02-13 Transcript commissie Beheer 13 februari 2025

TRANSCRIPT VAN COMMISSIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 13 februari 2025 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Welkom allemaal bij de Commissie Beheer van 13 februari 2025. Commissieleden, raadsleden, mensen op de publieke tribune en uiteraard mensen die thuis meekijken. Ik vergeet bijna de collegeleden. Mijnheer Berkhout, wethouder Van Leeuwen. Ik val even in herhaling, maar wel belangrijk om even te herhalen, bij het vaststellen van de Raadsjaaragenda van 30 januari is door de burgemeester gezegd dat het parkeerbeleid pas in april en niet in maart aan de orde komt. Het presidium en in de raadsvergadering, ook de raad hebben ingestemd met deze aanpassing voor de Raadsjaaragenda. Dus de behandeling van het parkeerbeleid zal in april plaatsvinden. Het college stelt het stuk wel op 4 maart vast. Dat wordt die week dan ook gepubliceerd. Dan heeft u alle tijd om u voor te bereiden op het debat wat in april plaatsvindt. Dit wil ook zeggen dat de technische sessie over de parkeernota van 3 maart is verplaatst naar 31 maart. Die wordt ook besproken in de Commissie Beheer. Dit wil zeggen dat we geen stukken hebben voor de volgende maand, voor maart. Dus de commissiedebatten en de commissies zullen dan worden uitgesteld. Dat betekent dat we een iets vollere agenda hebben voor april, mei en juni, maar dat kunnen wij vast met elkaar afhandelen. Ik zie dat meneer Amand daar een vraag over heeft. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter.

De sessie over de luchtkwaliteit. Wij hebben er een aantal uren in gestoken en wij vinden, de datum komt nergens meer voor. Dus wij gaan toch een beetje, Trots en een collega denk ik ook die er tijd ingestoken heeft, dat we dat toch even willen horen en een spoed erachter zetten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Amand. Dat komt in mijn volgende paar … Zou u uw persoonlijke gesprekken willen staken, alstublieft? Ik was daar bijna, mijnheer Amand. Want naast de presentielijst gaat de lijst rond voor de komende sessies en een staat nog een klein vraagteken bij, mijnheer Amand. Dat is 8 april voor de schone lucht waar u het over heeft. Dat is bijna zeker. Is met potlood, maar daar komen we bij u via de e-mail nog op terug. Dat is van Samenleving inderdaad. De presentielijst gaat nu rond. Klopt dat? Ja. Dan hebben we op 10 maart een technische sessie voor de Vervoersregio, zoals ik net heb genoemd, 31 maart is voor de Parkeernota, de technische sessie en voor 7 april de interactieve sessie met drempelloos Haarlem, over toegankelijkheid. Ik heb één bericht van verhindering. Dat is mijnheer Van den Berg, maar gelukkig heeft D66 twee woordvoerders in deze commissie. Welkom, mijnheer Jonker. Zijn er van uw zijde nog … Ja, mijnheer Trompetter. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. De heer Van Leeuwen is afwezig en ik vervang hem dus nu.

De voorzitter: Dat zie ik, heel goed. Goed dat u er bent, welkom. Welkom ook mijnheer Visser. Ik wil naar de vaststelling van … Dat gaat wel meteen van uw spreektijd af. U komt daar wel uit.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Ik wil naar het vaststellen van de agenda, agendapunt 2. Kunnen we de agenda conform vaststellen? Geen handjes. Dat is een ja.

1

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan wil ik naar de mededelingen van commissieleden en wethouders. Commissieleden, vanuit u nog mededelingen? Nee. Ik begrijp dat het college er drie heeft, vier heeft. Ik begin bij wethouder Berkhout, ga uw gang. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. De eerste gaat over kennisuitwisseling met Sønderborg in Denemarken en Göteborg in Zweden. De gemeente Haarlem en specifiek de teams duurzaamheid en team circulaire economie gaan deelnemen aan het Europese kennisuitwisselingsprogramma van de 100 NetZeroCities. Haarlem is gekoppeld aan Sønderborg en Göteborg. Twee ambitieuze steden in het noorden van Europa en hun doel is al om in 2029 klimaatneutraal te zijn. Doel van dit anderhalf jaar durende programma is om te leren en idealiter te repliceren van best practices en focust zich op toepasbare verduurzamingsmaatregelen. Het belangrijkste is dat we hier ook niet alleen kijken hoe we kansen kunnen benutten, maar ook een goede kennisuitwisseling kunnen organiseren op thema's zoals bijvoorbeeld ook isoleren, warmtenetten en schone opwek. Europa, dit is een mooie zin, Europa en in het bijzonder Sønderborg en Göteborg, zijn blij met de deelname van Haarlem. Dan ga ik door naar mijn tweede mededeling, voorzitter. Dat gaat over PAWOZ, het Ministerie van Klimaat en Groene Groei. Ik ga uitleggen waar die afkorting voor staat.

Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei heeft in samenspraak met de provincie Noord-Holland een brief gestuurd over de voortgang van het Programma Verbindingen Aanlanding Windenergie Op Zee, PAWOZ. Deze brief heeft u ook gisteren in de Raadzaam kunnen lezen. Het gaat onder andere over de aanlandingslocaties van wind op zee. Ik wil u met name met deze mededeling meenemen in het proces, als het gaat om tot regionale advisering hierover te komen. Vanwege de impact van de tracés op de regio wil het ministerie van KGG en betrokken overheden de besluitvorming en advisering hierover regionaal afstemmen en een zogenaamd regioadvies opstellen. Dit regioadvies moet op 19 december 2025 worden vastgesteld. De provincie Noord-Holland is als penvoerder verantwoordelijk voor de coördinatie van dit proces. Het college van Haarlem wil voorafgaand aan het regionale overleg met de Commissie Beheer spreken over de inbreng van Haarlem in dit proces. De voorbereiding van deze bespreking, we richten ons nu op mei, zullen we binnenkort oppakken. Naar verwachting wordt het concept regioadvies medio oktober 2025 gepresenteerd en ook over dat advies zal het college u informeren en u ook de mogelijkheid bieden hierover mee te denken. Dan mijn laatste een mededeling, voorzitter, gaat over het herstel van de asfaltdeklaag op de Amerikaweg.

In de zomer van 2024 is de aannemer gestart met de werkzaamheden aan de Amerikaweg, waarbij beide rijbanen tussen de Schipholweg en de Boerhaavelaan geheel waren afgesloten. Volgens planning zou de Amerikaweg op afgelopen 20 december weer opengesteld worden en dat is ook gelukt. Helaas is gebleken dat delen van de asfaltdeklaag van de oostelijke rijbaan op de Amerikaweg kwalitatief onvoldoende zijn. Dat is recent gebleken. De aannemer gaat de deklaag in het voorjaar op eigen kosten vervangen. Hiervoor is het noodzakelijk dat de rijbaan deels afgesloten moet worden. De werkzaamheden worden in de nacht uitgevoerd. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Mededeling nog van wethouder Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. Zoals velen van u waarschijnlijk al hebben begrepen, heeft een aanbieder van deelscooters, GO Sharing zich teruggetrokken van de Nederlandse markt. Dat is hiermee dus ook uit Haarlem, want dat ligt ook nog steeds in Nederland. Dat proces vindt ondertussen plaats, dus er zullen steeds GO Sharing scooters in Nederland te vinden zijn. Wij blijven wel inzetten op deelscooter en deelscooters van de andere aanbieder blijven ook beschikbaar. We zien ook in de cijfers dat ze steeds meer voor woon-werkverkeer worden gebruikt. Op weg naar een nieuwe vergunningsperiode verwachten wij als

2

gemeente dan ook dat een nieuwe aanbieder zich zal aandienen en ook, zoals bij u bekend, zullen wij ook doorgaan met het inrichten van parkeervakken voor deelscooters, zoals u als raad heeft gevraagd. De voorzitter: Hartelijk dank. Daar zijn geen vragen over. Dat is mooi. 4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 4, mededelingen over gemeenschappelijke regelingen. Ik denk het niet, dan had ik het wel gehoord. Super.

5.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Agenda voor de komende commissievergadering. Dat is dus pas in april. Eén avond, volle avond zal over parkeren gaan. Hoe de rest eruit komt zien, dat moet u even via de e-mail van ons krijgen.

6.

Transcript commissie d.d. 23 januari De voorzitter: Agendapunt 6, vragen over het transcript van de commissie van 23 januari jongstleden. Nee, nee niet, mijnheer Amand? Sorry, nee, ik zag een handje van u. Heel mooi.

7.

Bouwstenen warmteprogramma De voorzitter: Dan gaan we over naar het eerste inhoudelijke debat. Dat is bouwstenen voor warmteprogramma. Dit jaar krijgt de Transitievisie Warmte ofwel de TVW uit 2021 de geplande update, in de vorm van een warmteprogramma. Het warmteprogramma bouwt voort op de door u vastgestelde kaders en uitgangspunten. Dat zijn duurzaamheid, betrouwbaarheid, betaalbaarheid en samen met de stad. Met deze informatienota warmteprogramma wil het college haar voorkeur op enkele keuzes in het warmteprogramma bespreken met u, zodat de uitwerking kan worden meegenomen. Daarvoor gaan we eerst luisteren naar de heer Musulin. Komt u verder. U weet prima hoe het werkt. Het is een tijdje geleden, zegt u, heel goed. Namens bestuur VvE Pampus. Op het moment dat u uw knopje indrukt, gaat de 3 minuten lopen en daarna hebben de commissieleden de mogelijkheid om nog vragen aan u te stellen. The Floor is Yours, ga uw gang. De heer Musulin: Goedenavond. Wij hebben ook de documenten van de bouwstenen gelezen. Aan de keukentafel. Dus dat is meegekomen. Wij hebben in principe één vraag. Wij zien dat Fakton daar eigenlijk HVC tegenover het Haarlems warmtenet zet. Daar zien we een matrix even van risico's, kosten dragen. We hebben ook de auteurs wel even gemaild, want we vragen even voor de onderbouwing van deze systematiek.

Want er wordt gezegd: risicobeheersing met HVC is wat kleiner dan met andere stukken. Waarop is dat gebaseerd? Want in principe wordt hier verteld: het is zo, maar wat is de onderbouwing daarvan? Dus die ontbrak even voor ons. Want wij kijken wel mee naar het warmtenet. Wij zijn nog wel, wat wij vorig jaar hebben gezegd: wij zijn nog heel sceptisch tegenover het verhaal, vooral vanwege de kosten. Waar wij eigenlijk ook mee zitten, is dat wij zien in de bouwsteen of in ieder geval in de lay-out, dat Pampus nog steeds als zijnde in de wijk zit met een warmtenet. Je ziet nu dat er gezegd wordt door de algemene Rekenkamer: daar komt misschien wel een botsing in. Dus kijk naar subsidies en dat soort zaken. De vraag is even, hoe gaat daar dan de invulling van komen met VvE’s en andere zaken? Want ook bijvoorbeeld Dietsveld, in de Molenwijk is ook als warmtenet aangekoppeld of in ieder geval aangezet, maar daar zitten heel veel koopwoningen tussen. Daar zitten ook al aardig wat warmtepompen tussen. Dus de vraag is even: hoe realistisch is het beeld wat daar nu staat? En als laatste, dat is even een VvE-specifiek vraagstuk dat we hebben. Jullie hebben als het goed is nu een

3

instrumentarium gekregen vanaf afgelopen jaar om wijken aan te wijzen om van het gas af te stappen. Nou, jullie weten ongeveer hoe dat gegaan is met VvE Pampus. Nu wordt een interessanter vraagstuk. Daar heeft een hele interessante discussie plaatsgevonden met de woningcorporatie. Daar ga ik het niet over hebben. Als de gemeente nu gaat zegge: over 10 jaar moeten jullie van het gas af, dan komen wij toch wel met een interessant vraagstuk aan de gang, omdat ook niet wij hebben aangeven dat we aan een warmtenet zouden gaan, maar dat de woningcorporatie is geweest. Dus hoe wordt er met dit soort instrumentarium wat er speelt en eigenlijk ook wat er wordt gezegd in die bouwstenen, hoe vertaalt zich dat naar de werkelijkheid? Want daar zitten echt nog wel wat haken en ogen aan. Daar zit ook nog wel wat zorgen in van hebben jullie wel of is jullie wel bekend dat dit soort zorgen nog niet in de bouwstenen helemaal goed weggezet zijn? Als zijnde dat kunnen nog wel problematische vraagstukken worden die invulling gaan vereisen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Zijn er vanuit de commissieleden nog vragen? Ja, mijnheer Amand, ga uw gang. De heer Amand: De eerste vraag. Dank u voor het inspreken. Zoals gewoonlijk, u komt altijd. Mijn vraag is: hoe staat u zelf in contact met de woningbouwvereniging? Dat is mijn vraag.

De heer Musulin: Wij hebben een laatste gesprek met ze gevoerd en dat is met een directielid geweest. Wij hebben met elkaar afgesproken dat we het niet eens zijn en dat we naar de rechter toe stappen. Gezamenlijk afgesproken, hoor. Dus dat is even, we hebben gezegd: wij komen er niet uit met elkaar. We agree to disagree, laat de rechtbank nu maar een beslissing nemen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het, denk ik. Dan wil ik u danken voor het inspreken. U kunt de discussie verder volgen op de publieke tribune. Uw microfoon staat uit. Dan gaan we naar behandeling door de Haarlemse politici. Wie mag ik als eerste het woord geven? Mijnheer Haver van PvdA. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Het plan is heel ambitieus. Onze fractie was en is in principe voor warmtenetten. Het gebruik van elke warmte die er al is en die gebruikt kan worden zonder dat er CO2 wordt geproduceerd, steunen wij. Maar landelijk zien we dat het niet goed gaat met warmtenetten. Amsterdam is ermee gestopt. Deze week verscheen er een bericht dat de Agniesebuurt in Rotterdam ermee is gestopt. Landelijk lijkt de trend dat gemeenten er nadrukkelijk van afstappen en dat men weer teruggaat naar de warmtepomp. Dus onze vraag aan de wethouder is: hoe gaat het ons dan wel lukken? Des te meer, omdat Meerwijk al laat zien hoeveel tijd het kost om überhaupt één warmtenet voor elkaar te krijgen.

Hoe gaat de wethouder zorgen dat er hier een goed betaalbare oplossing komt? Een ander punt, in het kaartje in het stuk zie je dat half Haarlem rood is, zeg je als gemeente dan eigenlijk niet tegen die mensen: je hoeft niet in een warmtepomp te investeren, want het warmtenet komt er toch wel aan, maar komt het warmtenet er ook wel zo snel aan? Gaat het in minimaal 10 jaar lukken, zoals in het stuk staat? Om een wat positievere nood aan te slaan. Wat wij wel een sterk legitiem argument vinden, is dat vanwege de netcongestie een warmtenet een betere route kan zijn dan all-electric. Dus vanuit dat standpunt lijkt het ons inderdaad wel een goed idee. Laatste punt, tot slot vragen wij vanuit de PvdA natuurlijk ook altijd aandacht voor de sociale energietransitie. Het warmtenet moet niet zorgen dat mensen duurdere energiekosten krijgen dan ze nu al hebben. De voorzitter: U heeft een vraag van mevrouw Van Zetten. Bewaart u uw vraag voor het college, alstublieft. Mevrouw Van Zetten: Mijn vraag aan de PvdA: gelooft u nog dat Haarlem in 2040 van het gas af is? De heer Haver: Die vraag wilde ik dus aan de wethouder stellen. Laat ik zeggen dat mijn hart of tenminste ons hart gelooft erin, maar ons hoofd wil misschien ook nog even overtuigd worden en dat gaat zo meteen

4

hopelijk gebeuren. Dan ga ik verder. Ik was bijna klaar met mijn verhaal trouwens. Het laatste stukje. Dus beste wethouder, via de voorzitter, ons eigen warmtebedrijf Haarlem moet wel echt waarborgen dat de prijzen voor de mensen niet te hoog worden met de warmtenetten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie mijnheer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. De principes voor warmte in Haarlem. Betaalbaar, behapbaar en voor iedereen beschikbaar. Dat zijn toch wel voor ons de basisprincipes die we hanteren bij het toetsen van alles wat maar met ons Haarlemse warmtenet te maken heeft. En als ik daar dan naar kijk en dan dit stuk lees, voorzitter, dan roept dat wel vragen op. Want het Haarlemse warmtebedrijf, welke inspraak hebben we als Haarlem daar nu daadwerkelijk? Een vraag die al een aantal keer terug is gekomen. Want ondanks een 50 procent aandeelhouderschap, lijkt het niet dat we ook daadwerkelijk het daar voor het zeggen hebben. Daarmee lijkt het dan dat je maar een beetje naar de pijpen van Firan te dansen hebt, aangezien die geloof ik een meerderheid van de commissarissen hebben en Haarlem heeft er dan één minder, waardoor je uiteindelijk minder te zeggen hebt.

Wethouder, klopt dat of hebben we daadwerkelijk evenveel te zeggen als onze evenknie Firan? Of is het slechts een stoel aan tafel en hebben we maar de garanties te geven, zonder dat we daadwerkelijk eruit gaan komen? Dan het volgende punt. Netcongestie, technologische ontwikkelingen, veel kansen en bedreigingen, maar voorzitter, vooral heel erg veel zorgen bij de VVD over hoe we dit in de toekomst gaan uitvoeren. Want voorzitter, het moet voor elke Haarlemmer te doen zijn. Hoe krijgen we iedereen mee? Ook die particuliere woningeigenaar, die misschien nu een andere aansluiting heeft dan wij in de toekomst graag zouden willen zien om als stad van het gas af te gaan. En inderdaad ook de sociale energietransitie waar de PvdA het dan over heeft. Dat heeft er dan ook mee te maken. Ook voorzitter, de vraag hoe we lage prijzen in de toekomst kunnen garanderen. Want het stuk schetst flexibiliteit, over 15 jaar kunnen we heronderhandelen, maar op het moment dat dat het geval is, dan betekent het wel dat we als Haarlem aan een monopolie vastzitten. Daar is dan nog maar één partij waar we mee te dealen hebben en daar moet je dan mee gaan onderhandelen. Met een monopolie onderhandelen, wat daar gebeurt, hoef ik u niet te vertellen. De voorzitter: U heeft een vraag van mijnheer Haver van de PvdA.

De heer Haver: Volgens mij is de insteek van het college dat dat monopolie, dat wij dat wel zelf zijn. Dus we onderhandelen niet met een ander, maar met onszelf. De heer Aerssens: Niet helemaal dus, want we hebben niet 100 procent eigenaarschap. Dan voorzitter, staat ook in het stuk dat middels collegebesluiten garanties nadere garanties verstrekt kunnen worden. De voorzitter: Dat wekt ook een vraag op van de heer Jonker, D66. De heer Jonker: Het verbaast me toch een beetje van de VVD, voorzitter, want pleit u dan eigenlijk voor een staatsbedrijf? Wilt u 100 procent eigenaarschap? De heer Aerssens: Nee. Voorzitter, om mijn zin even af te maken. Welke garanties gaat de wethouder geven die niet raken aan het budgetrecht van de raad? Dan als laatste voorzitter, dan houd ik het voor gezien in de eerste termijn. Het werd al eerder benoemd net door de PvdA, steden stoppen met een warmtenet en als Haarlem gaan we er vol op inzetten. Is dit haalbaar, voorzitter? Vragen wij ons af en we hopen inderdaad ook op dezelfde manier overtuigd te worden als de PvdA of dit wel echt daadwerkelijk haalbaar is. Dank u wel.

5

De voorzitter: Hartelijk dank. Is dat voor de eerste termijn, mijnheer Trompetter? Ga uw gang, Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Zoals ik vorige week in de Commissie Bestuur al aangaf, mijn fractie is voorstander van een collectief aanvliegen van energietransitie. Anders dan dat we het allemaal individueel gaan oplossen. Ook met de stroom, die al genoemd is en de netcongestie. Dank voor de antwoorden op de tweede set technische vragen van mijn fractie. Dat gaf ons wel wat duidelijkheid. Blijft er wel een vraag over. De vraag die overblijft, is hoe de inwoners vooraf tijdig actief worden geïnformeerd over de op handen zijnde aanleg van een warmtenet? Zodat ze rekening kunnen houden met eventuele vervanging van de al aanwezige cv-installatie of andere verwarming. Wij denken eerder in jaren dan maanden, mede omdat wij een lange doorlooptijd van de aanleg verwachten. En dit punt ook vanwege de aanwijsbevoegdheid die de gemeente heeft. Dat je gewoon mee moet doen. Is de portefeuillehouder bereid om dit te gaan doen en mee te gaan nemen in de plannen? Als dit niet mogelijk is of niet kan, is er dan een compensatieregeling voor desinvesteringen van inwoners, vanwege mogelijke planschade? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Barten, GroenLinks, ga uw gang. Mevrouw Barten: Dank u wel. We hebben reikhalzend uitgekeken naar dit stuk.

Meer duidelijkheid over de strategie en daarmee een stap vooruit om Haarlem in 2040 van het gas af te krijgen. Als eerste wat betreft de vijf bouwstenen steunen wij de lijn van het college. Ik zal een paar punten kort langsgaan. De schaalgrootte. Het lijkt ons een goede beslissing om één warmtekavel aan te wijzen. We staan ook achter de keuze voor WBH als warmtebedrijf en het afwegingskader kunnen we ons ook in vinden. We staan ook achter de keuze om nu alvast de aanwijsbevoegdheid op te nemen als mogelijkheid voor het hele gebied. Vanwege het lange traject dat daar nog op volgt, is dit een goede eerste stap. En wij hebben begrepen uit het stuk dat het gaat om een voornemen en dat later, wanneer het uitvoeringsplan eenmaal gemaakt is, de beslissing genomen wordt om de aanwijsbevoegdheid daadwerkelijk in te zetten. Ik wil graag een paar aandachtspunten meegeven aan het college. Als eerste de financiering. Wij vinden het op dit moment nog moeilijk om de mogelijke financiële consequenties van het warmtebedrijf Haarlem voor de gemeente te overzien. Er zullen in de uitvoering ongetwijfeld tegenvallers zijn. Kosten voor het verleggen van kabels en leidingen, afschrijven van riolering. Nou, we weten hier allemaal in de Commissie Beheer wat je zoal tegen kan komen in de uitvoering. En welke ondersteuning het rijk zal geven, weten we ook nog niet.

GroenLinks wil daarom als het warmteprogramma er komt, graag een duidelijk beeld of er financiële risico's zijn voor de gemeente en hoe we daarmee omgaan. Dan de planning. Er werd ook al door andere partijen aangestipt, er moet nogal wat gebeuren om in 2040 echt van het gas af te gaan. Wij zouden daarom in het warmte programma een tijdlijn willen zien met concrete tussendoelen, zodat veel duidelijker wordt hoe we dat doel gaan halen en wat daarvoor nodig is. Op het moment ... De voorzitter: Dat wekt een vraag op bij mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Dezelfde vraag. Gelooft u dat Haarlem in 2040 van het gas af is? Mevrouw Barten: Ik denk dat dat een hele grote uitdaging is. Ik wilde net zeggen: op het moment dat je dus die aanwijsbevoegdheid gaat inzetten, dan duurt het daarna nog acht jaar voordat daadwerkelijk er geen gas geleverd meer wordt. Dus dan zou je eigenlijk vanaf 2030 of 2040 moeten terugtellen tot 2032 dat je moet beginnen met die aanwijsbevoegdheid. Dus wat wij willen is eigenlijk concrete tussenstappen opnemen. Dat willen we veel beter uitgewerkt zien. Dus dat de vraag aan het college. En op dat moment dan kunnen we beter beoordelen of het al dan niet haalbaar is en wat daarvoor nodig is.

6

De voorzitter: Ja, dat wekt nog een vraag op. Mevrouw Van Zetten: Wat stelt u zich voor? Welk moment kunt u beoordelen of het haalbaar is? Mevrouw Barten: Ik denk op het moment dat als we dat warmteprogramma hebben en we ook concrete tussendoelen hebben wat we tussen nu en 2040 nog moeten gaan doen, dan denk ik dat we dan een heel eind komen. Wellicht met de risico-inventarisatie van bepaalde punten. Wat gebeurt er als we dat niet halen? Wat kunnen we dan doen? Ik denk dat we dat dan wel kunnen beoordelen. Daarbij denk ik dat er ook nog wel onzekerheid zal zijn, dus dat zal ongetwijfeld de komende jaren, zullen we dit nog vaak tegenkomen. Ik ga even verder. De voorzitter: U heeft nog twee interrupties. Dan begin ik met mijnheer Amand. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik heb één vraag aan mevrouw van GroenLinks. Hoe staat u er nou in dat Pré Wonen niet mee wil doen? Die wil er geen geld meer instoppen. Dus hoe staat u daarin? Mevrouw Barten: Dat vind ik een klein beetje off topic en gezien de spreektijd wil ik graag doorgaan toch even met mijn verhaal, als dat mag of zijn er nog andere interrupties? De voorzitter: Ja, er is nog een interruptie van uw buurman. Mevrouw, mijnheer Aerssens, VVD. Excuus. De heer Aerssens: Ik dacht al, daar gaat ineens iets mis, voorzitter. Dan had u mijn moeder hier in de commissievergadering.

Ik ben wel benieuwd of het voor GroenLinks, dat jaartal, of dat nou heilig is of dat ze zeggen van nou, op het moment dat we Haarlemmers daar te veel mee op kosten jagen, dan gaan we dat jaartal verplaatsen? Mevrouw Barten: Ik vraag me af of het wat de kosten betreft heel veel verschil maakt of je het sneller doet of dat je het langzamer doet. In mijn hoofd is het een beetje zoiets als met de stikstofdoelen. Je moet op een gegeven moment zeggen: we hebben een punt, daar gaan we naartoe en dat willen we halen. En zal het dan 2040 worden of zullen er nog wijken zijn die misschien in 2038 al zijn of die misschien in 2042 pas zijn, dat zal tegen die tijd duidelijker worden. Maar ik denk dat het wel heel belangrijk is om zo’n doel, om dat te hebben en daarnaartoe te kunnen werken. Dus meteen al daar nu op te anticiperen, in plaats van maar te zeggen: 2050 dat duurt nog heel lang, dus laten we nog even achteroverleunen. De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Barten. Mevrouw Barten: Dan kom ik bij het andere punt wat ik graag mee wil geven. Namelijk communicatie en het betrekken van bewoners vinden we ook heel belangrijk. Het is een ingewikkeld onderwerp die warmtetransitie en uit vragen die we hier hebben gehad in de commissie, die we ook horen, die ik heb gehoord in de fractie, met mensen die je spreekt, zijn er nog heel veel vragen.

Wat is nou zo'n warmtenet of een warmtepomp? Wat betekent dat voor je eigen huis? Hoe kun je isolatie het beste aanpakken? Noem maar op. Het is superbelangrijk dat er vanuit de gemeente duidelijke communicatie komt. Dat als je naar de website van de gemeente gaat, dat je meteen ziet waar je informatie kunt vinden. Dat er een persoonlijk aanspreekpunt is en dat er duidelijk communicatiemateriaal is over wat de plannen zijn voor jouw wijk en hoe het traject er de komende jaren uit gaat zien. We willen er daarom voor pleiten dat er in elke wijk niet alleen een wijkplan komt, maar ook een wijkteam, dat bewoners ondersteunt, motiveert en informatie deelt. En zeker als een wijk geen warmtenet krijgt en de bewoners dus zelf aan de slag moeten, is zo'n wijkteam superbelangrijk. We

7

hebben een voorbeeld gedeeld uit Leusden. Dat heb ik ook even in de app gezet. Waar ze werken met buurtteams. Er zijn in Haarlem ook in wijken met bewonersinitiatieven en waar het nog niet het geval is, kan de gemeente helpen om wijkteams of buurtteams op te zetten. De voorzitter: U heeft een vraag van de heer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: U zegt: ik wil een wijkaanpak. Daar kan ik me op zich nog wel weer in vinden, mevrouw Barten, u zegt ook dat u extra mensen wil hebben die per wijk allemaal de wijk ingaan. Hoe gaat u dat betalen of waar gaat u dat van betalen? Mevrouw Barten: Ik denk dat dat inderdaad heel belangrijk is, dat die informatie gewoon goed op orde komt en dat we daar ook geld voor reserveren. Die communicatie, het meenemen van bewoners, is gewoon essentieel. Ik denk dat dat een voorwaarde is om dit hele traject goed te laten slagen. Dus daar moet zeker ook een budget bij voor communicatie en betrekken van bewoners. Dan als allerlaatste, maak ook gebruik van slimme oplossingen. De voorzitter: Maar niet voordat we hebben geluisterd naar de vraag van de heer Aynan van Jouw Haarlem. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. GroenLinkse wil inwoners betrekken. Hartstikke goed, maar bent u niet bereid om, net als wij, een stap verder te gaan en juist voor zeggenschap te pleiten voor de gebruikers van het warmtenet? Mevrouw Barten: Even een tegenvraag.

Op welke manier bedoelt u dat? De heer Aynan: Nou, de evenknie bijvoorbeeld van een huurdersorganisatie, dat ze echt zeggenschap krijgen over het warmtenet. Kijk, informeren is eigenlijk passief en je geeft iets aan, maar zeggenschap is dat ze ook actief mee mogen beslissen over hun eigen warmtenet, want het is tenslotte publiek. Mevrouw Barten: Ik kan niet zo een-twee-drie realiseren of me voorstellen wat het precies betekent. Dus ik zou dan wel graag een concreet voorstel willen zien, hoe ziet dat er dan uit, om daar iets over te kunnen zeggen of we dat al dan niet daarachter staan. De heer Aynan: Ik geef u een voorzetje. Alle huurdersorganisaties die mogen meepraten over bijvoorbeeld hun eigen complex. Mevrouw Barten: Ik kan nog niet een-twee-drie zeggen hoe wij daar als partij in staan, maar ik wil het graag wat meer in detail, zou ik het willen zien. Ik wil ook nog even mijn laatste punt maken. Over die slimme oplossingen. Is het werkelijk nodig, zoals in het plan staat, om te wachten met het stimuleren van all-electric oplossingen totdat Liander het net heeft verzwaard? Want een warmtepomp die gebruikt op een piek minder stroom dan elektrische kookplaat en minder dan een elektrische auto die wordt opgeladen. Piekgebruik is bij een warmtepomp en een elektrische auto goed te vermijden.

Dus kijk naar goed naar de mogelijkheden om nu alvast all-electric te stimuleren in wijken waar geen warmtenet komt ofwel op die plekken waar netcongestie wat minder speelt of door op een slimme manier de piekvraag af te vlakken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Barten. Mijnheer Pronk, Forum voor Democratie, ga uw gang. De heer Pronk: Dank u wel, voorzitter. Als het aan ons had gelegen, waren we dit traject nooit ingegaan. Wij zien dit warmteprogramma toch vooral als een oplossing voor een niet-bestaand probleem. Wat ons betreft

8

kunnen we prima nog een hele tijd vooruit met onze bestaande gasaansluitingen. En de aangedragen uitgangspunten van duurzaamheid, betrouwbaarheid en betaalbaarheid klinken mooi in theorie, maar achten wij zeer onwaarschijnlijk in de praktijk. De koers is ingezet. Dus we zullen het geheel kritisch volgen. Dank u wel. De voorzitter: Kort, maar krachtig, dank u wel. Mijnheer Amand, Trots. De heer Amand: Dank u, voorzitter. Het is natuurlijk een probleem dat we niet alle woningbouwcorporaties meekrijgen en ik hoorde sommigen al zeggen: we gaan woningbouwverenigingen benaderen. Nou, Pré heeft al afgezegd, die 10 miljoen is al weg. Dus die doen niets meer. Dus naar welke woningbouwverenging gaan we dan? Dan krijgen we Ymere, die gaat meedoen en Elan, die gaan meebetalen. Nu komt de volgende vraag natuurlijk, welke bewoners en commissies gaan beslissen? De ene wil het wel en de andere wil het niet. Wie gaat dat regelen? Dan kunnen we natuurlijk wel weer een heel buurtcomité op gaan richten. Ik heb net toevallig van de week, bij mij ging het stroom er allemaal af, omdat onze Liander die ging wat repareren, maar mijn kookplaat was ook meteen hemelen. Dus dat wil ik u even meegeven. Dat is al gebeurd. Dus dat is een post van 850 euro, geef ik u ook meteen mee.

Dus waaraan u begint, ik zou zeggen en dat wil Trots graag: waarom doet u niet een pilot in de Waarderpolder? Daar hebben we mensen die misschien wel wat willen betalen, ondernemers. Dat je zegt: een idee, wat gaan we uitwerken? En dat is de vraag ook aan de wethouder, die is ook altijd gek met de ondernemers in de Waarderpolder, zoals wij ook zijn. Laten we dat nu eens een keer gaan doen. De voorzitter: U heeft wel een vraag van de VVD, de heer Aerssens. De heer Aerssens: Ik ben wel benieuwd of de heer Amand bekend is met het warmtenet Waarderpolder. De heer Amand: Ik weet alles. U bent net als in Den Haag, u vraagt wel wat, maar u doet helemaal niets. Dus mijn vraag is, ja, u zit nu te kijken naar me. Wat u zegt, klopt gewoon niet. U moet gewoon luisteren wat de mensen willen, maar dat doet u ook nooit. Dat heeft u nooit gedaan. De voorzitter: Dit is een interessante discussie op de vraag van het warmtenet Waarderpolder, maar mijnheer Aerssens wil nog een poging wagen. De heer Aerssens: Ik verwijs de heer Amand naar de enquêtes die de VVD heeft gedaan over bijvoorbeeld parkeren en over sport. Ik geloof dat wij vaker luisteren dan de heer Amand. In ieder geval luistert hij niet naar wat ik zeg, namelijk het warmtenet Waarderpolder. Dat is er al. Dus waarom moeten we dat dan nog een keer gaan doen? Mijnheer Amand, waarom roept u daartoe op? De voorzitter: Ga uw gang.

De heer Amand: Eén antwoord geef ik er nog op. Waarom luisteren we niet naar die ondernemers die een evaluatie kunnen geven hoe het verder moet? Want dat is het hele punt. Niet elke ondernemer wil dat. De voorzitter: Was dat ook uw betoog, mijnheer Amand? De heer Amand: Ik ben er klaar mee.

9

De voorzitter: U bent er klaar mee. Ik hoop deze commissie nog niet. Mijnheer Amand is er klaar mee. Is de commissie er ook klaar mee? Wie mag ik nog het woord geven? Nee. Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren, ga uw gang. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik ben er nog niet klaar mee. Ik ben juist blij dat er eindelijk richting wordt gegeven aan de mensen in de stad van wat gaat er gebeuren met je wijk? Wordt dat in de toekomst deel van een warmtenet of moet je toch aan voor een all-electric, zodat mensen ook een richting hebben om een keus te kunnen maken waar ze in investeren of niet. Wat je nu vaak ziet, is dat mensen toch een hybride warmtepomp aanschaffen en die gaan zo'n 15 jaar mee. Dus over 15 jaar is het 2040 en dan als je nog een paar jaar wacht, dan ben je hem vervroegd aan het afschrijven. De Actiepartij had het er al over. Maar ik vind inderdaad, we moeten stappen zetten. De klimaatcrisis is nu en dat moeten we inderdaad zo vroeg mogelijk doen, zo duidelijk mogelijk communiceren, duidelijkheid brengen wat er ook in de binnenstad moet gaan gebeuren. Want dat is nog niet duidelijk, maar dat komt eraan, heb ik begrepen. Dan die keuzes die ons worden voorgelegd. Fijn dat ons keuzes worden voorgelegd. Ze hebben voor- en nadelen. Alles afwegende denk ik dat we de keuze voor één warmtekavel en de keuze voor het warmtebedrijf Haarlem kunnen begrijpen.

De voordelen wegen hier waarschijnlijk op tegen de nadelen. Toch zijn er enorme uitdagingen. We hebben het al eerder gehoord. Als je bijvoorbeeld een klein, oud huisje hebt dan is het soms onmogelijk om het zo te isoleren dat je een warmtepomp kan gebruiken om het goed te verwarmen, om het comfortabel te krijgen. Als je hem überhaupt al kwijt kan, want dat ding is best groot. En bijvoorbeeld als er veel kleinere huizen op elkaar staan, zoals in de binnenstad, dan is het ook een reëel risico dat al die warmtepompen bij elkaar behoorlijk wat geluid gaan produceren. Dus er zijn nog behoorlijk wat hobbels te nemen, maar fijn dat we van start gaan. Het zou ook fijn zijn als in de wijken die niet tot een warmtenet gaan behoren, de gemeente toch een flinke faciliterende rol kan gaan spelen, om te helpen met gemeenschappelijke kleinschalige oplossingen. Dat vraagt ook behoorlijk wat van de organisatie. Dus daar zit wel een punt van zorg. Kan de ambtelijke organisatie dit erbij hebben? En ook de Partij voor de Dieren vindt het lastig dat een financiële strategie, de financiële risico's, dingen als wie gaat er betalen voor extra bijkomende kosten? Bijvoorbeeld voor het verleggen van kabels en leidingen. Dat die nog niet duidelijk zijn. Want dat is toch een heel belangrijk onderdeel.

Daarnaast steunen we het verzoek van GroenLinks, dus voor concrete tussendoelen en risico-inventarisaties. Dank u wel. De voorzitter: Mijn vriendelijke dank. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem, ga uw gang. Mevrouw Van Zetten: Ik heb deze nota met veel interesse gelezen en het valt mij op dat het wel een heel erg positief verhaal is. Ik vind het toch kwalijk dat de negatieve, het tegen denken hier niet in is vertegenwoordigd. En als ik dan lees dat CE Delft die al eerder een onderzoek voor ons heeft gedaan, zegt dat het ongekende inspanningen gaat kosten in het land om in 2040 van het gas te komen. Dan begrijp niet waarom er niet een soort voorbehoud is opgenomen door deze wethouder, dat dat in Haarlem misschien ook een groot probleem zou worden. De Rekenkamer heeft landelijk al het rapport een koud bad voor warmtenetten geproduceerd. Daar kunnen we allemaal lezen, onder andere dat de consumenten van een warmteaansluiting meer betalen dan die opstoken op gas, dat er geen vrijheid is om een leverancier te kiezen. En als Haarlem garant staat voor het verschil, de zogenaamde sociale transitie, gaat dit onbeheersbaar veel geld kosten en wie betaalt dat dan? Ik voorzie dat de algemene middelen daarvoor moeten opgehoest worden. Wat betreft de problemen die in het land spelen, het personeelstekort, de netcongestie, waar gaan wij die trafohuisjes plaatsen? Dus dat kom ik niet tegen.

Ik wil graag dat de wethouder er toch dan wel ook iets over zegt, want we zien al in de praktijk dat bijvoorbeeld bij de herinrichting van de Jan van Galenstraat en de omgeving, dat de herinrichting al grote vertraging oploopt, omdat men daar twee trafohuisjes moet plaatsen,

10

waar een probleem mee is, dat er een nieuw stroomnetwerk voor midden spanning moet worden aangelegd, met kabels en zo. Op dit moment al zie je op een heel klein gebiedje dat er al problemen ontstaan en ik mis dat geheel in deze nota. De voorzitter: Haalt u even adem. U heeft uw eerste vraag van de heer Pronk van Forum voor Democratie. De heer Pronk: Dank u wel. U bent ook sceptisch over de datum van 2040 om gasvrij te worden als Haarlem. Vindt u het belangrijk om gasvrij te worden als Haarlem? Mevrouw Van Zetten: Ik vind het eigenlijk een vraag van niets. Ik vind 2040 natuurlijk een totaal overspannen verwachting. Ik moet maar zien dat 2050 moet worden gehaald en ik kook graag op gas. Maar ik wil nog even terugkomen op indertijd, die kaartjes die bijgeleverd zijn, zijn ook behoorlijk slecht. Het CE Delft heeft een paar jaar geleden onderzoek gedaan naar de wijken waar de oplossing zou moeten komen voor de warmte. Nu zie ik op het kaartje dat, ik woon in Zuiderhout, Vredenhof, dat dat all- electric moet worden. Er was toen juist gepleit voor de specifieke situatie daar, dat daar dan het enige, geothermie zou een oplossing zijn. En nu zit ik met een eensteensmuur, het vocht slaat door de muren. Het is een klein huis. Dus ik zou echt niet weten hoe dat all-electric werkelijkheid zou kunnen worden in dit gebied.

Ik vind ook dat … De voorzitter: Sorry, mevrouw Van Zetten, u heeft ook nog een vraag van de heer Dreijer. Mevrouw Van Zetten: Ik maak mijn zin af. Ik begrijp gewoon niet waarom wij eerder onderzoek gepresenteerd kregen, dat men daar totaal zonder verklaring van afgeweken is en waar die verschillen in zitten en hoe wij nu vol vertrouwen naar de wethouder moeten luisteren om deze nota te volgen. De voorzitter: Duidelijk, excuus mevrouw Van Zetten. Mijnheer Dreijer, nog een vraag voor mevrouw Van Zetten en dan mevrouw Moedt. De heer Dreijer: Ik ben aan het denken wat ik wilde vragen. Dit punt gaat over de bouwstenen van het programma en u haalt het aan over die trafohuisje die geplaatst moeten worden. Ik begrijp de correlatie niet zo, de relatie met dit document eigenlijk niet. Want volgens mij wilt u of u zegt: ik wil helemaal niet van het gas af ik wil misschien elektrisch of u zegt: de elektriciteitshuizen zijn een hele belemmering, maar besef wel als je geen warmtenet neemt, dat er nog veel meer van dit soort trafohuisjes in de stad geplaatst moete worden om het probleem op te lossen. Dus wat bedoelt u precies? Mevrouw Van Zetten: Ik bedoel dat wij hier praten over details en de uitvoering, terwijl het grotere plaatje heel erg negatief is. Dat bedoel ik. De voorzitter: Duidelijk. Mevrouw Moedt, ook een interruptie. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter.

All-electric wil niet per se betekenen dat je het helemaal alleen moet doen, mevrouw Van Zetten. Juist buurtjes met vrij uniforme huizen, wat kleinere huizen, zijn misschien wel heel geschikt voor een gemeenschappelijke kleinschalige oplossing. Dus dat mensen de handen ineenslaan en zelf een warmte-koudeopslag of weet ik veel wat organiseren. Dus dat is toch dan ook een uitweg, lijkt mij. Wat vindt u daarvan?

11

Mevrouw Van Zetten: Gaat u nu eens even in die wijk kijken. Dat zijn natuurlijk niet allemaal kleine huisjes en het is niet voor niets geweest dat CE Delft heeft gezegd: geothermie is de enige oplossing voor in dit soort wijken. De voorzitter: Dank u wel. Was dat uw betoog, mevrouw Van Zetten? U had nog iets, maar u bent het vergeten. Komt misschien in de tweede termijn. Let u wel op uw tijd. Mijnheer Dreijer, uw eigen betoog. Ga uw gang. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Ik kan me grotendeels aansluiten ook bij het verhaal van GroenLinks, dus dan hoef ik dat hele verhaal ook niet af te steken. Het is een niet eenvoudige zaak waar we voor staan. Laat dat vooropgesteld zijn. CE Delft heeft inderdaad een aantal jaren geleden onderzoeken gedaan. Ze hebben daarna die conclusies ook wel weer bijgesteld in nieuwere onderzoeken. Dat heet dan voortschrijdend inzicht. Nu hebben we weer een ander onderzoek, die dit dan neerlegt. Wat voor ons denk ik het belangrijkste is, is die betaalbaarheid en hoe gaan we dat realiseren? Het werd net ook al verteld. Als aansluitkosten te hoog zijn, dan gaat die aansluitbaarheid echt danig naar beneden. Want je wil een hele hoge afzet hebben, wil je de kosten voor de aanleg kunnen terugbetalen. Op het moment dat er te weinig mensen mee gaan doen, omdat die aansluitkosten of de netwerkkosten te hoog zijn, dan gaan mensen niet meedoen.

Dus dan ga die terugverdientijd veel langer maken of je gaat het helemaal niet terugverdienen. Dus in ieder geval vanuit ons zouden we adviseren, probeer die aansluitkosten, netwerkkosten laag te houden en ga het meer zoeken in de variabele kosten. Dus de prijs per gigajoule. Het is wel een document met ontzettend veel afkortingen, dus dat is ook wel erg lastig lezen, als je die daar niet mee bekend bent. De zaken die benoemd zijn, daar staan we wel achter, om het op die manier aan te pakken. Of we 2040 halen, dat was ook de vraag die ik bij de technische sessie had gesteld en die ik nu weer ga stellen. Hoe denkt u dit te kunnen realiseren? Wat ook gezegd is, 2032 moet je eigenlijk al voor het laatste deel, dus de uiterste datum, moet je al eigenlijk dat plan klaarleggen voor die wijk om het uit te voeren. Daarvoor moet je eigenlijk al die andere plannen klaar hebben en ik vermoed dat je toch als je echt op 2040 wil aankoersen binnen drie jaar je hele plan klaar moet hebben liggen. We zouden dus graag willen zien van wat zijn dan de plannen tot en met 2040? Zodat we ook bijtijds weten rond 2030 van liggen we op koers? Liggen we niet koers, moeten we andere maatregelen nemen? Dus ik wil graag van de wethouder horen of dat een realistische vraag is, aan het college. Het duurt acht jaar. Even kijken hoor. Voor de rest, alles is al gezegd.

Het is een heel complex probleem en ik begrijp het, ook die warmtepompen t in kleine wijken, wijken met kleine huizen en waar je heel dicht op elkaar zit, ook dat zal geen eenvoudige oplossing worden en in ieder geval daar moeten we beginnen met isoleren en dan kunnen we misschien daar de vraag ook op een andere manier gaan beantwoorden. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik zag een handje. Mijnheer Jonker, D66 Haarlem. De heer Jonker: Dank u wel. D66 is blij dat deze goed onderbouwde keuzes aan ons worden voorgelegd en kunnen ons daar ook in vinden. Een aantal dingen die we graag willen meegeven, is als je dus kiest voor één groot gebied dan kun je misschien ook zoveel mogelijk standaardiseren van de warmtenetten per wijk. Dat stond volgens mij niet echt genoemd en dat is denk ik wel belangrijk. Het bespaart hopelijk ook kosten en dan kan je misschien ook warmtenetten, op termijn moeten die toch met elkaar verbonden worden of kun je in ieder geval soms verbindingen leggen. VvE’s kunnen gewoon meedoen of een opt-out doen, begrijp ik ook in reactie op de inspreker. Dan even geothermie, de keuze die we maken is gunstig voor geothermie. Dus hopelijk is Hart voor Haarlem daar ook blij mee. Om een grote afzet te garanderen.

Laten we daar dan ook mee aan de slag gaan, want dat lag nu eigenlijk helemaal stil en het komende warmtenet in Meerwijk dat leunt nog steeds voor een deel op gas. We gaan daarmee nog niet van het gas af. Dan het laatste punt. In de

12

wijken waar geen warmtenet komt daar zien we graag dat andere mogelijkheden, bijvoorbeeld warmtepompen, makkelijker mogelijk gemaakt worden. Ook in beschermd stadsgezicht. Dank u. De voorzitter: Dat waren de commissieleden. O, ga uw gang, mevrouw Jacobsz, OPH. Mevrouw Jacobsz: Ik wachtte even, want ik vind het een ingewikkeld onderwerp. Allereerst wilde ik even refereren naar de Commissie Bestuur, waarin dit ook is besproken en wat het standpunt van OPHaarlem, SP en Jouw Haarlem is. En dat is dan, even kijken. Waar heb ik het nu staan? Ik ben een beetje zenuwachtig. Het gaat er in ieder geval om dat de gemeente een meerderheidsbelang, dat we daarvoor gaan, dat we daarnaar streven. En ook de medezeggenschap van de gebruikers. Dan wilde ik van de medezeggenschap van gebruikers het bruggetje maken naar waar ik me vooral zorgen over maak. Namelijk de rol van de wooncorporaties. We hebben natuurlijk ook de Vereniging van Eigenaren. Wat mij opvalt, is dat die uitgangspunten en leidende principes gaan over onder andere de basisisolatie, dat die aanwezig moet zijn. En dan kom ik op dat inderdaad wat net werd genoemd, isoleren. Want ik heb toch wel de vraag aan de wethouder of hij daarbij vooral de woningcorporaties voor wil waken en daarop wil aansturen en dat toch controleren hoe dat gaat.

Want het gaat over die basisisolatie, want wat gaat de wethouder doen? Want de kosten voor het nieuwe warmtenet zal verhaald worden op de huurders. Zijn daar al ideeën over? Wat er dus nu ook gebeurt, is dat er bijvoorbeeld gunstigere energielabels aan huurwoningen worden gekoppeld, zonder noemenswaardige aanpassingen. Mijn vraag is toch, is er een goed beeld over wat zich achter de deuren van de huurder zich afspeelt en zijn onze vijf centrale uitgangspunten en principes dan nog dan wel van toepassing? Daar wil ik voor pleiten, zodat we niet voor verrassingen komen, in ieder geval de huurders niet. En wat betreft de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie, gaat onder andere ook over zorgplicht en waarborgen. Wat zijn de ideeën van de gemeente wat betreft het houden aan haar zorgplicht ten aanzien van de inwoners? Met het oog op de investeringen, die met name ook huiseigenaren moeten doen, om aan de voorwaarden om aangesloten te worden op het warmtenet te laten voldoen. Dus dan denk ik aan tijdige regelingen te treffen voor mensen die niet zo draagkrachtig zijn. Dat geldt ook ten aanzien van ons beleid met betrekking tot het levensloopbestendig bouwen en wonen. En ook het zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Dat is natuurlijk een hele brede scoop die wij dan raken. En één warmtekavel, één warmtebedrijf.

Ik had ook dat van dat Fakton gezien, want daar is inderdaad dat staatje en in feite zie je dat er twee zaken die dan niet gunstig uitpakken voor het HVC. Als ik het goed zie. Even kijken. Want dat ging dan over die betrokkenheid van … Even kijken of ik het kan lezen hoor, want ik heb het wel opgeschreven, sorry. Ik zit een beetje te stuntelen. Wacht even, hoor. Er waren twee dingen die niet oranje zijn. Waarvan ik zeg: dat kan opgelost worden. Ik bedoel, dat is geen reden om te zeggen van HVC komt dan negatief uit. Dit was het. Ja Sorry, ik zit een beetje te klooien. De voorzitter: Het is u vergeven, mevrouw Jacobsz. U doet ook een inbreng namens drie partijen. Mijnheer Visser, ChristenUnie, ga uw gang. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Ik heb me vooral gericht op het kaartje van waar komt er nou warmtenet en waar niet. Eerlijk gezegd roept dat kaartje veel vragen op en die vragen zullen bewoners ook hebben. Want in het stuk staat ook een soort afwegingskader van welke redenen gebruiken we om voor een warmtenet te gaan. Woningen die te krap zijn, financiële draagkracht in de buurt, sociale capaciteit, et cetera. Als ik dat lijstje afwerk, dan zie ik echt wijken waar ik niet kan uitleggen dat de kaart rood kleurt en ik zie wijken waar ik niet kan uitleggen waarom de kaart blauw kleurt. Bij mij in de wijk, grote woning, financieel draagkrachtig.

Het hele lijstje vul je in, zeg je: warmtepomp, maar nee, er staat warmtenet. En aan de overkant sociale woningbouw, kleine woningen, financieel niet daadkrachtig, staat all-electric. Het enige

13

criterium lijkt te zijn, maar dat ze nieuwe woningen, die hebben kennelijk all-electric. Dan is dus de logica helemaal weg en is het niet uit te leggen. Dus volgens mij moet de wethouder het per wijk inzichtelijk maken. Want als ik dit lijstje vink en ik kan meer plekken in Haarlem vinden, dan kom ik tot totaal de tegenovergestelde conclusies dan op de kaart. Ik denk dus dat de ontwikkeling heel snel gaat, want als ik dit afwegingskader kijk, inderdaad als je huis te klein is voor all-electric, dat is lastig, maar de techniek gaat hard en ik denk dat over 10 jaar dat die all-electric oplossingen veel kleiner zijn en dat ze makkelijk passen op de plek waar nu je gasketel hangt. Dat dus heel veel mensen zullen zeggen van ik wil niet afhankelijk zijn van de grillen van het warmtenet. Ik kies voor all-electric en hoe zit dat risico? Want volgens mij kan je mensen niet verplichten van u moet op het warmste net als mensen al all-electric hebben. Bijvoorbeeld in de wijk als mij misschien de warmtepompen weleens heel snel kunnen gaan en dat dit kaartje over 10 jaar compleet achterhaald is. Hoe gaan we daarmee om? Ik mis gewoon de parel in dit stuk en dat is het Ramplaankwartier, dat zonnewarmtenet. Want we hadden toch het idee dat dat zonnewarmtenet, als dat een succes was, dat we dat zouden gaan uitrollen. En eigenlijk zegt dit stuk: nee, dat doen we niet.

Dus volgens mij kunnen misschien wel heel veel wijken in Haarlem uiteindelijk het zonnewarmtenet krijgen, maar ik lees er niets over het stuk of ik lees eroverheen. Dus ik ben nog niet overtuigd, maar het is ook een discussiestuk. We gaan het uiteindelijke stuk krijgen. Ik denk dat de toekomst het ook zal leren. Dus wat we ook nu besluiten, linksom of rechtsom, waarschijnlijk gaan we het over vijf jaar anders doen. Durf ik wel haast een weddenschap op te sluiten. Dit stuk overtuigt mij nog niet, omdat het stuk niet matcht met de kaart. Dank u wel. De voorzitter: U heeft wel een interruptie, een vraag nog van de heer Haver van de PvdA. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Ik zit naar uw verhaal te luisteren en ik vraag me af: wat zijn dan voorbeelden van wijken waarbij u het niet logisch vindt en waarbij u het wel logisch vindt dat er een warmtenet komt? De heer Visser: Vergelijk Vondelkwartier maar eens met Delftwijk, precies diametraal. De voorzitter: Dank u wel. Heb ik dan iedereen gehad? Het lijkt van wel. Haarlemmers ook die meekijken, we hebben vandaag twee inhoudelijke agendapunten en dat betekent ook dat er best wel veel dingen bij worden gehaald. Ik hoop dat de wethouder wel antwoord kan geven. De parel van de ChristenUnie, het hoofd en hart van de heer Haver, de kookplaat van Trots van 800 euro en de Trafohuisjes. Ik wil u vragen om dat binnen 10 minuten te doen.

Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter en dank commissie. Ik heb ook begrepen dat de technische sessie maandag ook goed geholpen heeft om deze bespreking in te gaan. En denk ook maar tegelijkertijd ter geruststelling, we komen nog drie keer over dit onderwerp te spreken dit jaar, voor wat u daar ook voor consequentie aan verbindt. Het is echt waar, mijnheer Aynan, het komt nog drie keer terug in de commissie en daarom ook eigenlijk, dit is echt een voorbode. Dat zal allemaal in de tweede helft van dit jaar gaan plaatsvinden. Dus een voorbode. Dus ik zie ook al uw input, even om binnen de 10 minuten te blijven, als iets wat we meenemen richting het concept warmteprogramma, wat in september ook bij u terugkomt in de commissie en daarna ook in de inspraak zal gaan liggen, om daarna in november weer terug te komen om van een zienswijze voorzien te worden, om daarna definitief vastgesteld te worden. Dus we kunnen er nog uitvoerig over spreken. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten.

14

Mevrouw Van Zetten: Dat praten is allemaal mooi, maar vindt u nu echt realistisch dat we 2040 nog steeds als uitgangspunt hebben? Wethouder Berkhout: Ergens had ik al het idee dat deze vraag zou komen, maar ik was u nog even mee aan het nemen, hoe ik probeer alle antwoorden te beantwoorden in 10 minuten en tegelijkertijd u het proces schets. In een notendop, ambities zijn er volgens mij niet, omdat ze makkelijk zijn. En volgens mij is er ook één manier waarop we in ieder geval met elkaar kunnen constateren dat we het niet gaan halen, als we het nu niet gaan doen. Dus die ambitie, dat die er is, geeft ons de druk en de urgentie om nu op te gaan schalen. Dat is ook de opdracht zoals het college hem interpreteert. Dan moeten we aan de slag, want we constateren, we hebben enerzijds een transitievisie hier vastgesteld en anderzijds hebben we een manier nodig, het hoe, om dat te gaan realiseren. Dat zijn in ieder geval ook de vijf bouwstenen die we hier aan u voorleggen. Wij denken dat we moeten gaan opschalen, wij denken dat we moeten gaan standaardiseren en we denken dat we tempo moeten gaan maken om überhaupt een kans te maken om die ambitie te halen. Die druk geeft die ambitie wel mee. Dat zijn ook, dan gaan we maar meteen de diepte in, ons collegevoorstel is: gebruik dan één publiek warmtebedrijf.

Gebruik dan een zo groot mogelijke kavel in die stad, om die kosten te drukken, om betaalbaarheid te garanderen. Om ook investeringen, zoals D66 zei, in geothermie, niet alleen ook de investering het waard te laten zijn, maar ook de garantie te hebben dat je genoeg afzet hebt, genoeg woningen hebt, om uiteindelijk die warmte aan te gaan leveren. Dus de enige manier om het eventjes te doen en daar komt nog bij, werd door een aantal partijen van u in ieder geval de koppeling ook gemaakt, ook door u, netcongestie, netcapaciteit, wat Liander in de stad de komende jaren moet gaan doen. En ik denk dat het CDA dat ook heel terecht zei. In ieder geval de oplossing met de minste elektriciteitsverbruik zijn collectieve warmtenetten. Dus die opgave is groot. Dit is de manier waarop we denken dat we op zijn minst aan de slag moeten gaan en ik denk dat het wel mooi is om te zien dat we in een uitvoeringsfase terechtkomen. Ik denk ook dat het tegelijkertijd ontzettend technisch, complex en lastig gaat worden, maar daarvoor komen we een aantal keer bij u terug. Dus dat op hoofdlijnen. Ik ga eventjes een aantal vragen af.

De PvdA zegt ook: deze oplossing, hoe zit dat nou? Even in mijn woorden zegt u: we kunnen eigenlijk iedereen wel aan de all-electric of individuele oplossing, wat is nu het voordeel van zo'n collectieve oplossing? Ik ken de PvdA als een partij die betaalbaarheid voor de minder bedeelden hoog in het vaandel heeft staan. Dit is wel een manier met een publiek warmtebedrijf waarop we de wensen die u aan ons heeft meegegeven, om regie te houden op die betaalbaarheid, te kunnen uitoefenen. Dat kan ik niet als het om een individuele oplossing gaat die iemand zelf kiest of dus niet kan kiezen, omdat hij het niet kan betalen. Dus daarmee komen we in ieder geval tegemoet aan de wens die u geeft van laat iedereen meedoen in de warmtetransitie. Daarom zie je ook dat we bijvoorbeeld in warmtenet Meerwijk starten met de woningcorporaties, waar de huurders natuurlijk zitting in hebben. Waar eigenlijk met name die betaalbaarheid een rol speelt. Ik zal daarna nog proberen bij het CDA te kijken hoe we dat uiteindelijk vorm kunnen geven. Ik vond het interessante suggesties hoe u zei hoe je dat kan laten doen, maar dat is denk ik een hele belangrijke. De andere is, we worden geconfronteerd toch wel met een uitdaging als het gaat om het elektriciteitsnet en deze is dus energiezuiniger dan het alternatief. U gaf het zelf net ook aan.

Dus uitgangspunten als betaalbaarheid, uitgangspunten toch uiteindelijk die toekomstbestendigheid van het systeem te waarborgen, zien wij toch voor ogen dat we een grotere rol moeten pakken en dat willen we op deze manier doen. Dan de VVD gaf eventjes aan, vorige week heeft dat natuurlijk in de commissie bestuur gespeeld, maar dan gaat het specifiek om de oprichting van het warmtebedrijf ten behoeve van warmtenet Meerwijk, wat voor zienswijze voorlag, over het aandeelhouderschap of het eigenaarschap of de regie. Doen we dat 0 procent? Laten we het aan de markt? Doen we het 50 procent? Zoals het voorstel is, gelijkwaardig aan ook de andere partijen. Laat ik daar maar eventjes mee beginnen of doen we het 100 procent een gemeentelijk warmtebedrijf? Daar zijn we … Een aantal jaar geleden hebben we dat met u uitvoerig besproken. Het 100 procent gemeentelijk warmtebedrijf

15

klonk heel mooi. Volledig eigenaarschap. We constateren wel dat we geen expertise hebben, als het gaat om deze techniek. Dus dan liggen alle risico's bij ons en zullen we al die expertise moeten inkopen. We hebben wel volledig regie, maar dat zal ook wel met iets gepaard gaan. Nul regie hebben, nul invloed, laat het maar aan de Vattenfalls van deze wereld. Dat kan, hoef je ook je geen zorgen te maken over de risico's of de kosten. Grip heb je ook niet. U kwam op het midden uit, 50 procent, 50 procent. Laat ik wel zeggen: Firan is een dochteronderneming van Alliander, het is een publiek warmtebedrijf waar we hiervoor gaan. De voorzitter: Mijnheer Aerssens, u heeft nog een vraag aan de wethouder. De heer Aerssens: Ik sla aan op: u kwam op 50 procent uit. De VVD niet. Die was namelijk voor 51 procent. Aangezien je dan wel tenminste het zeggenschap hebt. Dus daar een kleine correctie. Wethouder Berkhout: Dat is prima, 51 kan. Ik denk niet dat de andere partijen daarmee akkoord gaan, want wat je dan creëert, de mogelijkheid dat eenzijdig kan worden afgedwongen, een hele onverstandige keuze, eenzijdig kan worden afgedwongen. Hypothetisch geval. Ik denk niet dat de andere partij daarmee akkoord gaat, de partij die de expertise inbrengt. In de fiftyfifty ben je tot elkaar veroordeeld, zowel op regie als op expertise en eigenaarschap.

Dat is uiteindelijk het uitgangspunt dat we met elkaar hebben vastgesteld. De voorzitter: Mijnheer Aynan, een vraag aan de wethouder. De heer Aynan: Ja, maar je hebt ook het risico op elkaar in een houdgreep houden. We hebben gezien wat de fiftyfifty constructie deed met Haarlem en Brinkman. Volgens mij met 1 procent, want u zegt van het is fiftyfifty, een gelijkwaardige. Dat is het niet als we kijken naar de directie en naar het uitvoeringsmanagement en dan slaat de balans echt door naar Firan en dat is wat wij hier ook duidelijk proberen te maken. Wij komen er over twee weken op terug. Wethouder Berkhout: Dus volgens mij, het lijkt goed om even die processen trouwens ook wel voor de scherpte te scheiden. Dus wat voorlag in de Commissie Bestuur was de aanpassing van het, ik weet niet of ik nu binnen de 10 minuten ga blijven, was de aanpassing om binnen de Warmtewet het warmtebedrijf op te richten. Als we niets aanpassen, ik weet niet of wethouder Roduner dat goed heeft toegelicht, ga ik uiteraard vanuit. Anders zou bijvoorbeeld de leverancier het warmtebedrijf worden, Essent. Dus we moeten een aanpassing doen in dat geval. Tegelijkertijd zeg ik maar eventjes, waar we nu aan bouwen, is een warmteprogramma voor de hele stad. U heeft ook de bijlage kunnen zien, waar we nog verkennen in hoeverre HVC of Warmtebedrijf Haarlem daar een rol in gaat spelen.

Dus het is goed als u die zienswijzen of amendementen daarop indient in de bespreking ten behoeve van het warmtebedrijf voor warmtenet Meerwijk. Tegelijkertijd komen wij nog terug met dat verdere uitzoekwerk van zo’n warmtebedrijf, meerdere warmtebedrijven in deze stad. Hoe doen we dat in dat warmteprogramma? Dit is even de reflectie. Mevrouw Van Zetten: Toch nog een reflectie, want we hebben dus inderdaad in de Commissie Bestuur, is dit warmtebedrijf besproken, maar daar bleek dus ook de preferente positie van Essent. En als u in dit stuk voorstelt om één groot warmtebedrijf, dan is het in feite toch Essent die een monopolie krijgt of niet? Kunt u dat even dan weerspreken? Wethouder Berkhout: Ja, dat kan ik weerspreken, want dat is uiteindelijk ook wat de aankomende Warmtewet voorstelt, is dat onderdeel wat Essent nu nog doet vanuit het warmte netwerkbedrijf, de geschiedenis van het ontstaan van warmtenet Meerwijk. In de toekomst zeggen we: dat willen we eigenlijk volledig in het warmtebedrijf incorporeren. Dus die rol komt dan bij ons liggen. Ik kan de Commissie Bestuur overdoen, maar