02 Bijlage 1 Gemeente Haarlem SROI-rapport 2021

1. SROI-Rapport 2021 Jaarrapportage Resultaten Social Return On Investment Haarlem 2021 21 september 2022 Khalil Khuwam Interne Dienstverlening

Inhoudsopgave 1.

SROI-Rapport 2021

1

2.

Voorwoord

3

2.1

SROI-beleid en werkwijze 2021

3

2.2

Regionale schaalvergroting

4

2.3

Krapte op de arbeidsmarkt

4

3.

Overzichten Resultaten SROI

5

4.

Resultaten In Beeld

6

4.1

Aantal geplaatste SROI-kandidaten per jaar

6

4.2

SROI-resultaten per sector

7

4.3

Aantal kandidaten naar plaatsing

8

4.4

Banen

9

4.5

Leerbanen, Stages en Werkervaringsplekken

10

4.6

Inkoop bij SW-bedrijf / Sociaal Ondernemer

10

4.7

Overige inzet

10

4.8

PSO, de Prestatieladder Socialer Ondernemen

11

5.

Begrippenlijst

12

2

2. Voorwoord Voor u ligt de jaarrapportage met de resultaten van de regeling Social Return On Investment (SROI) van de gemeente Haarlem in 2021. De resultaten zijn gebaseerd op de door contractpartners ingediende jaarlijkse SROI-verantwoordingen. De resultaten worden uitgedrukt in een aantal meetbare indicatoren zoals het aantal geplaatste kandidaten, het aantal banen, stage en werkervaringsplekken en de waarde van de opdracht en de SROI-eis in euro’s. Daar waar mogelijk, wordt een vergelijking gemaakt met de resultaten van de voorgaande jaren. De maatschappelijke effecten en opbrengsten van SROI zijn breder dan de bovengenoemde indicatoren. Denk hierbij aan minder uitkeringen, minder gebruik van gezondheidszorg en/of maatschappelijke voorzieningen en extra belastinginkomsten. Deze opbrengsten en de verschillende vormen van maatschappelijke initiatieven maken echter geen deel uit van dit rapport.

2.1 SROI-beleid en werkwijze 2021 Conform haar beleid: ‘Beleidsregels Social Return On Investment (SROI) 2021" (2021/27408) past Haarlem SROI toe bij aanbestedingen vanaf € 200.000, subsidies vanaf € 500.000 en complexe verkopen van vastgoed. Contractpartners zijn dan verplicht om 5% van de opdrachtwaarde of het loondeel van de subsidie in te zetten ten behoeve van het vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt: mensen die de laatste drie maanden geen inkomsten uit arbeid hebben gehad. Bij voorkeur komen deze mensen uit Haarlem of de regio Zuid-Kennemerland en IJmond, anders kunnen deze mensen uit het hele land komen. Bij het toepassen van SROI wordt er rekening gehouden met het proportionaliteit-beginsel. Dat wil zeggen dat de SROI-eis in redelijke verhouding staat tot de opdracht. Zo kan in dit verband bij een aanbesteding een lager of hoger percentage geëist of helemaal geen SROI toegepast. Op hoofdlijn zijn er vier soorten SROI-invulling mogelijk: 1- een baan bieden; 2- een leerbaan, stage of werkervaringsplek bieden; 3- inkopen van diensten of producten van een SW-bedrijf of Sociaal Ondernemer; 4- alternatieve/innovatieve activiteiten die bijdragen aan een maatschappelijke doelstelling van de gemeente. Contractpartner kan één of meer soorten kiezen om invulling te geven aan zijn SROI-eis.

Voor elke SROIinvulling wordt in euro's een waarde bepaald. Sinds 2016 Hanteert Haarlem de bouwblokken methode voor transparante waardering van de SROI-invulling. Conform deze methode worden de verschillende soorten SROI-invulling verdeeld in blokken en wordt hieraan een waarde toegekend. De waarde van de SROI-invulling is gebaseerd op de afstand tot de arbeidsmarkt van de geplaatste kandidaat. De waarde is hoger naarmate de afstand tot de arbeidsmarkt groter is. De waarde van een kandidaat uit de WW bijvoorbeeld, is € 15.000 voor voltijdbaan voor één jaar. Voor een kandidaat uit de participatiewet is de waarde € 35.000. Met deze methode kan de plaatsing van groepen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt gestimuleerd worden door hieraan een relatief hogere SROI-waarde toe te kennen. Naast de bovengenoemde vier soorten kan een contractpartner deels of volledig aan de SROI-eis voldoen, middels het aantonen van een certificaat voor Sociaal Ondernemen, zoals De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO), De Code Sociale Ondernemingen (CSO) of gelijkwaardige certificering. Voor de invulling van SROI bestaat geen kant en klaar recept. Voor elke werkgever zijn maatwerkoplossingen nodig. Dialoog, flexibiliteit en ondersteuning zijn onmisbaar om van SROI een

3

succes te maken. Tijdens de uitvoering van de opdracht komt SROI aan bod in de voortgangsgesprekken met de contractmanager. Hiernaast vinden met de SROI-coördinator, in het bijzijn van reintegratiepartners van Haarlem, SROI-gesprekken plaats. De re-integratiepartners kunnen de werkgevers/ contractpartners ondersteunen bij het vinden van geschikte kandidaten. Contractpartners kunnen natuurlijk ook zelf kandidaten vinden. Voor de monitoring en verantwoording van SROI, wordt sinds 2018 gebruik gemaakt van een digitaal registratie systeem. Dat biedt de mogelijkheid om accuraat meer gedetailleerde resultaten in kaart te brengen.

2.2 Regionale schaalvergroting Zorgaanbieders in de regio Zuid-Kennemerland en IJmond (ZK&IJ) hebben vanaf 2017 hun SROIverantwoording ingediend op regionale basis. Cijfermatig zijn voor de zorgaanbieders met regionale contracten zowel de regionale opdrachtwaarde als de regionale SROI-resultaten meegenomen in de SROI-resultaten vanaf 2017. Dat was voorheen niet het geval. De resultaten van vorige jaren hadden enkel betrekking op de Haarlemse opdrachten.

2.3 Krapte op de arbeidsmarkt De flinke groei van de Nederlandse economie in de jaren 2014 tot en met 2019 had zijn uitwerking op de arbeidsmarkt; de werkgelegenheid groeide fors. Ondanks het negatieve effect van de coronacrisis in 2020 heerste er vanaf eind 2017 krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt. De krapte op de arbeidsmarkt wil zeggen dat er relatief veel vacatures per werkloze open staan. Dat biedt mogelijkheden voor iedereen om aan het arbeidsproces mee te doen. Dit beeld is duidelijk terug te zien in de Haarlemse SROI-resultaten in 2021.

4

3. Overzichten Resultaten SROI 1. Overzicht SROI waardes 2020

Totaal

Waarde opdrachten met SROI € 283.886.908

Gemiddeld Gerealiseerd SROI-eis SROI % aan SROI € 14.065.575 € 16.263.744 5,0%

Zorg en welzijn

€ 193.642.669

5,0%

€ 9.682.133

€ 11.528.408

119%

Bouwnijverheid

€ 80.204.061

5.0%

€ 3.686.073

€ 3.887.006

105%

Andere sectoren

€ 10.040.178

5,0%

€ 697.369

€ 848.330

122%

Sector

Percentage voltooid 116%

2. Aantal kandidaten naar plaatsing

Totaal

Baan

Leerbaan/BBL

1044

368

237

Stage en werkervaringsplek 439

3. Aantal kandidaten naar doelgroep Totaal

P-wet

WIA

Garantiebaan WW

BBL

BOL

Werkstages SVO

1044

79

52

59

237

424

4

178

11

4. Gerealiseerde SROI-waarde naar soort SROI-invulling Gerealiseerde Waarde SROI € 16.263.744

Baan en Stage € 14.268.155

Sociaal Inkopen/ SW-bedrijf € 675.519

Overig € 1.320.070

5

4. Resultaten In Beeld In 2021 waren er 145 contracten en subsidies met een totale SROI-eis van € 14.065.575. Voor 132 hiervan zijn er SROI-verantwoordingen ingediend met een gerealiseerde SROI-waarde van € 16.263.744. Hiermee is aan 116% van de totale SROI-eis voldaan. Dit percentage is het hoogst behaalde SROI percentage van de laatste jaren. In vergelijking met 2020 is er een stijging te zien in de gerealiseerde SROI-waarde middels alle invulling mogelijkheden: banen en stages, Sociaal Inkopen en overige maatschappelijk verantwoorde activiteiten.

€ 12.733.286

Gerealiseerd aan SROI € 14.327.267

Percentage voltooid 113%

Baan en Sociaal Stage Inkopen € 13.156.837 € 450.270

€ 14.065.575

€ 16.263.744

116%

€ 14.268.155

Jaar

Totale SROI-eis

2020 2021

€ 675.519

Overig € 657.210 € 1.320.070

De stijging in de banen en stages is o.a. het gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor hebben mensen uit de SROI-doelgroep een grotere kans om mee te doen op de arbeidsmarkt. Er is een duidelijk hertstel te zien in de SROI-waarde van Sociaal Inkopen en maatschappelijk verantwoord activiteiten ten opzichte van 2020. Sociale Werkplaatsen en Sociaal Ondernemers hebben zich kunnen aanpassen aan de coronaregels en waren beter in staat om hun producten/diensten te leveren. Door de versoepeling van de coronaregels in de tweede helft van 2021 konden er ook in vergelijking met 2020 meer maatschappelijke activiteiten plaatvinden.

4.1 Aantal geplaatste SROI-kandidaten per jaar AANTAL GEHOLPEN KANDIDATEN PER JAAR aantal o.b.v. regionale schaal

aantal o.b.v. Haarlemse contracten

1200 1000 800

984

1044

effect regionale schaalvergroting

939

911

918

343

581

553

571

567

600

2016

2017

2018

2019

2020

2021

600 400

255

200 0 2015

In 2020 zijn er 1044 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt voor langere of kortere periode op werk geplaatst, gebleven of dichter bij werk gebracht. Dit is een stijging ten opzichte van 2020 (984). Van dit totaal komen er 291 mensen uit Haarlem. Deze zijn 12 Haarlemmers meer dan in 2020 (279). Bij de aantallen vanaf 2017 speelt de eerdergenoemde regionale schaalvergroting een rol. De aantallen van de jaren daarvoor zijn enkel op de Haarlemse contracten gebaseerd. In 2021 is het aantal geplaatste kandidaten op basis van de Haarlemse contracten 600. Vergelijking met 2020 (567) is dit een stijging met 33 Haarlemmers. De stijging van het aantal geplaatste kandidaten is in lijn met de stijging van de SROI-waarde van het inzetten van kandidaten (baan en stage) van € 13.156.837 in 2020 naar € 14.268.155 in 2021.

6

4.2 SROI-resultaten per sector AANTAL GEPLAATSTE KANDIDATEN EN PERCENTAGE PER SECTOR

93 9%

PERCENTAGE WAARDE SROI-EIS PER SECTOR

43 4%

5%

26%

908 87%

69%

Zorg en welzijn

Bouwnijverheid

Andere sectoren

Astitel

REALISATIE SROI PER SECTOR €14.000.000 €12.000.000 €10.000.000 €8.000.000 €6.000.000 €4.000.000 €2.000.000 €0

Zorg en welzijn

Bouwnijverheid

Andere sectoren

SROI-eis

€9.682.133

€3.686.073

€697.369

Gerealiseerd aan SROI

€11.528.408

€3.887.006

€848.330

Percentage voltooid

119%

105%

122%

Net zoals in 2020 is het grote aantal geplaatste kandidaten vooral te danken aan de sector zorg en welzijn. In 2021 zijn er binnen de sector zorg en welzijn maar liefst 908 kandidaten geplaatst. Dat is 86% van het totaal aantal geplaatste kandidaten. De sector bouwnijverheid is met 93 geplaatste kandidaten goed voor 9%. De overige sectoren zorgden voor het plaatsen van 43 kandidaten (4%). De volgorde van het percentage geplaatste kandidaten per sector is in lijn met de volgorde van de hoogte van de SROI-eis per sector. De sector zorg en welzijn kent de grootste SROI-eis: € 9.682.133. Dat is bijna driekwart (69%) van de totale SROI-eis van alle sectoren. Dan komt de sector bouwnijverheid met SROI-eis van € 3.686.073 voor bijna een kwart (26%). De SROI-eis voor de andere sectoren bedraagt € 697.369. Dat is slechts 5% van de totale SROI-eis. Bij alle sectoren wordt ruim aan de SROI-eis voldaan. Met 119% scoort de sector zorg en welzijn het hoogste gerealiseerde SROI-percentage per sector. De sector zorg en welzijn heeft ook de grootste gerealiseerde SROI-waarde: € 11.528.408. De sector bouwnijverheid scoort 105% met een gerealiseerde SROI waarde van € 3.887.006. Bij de andere sectoren is voor 122% aan de SROI-eis voldaan met de laagste gerealiseerde SROI-waarde van € 848.330.

7

4.3 Aantal kandidaten naar plaatsing AANTAL KANDIDATEN EN PERCENTAGE PER PLAATSINING

Stage en ervaringsplek; 439; 42%

Baan; 368; 35%

Leerbaan/BBL; 237; 23%

Baan

Leerbaan/BBL

Stage en ervaringsplek

In 2021, en net als in 2020, heeft het grootste deel (58%; 605) van de geplaatste kandidaten (1044) een baan of leerbaan. 368 kandidaten hiervan hebben een arbeidsovereenkomst voor een reguliere of flexibele baan en 237 een leerbaan (BBL). 42% van de geplaatste kandidaten heeft een stage/werkervaringsplek gekregen (439). Van de geplaatste kandidaten op een baan of leerbaan waren er 188 Haarlemmers; 143 met een baan en 45 leerbaan. Hiernaast waren er 103 Haarlemmers die een stage-/werkervaringsplek volgden/kregen. In vergelijking met 2020 is in het totaal aantal banen en leerbanen met 39 gedaald. Het aantal banen is wel met 7 gestegen: van 361 in 2020 naar 368 in 2021. Daarentegen is het aantal leerbanen met 46 gedaald: van 283 in 2020 naar 237 in 2021. Het aantal stage en ervaringsplek is met 99 flink gestegen: van 340 in 2020 naar 439 in 2020.

8

4.4 Banen BANEN PER DOELGROEP

P-wet; 79; 22%

WW; 178; 48%

P-wet Haarlem; 42 WW Haarlem; 69

P-wet ; 37

Garantiebaan; 42 WW; 109

Garantiebaan Haarlem; 17 WIA Haarlem; 15 WIA; 37

Garantiebaam; 59; 16%

WIA; 52; 14%

Meer dan de helft (190; 52%) van de 368 mensen die in 2021 een baan kregen of hadden behoort tot de doelgroep met grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Dat is een lichte stijging te opzicht van het percentage van 2020 (50%). 22% van deze doelgroep valt onder de Participatiewet (79). Meer dan de helft hiervan komt uit Haarlem (42). De andere 111 mensen hebben een arbeidsbeperking (59 garantiebanen en 52 mensen met WIA uitkering). 48% (178) van de 368 mensen die in 2021 een baan kregen of hadden, had een WW-uitkering (69 hiervan uit Haarlem). Net als 2020 kwam de meeste mensen met een WW-uitkering (109) van buiten Haarlem. Het totaal aantal Haarlemmers met een baan in 2021 is 143. Dat zijn 7 Haarlemmers minder dan in 2020 (150).

9

4.5 Leerbanen, Stages en Werkervaringsplekken AANTAL KANDIDATEN EN PERCENTAGE PER PLAATSINING Stage 424 500 400

Leerbaan 237

300 Ervaringsplek

200

15

100 0 Stages en werkervaringsplekken BBL

BOL

Overige

Eén van de doelen van SROI is aansluiten bij de beleidsdoelen van onderwijs/arbeidsmarkt en bijdragen aan het terugdringen vroegtijdige school uitval. In de praktijk wordt hier invulling aan gegeven in de vorm van stage, Beroepsopleidende leerweg (BOL) en Beroepsbegeleidende leerweg (BBL). De BBL, ook leerbaan genoemd, is heel geschikt voor jonge kandidaten die dreigen hun weg kwijt te raken. Het biedt hen de kans om werkend te leren en uiteindelijk een diploma te halen. Tijdens hun opleiding krijgen ze een salaris uitbetaald. Dat maakt het leertraject aantrekkelijk voor hen, het draagt bij aan meer stabiliteit in hun leven en vergroot hun kansen voor de toekomst. BBL trajecten bieden ook een oplossing voor bedrijven die kampen met vergrijzing van hun (gespecialiseerd) personeel. Mede daardoor komen de meeste BBLers in dienst van het bedrijf na het afronden van de opleiding. In 2021 zijn er in totaal 676 kandidaten geplaatst op BBL (237), BOL of ander soort stage (424) en werkervaringsplekken (15). In tegenstelling tot de daling in het aantal BBL(237/283) en ervaringsplek(15/23) is er wel een stijging te zien in het aantal stages(424/317) ten opzichte van 2020.

4.6 Inkoop bij SW-bedrijf / Sociaal Ondernemer Op basis van de ingeleverde SROI-verantwoordingen in 2021 is voor € 675.519 aan producten en diensten ingekocht bij SW-bedrijven en Sociale Ondernemers. Dat is een stijging ten opzichte van 2020 (€ 450.270). De helft van Sociale Inkoop (€ 299.817) is besteed aan Spaarne Werkt. Dat is een hoger bedrag dan het bedrag dat in 2020 aan Spaarne Werkt is besteed (€ 224.965). Het ging hier voornamelijk om opdrachten voor bijvoorbeeld schoonmaak, postbezorging, onderhoud van WMO-hulpmiddelen, en het inhuren van personeel voor de uitvoering van werkzaamheden voor een korte periode.

4.7 Overige inzet In deze categorie vallen alle andere alternatieve vormen van de SROI-invulling waarmee de afstand tot de arbeidsmarkt van de kandidaten kleiner wordt gemaakt. Hierbij valt te denken aan de begeleiding van kandidaten of vrijwilligers, en het organiseren van cursussen, trainingen en activiteiten die een positieve bijdrage leveren aan de doelgroep en de samenleving. De ‘overige’ inzet vertegenwoordigt in 2021 een waarde van € 1.320.070. Dat is meer dan verdubbeling van de waarde van 2020 (€ 657.210).

10

4.8 PSO, de Prestatieladder Socialer Ondernemen De PSO is een landelijk meetinstrument, ontwikkeld door TNO in samenwerking met bedrijven van verschillende sectoren, en is uitgegroeid tot een landelijke norm voor socialer ondernemen. Het meet de bijdrage(n) van bedrijven aan werkgelegenheid voor mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie, door te controleren of personen met een afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam en op een kwalitatief goede wijze integreren binnen het bedrijf. Het toepassen van PSO kan de duurzame investering in de doelgroep van SROI stimuleren. Sinds 2016 is het mogelijk voor contractpartners van Haarlem om (deels) aan de SROI-eis te voldoen door het aantonen van een geldig PSO-keurmerk of gelijkwaardige certificering. In 2019 is voor het eerst door 2 contractpartners gebruik hiervan gemaakt. Het aantal is in 2020 naar 3 gestegen. In 2021 zijn er 7 contractpartners die middels een PSO-certificaat aan SROI ter waarde van € 2.656974 hebben voldaan.

11

5. Begrippenlijst Participatiewet De Participatiewet vervangt per 2015 het voorgaande stelsel van de Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (WSW), en een groot deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). Iedereen die kan werken maar daarbij ondersteuning nodig heeft, valt onder de Participatiewet. De wet is er om zoveel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk te laten vinden. WW Werkloosheidswet. WIA/WAO Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen, voorheen WAO (Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering). Wet Werk en Arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong) Mensen van 18 jaar en ouder die vanaf jonge leeftijd een arbeidshandicap hebben en daardoor (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt zijn. Beroepsbegeleidende Leerweg (BBL)/Leerbaan Is een middelbare beroepsopleiding in de vorm van werkend leren. De verdeling praktijk - school is 80%20%. De leerling/werknemer is in loondienst bij een (formele) werkgever en ontvangt loon volgens de CAO of loopt stage bij een werkgever en ontvangt hiervoor een stagevergoeding. Het Opleidingsbedrijf moet erkend zijn door de brancheorganisatie. Beroeps opleidende leerweg (BOL) Een vorm van middelbaar beroepsonderwijs waarbij 20% tot 60% beroepspraktijkvorming is; de opleiding vindt voornamelijk plaats op school. VSO Voortgezet Speciaal Onderwijs.

Niet Uitkeringsgerechtigde (NUGGER) Een werkzoekende die niet in aanmerking komt voor een uitkering. MVO-activiteiten Activiteiten die invulling geven aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. PSO De Prestatieladder Socialer Ondernemen is een landelijk meetinstrument en keurmerk dat de mate van sociaal ondernemen objectief zichtbaar maakt.

12

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 21 september 2022

Tekst: Khalil Khuwam

________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 13