd het gevoel alsof je in een biochemisch experiment bent beland en dat is geen pretje binnen in je huis. Dus ja, wanneer dat op een eenvoudige manier door de bewoners kan worden verwerkt, hoe beter. En wij geloven stellig dat voor het centrum geldt dat je daar beter op nascheiding kan inzetten en voor een aantal andere wijken beter op voorscheiding. ‘…’ is om dat voor te scheiden, want dan kun je het beter hergebruiken en datzelfde geldt voor textiel. Overigens is bij de papierbakken natuurlijk iets vreemds aan de hand. We hebben ondergrondse papiercontainers gebouwd en die hebben een soort trechtermodel, zodat als er boven allemaal papier in komt, die komt dan in de trechter vast te zitten en dan is er beneden nog heel veel ruimte zodat dat ding niet meldt dat die vol is, maar er kan dan niks meer bij. Dus eigenlijk zouden we daar een oplossing voor moeten verzinnen.

En die grote bakken die nu allemaal boven op straat zetten, dat is natuurlijk eigenlijk ook geen oplossing, want ja, dat is eigenlijk, wij zitten busjes te verbieden in de stad omdat die lelijk zijn, en dan zetten we er van deze grote bakken voor terug. Ja, dat is eigenlijk ook geen oplossing. Wij geloven wel dat het een goed idee is om op gedrag in te zetten en een aantal maatregelen die daarin staan lijken ons heel goed, met name ook om te pogen om klein elektrisch afval beter te scheiden. We hebben eerder ook aandacht gevraagd voor de enorme berg luiers die we hier ieder jaar produceren en dat we daar nog steeds niks mee weten te doen vinden we echt behoorlijk teleurstellend. Maar goed, als dat zo is, dan is het nog even zo. We hopen wel dat er vaart wordt gezet om te kijken of daar toch mogelijkheden zijn. Dus vooralsnog kunnen we met dit stuk eigenlijk nog niet echt een goede keuze maken uit de voorliggende zaken en we denken dus dat het belangrijk is om eerst af te wachten wat eruit komt als we straks een nieuwe afvalverwerker hebben gecontracteerd, want dat biedt weer nieuwe mogelijkheden en dat zou eigenlijk het juiste moment zijn om te kijken wat voor aanvullend beleid er nodig is om voldoende goede afvalscheiding te krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen, D66, u heeft het woord. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel.

We hebben een mooie avond vanavond, want we hebben twee onderwerpen waarbij we eigenlijk als gemeente – en dan is gelijk de metafoor heel plastisch bij deze – het afval op mogen ruimen van landelijk beleid, van andere sectoren. Want dat is eigenlijk mijn eerste punt wel, het gaat hier om een landelijk probleem. Ik weet nog goed dat we een jaartje of twintig geleden hadden we zo’n afvalpact en toen kwamen ineens niet meer tandpasta’s in een tube, in een doosje, in een cellofaantje. Dat is een paar jaar goed gegaan, maar ondertussen heeft volgens mij de industrie en de marketeers zijn weer

8

druk bezig. Dus wat we ook bij het Afval Energie Bedrijf bij ons werkbezoek hebben gehoord, er zijn zoveel soorten plastic, er zijn zoveel typen verpakkingen, er zijn zoveel typen plastic die zo moeilijk te verwerken zijn, dat het gewoon niet gaat. Dus wat is het toch ontzettend zonde dat wij als gemeentes hier eigenlijk puin aan het ruimen zijn van, nou, misschien wel angst om in te grijpen vanuit de landelijke overheid. Dus dat zou ook mijn eerste punt zijn, ik mis echt het punt: welk punt maakt de wethouder nou samen met zijn collega’s vanuit andere steden richting landelijk, wat moeten we hier gaan doen? Want uiteindelijk ruimen wij de rommel op die de industrie met elkaar maakt, omdat zij daar telkens nieuwe plastics maken die ook niet herbruikbaar zijn. Dus dat is een eerste kant die ik mis in het verhaal, de lobby. Dan eerst even een voorbehoud. Ja, 2020 wordt vaak vergeleken in de stukken. 2020 is onvergelijkbaar. Niemand is op zijn werk geweest, niemand heeft op zijn werk geluncht, iedereen heeft de zolder opgeruimd, alles werd op internet besteld, iedereen kreeg maar dozen binnen. Dus ja, ik vind het heel lastig dat in deze stukken 2020 wordt neergezet, maar 2020 was hopelijk – en laten we hopen dat we naar een andere tijd toe gaan weer met elkaar – een onvergelijkbaar jaar. Want wat ik wel merk, Haarlemmers willen dit echt.

Kijk naar de verkiezingsuitslagen, ook de afgelopen acht jaar in ieder geval, dan zie je toch dat progressieve partijen, dat die het goed doen bij de verkiezingen en ik zie het om me heen, mensen willen scheiden. Maar – en dan kom ik dus bij een aantal dingen waarvan ik wel eigenlijk al actie van het college had verwacht en wat niet in deze notitie had hoeven staan – als ik nog steeds van mensen hoor – en ik weet ook dat ook collegeleden zelf hier ervaring mee hebben – dat de papierbak in hun wijk altijd vol zit, ja, waarom moet ik dan hier lezen dat er dan één keer per week wordt geleegd? Terwijl, we zien gewoon dat Haarlemmers willen scheiden en Haarlemmers willen niet per se een extra bak erbij bovengronds, dat punt werd net ook al gemaakt door de heer Dreijer van het CDA. Maar waarom lukt het niet om die bakken dan vaker te scheiden? Dat is voor mij zo’n no-brainer. En dat die dan in pakket C staat in dit maatregelenpakket, dat vind ik eigenlijk een beetje zonde, want ik hoop toch dat wij een hele … Ik vind dat wij een hele verstandige wethouder hebben die ook heel vaak hele verstandige dingen doet.

Nou, dit had toch al geregeld moeten zijn? Daarnaast staat er ook in, en daar hebben we het ook over gehad net al eerder in deze commissie, ook volgens mij in de technische sessie en ook bij het Afval Energie Bedrijf: hoe kan je nou inderdaad onderscheid maken tussen gestapelde woningen, grondgebonden woningen met buitenruimte, en grondgebonden woningen zonder buitenruimte? Want uiteindelijk doet dat wel iets met hoe mensen willen scheiden en dat lees ik ook beperkt terug in de notitie. Wat ook weer zo’n quick win die we al eerder langs hebben gehad en volgens mij was het een keertje een inspreker van de wijkraad Binnenstad die dat zei: in de gft-bakken in de openbare ruimte zit nu heel veel vervuiling, gewoon mensen die langslopen en een blikje erin gooien, waarom zit daar bijvoorbeeld nog geen toegang op met die afvalpas? Want dat is zo’n quick win die al eerder door bewoners is aangedragen, waarvan ik denk: ja, dat is er zo eentje, Haarlemmers willen echt wel. En we moeten, hè, dus laat het voor D66 duidelijk zijn: we moeten dit doen, maar hoe doen we het slim? Als we dan op het financiële aspect komen van dit punt, er staat in deze stukken: van de afvalstoffenheffing is het huisvuil maar een beperkte fractie. Dus eigenlijk is onze afvalstoffenheffing ten aanzien van huishoudens niet zo hoog, dus daarom kunnen we nog best wat meer doen.

Ja, dan moet je dus ook wel inzicht hebben in die andere component. Dus graag, college, als u wil dat wij met elkaar bij de kadernota een keuze gaan maken, wat zijn dan die andere zaken, zoals straatveeg die wij nu meenemen in onze afvalstoffenheffing, en welke heroverweging kunnen we daarin maken? Want wellicht kunnen we daar dan ruimte vrijspelen om uiteindelijk aan het huisvuil te besteden. Dus ook graag daar wat meer inzicht in, zodat wij inderdaad, want volgens mij hoorde ik de andere leden van de commissie ook zeggen: wij willen niet met 43 euro per huishouden met die afvalstoffenheffing omhoog. Nou, om dan iets van het totaalbedrag te kunnen vinden, moeten we ook wel het totaalbedrag kunnen inzien. Dus graag daar ook een voorzet van het college hoe zij daarnaar kijken en welke mogelijkheden of ruimte ze daarin zien. Want ja, we moeten aan de bak en ja, wat D66 betreft zien we echt een positieve sfeer in de stad om dit met elkaar te gaan doen, alleen dat moeten we het wel slim doen. Dus ja, als ik dan nu voor een pakket zou moeten kiezen, dan zou ik het meest bij C komen, maar ook wel inderdaad:

9

wat zijn nou echt de slimme dingen die eigenlijk nauwelijks geld kosten, en wat zijn de dingen die misschien toch wel heel duur zijn? Nog reagerend op een aantal andere sprekers. Er werd iets gezegd over die tas. Ik moet zeggen, ik was zelf ook kritisch en volgens mij was het een jaartje of vijf geleden dat wij allemaal zo’n gewone, normale boodschappentas kregen met: wij Haarlemmers scheiden afval. Ik zie nog steeds bij de glasbak en bij de papierbak mensen met die tas hun gescheiden afval brengen. Dus ook ik was toen redelijk kritisch over die tas en ook ik was toen redelijk kritisch naar de voorganger van deze wethouder, maar ik zie hem nog wel werken. Dus laten we ook met elkaar soms wel optimistisch zijn over concrete maatregelen, want dat soort nudging, of dat soort verleiding kan wel degelijk werken. Dus dat is nog even een oproep naar de collega’s in deze commissie. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Dan gaan we naar de heer Rijbroek van Trots Haarlem. De heer Rijbroek: Dank u wel, voorzitter. Wat betreft de prestaties van afvalscheiding voor Haarlem wil ik het toch wat meer specificeren, wat je ziet wat de goede weg op gaat. Het is natuurlijk in het kader van verduurzaming dat mooi. CO2-reductie, meer dan gemiddeld, 166 kilogram per inwoner.

Maar toch wat betreft wat mij opvalt in die benchmark fijn huishoudelijk afval, dan scoort Haarlem redelijk, ja, niet best, wat betreft fijn restafval, klein chemisch afval. Ik weet niet wat we daaraan kunnen veranderen, wat dat gaat kosten. Dat weet ik niet, ik weet niet of daar ideeën over zijn. Datzelfde geldt eigenlijk helemaal voor het groot huishoudelijk afval, dat is ronduit slecht. Hoe dat zit weet ik niet, want dat verklaren die stukken ook niet. Je kan er ideeën over hebben. Even wat vragen. We hebben het over afvalscheiding, we willen de weg inzetten van belonen. Zijn daar gedachten over, over criteria, hoe je dat gaat invullen? Want ik zie dat steeds terugkomen, dus positief belonen, hoe gaan we daarmee verder? Vervolgens het afvalscheidingscontract tot afvalverwerking van huishoudens, dat is nog tot op heden bij AEB. We zien ook dat die verschuiving van die nascheiding met die installatie die 10 procent niet haalt, dat is eerder 2,5 dan 3. Heeft dat nog gevolgen, consequenties voor ons? Wordt het duurder, wordt het goedkoper? Dat weet ik niet. Daarnaast, het loopt af, dus we hebben er eerder over gesproken om dat aan te besteden met andere aanbieders, bijvoorbeeld Spaarnelanden, in samenspraak met Zandvoort. Dan gaan we weer wat anders doen, dan gaan we het loslaten.

Hoever staan we daarmee? Zijn er werd ook gesproken over ondergrondse afvalbakken te voorzien van een weegsysteem. Gaan we dat doen, wat kost dat, en is dat in het voordeel? Hier wil ik het bij laten. De voorzitter: Dan gaan we naar mevrouw Schouten van de PvdA. Mevrouw Schouten: Dank u wel, voorzitter. Vanuit de PvdA willen wij eigenlijk heel graag dat er gewoon minder afval komt en dat alles op alles moet gezet worden om gewoon het afval per persoon verminderen. Dat moet ons grote doel zijn en ik hoor de collega van D66 al zeggen dat we daar ook landelijk een lobby moeten gaan houden over de verpakking en al de zaken waar nog steeds onnodige, nutteloze doosjes en plastics en zakjes voor krijgen. Dat gaat gewoon echt niet goed, nog steeds niet, dus wat dat betreft een oproep om die landelijke lobby nog eens een keer, want ik weet gewoon, daar wordt heel veel geld aan besteed landelijk. Het bedrijfsleven krijgt gewoon heel veel geld om hier wat mee te doen, maar we merken er dus in de gemeentes zelf nog helemaal niks van. Als we gaan voor een keuze van een van de drie varianten, nou, dat is voor ons een lastige. Dat gaat gewoon even nog niet lukken.

De eerste variant, beloningssysteem, daar zijn we nog lang niet aan toe, volgens mij ten eerste, en het kost natuurlijk ook heel veel geld, maar we hebben nog heel veel andere dingen te doen voordat we daar überhaupt aan kunnen beginnen met elkaar. Ik heb al gezegd voor C, we willen in ieder geval dat dus dat gft zou er zeker beter uit moeten, maar ook die gedragsverandering. Maar waar wij toch ook bij B wel naar willen kijken, en dat hoor ik al meer collega’s zeggen, ook het CDA en de Actiepartij en ook D66, als het gaat om de huizen die gewoon geen eigen tuin

10

hebben, geen eigen buitenruimte hebben, is voorscheiding toch wel heel erg ingewikkeld en lastig. We horen natuurlijk allemaal de verhalen van onze inwoners in de binnenstad, dat men toch echt wel de overlast ervaart van al die grote containers die op de weg staan en van allerlei grote plekken innemen. We willen er echt voor pleiten om in ieder geval die nascheiding op een gedifferentieerde manier over de stad kan worden ingezet en dat we niet echt allemaal in hetzelfde keurslijf worden gestopt, want het is gewoon niet makkelijk en niet handig en dat moeten we gewoon niet willen. Dus wat ons betreft is het A niet, B deels willen we graag een stukje nascheiding, dat gaan we inzetten op de plekken waar dat beter is en meer kansrijk is, en vooral inzetten op C. De voorzitter: Mevrouw Schouten, u heeft een interruptie van mevrouw Schneiders, GroenLinks. Mevrouw Schneiders-Spoor: Dank u wel. Mevrouw Schouten, denkt u dan niet dat er ook andere mogelijkheden zijn dan overgaan op nascheiding? Want nascheiding is eigenlijk juist een soort laatste optie als we het niet op een of andere andere manier voor elkaar kunnen krijgen. We zouden misschien met andere bakken kunnen werken. Hebt u daar ideeën over? Mevrouw Schouten: Nou ja, kijk, wat je ook gebruikt, je hebt gewoon volume.

Dat afval is gewoon een bepaald volume en je moet gewoon ruimte hebben in je eigen woning, die over het algemeen in de binnenstad ook kleiner zijn als in de buitenste wijken van onze stad. Als je die ruimte gewoon niet hebt, wordt het gewoon ingewikkeld. En als je de te scheiden spullen ook niet fatsoenlijk buiten neer kunt zetten – ik hoorde net al iemand over de reuk van de gft-container – dat wil je gewoon allemaal niet te dicht, en zeker niet in je huis moeten doen. Dus ik vind dat we daar toch echt naar moeten kijken of dat niet op nascheiding kan. En temeer, wat ik ook al hoor van anderen, dat er wel kansen zijn om die nascheiding ook te gebruiken, want het wordt gewoon steeds beter, de technieken worden ook beter. Maar nogmaals, eerst inzetten op, en vooral inzetten op minder afval, want dat is gewoon onze echte oplossing. Daar wil ik het bij laten, voorzitter. De voorzitter: Dan geef ik het woord aan mevrouw Schneiders van GroenLinks. Mevrouw Schneiders-Spoor: Dank u wel, voorzitter. Wij vinden van GroenLinks in ieder geval afval scheiden heel erg belangrijk, dus we moeten er vooral voldoende aan doen om te zorgen dat dat afval gescheiden wordt. Onze afvalberg moet zo klein mogelijk, want alles wat van afvalstof grondstof kan worden, dat moet ook grondstof worden, hergebruikt worden en daar moeten we voor zorgen dat er minder grondstoffen nodig zijn.

Dan hoeft er minder verbrand te worden, dan hoeft minder grondstof verbruikt te worden en we worden als land en als stad wat meer circulair. Nou, daar zijn we nog niet, dat is uit deze nota gebleken dat heeft ook eigenlijk iedereen hiervoor ook al gezegd. Dus we moeten zorgen dat het beter gaat en daarvoor is het denk ik nodig dat er meer besef ontstaat bij de Haarlemmers. Daarom moeten we zeker niet stoppen bij bronscheiding naar mijn idee. Los van het feit dat bij bronscheiden veel meer een veel groter percentage grondstof wordt eruit gehaald, wordt gescheiden. Dat gaat niet alleen over papier, wat natuurlijk heel vies wordt als het met gft gemengd wordt, dat gaat ook over plastic, wat veel te vervuild is en in de verbrandingsoven moet. En dat gaat over het gft zelf, wat vervuild is en daarom gewoon niet terug te winnen is, want dat moet daarna op het land worden uitgereden en dat gaat niet als er andere troep doorheen zit. Maar het is minstens zo belangrijk naar mijn idee dat steeds meer mensen bewust worden van het scheiden, van het bijdragen aan de klimaatcrisis en de duurzaamheidsopgave. En dat je door te scheiden in ieder geval helpt met iets te doen aan dat klimaat, en dat je ook ziet dat je afval hebt en dat daar zoveel plastic in zit.

Toen ik een container kreeg waarin ik mijn pbd kon scheiden, toen werd ik eerst heel blij dat ik die container heb, zodat ik dat lekker allemaal apart kon houden, dat plastic. Daarna werd ik er heel verdrietig van, dat die container in twee weken gewoon helemaal vol zit. Dus die bewustwording, en naar minder plastic toe, dat is

11

ook heel belangrijk. Nou, we moeten ons dus eerst concentreren op gft, dat is belangrijk. Dus ik denk, laten we dan daarop inzetten. Dus een maatregelenpakket, hartstikke leuk, maar vooral creatief. De schillenboer bij de hoogbouw wellicht weer inzetten voor een tijdje om de mensen bewust te maken, groene bakjes ‘…’ … De voorzitter: Mevrouw Schneiders, u heeft een interruptie van mijnheer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Voorzitter, dank u wel. Mevrouw Schneiders vertelde iets over haar eigen praktijk. Ze zei: toen ik de bak kreeg, zat hij na twee weken vol. Hoe is het er nu mee, hoe lang doet u er nu over om die bak vol te krijgen? Want het geeft ook iets weer over de effectiviteit van het beleid bij een doorwrochte GroenLinks’er. Mevrouw Schneiders-Spoor: Dat is zo. Nou ja, precies, het is heel erg moeilijk. Kijk, ik scheid al mijn afval, dus die bak, daar komt wel al het plastic en de drinkpakken en het blik in. Maar ik vind het moeilijk om hem leger te krijgen. Er zijn een heleboel dingen die ik in de supermarkt maar niet meer koop omdat ze in plastic zitten, maar op een gegeven moment wordt het wel lastig, want dan is het heel moeilijk om dan nog boodschappen in de supermarkt te doen. Maar goed, dus het is moeilijk en ook als doorwrochte GroenLinks’er is het dus lastig om iets te doen.

Maar laten we, als we dat bewust worden met zijn allen, dan gaat het toch beter, want dan is er misschien steeds meer vraag naar dingen die niet in plastic verpakt zijn. Maar wethouder, wat ik aan het zeggen was, is dat u misschien iets kunt helpen door bijvoorbeeld kleine groene bakjes aan te bieden om op het balkon van de hoogbouw te kunnen zetten. En volgens mij moeten we ook steeds meer nog veel meer inzetten op informatie, juist ook in andere talen en passend ook bij verschillende culturen. Misschien kunnen we daar de zelforganisaties ook bij inzetten, want die kunnen helpen om mee te denken met andere gewoonten. Er heeft een tijdje een broodbak gestaan op straat, omdat er in sommige culturen geen brood mag worden weggegooid. Zet die broodbak terug en zet er een gft-bak naast, dan kunnen mensen meer begrijpen dat dit werkt en dan kan je tegelijkertijd je brood en je andere groenafval naar beneden brengen. In die zin is er volgens mij nog wel veel te doen. Bij nieuwbouw kunnen we ook stimuleren dat er een aparte stortkoker komt voor gft en voor glas, papier en restafval, zodat je veel gemakkelijker van je groen af komt. Nou, dat is natuurlijk wel op de langere termijn, maar het werkt. Verspilling tegengaan, bovendien, dat merk je niet alleen in de groenbak, maar je merkt het ook in je portemonnee. En zo zijn er nog veel meer dingen te verzinnen.

Een uitdaging voor de wethouder, zou ik zeggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik het woord geven aan de heer Visser van de ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Als de ChristenUnie kijkt naar de drie varianten, dan moeten we volgens ons zowel variant A als C doen, en B een beetje. Ik begin bij de nascheiding. De resultaten stellen inderdaad teleur, maar als er straks een beter contract is, dan is er vast nog winst te behalen. Maar overstappen op volledige nascheiding is niet reëel. Daarom is het heel verstandig dat het college voorstelt om bijvoorbeeld gft-pilots te doen en het aantal inworpen te beperken. Maar voorzitter, dat is niet genoeg. We moeten ook echt naar een beloningssysteem. Het college serveert dit nu af vanwege de hoge kosten. Hier zit een vreemde cirkelredenering in. Want waar zitten die kosten in? Voor een groot deel, begrijp ik uit het stuk, zit dat in extra ondergrondse containers die geplaatst moeten worden, omdat mensen beter gaan scheiden. Maar als ik het collegevoorstel ga doen, dan zijn er toch ook extra containers nodig? Want we willen ook daarmee dat mensen beter gaan scheiden. En als ik dan kijk naar die hoge afvalstoffenheffing in Haarlem, dan is een heel groot aandeel, veel groter dan andere gemeenten, afkomstig van toegerekende kosten. Dat is echt niet allemaal omdat wij uitgaan van 100 procent kostendekkingsgraad.

Dus kunnen we daar niet ook een efficiencytoets op doen? Want misschien kan de afvalstoffenheffing in Haarlem wel degelijk omlaag, maar zit dat niet zozeer in het afvalbeheer, maar in de andere dingen in de afvalstoffenheffing. Graag een reactie van de wethouder. Dan nog een reactie op de voorstellen van het college. De BEST-tas en de mobiele milieustraat,

12

en tegelijkertijd het afserveren van het alternatieve voorstel van de ChristenUnie wat wij hebben aangedragen, namelijk de mini-milieustraten, bijvoorbeeld op winkelcentra. Mobiele milieustraat blijf ik sceptisch over, omdat je dan heel erg afhankelijk bent van je agenda. Je moet dan echt denken: o, die dag of dat tijdstip moet ik ergens heen om mijn afval in te leveren. Gaan de mensen dat wel doen? De BEST-tas, daar zijn kennelijk positieve ervaringen mee, maar het lijkt ons heel veel extra mobiliteit en extra kosten en er moet zelfs een tas voor gemaakt worden, die uiteindelijk ook weer afval wordt. En dan die mini-milieustraat, als ik dan in het raadsstuk kijk waarom die wordt afgeserveerd, dan staat er eigenlijk een angst voor dump en stortplekken, en daarom zou er bemensing nodig zijn. Als ik echter kijk naar het onderliggende stuk, dan staat er iets heel anders, want dan staat er wel degelijk dat het, als het inpandig wordt gedaan, omdat je dan met openingstijden zit, dat er dan geen dump is. Inpandig zijn er best wel wat mogelijkheden te bedenken, bijvoorbeeld bij supermarkten als je met die partijen gaat praten.

Dus waarom doen we daar niet gewoon een test mee? En als we dan toch die BEST-tas invoeren, waarom moet die BEST-tas bij huis opgehaald worden? Waarom zorg je dan niet dat mensen dat de hele week door bij hun supermarkt die BEST-tas kunnen inleveren op het moment dat zij willen, en dat ze niet meer hoeven te wachten wanneer die BEST-tas een keertje een paar keer per jaar wordt opgehaald? Eigenlijk heb je dan ook die mini-milieustraat, maar dan heel erg afgebakend, namelijk met de BEST-tas. Maar het scheelt kosten, want je hoeft ze dan niet meer af te halen huis aan huis. Graag een reactie van de wethouder. Dan de bovengrondse containers, die zijn inderdaad lelijk en inderdaad, die zijn er onverwachts ingekomen, die stonden niet in het oorspronkelijke plan. Als tijdelijke maatregel vinden we het prima, want zo kan je kijken wat de beste locatie is bijvoorbeeld, of snel ingrijpen als er bijvoorbeeld te weinig papiercontainers zijn. Maar uiteindelijk wil de ChristenUnie van die bovengrondse containers af. Is dat ook het plan van het college, gaan we dus meer ondergrondse containers plaatsen? Ik sluit me aan bij de opmerking van verschillende partijen over het legen van papiercontainers. Hier is door corona echt een probleem. Maar het zit hem niet alleen in die ondergrondse containers, het zit hem ook in de duobakken.

Ik ervaar het zelf thuis ook, ik heb ook meer karton, moet ik toegeven, en mijn duobak zit veel sneller vol dan voorheen. Dan ga ik dus ook met dat karton naar een van de ondergrondse containers die eigenlijk voor de hoogbouw bedoeld zijn. Dus moeten we niet meer ondergrondse containers gaan plaatsen voor het karton om te zorgen dat mensen niet, als ze hun papier niet meer kwijt kunnen in hun duobak, dat alsnog in de restcontainer gaan doen? Dus graag een aanpak van het college gericht op het papier, want ook als de coronacrisis voorbij is, denk ik dat het probleem van meer karton, dat we dat blijven houden, want mensen bestellen nu eenmaal meer via internet. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Mohr van Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Sorry, voorzitter, ik stond nog op mute. Voorzitter, er is al heel veel gezegd, ook vooral in technische zin. Wij beperken ons tot een aantal opvattingen ten aanzien van de keuzes die voorliggen. Tijdens de vorige commissievergadering hebben wij gesproken over de warmtenetten en we hebben daarin gezegd dat wij er een risico in zien dat de ambities van dit college een gat zullen slaan in toekomstige Haarlemse begrotingen. Wij willen dus voorkomen dat dat gat wordt opgevuld met geld wat wij bij die Haarlemmers wegpakken op andere terreinen. Wij zien hier toch ook wel een risico.

Wij zien een risico dat de, laat ik zeggen, de grijpgrage vingers van GroenLinks zich bewegen in de richting van de portemonnee van de Haarlemmer op dit terrein, als het gaat om afval. We hebben twee opvattingen en die opvattingen luiden als volgt. Wij vinden dat het Haarlemse afvalbeleid de consumptie niet mag beperken en wij vinden ook dat de Haarlemmer niet meer moet gaan betalen voor afval dan die op dit moment doet. Dat brengt ons logischerwijs bij optie B in combinatie met optie C. Dank u wel.

13

De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij heb ik iedereen gehad die zich heeft aangemeld, dus ga ik het woord geven aan de wethouder. Wethouder Berkhout, u heeft het woord. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter, en dank aan alle partijen, alle woordvoerders. Flink zitten meeschrijven en volgens mij mijn ambtenaren ook en dat is ook natuurlijk sowieso het doel van het stuk en de bespreking van vandaag. Het is een opinienota, ik vraag jullie om aan de hand van deze drie lijnen mee te geven waar die optimalisatie gehaald moet worden in de algemene zin en ik hoor heel duidelijk wat u zegt. Eventjes in algemene zin, laat duidelijk zijn, het doel is terugdringen van het restafval. Volgens mij zei de PvdA dat ook heel duidelijk, maar ook anderen onder u. Ik wil daar toch even meteen ook zeggen, wij doen het niet heel slecht in Haarlem. Wij scoren hoger dan de benchmark, we mogen trots zijn op ons scheidingspercentage. Over die kosten kom ik later ook nog eventjes te spreken en dan kan ik ook denk ik al een toezegging doen op het verzoek van D66. Maar laat duidelijk zijn, we zijn er nog niet. Er zijn echt nog ontzettende stappen te behalen en we moeten aan de bak. Ik snap heel goed dat de heer Vissers zegt: eigenlijk zit wel die toekomst in Diftar, in afval scheiden belonen.

Tegelijkertijd ziet u ook wat dat vraagt en wat voor een kosten dat met zich meebrengt, maar daar kom ik ook nog zo eventjes op. Maar in algemene zin, we zijn er nog niet, we moeten aan de slag. We kunnen ook zien dat SPA, wat dat heeft opgeleverd, maar waar we ook nog niet ver genoeg zijn gekomen. Dat heeft ook alles te maken met het niet invoeren eigenlijk van die beloningsprikkel zoals we dat in het begin wel zeiden, maar dat heeft ook alles te maken bij het achterblijven van de effecten van de nascheidingsinstallatie. En misschien maar meteen om die verwarring bij de heer Dreijer eruit te halen, die 3 procent is wat de nascheiding oplevert op het totaal van 49 procent van al onze afvalscheiding, maar die 6 tot 8 procent is wat zij uiteindelijk uit het restafval halen. Dus zo moet je die verdeelsleutel zien. Ik ga denk ik, voorzitter, nu ook eventjes in het kader van de tijd de vragen af, want dat waren er flink wat. Eventjes kijken. De VVD, laat duidelijk zijn, de kwaliteit die u nastreeft en de prijs die u nastreeft, bestaat nog niet in Nederland. Dus ik hoorde ook niet de basis waarop u dit redeneert, maar het is een mooie wens om zo’n optimale nascheidingsinstallatie te hebben die nog betere kwaliteit heeft dan bron. Maar dat is er niet in Nederland, dus ja, de realiteit levert deze kwaliteit niet.

Ik hoor u wel, misschien wel in reactie op het CDA, aangeven dat u wel pro gft-scheiding bent en ik denk dat dat een heel erg belangrijk punt is. Want juist dat gft, het CDA zei dat ook, dat verpest de kwaliteit van de nascheiding. Dat maakt dat papier troep wordt, dat maakt dat eigenlijk alles gewoon natte fractie wordt, om het maar zo te zeggen. Daar moeten we vanaf. 37 procent zit daar nog van in ons restafval, 70 kilo is dat nog, die echt die nascheiding gewoon lelijk in de weg zit. Dus ik hoor dat meer onder u zeggen, dus ik denk, dat is ook echt waar we stappen kunnen en moeten gaan zetten om eigenlijk die hele keten beter te maken. Dus optimalisatie van de bron, maar ook een beter nascheidingsresultaat, want hier hebben we niet op ingezet aan het begin van SPA en hier zijn we niet tevreden bij op dit moment. Dit is wel wat de AEB ons levert en dit is wel omdat er dus nog heel veel gftfractie in zit. Dan CDA, nou, laat het duidelijk zijn over de kosten, hè? Er komt hier geen nieuw geld bij, dit moet gewoon binnen de huidige afvalstoffenheffing kunnen. Laat duidelijk zijn, ik ga meteen ook toezeggen wat D66 wilde, de uitsplitsing van de kosten van de afvalstoffenheffing. U heeft ook in de bijlages kunnen zien dat slechts een klein gedeelte eigenlijk de verwerking van het afval is. Er zit veel meer gelaagdheid in hoe onze afvalstoffenheffing is opgebouwd.

Ik denk dat het goed is om daar eventjes toe te zeggen om daar met de nadere duiding dat aan u toe te sturen. Maar de bedoeling hier bij de nieuwe koers voor SPA 2.0 – tenzij u voor het scenario Diftar kiest, of afval scheiden belonen en de 43 euro – is niet dat er meer geld bij komt en dat heeft ook alles te maken dat uiteindelijk de investeringen die we in SPA hebben gedaan ook aflopen. Dus je hebt ook weer wat ruimte om nieuwe maatregelen te gaan nemen, maar dat gaat niet meer kosten. Even kijken. Dus een aantal zegt: dus gft is een stoorstof voor nascheiding. En een aantal hoor ik u zeggen: daar willen we echt wel op inzetten. 2020, corona, is een heel afwijkend jaar. Het is moeilijk om daar een peil op te trekken, dus ook de heer Visser geeft ook aan: moeten we nou echt niet wat met dat papier, is dat niet

14

blijvend? Ik denk dat we heel goed in de gaten te houden of dat blijvend is, dat kunnen we nu nog niet zo zeggen. Ik hoop het niet, het is 30 procent meer afval geweest afgelopen jaar dan normaal. Ik hoop niet dat het blijvend is, maar dan moeten we daar wel maatregelen op nemen. Het CDA vroeg mij ook nog eigenlijk: waar zitten dan die kosten in die we het afgelopen jaar hebben gemaakt? Nou, eentje, de verbrandingsbelasting is toegenomen de afgelopen jaren. Dat is een hoge onvoorspelbaarheid voor de komende jaren. Zolang wij restafval hebben, zullen wij … Nou, het is 100 procent zeker dat de restafval, de verbrandingstaks, toe gaat nemen. Dat weten we zeker. Wanneer en hoeveel, dat weten we niet. Hoe kunnen we daar het beste mee omgaan? Door minder restafval te realiseren. Dus dat is denk ik een opgave, dat is een behoorlijke verklaring voor de stijgende kosten, daarnaast ook lagere grondstoffenopbrengsten, daar hebben we ook mee te dealen. Maar dit is er wel eentje, een onzekerheid die we voor de toekomst willen gaan uitsluiten denk ik met elkaar. OPHaarlem gaf aan ook het lastig te vinden. Eens trouwens dat de ABC in de oplegger niet dezelfde was als de ABC in de notitie, dus excuus voor die gecreëerde verwarring. Dus ja, dat neem ik voor mijn rekening. Maar als u zegt: we kunnen geen keuze maken.

Ja, ik probeer ook aan u aan de hand van deze drie lijnen van u mee te krijgen: waar zien wij kansen om dit anders of beter te doen voor de Haarlemmers, of voor minder restafval? Zo hoorde ik ook uw punten voor wat betreft de BEST-tas, net zoals de heer Visser, dus dat nemen we ook gewoon mee. Dan de Actiepartij, gft nascheiden is wat ons betreft niet verstandig. Dat levert trouwens ook alleen maar een klein beetje vergisting op, maar je hebt nog steeds dat dat die stoorstof is voor het effectief nascheiden van andere fracties. Dus wij zeggen: gft echt wel aan de bron, dan heb je een effectievere nascheiding en dan maak je ook slagen met je restafval, want het blijft ook anders eerst restafval. Ik hoorde u wel zeggen, u kunt zich wel vinden in die gedragsverandering, dus dat is goed om te horen. Daar komen we eigenlijk ook bij D66. Volgens mij, goed verhaal, hè? U zegt gewoon: we moeten dit doen, maar hoe doen we dit slim? Nou, dat is denk ik de keuze waar we voor aan de lat staan. Ik kan u ook dus … Nou, ik heb u net toegezegd die inzage in de opbouw van de afvalstoffenheffing. Ja, wij gaan ook voor frequentieverhoging, maar dat willen we ook doen in combinatie met het verhogen van de inzamelcapaciteit, bijvoorbeeld bij gft. En een heel belangrijk punt, en u gaf dat aan, volgens mij PvdA ook, de producenten.