03-29-Transcript-raad-29-maart

Ik heb soms de neiging, dat heb ik ook eerder al hardop gezegd, de neiging gezien, de tendens bij de raad, om steeds meer naar zich toe te trekken, op een steeds lager niveau te gaan zitten om daar toch hun stem te laten horen of toch hun idee daarover te geven. Ik denk dat je daarmee moet oppassen. Er is een balans tussen controle en tussen het besturen van een stad en naar de toekomst kijken. Doe je te veel controle, ben je bezig met het verleden. Vergeet je te controleren, dan weet je niet waar je heen moet. Dus die balans, dat zal elke periode opnieuw de uitdaging zijn. Maar bewaak die. Probeer als je te veel in de details duikt en denkt, ik moet een stap terug doen want ik ben geen uitvoerende. En houdt dat in de gaten, want anders gaan we met zijn allen heel veel werk doen wat niet noodzakelijk is. Heel veel werk doen wat ons tegenhoud om te kijken naar hoe we de stad in de toekomst moeten vormgeven. Dat wil ik jullie meegeven. En nog één keer, dank jullie, ik heb ervan genoten. De voorzitter: Dank je wel, wij ook. Roséanne. Mevrouw Timmer-Aukes: Dank u wel, voorzitter. Even kijken. Ja, hoe kan ik nou na zo’n speech verder gaan. Ik kreeg vandaag mijn herinnering dat ik dus … Dat wij vier jaar geleden beëdigd zijn. En toen keek ik naar die foto, en toen zag ik daar zo’n 26-jarige vrouw met een beugel nog. En ik dacht echt, wat ben jij een broekie.

En nu … Ja, dat … Dilia ging net een foto van mij … Ik zeg, nou ik wil eigenlijk precies zo’n zelfde foto nu. Dan kan ik ze mooi naast elkaar zetten en zien hoever, ja, hoeveel ik gegroeid ben. Want, ja, hier staat nu niet een 26jarig broekie maar een 30-jarige vrouw. Ik ben letterlijk volwassen geworden in de raad. En dat is wel figuurlijk maar ook gewoon letterlijk, wat ik net zei. Ik heb heel veel geleerd van het systeem de raad, van jullie allemaal als raadsleden, als collega’s. Van de commissieleden heel veel geleerd. Allemaal ervaringen die ik mee ga leven in de rest van mijn leven, in mijn loopbaan. Ik werk nu als ambtenaar. En ik heb ook gezegd van, tot vandaag

15

mag je niet zeggen, die raadsleden, puntje, puntje, puntje. Vanaf morgen doe ik mee, want dan ben ik geen raadslid mee. Dus, ze zeiden daar houden we je aan. Vanaf morgen gaan we met zijn allen … Ik zeg, dat is goed. Dus ik zit nu ook aan de andere kant en het raadslidmaatschap werkt daar zeker in mee. Wat ik nog wil zeggen is dat het mooiste wat je kan doen om jouw eigen stad, je gemeente, te leren kennen en daar ook echt veel voor te doen, is dus ook raadslid worden, want je leert je eigen gemeente, je stad, echt enorm goed kennen. Ik wist helemaal niet van bepaalde drempels af of van straten of van dingen. En ik denk, hebben we dat überhaupt. Nou, ja. En ik wil dus ook iedereen, ook de nieuwe mensen die gaan beginnen, lees je in, fiets ook een keer door een wijk waar je niet woont. Ga gewoon een keer echt die hele stad door fietsen, kijk wat er gebeurt. En vraag ook aan de mensen die nu weggaan of die er langer zitten van, wat zijn … Waar gaat het eigenlijk over? Dus dat wil ik meegeven. Iedereen die blijft, heel veel succes de komende vier jaar. Zet het door. En ook de … we zijn het niet altijd met elkaar eens, maar we zijn wel gewoon met zijn allen een hele mooie, ja, een raad, het bestuur van deze gemeente. Iedereen die weggaat, al dan niet gekozen, zeg ik, het ga je goed in je verdere leven. We komen elkaar vast nog wel een keer tegen.

En iedereen die nieuw is, zeg ik, heel veel succes. Ik hoop dat je weet waar je aan begint. De voorzitter: Marion Steijger. Mevrouw Steijger: Ja, de eerste keer dat ik het helemaal heb uitgeschreven. Niet lang. Het is natuurlijk een voorrecht om twee keer afscheid te mogen nemen. En ik wil … Ik kan al die mooie woorden zal ik niet herhalen. Ik vond het eigenlijk ontzettend leuk … Het was niet de bedoeling om die derde keer terug te komen, ook omdat we elkaar dan weer fysiek mogen zien. En toen werden jullie allemaal ineens toch heel vertrouwd. Dacht ik, goh ja, dat is toch wel een ontzettend leuke periode. Maar daar wil ik het nu niet over hebben. Maar mijn … De manier waarop ik naar de wereld kijk is toch altijd wel vaak wat analytisch. Daar wil ik jullie iets over vertellen, en dat heeft te maken met de verkiezingen die we net achter de rug hebben. Ik ga het voorlezen. Geachte collega’s. Na vier jaar zit mijn politieke avontuur erop en geef ik het stokje door aan nieuwe raadsleden. Ik neem deze gelegenheid waar om nog één keer het woord te nemen. In de politiek gaat het namelijk om het woord, om taal, om woordkeus, om begrippen die gevuld worden met inhoud. Door die inhoud kun je politieke kleur en-of visie op de samenleving herkennen of ook zelfs een gebrek aan visie.

Er is één begrip wat mij in deze zaal, zeker na de uitslagen van de laatste verkiezingen, al een tijdje bezighoudt. En dat begrip is, het volk. Voor veel mensen van mijn generatie en die daarvoor kleeft er aan het volk een naargeestige sfeer, zeg maar bruine kleur, das volk. Een hele wereld ging erachter schuil, en geen vrolijke wereld. Steeds vaker wordt er gesproken over het volk. Wat … Wie worden daarmee bedoeld? Wie hoort er tot het volk en wie niet? Ik heb als eerste in mijn familie aan de universiteit gestudeerd. Mijn familie was trots op mij, ik was trots op mijzelf. Kom ik dan niet meer uit het volk? Mijn kinderen hebben niet gestudeerd. Horen die dan wel tot het volk? Wie wordt buiten gesloten en wie niet? Wanneer hoor je erbij en wanneer niet? Is het volk integer bedoeld? Gaat het om rechtvaardigheid? Is het vriendelijk? Zit er mededogen in? Of is het bedoeld om tweespalt te zaaien en om uit te sluiten? Het volk is voor mij een signaalwoord. Het wordt tegenover de elite, het partijkartel, tegenover de ander gesteld. Het is demagogie. Mieren en bijen horen tot één volk. Ze hebben dezelfde moeder en hetzelfde DNA. Mensen zijn allemaal uniek. Ieder individu komt en gaat op deze aarde en er zal nooit meer zo’n zelfde persoon op aarde wonen. Dat maakt ons zo bijzonder. Je kunt ook inwoners zeggen of bewoners, Haarlemmers, burgers, jongeren, ouderen.

Als ik vanaf volgende week naar vijftien verschillende fracties luister, zal ik mijn oren spitsen bij het gebruik van het volk. En er zal bij mij een belletje gaan rinkelen. Heel veel succes en ook heel veel dank voor deze vier jaar. De voorzitter: Dank je wel. Dan ga ik naar Ienke Verhoeff.

16

Mevrouw Verhoeff: Nou, daar sta je dan. Kan je van alles voorbereid hebben. Maar ja, hè. Ik vind dat Jasper al mooi iedereen zo een beetje heeft aangesproken die weggaat. En je blijft gezellig, Peter, als je naar me lacht. Ik hoop dat die mooi op je plaatje staat, die lach van je. Maar ik ben wel weer van mijn à propos. Ik ga dus niet iedereen die weggaat … Ja, ik ga niet iedereen nog een keer, want ik vind dat Jasper dat hartstikke goed gedaan. Er zijn wel een paar hele kleine andere aspecten die ik wil aanstippen. En dan met name, wij kregen van het seniorenco… In het seniorenconvent een compliment van Jasper, die dat zeker de laatste periode, lange periode, heeft voorgezeten. Ik wil nog even terug naar die eerste keer. Ik was schaduw geweest, ooit hier ambtenaar en had toch een beeld van gemeenteraadsleden, zeker van fractievoorzitters, nou die mensen weten waar het over gaat. Dus ik kwam daar in dat seniorenconvent en ik zat daar, en na een half uur, weet ik nog, misschien was het al na een kwartier en duurde het heel lang, dat ik echt panisch heb uitgeroepen, waar ben ik terechtgekomen? Is dit de zandbak van de kleuterschool? Wie heeft het hardst op wiens hoofd geramd met het scheppie? Gelukkig is het beeld bijgedraaid. Ik vind het knap. Natuurlijk heeft Robbert er al geklust. Niet ten nadelen van jou. Ja, jij was ook maar de voorzitter van die vergadering.

Maar Jasper, je hebt goed werk verricht. Het is echt een club geworden waar verstandige dingen werden gezegd. We waren het niet altijd eens, maar we kwamen er wel altijd uit. En ik denk dat dat heel belangrijk is. Dus ja, daar ben ik hel blij mee. Een beetje vergelijkbaar, maar dan begonnen wij wat vriendschappelijker aan de nieuwe coalitie. Daar vind ik het toch wel heel mooi van dat met name de wat kleinere partijen uit de oppositie zeiden van, jullie zijn het altijd eens dus alles is al voorgekookt. Ik herinner me eigenlijk alleen maar dat wij discussie hadden over wat er niet gelijk was. Dat we altijd elke keer een lijstje hadden van, ja, daar stemden twee partijen voor dit en die andere twee stemmen voor dat. Misschien heb ik onthouden waar we het niet over eens waren met zijn allen. Maar de coalitie was niet zo’n eenheid altijd, maar we hebben het wel mooi volbracht met zijn allen. Uiteindelijk hebben we het mooi volbracht met zijn allen. Tenminste, ik ben daar blij mee dat dat gelukt is op een behoorlijk stevige wijze. Wij hebben als fractie wel wat leden verloren, dat is heel jammer. En met name Marceline Schopman, wat voor mij als, nou ja, nieuw raadslid, gelijk fractievoorzitter, een hele warme steun was. Zowel sociaal van hoe ga je met bepaalde dingen om, hoe zorg je dat het team toch een beetje een team gaat worden.

Want er waren echt wel vogels van heel verschillend pluimage. En als iemand dan door persoonlijke omstandigheden in het ziekteverlof terechtkomt, dan is dat best een aderlating in zo’n fractie. Dat heb ik echt een hele moeilijke periode gevonden. Uiteindelijk ben ik zelf ook even uitgevallen. Dat had weer met mijn persoonlijke omstandigheden te maken. En had ik gelukkig een fractielid die na enig overhalen toch bereid was om fractie… Ja, fractievoorzitter op dat moment zelfs te worden. En ik denk dat dat heel goed is verlopen. Ja, eigenlijk vond ik dit, na alle waarschuwingen van de vorige periode, waarin de raad scherp en elkaar ook wel vaak de maat nam, vond ik dit eigenlijk een hele fijne periode, omdat, zoals ook al anderen al zeiden, jullie hebben wel met zijn allen het goede voor … Het beste voor zeg maar met de stad. Ook al zijn we het niet altijd met elkaar eens. Ik ga het nu even wat meer richting mijn eigen fractie houden. En jullie weten vast allemaal al wel dat deze man mij gaat opvolgen vanaf morgen. Daar ben ik heel blij om. Maarten Wiedemeijer wordt vanaf morgen … Eigenlijk nu al voor ons. Ja. Ik vond dat ik vier jaar hard genoeg had gewerkt, dus hij gaat nu zijn schouders eronder zetten. En ook … Nou, we hebben een hele jonge fractie en er wilde ook iemand vice fractievoorzitter, dus ik vind dat helemaal tof.

Maar ik kijk nu even naar de mensen die hier nog zitten, maar binnenkort niet meer naast mij zitten. Dat vind ik ontzettend jammer. Ik weet van Isabelle al een tijdje dat ze ging stoppen. Maar ja, Isabelle is een echte verbinder geweest. Is ook een blok waar je op kon vertrouwen. Ze was ook weleens het absoluut niet met me eens, maar dat ging altijd wel altijd over duurzaamheid of het ging over groen of … Altijd over van die onderwerpen, want jullie zeiden al, ze was eigenlijk ons tiende GroenLinkslid, nou ze was ook ons duurzame en groene geweten. Ik heb dus ook echt, misschien wel opgevallen, over een plas in Schalkwijk, daar heb ik een motie geschreven over zonnepanelen, want anders had ik alleen maar ruzie met haar gehad. Dus dat moest gewoon.

17

De heer Wiedemeijer: Wij waren ook voor hoor, maar goed. Mevrouw Verhoeff: Nee, ze heeft ons allemaal overgehaald, Maarten, niet liegen. Zo is dat gewoon gebeurd. En uiteindelijk zijn we het er dan mee eens hè, want ze heeft motieven. Dank je wel, Isabelle. En ook zeker voor de gesprekken die wij toch af en toe hadden om elkaar te motiveren dat het toch echt heel leuk was. Dat was het ook als wij weer elkaar gesproken hadden. Daarom heb ik voor jou iets … En als je het … Ik hoop dat je me een keer uitnodigt om het te helpen opdrinken. Alsjeblieft. Ja, voor Bas. Bas was het geweten bij ons, of misschien is het tot vandaag, want vandaag is hij nog even raadslid. Het geweten als het ging over ons verkiezingsprogramma. Die ons dan ook scherp hield daarop. Dat was een stevige … Jullie kennen hem als stevig debater in de commissie. Zo was hij ook in onze fractie. Maar uiteindelijk heb ik ook steun van hem gekregen en ben ik dus ook blij dat hij gewoon deze termijn vol heeft … En vind ik het erg jammer dat hij er niet is. Ik hoop dat we hem nog een keertje spreken en dan zorgen we ook gewoon dat hij … Nou ja, dat hij weet dat wij hem in ieder geval wel waarderen. En John. John, kijk, ik riep altijd … Ik heb altijd geroepen, en Peter, ik hoop dat je het niet zo gemerkt hebt, maar ik vond mijzelf echt een cultuurbarbaar. Dat heb ik ook vaak uitgesproken.

Ik heb daar niks mee, zei ik dan, gewoon niks. Ik vind dat het er moet zijn, omdat veel Haarlemmers het belangrijk vinden, maar ik heb er niks mee. Wat hij dan doet, dan sleept hij je mee naar allerlei gesprekken met An de Meester of naar andere dingen. En die zeggen dan allemaal dat ik helemaal geen cultuurbarbaar ben. Dus nou ben ik eigenlijk in twijfel wat ik ben. Maar dat geeft niet. Zo lang we John hebben om mij wakker te houden op … John, ik dank je daarvoor. Sowieso ook voor altijd het luisterend oor. En als er iemand is die ontzettend trouw is, dan ben jij dat. Gewoon, ik kan me bijna niet voorstellen dat je niet iemand een keer een steuntje hebt gegeven, gewoon omdat het nodig was. En ik zie dat ook in de stad gebeuren. Hij was ook onze buitenpost. Als je John niet zag, dan was hij gewoon ergens wat aan het regelen of aan, nou ja, Jos lastigvallen omdat er eigenlijk weer eens iemand moest blijven of omdat er toch ergens en dakloze was. Het maakt niet uit hè, John, als het onrecht was, dan moest jij erachteraan. En als het niet voor jou is, als je het niet zelf lekker vindt, dan ga je het maar lekker delen, want je echtgenoot heeft je ook wel weer eens nodig. Alsjeblieft. En eigenlijk wilde ik daar maar mee stoppen, want de rest wil ook nog hele belangrijke dingen zeggen, denk ik zomaar. De voorzitter: Dan is het woord aan Isabelle Wisse.

Mevrouw Wisse: Dank u wel, voorzitter. Ik wil jullie allemaal heel erg bedanken voor een ontzettend prettige tijd. Ik heb ook begrepen dat dit één van de meest milde en aardigste en fijne raden was die er zijn geweest tot nu toe. Ik wil iedereen die vertrekt natuurlijk alle geluk wensen, maar iedereen die blijft ook heel veel plezier. Ik heb zelf ook mijn raadlidmaatschap met ontzettend veel plezier uitgeoefend. Ja, onze fractievoorzitter. Ienke zei het al. We hebben wel turbulente tijden gekend in onze fractie. En ik zou onze nieuwe fractie heel veel geluk, gezelligheid, daadkrachtigheid, stevigheid en stabiliteit toewensen. Want op inhoud hebben jullie deze zeven zetels weer binnengehaald. Als het nu ook gewoon nog, ja, de gezelligheid heeft die jullie individueel allemaal hebben, dan zou dat echt een geniale formule zijn. Mevrouw …: Het was gezellig in de kroeg gisteravond. Mevrouw Wisse: Ja. Ja. Nee, maar ik wens jullie echt alle geluk als grootste fractie. En iedereen, het gaat jullie goed. Dank je wel. De voorzitter: John Oomkes.

18

De heer Oomkes: Dank u wel. Drie delen. Een dankwoord, een vermaning. U weet nog wel wat een vermaning is als … Een vermaning is een christelijke oproep om de mensen serieus te nemen en om deze tijd gewoon met een waarschuwende blik te bekijken. Kerken in westelijk Nederland heten vaak De Vermaning. Dan heb je tot slot zelfreflectie. Eerst beginnen met het eenvoudigste. Laat mij zeggen dat ik als man van achter in de zestig, ik ben inmiddels sinds kort zeventig, in deze periode heel veel geleerd heb. Niet alleen voor wat betreft het samenzijn met mensen die tot de coalitie behoren, ook met mensen in de oppositie. En ik heb met mensen met verschillende krachten gewerkt, ook met verschillende eenheden gewerkt. Verbintenissen kunnen samenstellen die soms een beetje buiten de orde van de vergadering hebben gelegen, waardoor er dingen mogelijk zijn geweest waarin je de kracht van de democratie herkent. Ik ga een aantal mensen persoonlijk dank zeggen. Dat zijn uit mijn eigen partij Ienke Verhoeff en Isabelle Wisse. Dat is bij GroenLinks Peter van den Poel en Sacha Schneiders. Dat is bij het CDA Mostapha El Aichi en bij de Actiepartij Gertjan Hulster. Dit zijn mensen die ik bij uitstek waardeer om hun inzet voor de noden van de gewone mens. In het college blijft één naam over voor mij, dat is die van Floor Roduner.

Floor, het is niet gebruikelijk om te zeggen hier, maar je steekt echt met kop en schouders boven alles uit wat we hier bestuurlijk hebben. Dan de vermaning. Ik las vandaag een stukje in de krant waarin een aantal betrokken Haarlemmers riepen dat wij meer naar de wijkraden moeten. Dat zijn lichamen die vaak met twintig procent van de stemmen worden gekozen, en dat zal dan blijk geven van hun begrip van nieuwe democratie. Ik vind dat raadsleden, schaduwraadsleden, bij uitstek zich moeten begeven onder de mensen zelf. Die moeten het kloppend hart van de buurten volgen en de werkelijke structuur van de stad proberen te doorgronden. Dus de mensen die op scholen werken, mensen die in jongerenorganisaties actief zijn, de wijkwachters, de podia, de clubs, de volkstuinen, de buurten. Dat is heel veel werk, maar dat is eigenlijk de essentie van ons werk. De verbinding zijn tussen de stad en de raadzaal. Het bestuur en de mensen die wij mogen helpen besturen. Dus ik zou dit stukje van mijn betoog willen afsluiten met een oproep. Hou op met het in zichzelf gekeerd zijn. Denk niet dat een kring zoals deze er is voor jezelf, met alleen maar het uitzicht op de mensen aan de overkant van de tafel. Tot slot. Dat hoort bij een maatschappelijke, culturele vermaning. Cultuur, ik heb het vaker gezegd, dat is een tak van industrie geworden. Eén van de belangrijkste dobbers van onze samenleving.

Zodra de volkshuisvesting is opgelost, dat gaat nog tien-vijftien jaar duren, Floor, dan … En zodra het onderwijs een onvoorstelbare vernieuwende kracht heeft te werk gesteld, dan moeten wij die cultuursector op orde zien te krijgen. Waarom? Omdat het onze samenleving kleurt. Al deze sectoren die ik net genoemd heb, het onderwijs voorop, de volkshuisvesting, en ook de cultuur, die staan te veel op afstand van de raad. En daar hebben wij een zaak in te doen. Het belangrijkste onderwerp daarbij, en dat hebben wij niet op orde gekregen de afgelopen vier jaar, is de toekomst van het Frans Hals Museum. Ik weet het, een nota die nu naar de komende raad wordt doorgeschoven, die noemt het probleem, maar die presenteert geen oplossing. Ik heb elders in een publicatie gezegd dat we dringend aan een tienjarenplan toe zijn, willen wij gewoon iets van het Frans Hals Museum over kunnen houden. En daarbij is huisvesting punt nummer één. Dus oproep aan de nieuwe raad, als u daar wat aan wilt doen, graag, het is prio één geworden. Dan tot slot zei ik, zelfreflectie. Ik ben een echte Haarlemmer. Ik heb geprobeerd vanuit het belang van iemand die zich bewust is van zijn identiteit en die van de stad te handelen. En ik heb daar heel veel van geleerd. Ik wil de nieuwe raadsleden en de nieuwe schaduwen zeggen dat we eerst aan de slag moeten met de oude democratie.

Dus de wijken in, een luisterend oor bieden, zorgen dat je je zaken kent. En daar wens ik je heel veel sterkte bij. Dank je wel. De voorzitter: Ja, dan ga ik naar D66. Dan zit ik even te kijken wie ik het eerste het woord geef. Ik kies toch voor Meryem Çimen. Mevrouw Çimen: Ja. Veel dank, voorzitter. Als eerst wil ik toch meegeven dat we een enorm mooie periode achter de rug hebben gehad. En we gaan morgen degenen die blijven natuurlijk in het zonnetje zetten, dus

19

daarom focus ik nu even op degenen die ons gaan verlaten. Als eerst heel veel dank aan iedereen die vanavond voor het laatst hier aanwezig is. We zijn allemaal op onze eigen manier verknocht aan onze stad. We hebben allemaal onze eigen intrinsieke motivaties om überhaupt die verantwoordelijkheid te pakken en ons in te zetten voor Haarlem om het beter te maken, om het mooier te maken. En daar heb ik niks anders dan respect en waardering voor. Dus veel dank voor al jullie inzet. Maar permiteer mij, vergeef mij, ik ga mij toch heel even focussen op deze twee kanjers hier, degenen van wij hier afscheid gaan nemen. En laat ik beginnen met onze grote vriend, Misja de Groot. Ja, je hebt gewoon zoveel energie, humor en zo’n grondhouding van, het glas is altijd half vol. En zelfs als jij scherp en tegendraads kan zijn in die commissie ontwikkeling, nou ja, niemand kan eigenlijk echt boos op je blijven. En iedereen denkt ook eigenlijk wel, van ja, jongens hè, wat is hij nou weer … Maar we mogen we je toch wel ook heel graag hè. Dus zo doe je dat. En jij bent van de complexe vraagstukken met een enorme voorkeur voor het fysieke domein. Daar gaat jouw hart sneller van kloppen.

En jij zet jou ook enorm in allerlei andere verschillende rollen als penningmeester van de fractie, als lid van de rekenkamercommissie, als, nou ja, elke kadernota behandeling en begrotingsbehandeling, chef moties en amendementen. Ieder jaar was jij weer de sjaak. Dus nee, jij hebt gewoon enorm veel gedaan en ingezet voor de partij, voor de stad, waarvoor we jou enorm veel danken. En nou ben jij, nou ja, na al deze jaren de stad te hebben gered elke donderdagavond, ga jij het volgende avontuur aan met jouw vrouw, met jouw kinderen. Het Spaanse avontuur. En dat gaat deze zomer natuurlijk gebeuren. Wij hebben daar nog wel even moeten slikken toen je dat aankondigde dat nieuws. Wij hebben daar een traan bij gelaten. We moesten daar even een drankje op drinken, want we hadden toch eigenlijk wel anders gehoopt en verwacht. Maar uiteraard gunnen wij jou en jouw gezin niks dan goeds. En we komen hopelijk nog een keertje met de fractie een heidag of een heiweekend of iets dergelijks jou lastig vallen in dat Spaanse … De hele raad. Nou, daar gaan we nog eens even goed over nadenken. Maar heel veel dank, echt ontzettend veel dank. Ja, en dan Dilia. Jos die heeft al een beetje het gras voor mijn voeten weggemaaid hè. Zestien jaar lang heb jij je verdienstelijk gemaakt voor onze afdeling, voor deze stad, in verschillende rollen.

Jij hebt ons door roerige en turbulente tijden heen gesleept. En elke keer zaten wij hier toch weer in de raad, in de commissie en was het toch rustig en hebben wij gewoon netjes gestemd en alles gewoon, nou ja, naar buiten toe gewoon heel rustig opgepakt. En ja, dat heb je eigenlijk allemaal gedaan vanuit een intrinsieke motivatie om het goede te willen doen, om de stad mooier te maken. En ook vanuit een gevoel van, ik wil verantwoordelijkheid nemen. En daar ben jij nooit voor teruggedeinsd, dus dat is ontzettend mooi om te zien. Jij bent ook degene die mij erbij heeft gehaald in de zomer van 2017. Het was een goede kop koffie en een mooi gesprek en daar ben ik je nog altijd dankbaar voor, dus veel dank. En nou ja, ik denk dat we het je de afgelopen periode niet zo moeilijk hebben gemaakt als die periode daarvoor, dus daar ben ik heel blij mee. Voor mij was het wel echt als in een warm bad terechtkomen. Ja, en iets wat mij toch altijd wel bij zal blijven hè, het politieke handwerk. Ja, geen enkele Haarlemmer die het ziet, maar als een raadsvergadering rustig gaat en ordentelijk verloopt, dan is er heel veel handwerk verricht achter de schermen en dan was je toch altijd weer onze rots in de branding en degene die toch altijd wist van, wat doet die fractie nou? Al hebben we je wel een keer verrast met een vuurwerkmotie. Toen was het even schrikken.

Mevrouw Leitner: Nou, potverdorie. Mevrouw Çimen: Wat gebeurt er? Verdeeld stemmen. Mevrouw Leitner: Ja.

20

Mevrouw Çimen: Ja, we moesten je wel een beetje scherp houden hè. Nou ja, goed, we hebben ons best gedaan. Nee, maar even alle gekheid op een stokkie. We nemen natuurlijk niet in het echt afscheid van jullie. We gaan gewoon lekker contact houden. En ja, we gaan jullie wel enorm veel missen. Dus veel dank. De voorzitter: Dilia Leitner. Mevrouw Leitner: Laatste keer. Nou wilde ik dus eigenlijk mijn familie gaan bedanken die hier op de tribune zat. Maar die trekken dat niet hoor jongens, dit is echt … Dus als ze nog mee luisteren. Nee, na twaalf jaar neem ik afscheid van deze raad en dat doe ik met gemengde gevoelens. Het was mijn lust en mijn leven, maar ook na twaalf jaar is het gewoon mooi geweest en tijd voor een andere en nieuwe uitdagingen in mijn leven. Ik ga niet iedereen bedanken, ook omdat ik niemand te kort wil doen. Maar ik ben jullie allemaal heel erg dankbaar. Maar ik licht dus een paar mensen er toch uit. In deze periode heb ik maar liefst vier fracties meegemaakt. Deze fractie is mijn laatste en ik ben jullie heel veel dank verschuldigd. Wij hebben het gewoon goed gehad met elkaar deze periode. En een speciaal woord van dank voor Misja. Want wij nemen nu samen afscheid, maar dat hadden we niet zo gepland. Je hebt vriend en vijand verrast met je avontuurlijke stap om te gaan emigreren. Ik wens je daar het allerbeste toe met mooie, nieuwe avonturen.

Je was een super fijne college in de fractie. Altijd goed om erbij te hebben, stabiele factor. Je hebt altijd het D66 geluid goed verwoord. We hebben heel veel plezier gehad samen. Dank voor de fijne samenwerking. Het is nu aan de nieuwe fractie om dat D66 geluid hier te laten horen. Maar wij laten het goed voor ze achter. En ik … Wij hebben … Ja, ik heb daar ook alle vertrouwen in en daar heb ik een kleinigheidje voor jullie meegenomen. Alsjeblieft, alsjeblieft. En voor Joris natuurlijk, die hoort er ook bij. Ook een bijzonder woord van dank voor Louise. Want jij was ervan af heet begin bij. Vanaf 2004 zetten wij allebei onze eerste schreden door de fractievergaderingen toen te bezoeken. Ik zat in een andere levensfase dan jij, maar we zijn toch toeschouwers en ook deelnemers geweest aan elkaars politieke carrière. Ik heb heel veel van je geleerd. Dank voor je gezelschap en je luisterend oor. En ik hoop je gewoon af en toe nog eens te zien en te spreken. En als jullie mij toestaan, ik wil van deze gelegenheid toch ook graag gebruik maken voor enige korte bespiegelingen. Ik hoop dat jullie mij dat na twaalf jaar dat geduld nog met mij hebben. De opkomst bij de verkiezingen twee weken terug was laag. En de analyse is dan heel snel, de burger vertrouwt de politiek niet meer en de politiek moet maar wat harder gaan werken of zoiets.

Maar De Speld kopte grappend, de politiek vertrouwt de burger niet meer. En zo is het ook, het is allebei waar. Het niet de schuld van de één of de ander, het is een vraagstuk voor de hele maatschappij. En in dat licht viel mijn oog op, in de hele coronaperiode, op een observatie van de naar Denemarken verhuisde hoogleraar Rudi Westendorp, hoogleraar ouderenkunde. Hij zegt, in vergelijking met Denemarken, in Nederland praten ze veel over polderen, maar ze doen het niet. Ze luisteren namelijk niet. De Deense corona-aanpak bestond uit luisteren, kijken naar behoeftes en belangen. En dat begrijp ik natuurlijk als marketeer ook heel goed. En zo hield de overheid het vertrouwen in de corona-aanpak hoog. En dat is een hele algemene les. Niet meer praten, maar meer luisteren. Dat geldt voor de gemeente, dat geldt ook voor sommige inwoners. Wij zijn al dat praten met elkaar soms zo zat dat we gaan schreeuwen. Maar dat werkt dan helemaal averechts, want dan luistert helemaal niemand niet meer. We moeten de Haarlemmers ook gewoon meer, in plaats van meer informatie, ook gewoon de dilemma’s en de problemen geven en vervolgens relevant geduld hebben. Vond ik een mooie term. Uiteindelijk ben ik toch gewoon blij om in een democratie te wonen. Ik weet gewoon geen beter alternatief. Dat betekent dat sommige mensen er wat aan moeten doen, en wij doen dat hier met zijn allen.

Ik ben er toch wel een beetje trots op dat ik daar mijn kleine bescheiden bijdrage aan heb mogen leveren. Ik haalde daar … Zoals Meryem ook terecht zegt, mijn motivatie op de lange termijn haalde ik uit het leveren van een bijdrage aan dit proces. Ik heb het graag gedaan, ook al was het soms ondankbaar, ook al was het soms onzichtbaar. Samen besturen we de stad en ik huldig dan ook het compromis. Het compromis is geen zwaktebod, het is de kracht, het is de kern van onze democratie, en al

21

onze verschillende invalshoeken maken uiteindelijk een besluit beter. Dat geloof ik oprecht. En alleen daarom al zou als D66 de absolute macht zou verwerven, zouden we het daarom onmiddellijk weer delen. Alhoewel Meryem daar misschien anders over denkt. Ten slotte een boodschap voor alle vrouwen die denken dat de politiek niks voor ze is, als ze luisteren. Louise zegt altijd, politiek is niet voor slappe wijven. En ik vind dat een heerlijke uitdrukking. Hij is alleen niet zo heel erg wervend. Dus ik zeg … Ik zeg, als je kinderen kunt opvoeden, dan kun je ook in de politiek. Want als je dat kunt, dan kun je namelijk onderhandelen en dan kun je samenwerken en dan kun je streng zijn, dan kan je invloed uitoefenen. Dan kun je ervoor zorgen dat alles op rolletjes loopt en niemand meer weet hoe het kwam. Moeders zijn geen slappe wijzen, eigenlijk alle vrouwen niet. Ik dank jullie allemaal voor deze hele bijzondere periode in mijn leven. De voorzitter: Dank je wel. Misja de Groot. De heer De Groot: Ja. Dank u, voorzitter. Dat mag ik dan toch nog een keer zeggen. Ik wil één groep nog in het zonnetje zetten die ik nog niet gehoord heb, en dat zijn onze partners. Want we weten allemaal hoe sexy de positie en functie van raadslid is, dus daarom is het aantal vrijgezellen in deze zaal op één hand te tellen.

En terwijl wij hard moeten … En terwijl wij hard moeten werken, zijn het onze partners die zorgen dat het thuis ook gewoon doorloopt. En daarom wil ik een dankwoord uitspreken aan al onze partners, maar natuurlijk ook specifiek aan de mijne. Dus Dorenda, lieverd, als je kijkt, dank je wel dat ik acht jaar lang met deze geweldige mensen heb mogen buiten spelen. Dank jullie wel. De voorzitter: Dank je wel. Peter, Peter van Kessel. De heer Van Kessel: Ja. Dank u wel, voorzitter. Vanavond nemen wij niet alleen als raad, maar ook als VVDfractie nemen wij afscheid van een levende legende, een mastodont, een coryfee, iemand met de illustere bijnaam mister beheer. En de mensen thuis die zitten te kijken, die denken, hoe kom je nou eigenlijk aan zo’n bijnaam mister beheer? Hoe kom je daar nou aan? En dat begon denk ik allemaal twaalf, misschien nog wel meer jaar geleden toen Jeroen een klein Jeroentje was en zich met nog groen achter zijn oren zich meldde hier bij de gemeenteraad en als schaduwraadslid de commissie beheer in ging. En hij heeft keihard gewerkt. Keihard gewerkt voor de Haarlemmers. Hij heeft goed geluisterd naar de Haarlemmers. En wat er dan gebeurt, dan wordt je raadslid in de commissie beheer uiteraard. En na weer heel hard werken en goed luisteren naar de Haarlemmers wordt je op een gegeven moment voorzitter.

En als je voorzitter van de commissie beheer wordt en je doet dat ook nog een keertje meer dan weergaloos, dan mag je met trots de naam mister beheer voor de rest van je leven met je meenemen. Ja, en zoals ik al zei, het valt ons ontzettend zwaar als fractie. Want Jeroen, wat moeten we zonder jou doen? Jeroen, en jullie kennen hem allemaal, is iemand met een hart voor een ander en altijd heel erg zorgzaam. Dat is … Dat zie je in zijn professionele leven bij KLM als purser. Altijd uitkijken naar de rest van het personeel of dat allemaal in orde is. Kijken of de mensen aan boord het allemaal goed hebben. Dat is wat Jeroen doet. Maar Jeroen doet nog veel meer, ook nog naast dit raadswerk. Jeroen heeft in de cliëntenraad van Spaarne Gasthuis gezeten om de belangen van de patiënten te behartigen. Heb je heel goed gedaan. Jij hebt je de afgelopen jaren ontzettend hard gemaakt voor de LHBTI-gemeenschap. En vooral de jongeren daarin. Ook geweldig werk wat jij daarnaast hebt gedaan. En daar, ook daar, is Haarlem jou ontzettend dankbaar voor. Totdat op een zeker moment in de afgelopen periode ik Jeroen, of we Jeroen de stap zagen maken naar de regio Zuid-Kennemerland.

En dan denk je, wat gebeurt daar? Wat heeft iemand in de regio Zuid-Kennemerland te zoeken? En wat blijkt? Op het moment dat je ambities hebt met Haarlem, op het moment dat je de bereikbaarheid in Haarlem wilt aanpakken, op het moment dat je hart eigenlijk nog groter en nog verder reikt dan alleen het Haarlemse, dan ga je iets verder kijken. En eigenlijk op dat moment wisten we het al, Jeroen is te groot geworden voor Haarlem en Jeroen gaat onze fractie waarschijnlijk

22

verlaten. En dan weten we natuurlijk, hebben we al een klein vermoeden waar dat pad heen gaat leiden. En ik hoop dat je naast al dat geweldige werk wat je al doet, dat we ook in de regio of ook in de provincie nog veel van je gaan zien en je nog vaak gaan tegenkomen. We komen je ook zeker opzoeken. En daar wensen we je oprecht alle goeds bij. Hebben we nog een cadeautje natuurlijk, want je laat iemand natuurlijk niet zomaar weggaan. En deze ambtenaar heeft natuurlijk hele goede ideeën, dus … We hebben hem niet zo mooi ingepakt. Maar wij hebben … Maar wij dachten, als Haarlemse VVD-fractie willen wij in ieder geval een Haarlems cadeau meegeven. We willen Jeroen ook een lokaal cadeau meegeven. Dus we hebben één van stads bekendste striptekenaars gevraagd om jou te vereeuwigen in een strip. En die gaan we jou meegeven. Ik ga hem voor de camera natuurlijk even laten zien. Alsof die muur nog niet vol hangt bij Jeroen. Het ga je goed, kerel. De heer Boer: Fantastisch. De heer Van Kessel: Dank jullie wel. De heer Boer: Leuk zeg. Heel mooi. Gaaf. De voorzitter: Blijf staan, Jeroen. Jeroen, Jeroen. De heer Boer: Ja. Dank u wel, voorzitter. Nou, ik moet zeggen dat ik best wel een beetje emotioneel ben na zoveel mooie woorden natuurlijk. Ja, twaalf jaar in deze raad.

En het is een ontzettende mooie tijd voor mij geweest en ook een ongelofelijke eer om mij voor deze mooie stad te mogen ingezet hebben. Ik heb ontzettend veel beleefd. We hebben natuurlijk prachtige begrotingsdiners gehad. We hebben in de Bugsy’s gestaan met de ene keer heel veel mensen en de andere keer zelfs een keer een burgemeester. We hebben veel wijntjes gedronken in Viqh. We hebben zelfs met een aantal op een marineboot vastgezeten, van toen de oud VVD-fractievoorzitter, Ed Veen, kapitein van dat fregat, volgens mij zeg je dat zo netjes. Commandant. Maar ja, een storm die zorgde ervoor dat we niet terug konden gaan en we kwamen vast te zitten op die boot. Nou ik kan u zeggen, er zijn ergere plekken om vast te komen zitten dan een boot vol met matrozen. Dus dat was … Dat was prima. Maar goed, dat waren natuurlijk de avonturen. Maar politiek is vooral mensen. En ik ga toch een hele rits mensen bedanken. En ik ga beginnen met mijn eigen fractie. Want ik heb het ontzettend leuk met jullie gehad. Jullie zijn slim, sociaal en echt ook ontzettend grappig. En ik kijk jullie nu aan, maar ik kijk ook natuurlijk naar Eloy en Alexander en naar Wouter, die er nu niet is, naar Joris en Peter. Ik heb echt ontzettend veel lol met jullie gehad. En jullie hebben het vaak denk ik wel hier in deze raadzaal gezien, we hebben ook ontzettend veel met elkaar gelachen. Dank daarvoor.

Ik dank het bestuur en de leden van de VVD dat ze al die jaren vertrouwen in me hebben gehad en elke keer een mooie plek hebben gegeven op deze … Op de kieslijst. Ik dank de griffie medewerkers. Carla, Daphne, Francoise, Elise, Marjanne. Ik vergeet er nog een paar, maar jullie waren echt m’n steun en toeverlaat in deze periode. Ik had dit niet zonder jullie gekund. Dank daarvoor. Ik dank de bodes. Ik moet Ben speciaal bedanken. Gelukkig dat je nog even binnenstapt, Ben. Want u weet, ik ben natuurlijk een groot vliegtuig fanaat. Maar Ben is misschien nog wel een grotere KLMliefhebber dan ik. Dus Ben, dank voor al je diensten, hartstikke fijn. Ik dank ook Marnix, onze griffier. Ik ben er ook heel erg trots op dat we met de groep raadsleden en natuurlijk de werkgeverscommissie, zo’n goede griffier hebben kunnen binnenhalen voor onze stad. En ik wens je veel succes bij al het werk wat je nu nog gaat doen. Dank daarvoor. Dan kom ik uiteraard bij de presidiumleden. Want, jongens, ik heb ze nog niet gehoord, maar ik moet jullie wel ook heel erg danken. Want we hebben wat discussies gehad deze periode. Digitaal vergaderen, fysiek vergaderen, hybride vergaderen, met schermen, zonder schermen, insprekers welniet, insprekers fysiek wel-niet. Nou we hebben er avonden mee kunnen vullen.

Maar los van die discussie hebben we het ook gewoon ontzettend leuk met elkaar gehad, want het was wel heel erg gezellig ook als we

23

in de kamer van Jos koffie zaten te drinken en allerlei zaken doornamen. We hebben hard gewerkt, maar we hebben ook veel lol gehad. Dus Isabelle, dank. Ziggy, dank. Bas, dank. Dilia, dank. Even kijken. Louise, dank. Ienke, dank. Volgens mij heb ik iedereen nu gehad uit het presidium. Uh, Ron. Ron, mijn goede vriend. We zitten niet voor niks naast elkaar. Dus Ron, dank ook voor je presidiumwerk. Ik wil ook twee oudfractiegenoten bedanken. Sorry dat ik zoveel tijd neem, maar ik wil het toch gewoon graag doen. Ik wil Pea Bosma bedanken en Rob de Jong. Ze hebben mij in de beginjaren heel erg gesteund en daar ben ik ze heel erg dankbaar voor. Maar ik wil ook Louise bedanken. Want Louise, jij was één van de eerste die buiten mijn eigen fractie naar me toe kwam en eigenlijk enthousiast was over mijn optreden. En je hebt me sindsdien al die hele periode bijgestaan met tips en raad. Daar ben ik je heel erg dankbaar voor. Je was er ook bijvoorbeeld op de begrafenis van mijn vader, dat heb ik heel erg kunnen waarderen. Je bent een bijzondere vrouw en dank voor alles wat je deze periode hebt gedaan. Dan moet ik even goed nadenken of ik niet iemand nu ben vergeten om te bedanken. Ja. De wethouders van de commissie beheer, want daar heb ik ook een speciale band mee opgebouwd als commissievoorzitter. Dus ik wil jullie ook toch bedanken … Of, niet toch, ik wil jullie bedanken.

Robbert, dank je wel voor je samenwerking. Ik heb het echt altijd heel erg gevoeld als dat we samen een team waren en dat we het beste probeerde te halen uit de commissie beheer. Eva. Het is heel kort en krachtig geweest, maar datzelfde geldt voor jou. Ik vond het heel fijn dat je plaats wilde nemen. En ik wil uiteraard Marijn Snoek ook nog eventjes noemen en bedanken. Ik neem nu afscheid van jullie. Ik wens jullie allemaal het allerbeste. Ontzettend dank voor deze mooie tijd in mijn leven en het ga jullie allemaal goed. De voorzitter: Dank je wel. Jan Klaver. De heer Klaver: Voorzitter, dank u wel. Ik sluit me aan bij de woorden van dank van Sander voor de ondersteuning. Ik sluit me aan bij de woorden van respect van Peter voor alles wat respect verdient en waar jij je over uitgesproken hebt. Want aansluiten, dat is de methode, hè Jeroen. Daar wees je ons laatst nog op. Ik … In deze vier jaar heb ik opgetrokken met in de commissie ontwikkeling met een aantal mensen en die wil ik heel hartelijk bedanken. Ik denk dat ik dat mede namens Jurrit doe. Heel veel dank aan alle leden van de commissie ontwikkeling. En ik wil stilstaan bij een paar leden van de coalitie, bij Melissa. We hebben vaak met verwondering geluisterd, maar we hadden wel gemeenschappelijk dat de verduurzaming van het wonen, van de woning, dat dat heel belangrijk is.

En ik vond het dus ook fantastisch om van haar haar eerste boek in ontvangst te mogen nemen. Met Peter hebben we samengewerkt intensief in de commissie ontwikkeling. En peter die heeft op een paar politiek geladen momenten heeft hij stuurmankunst getoond namens GroenLinks, op een manier dat ik dacht, nou dat had wel vaker gemogen. Ik dank Misja. Wij hebben elkaar eigenlijk echt meteen al leren kennen in het debat over de openingstijden op de radio. Toen waren we het ontzettend oneens. En wat vond ik dat je de kleine ondernemer in de detailhandel liet barsten. Maar vervolgens zijn we het eigenlijk heel vaak heel erg eens geweest met elkaar in de commissie ontwikkeling en konden we elkaar heel goed vinden op de standpunten. En ik dank ook Joris voor de energie, en ik wens hem heel veel plezier in de nieuwe raad, in de volgende stap in de realisatie van je ambitie. En als ik kijk naar de andere coalitiepartner, de Partij van de Arbeid, dan zie ik Maarten. En hoe driftiger Maarten werd, hoe meer ik daarvan genoot. En als Ienke driftig wordt, dan dacht ik, nou, nou moet er een uitgestoken hand komen. Dus dank iedereen in de commissie ontwikkeling. In het laatste half jaar heb ik nauw samengewerkt met weer Peter in de commissie bestuur, met Thessa en met Isabelle. En dat ging eigenlijk heel erg vanzelf, heel erg soepel. Dus dank daarvoor.

Ook dank aan de wethouders die zich meestal heel open en kwetsbaar hebben opgesteld. En dat heeft geleid tot mooie discussies en mooie gesprekken. Dank aan Jos. Wat ben ik blij dat jij ja hebt gezegd tegen een nieuwe termijn voor deze stad. En wat ben ik blij dat de raad ook ja heeft gezegd tegen die nieuwe stad. Want ik denk dat jouw burgemeesterschap een zegen is voor deze stad, dus ik wens je daar nog heel veel plezier bij. Dank aan mijn fractiegenoten. Dank aan, ja, Eva zie ik dan ook maar nog even als

24

fractiegenote in die voorbije drie en een half jaar ofzo. En ja, veel van je geleerd, Eva. Ik ga naar Mostapha. Wat had ik jou gegund dat je nog een periode door kon gaan in deze raad. Het is niet zo. Maar zoals de burgemeester al zei, misschien komt dat ook nog wel weer. Maar wat had ik het je gegund. Jurrit, dank voor onze kameraadschap in de commissie ontwikkeling. We hebben veel samen opgetrokken en dat ging eigenlijk fantastisch. Ron, dank voor jouw bijdrage aan de fractie. Jij gaat door met Petra. Het CDA is nog lang niet klaar met Haarlem. Jullie gaan door en wij staan jullie schouder aan schouder bij de komende periode. En dat ga ik doen als commissielid in het bestuur. En, burgemeester, dat zie ik als een promotie. Dank u wel. De voorzitter: Mostapha El Aichi. De heer El Aichi: Dank je wel, voorzitter. Beste mensen, allereerst wil ik mijn fractiegenoten ontzettend bedanken voor de fijne samenwerking afgelopen jaren. Ik ben trots op wat wij de afgelopen jaren bereikt hebben en betekend hebben voor de bewoners van onze mooie stad Haarlem. Ik wil alle raadsleden enorm bedanken voor de samenwerking. Mijn grote dank gaat naar de raasleden en de schaduwraadsleden van de commissie samenleving met wie ik de afgelopen vier jaar intensief heb samengewerkt. Ik wil in het bijzonder mevrouw Çimen, Meryem, en Najim enorm bedanken voor de goede samenwerking de afgelopen vier jaar.

Wij hebben de afgelopen periode heel intensief met elkaar samengewerkt, vele malen samen een bezoekje gebracht, bijvoorbeeld Anton Pieckhofje. Even kijken hoor. En onlangs hebben wij samengewerkt aan een initiatiefvoorstel onder de titel verzilver het Haarlems sportkapitaal. Dit initiatiefvoorstel wordt binnenkort in de raad ingediend, neem ik aan. Verder wil ik alle anderen bedanken. Mede dankzij jullie kijk ik op mooie jaren terug. Ik wil het college van B&W, het ambtelijke apparaat, de griffie en de bodes bedanken voor de samenwerking. Ik wens de nieuwe raad, oppositie, coalitie, een fijne periode toe. Beste collega’s, afscheid nemen is nooit leuk, maar afscheid is de deur naar de toekomst. Ik dank jullie wel. De voorzitter: Dank je wel. Anne Feite Bloem. De heer Bloem: Ja, voorzitter, er wordt hier naartoe gefluisterd, het hoeft niet. Ja, voor iedereen die blijft, jullie zullen eraan moeten wennen, meer fracties. En zeker al die nieuwe mensen hebben dezelfde neiging als ik, dat ze hun eigen stemgeluid best graag horen. Maar gelukkig zijn jullie van mij gewend dat ik bescheiden ben. Nee, dat ben ik niet. Ja, iedereen bedanken. Ik heb … Het was maar een invalbeurt, maar iedereen die ik wou bedanken heb ik wel een interruptie gegeven in de commissie of in de raad. En dat podium heb ik mensen met alle liefde gegeven.

Het was een rare invalbeurt, dat had veel met corona te maken. En ook echt wel heel tegenstrijdig af en toe. Want ik heb nog nooit, ik heb het al eerder gezegd, zo’n hartvochtig presidium meegemaakt als het ging om raadsleden de ruimte te geven om digitaal mee te nemen. Maar aan de andere kant heb ik niet zoveel warmte ervaren van jullie allemaal toen het niet goed ging bij de geboorte van mijn zoon. Dat was heel tegenstrijdig. Het was ook raar. Ik merkte … Mensen hebben het gezegd dat men aardiger voor elkaar was. Ik miste het debat weleens. Ik miste … Ik heb veel commissies meegemaakt dat we elkaar ook met de nek aankeken, want dat deden we letterlijk, en vooral onze statements deden in plaats van dat we met elkaar in debat gingen. En ik zou de blijvende en misschien ook de nieuwe raadsleden vooral mee willen geven, dat is de volgende periode geen optie. Want er is wel impliciet bij stilgestaan, want er is wel iets bijzonders aan de hand. Deze periode komen er weer voor het fascisten in de raad. Ja, we hebben in de jaren ’90 ook wel een paar xenofobe gasten gehad, maar niet van deze Holocaust bagatelliserende democratie en rechtsstaat ondermijnende repaille, dat heeft Haarlem niet gekend, denk ik, sinds de Tweede Wereldoorlog. En dat geeft nieuwe raadsleden een verplichting mee. Want het is makkelijk als één van deze mensen een uitspraak doet, om die te negeren.

Dat lijkt me ook heel verstandig om alle baggervoorstellen die ze doen niet te steunen, ook niet als ze goed lijken. Maar wat we niet kunnen doen, is als zij argumenten gebruiken, als zij

25

haat verspreiden in deze raad, dat onbeantwoord laten. Het is de opdracht aan jullie om ervoor te zorgen dat we niet het normaliseren door het weg te zwijgen. Haat gaat niet weg door ervan af te staan. Haat gaat alleen weg als we de confrontatie aan durven te gaan en ook het debat aangaan als het plaatsvindt. Dat is mijn vurige hoop voor deze raad. En het gaat wel iets breder dan alleen dat. Want deze verkiezingen keek ook de kiezer ons meer met de nek aan. Weer een lagere opkomst, weer meer mensen die ons de rug hebben toegekeerd. Ook dat kunnen we niet laten begaan. En niet alleen de raadsleden die gaan zitten, maar het is een grotere opgave. Voor de raad zijn de opgaven wel duidelijk. Want ja, in oost is er veel onvrede ook over Domus. En in meerderheid is veel onvrede over IVORIM. Dat kunnen we ook niet weg zwijgen. Wij moeten ervoor zorgen dat we in gesprek gaan met de mensen. Niet wegkijken, luisteren. Het is eerder gezegd. En dat kunnen we, de raad, niet alleen. Ik doe ook in die zin een oproep aan iedereen die vertrekt. Wij komen … De meesten van ons komen uit een bubbel van allemaal mensen die wel gestemd hebben. Laten wij die verantwoordelijkheid nemen om ook mee ervoor te zorgen. Mee te bouwen aan onze democratie. Want onze democratie staat onder druk.

De geschiedenis leert ons dat als wij niet opletten, dat de onverschilligheid verandert in frustratie, dat de frustratie verandert in woede en de woede in haat. En als de haat wint, verliezen wij de democratie en de toekomst voor onze kinderen. Ik hoop dat we samen de uitdaging aan kunnen gaan en gaan knokken voor de problemen van mensen. De mensen laten zien dat democratie werkt, de mensen laten zien dat we iets aan armoede kunnen doen, de mensen laten zien dat we samen iets aan klimaat kunnen doen. Samen ervoor zorgen en laten zien dat democratie werkt. De voorzitter: Sibel Özogul. Mevrouw Özogul-Özen: Ja. Deze prachtige woorden van mijn collega kan ik niet evenaren, maar ik wil wel heel kort in ieder geval alle raadsleden bedanken die vandaag afscheid nemen voor de fijne samenwerking. Heel veel is bedankt. Griffie is bedankt, de bodes zijn bedankt. Maar ik wil ook de mensen die ten tijde van corona en nu nog er voor ons waren, beeld- en geluidstechnici bedanken, maar ook de ICT. Wanneer het niet ging zoals de burgemeester zei, of wanneer we niet wisten wat we moesten doen, ze stonden voor ons altijd klaar, ook in de avonduren. Voor Anne wil ik ook heel kort iets zeggen. Jij bent bij de SP gekomen eerst als fractiemedewerker, later als afdelingsvoorzitter om de afdeling op te bouwen, vervolgens in de gemeenteraad. Toen ben je helaas, omdat we een zetel verloren, weggegaan.

En nou, bijna anderhalf jaar geleden ben je weer teruggekomen tot Frits Garretsen afscheid nam. En gelukkig wilde je ook het voorzitterschap overnemen. Dank je wel daarvoor. Je werd op dat moment ook vader. Het waren moeilijke tijden voor jou, maar gelukkig gaat het nu met Bouke goed. En ik begrijp je wens om meer met je gezin en je kind te zijn heel goed. Ik vind het heel jammer dat je vertrekt, maar ik begrijp het heel goed. Ik wil je in ieder geval bedanken voor alles afgelopen jaren. En ik weet zeker dat we je niet verliezen als SP Haarlem. Want ik weet ook dat jij met ons straks de afdeling verder gaat opbouwen, maar ook met ons in de straten bent om met mensen te praten, zoals je het zelf net goed verwoord. Dank je wel. Ik heb een cadeautje voor je. Ik weet niet of ik het goed gekozen heb als niet-drinker. Dus ik hoop dat je ermee blij bent. De voorzitter: Dank je wel. Dan is het woord aan Sander van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, voorzitter, u kent mij. Ik ben meestal niet van het voorbereiden of teksten schrijven of papiertjes lezen. Dus ik ga het weer een beetje improviseren. Ik had wel iets in mijn gedachten. En ik heb ook wat mooie momenten weer meegemaakt hier, waarvan ik denk, dat moeten we toch even melden. Want we hoorden hier een … Vanavond hoorden we hier een primeur.

Ik weet niet of het Haarlems Dagblad oplet, want dit is volgens mij geen nepnieuws, dit was echt nieuws. GroenLinks wil graag niet met een volkspartij in zee, dus de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie die gaat waarschijnlijk niet in de coalitie

26

zitten. Dus dat was wel een interessant onderwerp. Dat hebben we het over Trots. Dat is eigenlijk de volkerenpartij. Wij hebben hier een Franse Hugenoot, die komt helemaal uit Frankrijk. We hebben een Edammer kaaskoop en dan hebben we hier ook nog een Turkse vluchteling. Nou, Trots Haarlem is gewoon de volkerenpartij van Europa eigenlijk. Dus ja, mooier kan je het niet krijgen. Nee, maar dan zonder die rijke families die ons steunen. Wij betalen ons … Wij betalen alles uit eigen zak. Daar hebben we ook hele mooie herinneringen aan aan deze fantastische, ja, campagneverkiezing. Jacques die alles vol plakt wat maar vol te plakken viel. Dus dat is … Ik zie je nog steeds af en toe ergens verschijnen. Dus ik ga niet zeggen waar, dan kan ik nog een hele tijd ervan genieten. Maar eerst even Ibrahim. Ibrahim, ik ben blij dat jij bij ons bent gekomen. Ik heb altijd voorspeld dat wij elke verkiezing zouden verdubbelen. Dat lijkt nu niet zo, maar jij hebt het goede voorbeeld gegeven, dus ik denk dat er nog drie mensen in deze periode overstappen naar Trots, zodat wij weer gewoon op vier zetels komen. En dan een verdubbeling vanaf die twee van vorige keer. Dank je wel, dat je erbij was. Ik weet dat je schaduw blijft, dus we gaan nog heel veel van je leren en heel veel met je meemaken. Dus dat komt helemaal goed.

En dan Jacques, want die zit er wat langer bij, dus daar ga ik wat langer wat woorden aan besteden. Kijk, in 2010 begonnen wij. Toen was er een vrouw die eigenlijk minister president moest worden, en die zei van, Sander, zou jij niet in Haarlem die club willen beginnen, want jij lijkt wel een goede gozer. Had ze natuurlijk gelijk in. En toen, nou, toen begon ik. En toen kwam er ook een dame bij, Mirjam Otten, en die zei van, ja, ik wil wel meedoen, maar dan moet ik op nummer één. Dan zeg ik, nou, dan ga jij op nummer één, ga ik op nummer twee. Nou, haalden we één zetel, dus toen werd ik schaduw. En toen na twee jaar, toen ging Mirjam naar de VVD, dus toen zat ik op de tribune. En wie kwam ik altijd op die tribune ook tegen, mijnheer Amand. En die zat altijd te zeiken en te zeuren. Echt waar, niet … Ongelofelijk. Die zei altijd van, wat een slechte club is dat, wat doe je het slecht, het is helemaal niet goed. Nou dus toen ging ik naast hem zitten en toen zeg ik, nou als jij elke keer denkt dat je het beter weet, weet je wat we gaan doen, 2014, gaan we gewoon samen op die lijst en dan gaan we het samen doen. Nou dus dat is helemaal goed gekomen. Toen was je schaduw die eerste vier jaar. En toen in 2018 haalden we die tweede zetel. Dat was toen nog een heleboel raar. Ik weet nog dat dat heel raar ging, want toen was niet meteen al bekend al die zetelverdeling was.

Dat hoorde je pas de volgende dag. En toen belde ik je op. Ik zal het ook nooit vergeten. En toen belde ik je op en ik zeg, nou Jacques, we hebben gewoon een restzetel, we hebben een tweede zetel erbij, dus jij wordt raadslid. Nou toen … Ik zal het nooit vergeten, want je werd echt emotioneel. Dus zoveel … Zo hart voor de zaak heb jij dat je gewoon denkt, hé nu ben ik raadslid geworden, dat is gewoon een emotioneel moment. Dus dat is het ook. Dus ik kan me goed voorstellen hoe verrot het moet voelen dat je nu niet raadslid bent. Maar je blijft altijd erbij, je blijft ook zeker schaduw. En ik hou van je, laat ik dat gewoon maar eerlijk zeggen. En ik ben blij dat je erbij blijft. Ik bedoel, want als ik alles in mijn eentje moet plakken, dat gaat me nooit lukken. Dank je wel. De voorzitter: Het woord is aan Jacques Amand. De heer Amand: Even de emotie verwerken, voorzitter. Ik neem een slokje water. Nou, lovender woorden kan je eigenlijk niet krijgen als deze avond. Ik heb vandaag ook al een heleboel leuke reacties gehad. Het is natuurlijk zo, je bent het oudste raadslid en dat geeft toch wel verplichtingen. Ook namens Johan Rijbroek, dat wil ik toch even zeggen, ook een schaduw. Vera, Ibrahim. Nou ja, die jongen heeft nooit zoveel gelachen sinds die tijd dat hij bij ons is, dus dat kan ik ook even vertellen. Ja, ja.

Dat is … Dan ga ik nog even verder, want ik heb een … Ik ben ook niet van de papiertjes altijd. Ik kreeg ook nog een mailtje van wijkraden. Jacques, ga jij eens vragen aan de burgemeester. En dan moet je ook even vragen, in perceptie komt het niet voor. Ik zeg, hoe bedoel je dat. Nou, autobranden in Haarlem Noord. dat is het wachtwoord van de burgemeester, zeiden ze. Ik heb het opgezocht, en ja, ze hebben gelijk. In mijn perceptie komt dat nooit voor. Dus dat wou ik toch even memoreren. Die mensen zitten hier ook op de tribune. Ik ga het toch even zeggen nog, ik blijf het toch

27

een schandaal vinden dat er in de straten te hard gereden wordt. En daar blijf ik aan timmeren aan die wegen. Vandaag ben ik in de Amsterdamstraat, mijn vrouw zegt, ga alsjeblieft alleen, want het duurt twee uur dat je terug bent. En het is ook zo. Iedereen klampt je aan, winkeliers, ondernemers. Ik heb een ondernemer in Haarlem Noord, die krijgt eigenlijk helemaal niks van de gemeente. En die zegt, ja, wat is dit nou eigenlijk voor een rare zooi. Ik krijg netjes antwoord van de griffie, de ambtenaar die ga ik binnenkort op bezoek om dat toch maar eens even recht te zetten. Verder wil ik zeggen dat natuurlijk alle vrienden hier, en ik heb wel een paar vrienden, en die heb ik ook even moreel, ik ga geen namen noemen, dat weten zelf wel die ik bedoel, moreel even een appje gestuurd van, joh maak je niet druk, de zon schijnt. Nou, ze weten het denk ik wel wie ik bedoel, maar dat houd ik voor me. Ik heb natuurlijk een heleboel vriendinnen hier, dat wordt ook weleens … dat wordt ook weleens gedacht van hoe ken dat nou? Ja, ik woon natuurlijk hier niet op die fractiekamers als andere collega’s, dat doe ik niet, maar dat scheelt niet veel. De printapparaten natuurlijk, daar wil ik ook weleens cijfers van. Wie print het meeste? Maar ik wacht nog steeds op het antwoord. Dus dat wil ik toch ook gezegd hebben.

Verder wil ik toch even de griffiemedewerkers ook altijd bedanken, want die staan altijd voor me klaar. Daarnet al wat de burgemeester zei, hij heb weer een berg vragen. Ik vind het altijd leuk. Ik ben ook met een boek bezig, burgemeester. En toen heb ik weleens van u een telefoontje gekregen. En toen zei u tegen mij, laat die vraag alsjeblieft zitten, want die wil ik eigenlijk niet beantwoorden. Maar die houd ik voor me, burgemeester. Kijk, zo eerlijk ben ik. U weet het weer hè? Dus zo … Daar ken u trots over … Dat is heel eerlijk en daar blijf ik bij. Ik wil nog wel een paar dingen zeggen eigenlijk. De nieuwe mensen die in de raad komen, die denken allemaal dat het zo makkelijk is. Ze moeten eerst eens een beetje warm lopen, warm zijn eigenlijk, want ze gaan natuurlijk in het begin natuurlijk languit hè. We gaan even met de tijd even. Hebt u nog een antwoord, hebt u nog een antwoord? En dan is de tijd op. En dat wil ik de mensen ook even meegeven. Dan heb ik nog een dingetje zeg maar voor het thuisfront. Nou, mijn vrouw zit daar. En dat is natuurlijk ook … Even wachten. Dat is natuurlijk ook zo. En ik ga verder. En wethouders, ja, die gaan weg de meesten. Ik vind het jammer dat Raiola niet overstag is gegaan op de Grote Markt. En dat blijf ik zeggen. Ja, ik blijf erop terugkomen, wethouder. U kent me, ik blijf daarover doorzeuren.

Maar dat zijn dingen, Haarlem moet gewoon netter worden en die Grote Markt moet gewoon weer de Grote Markt zijn zoals die hoort te zijn. Dank u. De voorzitter: Dank je wel. Het woord is aan de heer Frans Smit. De heer Smit: Ja, en dan na Jacques, dat is een klus. De vorige raad was leuker, dat hoor je heel vaak zeggen, omdat het verleden de neiging heeft om beelden minder scherp te maken. Maar ik vind deze vertrekkende raad een bijzondere raad, evenwel met twee gezichten. De kritische kijk op het ene gezicht is voor mij dat het Haarlems coalitiemodel met de muur tussen coalitie en oppositie de lijnen vaak te scherp heeft gezet tussen oppositie en coalitie. Dat heeft de inhoudelijke behandeling van belangrijke thema’s vaak ontdaan van voldoende diepgang en dialoog. De vrolijke kijk op het andere gezicht betreft de persoonlijke contacten met de collega’s, waarvan nu ruim de helft ons gaat verlaten. Veel deskundigheid en in de één op één relatie heel vaak, en ik ontkom niet aan het woord vaak, met meer contact en diepgang dan in de formele relatie. En nou komt het uiterst delicate moment dat je afweegt naast Annemiek, kom ik op terug, of je iemand specifiek benoemt en anderen onterecht niet. Maar velen zijn mij voorgegaan. Jasper, dank je wel dat je de 21 vertrekkende raadsleden hebt genoemd.

Laat ik allereerst de commissievoorzitters die vertrekken, Dilia en Jeroen, noemen die afscheid nemen als raadslid. Ik neem mijn petje af voor hun extra inzet. Daar heb ik echt altijd bewondering voor dat je raadslid bent, maar dan ook nog eens een keertje commissievoorzitter. Ik moet er zelf niet aan denken. Dus de complimenten als je dat durft en doet. Bij Jeroen blijven mij, naast het hele parkeerdebat, twee persoonlijke memoranda aan de goegemeente van hem bij. Duidelijk en glashelder in 2019 over de reserve beheer en onderhoud en recent over IVORIM. Als we het maar even willen lezen wat hij geschreven heeft, want op dat moment was het voor hem even over de streep en hij moest reageren en doet

28

dat vlijmscherp. Ook de man waar ik tegen op moet kijken, bijna moest kijken, Misja, zal mij bijblijven. De langste van de raad. Onvermijdelijk, ik moet er tegen op kijken. Net zoals de flamboyante Anne Feite. En als dit duo hun gezamenlijke stijl en performance ruim voor de laatste vergadering al hadden ingezet, dan was detente geweldig geweest in de afgelopen tijd. Helaas, het was de laatste raadsvergadering waar jullie een perfect duo waren. Als jullie terugkomen, moeten jullie eerder beginnen daarmee, wat het was echt een feest de vorige raadsvergadering. Ook, en ze is er niet, maar ik noem haar even, Meryem, omdat die voor mij met een minimum aan spreektijd in staat is geweest om geweldige dingen te zeggen, kort en krachtig. En ik heb ook nog één ding, één persoon, en dat is iemand die ik altijd als vrolijk ken. En volg je vader maar eens op, dat is niet gemakkelijk. Jurrit, ik vond het altijd weer gezellig met je. En denk erom, wie ik vergeten ben, alle anderen, mijn respect voor een tomeloze inzet. Sommigen komen gelukkig terug in commissies met een bak aan kennis en ervaring, en dat is van belang voor de continuïteit van de raad. Want het is een uitdaging om de nieuwe raad, ruim de helft nieuw, in de geambieerde positie te krijgen. En ja, Annemieke, ik ga speciaal jou zeer missen. Een raadsfractie van twee, dan moet je als duo echt heel goed op elkaar ingespeeld zijn.