02-12 Transcript commissie Samenleving 12 februari 2026

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 12 februari 2026 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, als u de onderlinge gesprekken weer wilt staken, dan gaan we beginnen met de vergadering van onze Commissie Samenleving op deze twaalfde februari. En ook voor iedereen op de publieke tribune, iedereen die thuis meekijkt, uiteraard van harte welkom. Berichten van verhindering hebben we niet ontvangen. Heeft een van de collega's hier in de zaal nog een bericht van verhindering, die die graag wil melden? De heer Slik, ga uw gang. De heer Slik: Ik vervang voor een deel van de vergadering mijn collega Els Booms. De voorzitter: Uitstekend. Dan weten we dat. Anders nog iemand die iemand vervangt? Nee, mooi. We hebben op dit moment geen bijeenkomsten en sessies voor in uw agenda. En ik kan u ook vast vertellen dat er in de volgende cyclus maar één vergadering zal plaatsvinden, namelijk op 5 maart. De vergadering van 12 maart laten we vervallen.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan naar punt 2, het vaststellen van de agenda. Er zijn geen agenderingsverzoeken binnengekomen. Wel heb ik een aantal vragen en dingen die ik graag even met u wil bespreken. Namelijk op de actieve informatieplicht onder 1.2 staat de voortgang Uitvoeringsplan van het Haarlemse Dierenwelzijnsbeleid met een bijgevoegde motie over de pilot ondersteuning minima bij dierenartskosten. En de vraag is of die met het beleid wat in de Commissie Beheer is besproken kan worden afgedaan voor de Commissie Samenleving? Mevrouw Moedt, ga uw gang. Mevrouw Moedt: Wat leuk, voorzitter, dat u er al over begint, want ik had er inderdaad iets over willen zeggen. We hebben de voortgang van het Dierenwelzijnsbeleid gezien. Fijn dat er stappen zijn genomen en dat die pilot van de grond is gekomen. De Partij voor de Dieren ziet ruimte voor verbetering van het Dierenbeleid, maar daar komen we na de verkiezingen wel over te spreken. De voorzitter: Uitstekend. Dan concludeer ik dat u zegt dat die op dit moment afgedaan kan worden? Ja. Iemand bezwaar tegen afdoening hiervan? Nee, dan is die bij deze afgedaan. En dan nog twee andere zaken voor op deze agenda. Namelijk bij het raadsvoorstel nieuwbouw voor multifunctioneel sportcomplex, daar zit een geheime bijlage in. En die bijlage is bijlage nummer2.

Hier mag in principe niet over gesproken worden, tenzij de commissie besluit om in een geheim deel van deze vergadering daarover te spreken. En ik wil bij u peilen of daar behoefte aan is, zodat we dat zo meteen kunnen gaan regelen. En anders weten we dat we daar in ieder geval overheen kunnen. Is daar behoefte aan de kant van de commissie? Als het verzocht wordt, dan gaan we dat wel doen. Maar de heer Amand, u wilt over die bijlage 2 specifiek praten? Dan kunnen we dat in principe doen. Uiteraard gaat de commissie over de eigen agenda, dus ik moet dat wel peilen of de commissie het daarmee eens is. Wil de commissie steun geven aan de vraag van de fractie van Trots om die geheime bijlage los te bespreken? Als u dat steunt, graag uw hand. Nee, dat is onvoldoende. Dan gaan we dat niet nog los bespreken. Diezelfde vraag geldt voor het raadsvoorstel definitief ontwerp van het Roosje Vospad. Hier zit een geheime bijlage in onder 4 en daarvoor geldt dezelfde vraag. Is er iemand die dit wenst te bespreken? Nee. Dan stellen we de agenda zoals die voorligt vast. En gaan we door naar ... U wilt iets over het vaststellen van de agenda, heer Van den Raadt?

1

De heer Van den Raadt: U zei van hebben we nog dingen te bespreken en ik had wel een vraag. U bent nu voorzitter van de commissie. U zat eerst bij de VVD. Nu bent u voor uzelf als een-zetelpartij. In hoeverre is dat nu tot stand gekomen dat u dan nog steeds de voorzitter bent? Waar is dat besloten? De voorzitter: Uitstekend, u wilt dat ter discussie stellen. Dat mag. Uiteindelijk is die benoeming partijloos gedaan namens de raad en daar heeft de raad geen verschil in aangebracht in de afgelopen raadsvergadering. Dat is het antwoord. Kunnen we door? Mooi, gaan we door. 3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Ga ik naar agendapunt 3, de mededelingen van de commissieleden en wethouders. Zijn er commissieleden met een mededeling? Nee. De wethouder heeft wel een mededeling, die zij doet namens wethouder Van Loenen. Wethouder, ga uw gang. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Een mededeling namens mijn collega wethouder Van Loenen. MEE & de Wering biedt samen met cliëntenbelang de onafhankelijke cliëntenondersteuning aan inwoners in Haarlem en Zandvoort. Hiervoor ontvangen ze jaarlijks een subsidie van de gemeente. MEE & de Wering is voornemens om hun regiokantoor te verhuizen van de huidige plek aan de Oudeweg in de Waarderpolder naar een nieuwe locatie aan de Handellaan 2a in Heemstede. Deze locatie wordt ontwikkeld tot multifunctioneel gezondheidscentrum en ligt op de grens van Haarlem, dichtbij Schalkwijk. De beoogde nieuwe locatie is goed bereikbaar met het openbaar vervoer en er komt een ruime en gratis parkeergelegenheid. Daarnaast is het gebouw volledig toegankelijk voor mindervaliden inwoners. En de oplevering is gepland voor het eerste kwartaal van 2027. We denken dat hiermee de toegankelijkheid goed geborgd is en naast dat de cliëntenondersteuning op de nieuwe plek kan plaatsvinden, worden inwoners ook meestal geholpen bij hen thuis of op een maatschappelijke locatie in hun eigen buurt, zoals een wijkcentrum.

De voorzitter: Uitstekend. Dank daarvoor.

4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: En dan kijk ik nogmaals naar het college voor agendapunt 4, mededelingen over de gemeenschappelijke regelingen. Heeft u daar een mededeling voor? Nee.

5.

Agenda komende vergadering(en), Bestuurlijke Agenda en overzicht moties en toezeggingen De voorzitter: Gaan we door naar agendapunt 5, de agenda voor de komende vergaderingen en bestuurlijke agenda en het overzicht van moties en toezeggingen. Zijn er over deze nieuwe bestuurlijke agenda en over het overzicht moties en toezeggingen vragen of opmerkingen vanuit de kant van de commissie? Nee.

6.

Transcript commissie De voorzitter: Dan skippen wij agendapunt 6, omdat er geen transcript is bijgevoegd.

7.

Actieplan Preventie Discriminatie 2026-2028 De voorzitter: Gaan we door naar het bespreekpunt van vanavond, punt 7, het Actieplan Preventie en Discriminatie 2026-2028. Ik wil u wijzen op de technische vragen die gesteld zijn door de fracties van de Partij voor de Dieren en door D66. En het college stuurt dit agendapunt naar de commissie en ter informatie naar de

2

Commissie Bestuur, maar hier bespreken we het. Wie kan ik als eerste het woord geven? Mevrouw Van de Sanden, namens de VVD. Ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. De VVD is voor gelijkwaardigheid. Dat is ook een liberale kernwaarde. Mensen zijn niet gelijk, we zijn allemaal uniek en dus verschillend en mensen zijn wel gelijkwaardig. Dat vindt VVD heel belangrijk. Iedereen heeft dus evenveel recht op vrijheid en kansen, wat je geestelijke overtuigen huidskleur, nationaliteit, seksuele geaardheid, geslacht of maatschappelijke positie ook is. Discriminatie is onaanvaardbaar. Goed om te zien dat ook in Haarlem discriminatie niet geaccepteerd wordt en dat in het Actieplan benoemd staat wat de gemeente allemaal doet en nog gaat doen ter preventie. De VVD is wel kritisch op een aantal punten. Bijvoorbeeld het straatnamenonderzoek. Je kan de geschiedenis niet vervangen en of ontkennen. De VVD vindt het wel een heel mooi initiatief om nieuwe straatnamen … Daarbij rekening te houden met vrouwennamen of helden uit Haarlem. Verder staat er ook in het stuk een stuk over dieper begrip krijgen over de woningmarktdiscriminatie. Dat vindt de VVD te ver gaan. Geen taak van de gemeente. Laten we ambtenaren inzetten voor meer woningen en niet bezig laten houden met mystery goals.

Tot slot wil ik benadrukken, buiten de door mij genoemde kritische punten, dat de VVD het Actieplan tegen Discriminatie steunt. En persoonlijk vind ik het ook een geweldig plan om op 17 augustus de Tuladag in Haarlem in te voeren. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt, namens de Partij voor de Dieren. Ga uw gang. Mevrouw Moedt: Voorzitter, een belangrijk stuk, al is het wel wat onoverzichtelijk en missen we wel ook wat concrete meetbare doelstellingen, maar de eerste stappen zijn gezet. Wat de Partij voor de Dieren betreft, is structurele inzet nodig. Gelijkwaardigheid ontstaat niet vanzelf, zoals ongelijkheid niet vanzelf verdwijnt. En daarom is er ook doelgroepenbeleid nodig. Verschillende vormen van discriminatie vragen verschillende manieren van aanpak. En de eerste vraag die we aan deze commissie en het college willen stellen, is: vindt u niet dat zo'n belangrijk Actieplan, het gaat om artikel 1 van de Grondwet, door de raad moet worden vastgesteld? Want nu is het een collegebesluit. Het stuk zelf. We lezen het aantal meldingen van racisme en stijgt. Deels door meer bewustheid, meer bekendheid met het meldpunt. Maar of het nu komt door geopolitiek, sociale media of wat dan ook, polarisatie en intolerantie lijken steeds meer toe te nemen. Dat is het topje van de ijsberg.

Ik verbaas me de laatste jaren over de hoeveelheid bagger die over mensen wordt uitgestort, met name op sociale media. Maar ergens verbaast het me dan ook weer niet. Als je kijkt naar de zondebokpolitiek die bepaalde politici bedrijven. Daar verzetten wij ons tegen. In Haarlem is geen plek voor racisme, discriminatie en uitsluiting. De voorzitter: De heer Van den Raadt, namens Trots. De heer Van den Raadt: Voorzitter, Trots Haarlem is ook blij, net als de Partij van de Dieren. En wij verzetten ons ook tegen dat soort discriminatie. Ik vraag me wel af of er dan ook gekeken wordt naar de andere discriminatie die ook plaatsvindt en dat is tussen die verschillende etnische groepen onderling. Ik maak zelfs op mijn school van mijn kinderen mee dat mensen van Marokkaanse achtergrond mensen van Zuid Amerika uitschelden voor nikkers die terug moeten naar hun eigen land. Kennelijk is de discriminatie wijdverbreid en niet alleen maar bij zondebokpolitiek. Is de Partij van de Dieren dat met mij eens? Mevrouw Moedt: De Partij voor de Dieren vindt dat we moeten stoppen met zondebokpolitiek en dat we alle vormen van discriminatie aan moeten pakken. En laten we leren van verschillende culturen en mensen met verschillende perspectieven. Laten we zorgen dat iedereen zich welkom voelt en geen drempels ervaart om bijvoorbeeld ergens te solliciteren, of jezelf te ontplooien.

Laten we mensen vragen wat ze nodig hebben en

3

laten we als gemeente zorgen dat mensen elkaar kunnen ontmoeten en van elkaar leren. Bijvoorbeeld door dialoogtafels en activiteiten waar mensen uit de hele gemeente elkaar kunnen ontmoeten. Specifiek ook voor kinderen. Want jong geleerd, is oud gedaan. En we moeten als gemeentebestuur en als gemeente ook naar onszelf kijken. Streven naar diversiteit binnen de raad, het college en de gemeentelijke organisatie. Kritisch kijken hoe inclusief we zelf zijn. En gisteren hoorden we mevrouw De Valk vanD66 iets zeggen over het gebrek aan een fatsoenlijke kolfruimte in het stadhuis. En voor mij is dat al een tijd geleden, maar blijkbaar is er in al die jaren nog niet veel veranderd. Een weinig genoemde vorm van discriminatie op basis van levensovertuiging is veganisme. Mensen in een zorginstelling die tegen hun wil dierlijke producten moeten eten. Ook dat is discriminatie. En ook hier op het stadhuis gaat het regelmatig mis. Ik heb niet voor niets altijd een zak walnoten in mijn laptoptas zitten. En de reden dat de Partij voor de Dieren is opgericht, is strijden voor radicale gelijkwaardigheid. En daarbij hoort ook het uitbannen van speciësisme, oftewel discriminatie op basis van soort. En dit Actieplan is een begin, structurele capaciteit en middelen zijn nodig.

De Partij voor de Dieren wil onder andere meer aandacht voor de mystery guests, ook bij de aanpak van discriminatie op de arbeidsmarkt en binnen de gemeentelijke organisatie. Een verplichte discriminatietoets op nieuw en bestaand beleid. Voor Haarlemse boa's is het nu niet toegestaan om religieuze uitingen te dragen. Het College voor de Rechten van de Mens vindt dit stigmatiserend en niet effectief. En ook de Raad van State is zeer kritisch en zegt dat zo'n verbod meerdere grondrechten raakt. Tijd om daar verandering in te brengen. Verder vragen we de wethouder om contact op te nemen met maatschappelijke initiatiefnemers met specifieke kennis, zoals de opstellers van het Zwart manifest, het Joods manifest en het manifest tegen Islamofobie. Goed dat de gemeente het maatschappelijk debat gaat ondersteunen over hoe we omgaan met omstreden straatnamen. We hoorden het al even. Prins Bernhardlaan de J.P. Coenstraat, Generaal Spoorlaan, ga maar door. En ook beelden en andere kunstuitingen in de openbare ruimte kunnen een stuk inclusiever. En we hopen dat het slavernijmonument, waar ons voorstel een eerste aanzet voor is geweest, snel op de Grote Markt staat. Want de schuldbekentenis van de gemeente voor het slavernijverleden is nog geen volwaardig excuus. Daar is meer voor nodig. Dank u wel. De voorzitter: Was dat een interruptie? Nee, ik denk het niet.

De heer Slik, namens ChristenUnie. De heer Slik: Dank u, voorzitter. Discriminatie is mensonterend, maar helaas ook menselijk en onuitroeibaar. Ieder mens is anders, ieder mens is gelijk en gelijkwaardig. Zo heeft onze Lieve Heer het bedoeld met naastenliefde. Dat Haarlem discriminatie wil voorkomen en de gevolgen verminderen, is een halve illusie, maar het is wel nastrevenswaardig en keihard nodig. De ChristenUnie staat dan ook achter de genoemde doelstelling om maatregelen te nemen tegen de dieperliggende oorzaken van discriminatie en de voedingsbodem ervan aan te pakken. En in de voedingsbodem van discriminatieaanpak ligt wat ons betreft de sleutel van dit roestige slot. Educatie en het goede voorbeeld geven. Daarom ondersteunen we de doelstelling van de voorlichtingsagenda, geen gemeentelijk antidiscriminatie voorlichtingsbeleid opleggen, maar faciliteren van onderwijs en zorg- en welzijnspartijen om het individu te kunnen bereiken. Daar zegt de ChristenUnie ja tegen. Ook de aandacht voor het koloniale verleden en slavernij en voor het versterken van de gezamenlijke verantwoordelijkheid op de vijf genoemde terreinen, kunnen wij als ChristenUnie alleen maar onderschrijven. Wij kunnen niet anders dan hoopvol zijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Wegman, namens de Partij van de Arbeid. Mevrouw Wegman: Dank u wel, voorzitter.

Laat ik beginnen met een positief verhaal. Het is goed dat dit actieplan er nu ligt. Het college erkent dat discriminatie in Haarlem nog steeds voorkomt. En het is echt winst dat melden makkelijker wordt, dat er aandacht is voor educatie, dialoog en samenwerking met

4

maatschappelijke partners. Maar toch, dat ene stuk in dit plan dat maakt mij toch een beetje ongemakkelijk. En ik ga het letterlijk citeren. Als gemeente hebben we nadrukkelijk een rol op de achtergrond. We willen organisaties niet aanspreken op hun bedrijfsvoering, noch hen beschuldigen van discriminerende praktijken. En ik snap de intentie, want niemand wil wijzen met een vingertje. Maar discriminatie is geen misverstand dat vanzelf verdwijnt als we een keer gesprek voeren met partners die er al iets aan willen doen. Het is vaak structureel en het gaat wel om bedrijven die artikel 1 van de Grondwet overtreden. En juist dan mag je van een gemeente, van de overheid verwachten dat zij meer doen dan alleen faciliteren. Neem bijvoorbeeld arbeidsdiscriminatie, waar het citaat uitkwam. Nu zegt de gemeente: we versterken de partners, we delen kennis met bedrijven die hier interesse in hebben en we geven het goede voorbeeld. En dat is allemaal heel goed, maar het is niet genoeg. Andere gemeenten laten zien hoe je ook concrete stappen kunt zetten, zonder meteen te straffen of met een vingertje te wijzen. Denk bijvoorbeeld inderdaad aan praktijktesten om inzicht te krijgen waar discriminatie plaatsvindt.

Denk aan convenanten met werkgevers en stagebedrijven met echt duidelijke afspraken, aan bijvoorbeeld gerichte ondersteuning van sectoren waar veel signalen vandaan komen, in plaats van alleen algemene campagnes. Op dit specifieke punt zouden we van de wethouder graag stevige maatregelen willen. Het plan kiest nu voor een rol op de achtergrond, terwijl discriminatie vaak structureel is. En als deze inzet uitblijft, dan zullen we ons beraden op het indienen van een motie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamzad, namens GroenLinks. Mevrouw Hamzad: Dank u wel, voorzitter. Ten eerste, GroenLinks sluit zich aan volledig bij de bijdrage van de PvdA Haarlem. Voorzitter, Haarlem is de stad van inclusie en diversiteit. GroenLinks vindt, dat zijn geen loze woorden, maar kernwaarden van onze stad. Discriminatie en racisme raken niet alleen de mensen die het direct meemaken, ze tasten het hart van onze samenleving aan. Voor jonge meisjes die zich niet veilig voelen op straat, voor vrouwen die vanwege een hoofddoek worden nagekeken of anders worden behandeld op de werkvloer. Voor jongeren die geen stageplek vinden, niet vanwege hun talent, maar vanwege hun achternaam. Discriminatie breekt af wat wij samen proberen op te bouwen, een rechtvaardige en inclusieve stad. Daarom is dit langverwachte beleid zo belangrijk.

GroenLinks is blij dat wethouder de raad zo heeft betrokken en GroenLinks de meeste input heeft ingeleverd. We zien dat we de grote delen van dit beleid hebben gevormd. Dat waarderen we zeer. Wij hebben gericht aandacht gevraagd voor discriminatie binnen het onderwijs, de woningbouw, zorg, Islamofobie, moslimdiscriminatie, realiseren van een stille ruimte in het stadhuis, stageplek van mbo-studenten binnen de gemeentelijke organisatie. En we hebben het voorbeeld van Amersfoort aangedragen. En we zijn blij te zien dat een groot deel daarvan is overgenomen. Dank aan de wethouder en de gewaardeerde beleidsadviseur inclusie en diversiteit gemeente Haarlem, voor een sterk en zorgvuldig stuk. Tegelijkertijd willen wij ook onze zorgen uitspreken en willen we aandacht vragen voor gendergelijkheid en discriminatie. De voorzitter: Ik was op zoek naar een punt, ik dacht dat u klaar was. De heer Van den Raadt, een interruptie. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik hoorde ergens snel voorbijgaan, discriminatie bij de woningbouw. Bedoelt GroenLinks daar dan mee dat sommige groepen voorrang krijgen ten opzichte van anderen? Welke discriminatie vindt daar precies plaats? Mevrouw Hamzad: Dank, voorzitter voor de vraag van Trots Haarlem. Ik verwijs Trots Haarlem naar de laatste cijfers en onderzoeken die online staan overal.

De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik vraag het, omdat mevrouw van GroenLinks de tekst uitspreekt. Ik hoop dat zij dan antwoord kan geven, dat ik niet ergens moet gaan lezen wat dan het antwoord is.

5

Mevrouw Hamzad: Ik heb verder hier … Ik wil niet daarop reageren. De voorzitter: U wilt daar niet op reageren, dat kan. Dan gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Hamzad: Zo voorzitter, daarnaast vragen wij aandacht voor gendergelijkheid en discriminatie op basis van gender. Vrouwen krijgen nog steeds te maken met ongelijke behandeling en seksisme en onveiligheid. Kan de wethouder aangeven of in het beleid dat nog volgt er specifieke maatregelen worden opgenomen om genderdiscriminatie tegen te gaan? Dank u wel. De voorzitter: En u dank. Mevrouw Scholten, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Op dit moment worden groepen in de samenleving tegen elkaar opgezet en uitgespeeld. Ook onderling, niet alleen op sociale media, maar ook door het internationale klimaat. We zien allemaal de effecten daarvan dagelijks. Dit actieplan is voor ons echt nog niet voldoende vernieuwend en doortastend. Waarom bijvoorbeeld geen naming en shaming bij discriminatie op de werkvloer? In dit actieplan ontbreekt wat ons betreft een duidelijke en doortastende aanpak van discriminatie van mensen uit de lhbtiqa+-gemeenschap, maar ook van mensen met een vorm van autisme of een licht verstandelijke beperking. Als je een handicap hebt, fysiek of anders, word je al op zoveel manieren gediscrimineerd en het woord handicap staat maar één keer in dit plan. Het woord jong komt geen enkele keer voor.

Terwijl juist zij wat ons betreft aandacht verdienen. De belangrijkste voedingsbodem, naast onwetendheid, voor discriminatie is een onzeker bestaan. Als er bijvoorbeeld voldoende sociale woningbouw is, helpt dat tegen discriminatie. Worden mensen minder onzeker. En dan een aantal vragen aan onze wethouder. Hoe wordt de preventie van discriminatie concreet belegd bij Buurts? Zij zouden toch de sociale basis moeten zijn. Zij werken heel veel samen met organisaties en groepen in de wijken, die in dit plan helemaal niet voorkomen. En werken ook samen met het onderwijs. Zou de wethouder daar wat meer over kunnen uitleggen? Hoe komt het dat deze organisaties niet in dit plan zijn opgenomen? Dan de meldingsbereidheid onder de lhbtiqa+-gemeenschap lijkt niet toegenomen, terwijl de overige meldingen bij discriminatie.nl wel zijn toegenomen.

Hoe ziet de wethouder dat? Worden meldingen die bij andere organisaties dan discriminatie.nl binnenkomen, zoals bijvoorbeeld Roze in Blauw, de Ombudsman, kinderen, volwassenen of anderen, worden die meegenomen in de gegevens die bij discriminatie.nl beschikbaar zijn? Dan krijgen de in het stuk genoemde informele ondersteuning netwerken, in het stuk staan specifieke gemeenschappen, lotgenotencontact, ervaringsdeskundigheid, enorm belangrijk en de meer formele vormen van nazorg echt de middelen die zij nodig hebben om hun ondersteuning vorm te geven? Zonder dat ze elke keer opnieuw voor hun positie moeten vechten. En een laatste punt. Vraag alstublieft niet om bijvoorbeeld een postcode bij meldingen, want dat werpt echt een drempel op die niet nodig is, bij mensen die toch al angstig zijn. Dank u wel. De voorzitter: En u ook dank voor uw bijdrage. De heer Procee, ga uw gang. De heer Procee: De maatschappelijke en menselijke rot van discriminatie kan niet stevig genoeg worden aangepakt. Voorzitter, dat zeggen meer mensen vandaag gelukkig. Ik werd ook heel blij van een bijzondere zin in het collegebesluit. De maatschappelijke ontwikkelingen in de samenleving ten aanzien van inclusie en polarisatie. Maatschappelijke ontwikkelingen in de samenleving, wat een formulering. Prachtig, subtiel, diep.

Toen las ik het actieplan, ideaalbeeld als twee woorden, een verwijswoord deze, dat nergens naar verwijst. De gemeente die een hand rijkt met een lange ij. En toen besefte ik de zin was niet diep er was een tautologie en dat is exemplarisch voor het hele plan. Formuleringen die eruitzien als beleid, maar het niet zijn. Je zou hopen dat iemand het stuk nog even had nagelezen. Probleem is, waar is de actie in dit actieplan? Het Bondgenotennetwerk preventie discriminatie krijgt als meetbare doelstelling twee bijeenkomsten per jaar.

6

Dat is geen discriminatiebestrijding, dat is vergaderagenda. De gemeente gaat arbeidsmarktdiscriminatie aanpakken door structureel aandacht te borgen in bestaande netwerken. Ik vraag het college: hoe ziet de situatie er over twee jaar anders uit? U kunt het zelf waarschijnlijk niet zeggen, want er staat geen meetbare doelstelling bij. En dan mijn favoriet. De gemeente vergroot het aantal arbeidsplaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Prachtig voornemen, belangrijk. Ik citeer de toelichting. De gemeente borgt goede samenwerking tussen verschillende meldpunten teneinde woningmarktdiscriminatie goed in de rapportages van discriminatie.nl/Kennemerland goed op te kunnen nemen. Arbeidsplaatsen vergroten door woningmarktdiscriminatie in rapportages te krijgen. Ik had geen idee dat afstand tot de arbeidsmarkt met woon-werkverkeer te maken had. Het is duidelijk, dit stuk is niet rijp. En dat is ernstig, voorzitter. Discriminatiebestrijding doet ertoe, het is belangrijk. Goed beleid doet ertoe, dat is belangrijk. Effectief handelen van de gemeente doet ertoe, dat is belangrijk. En dit plan doet dat niet. Ik denk dat het wijzer is het actieplan terug te nemen en terug te komen met een plan waarin per actie staat wie het doet, wanneer het klaar is en hoe we meten, of het werkt.

Een echt plan en dat kunnen we dan wat mij betreft graag vaststellen door de raad, zoals de Partij voor de Dieren voorstelde. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw De Valk, namens D66. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. D66 wil een inclusief en sociaal Haarlem, een stad waarin je bent … Nooit bepaalt hoeveel kans je krijgt. Waar je veilig bent op straat, op school, op je werk en in je sportclub. Daarom zijn we blij dat er een actieplan is. En goed dat het college kiest voor een brede aanpak, inzet pleegt voor een slavernijmonument en aandacht heeft voor intersectionaliteit, want discriminatie is zelden één ding. Maar voorzitter, goede intenties zijn niet genoeg. Dit plan ligt voor, zonder helder zicht op capaciteit en zonder duidelijkheid over wat daardoor niet gebeurt. En dat is een risico, want beleid zonder uitvoeringskracht blijft papier. Ook wil D66 graag scherpte en meetbare doelen. Want wat zijn de prioriteiten? Waar maken we concreet verschil en wat is onze Haarlems ambitie? Neem bijvoorbeeld sport. Als inclusie belang belangrijk is, maak het concreet en kom met jaarlijkse rapportages. Spreek bijvoorbeeld af dat bijvoorbeeld in 2027 minima 50 procent van de Haarlemse sportverenigingen is aangesloten bij een diversiteitspact of vergelijkbare afspraken over sociale veiligheid en gelijk behandeling van vrouwen en meisjes.

Dan kan je voor voortgang volgen en elkaar aanspreken. En wat betreft het onderdeel van de arbeidsmarkt, sluiten we ons aan bij de Partij van de Arbeid. Met daarbij de aanvulling om ook naar onszelf, de gemeente, te kijken. Want inclusie begint namelijk ook bij ons hier in de gemeente. Ik heb namelijk, zoals Partij voor de Dieren ook heeft aangekaart, zelf ook als raadslid en als jonge moeder ervaren dat de gemeentelijke kolfruimte een schoonmaakhok bleek te zijn, zonder zitplek of koelkast. Het lijkt een detail, maar dit is ongelijkheid in de praktijk. Juist daarom moeten we ook ons eigen beleid en organisatie blijven toetsen. Dan het Bondgenotennetwerk, een sympathiek initiatief, zolang het voldoende impact krijgt. Met twee bijeenkomsten per jaar en een beperkt budget is het belangrijk om scherp te hebben wat we realistisch verwachten. Zeker nu er al andere Bondgenotennetwerken actief zijn in Haarlem als die van de politie. Om vrijblijvendheid en mogelijke overlap te voorkomen, zou D66 het verstandig vinden om het netwerk een duidelijke opdracht en passend mandaat te geven, met structurele terugkoppeling aan de raad. Zo zorgen we ervoor dat het netwerk daadwerkelijk bijdraagt aan concrete verbeteringen. Tot slot de nazorg. Dank voor de toelichting op mijn technische vragen daarover.

Ik begrijp de volgorde die het college kiest, maar ik hoor vooral capaciteitsafwegingen en geen inhoudelijke blokkades. Kan het college bevestigen dat de realisatie eind 2026 mogelijk is als dit prioriteit krijgt? Want als we mensen vragen te melden, moet de steunstructuur namelijk wel echt op orde zijn. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel. De heer El Aichi, namens CDA.

7

De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Wij spreken vandaag over het Actieplan Preventie Discriminatie 20262030. Een belangrijk onderwerp, want het raakt aan de kern van onze stad. Gelijke behandeling en veiligheid voor iedere Haarlemmer. Haarlem is divers en daar mogen we trots op zijn, maar wij weten ook dat discriminatie nog steeds voorkomt. Voor wie het treft, heeft dat directe impact op kansen, veiligheid en vertrouwen. Dat vraagt om meer dan goede intenties. Het vraagt om duidelijke keuzes. Het voorliggende actieplan is een waardevolle stap. Het richt zich terecht op zowel ondersteuning van mensen die discriminatie ervaren, als op het aanpakken van onderliggende oorzaken via voorlichting, zichtbaarheid en dialoog. Tegelijkertijd, voorzitter, wil ik benadrukken, als wij dit als gemeente echt serieus nemen, dan moeten daar ook duidelijke randvoorwaarden bij horen. Dat betekent heldere en correcte doelen. Wat willen we in 2030 bereikt hebben? Dat betekent meetbare resultaten, zodat we kunnen beoordelen wat werkt en waar bijsturing nodig is. Dat betekent ook structurele middelen, want preventie vraagt om continuïteit. En dat betekent jaarlijkse verantwoording aan de raad, zodat wij onze kaderstellende en controlerende rol goed kunnen vervullen. Preventie van discriminatie gaat over vertrouwen.

Vertrouwen dat de gemeente niet alleen spreekt over inclusie, maar daar ook concreet invulling aan geeft. Laten we dit plan daarom niet alleen vaststellen, maar ook stevig verankeren in ambitie, middelen en transparantie. Dank u wel. De voorzitter: Dank. De heer Trompetter, namens de Actiepartij. De heer Trompetter: Dank, voorzitter. Het is heel erg belangrijk wat we vandaag bespreken. Discriminatie in wat voor vorm dan ook, dient te worden bestreden. Ik kan me aansluiten bij het betoog van het CDA over de doelen. Maar ook een positieve noot. In deze periode zijn vanuit het coalitieakkoord veel acties in gang gezet. Het was nog niet genoeg, het was niet af. Het is nooit af, maar er komt meer en er is nu ook meer. Er ligt een actieplan met budget, fijn. De middelen zijn vrijgemaakt en je kan niet genoeg ertegen doen. Dan is er nog een vraag. De inkoopkracht van de gemeente is erg groot. Hoe gaat de gemeente om met de leveranciers als het gaat om dit beleid? Een beetje in aanvulling op de PvdA.

Wordt er door de gemeente bij die partijen op gewezen op de achtergrond als er vermoedens zijn van die discriminatie die zich ook herhalen en of wordt er door de gemeente omgezien naar een andere leden leverancier als verbetering uitblijft? Op welke wijze wordt het SROI, Social Return on Investment beoordeeld en hoe gaat de gemeente om met leveranciers die niet voldoen aan de SROI-voorwaarden in de overeenkomst? Zeker als het bijvoorbeeld gaat over dit onderwerp. En wij kijken uit naar de eindevaluatie dit jaar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat dacht ik, mevrouw Özogul, namens de SP. Ga uw gang. Mevrouw Özogul: Dank u wel, voorzitter. Het is goed dat dit actieplan er ligt. Discriminatie, racisme en uitsluiting raakt je diep als mens. En wat de SP betreft, mag iedereen in Haarlem zijn wie ze zijn, zonder dat ze bang hoeven te zijn voor uitsluiting, voor veiligheid of wat dan ook. Haarlem is altijd een stad van tolerantie geweest. Toch zie je de laatste tijd, door onder andere uitspraken van landelijke politici, dat er een verharding is. Dat er op dit moment een kloof is, een tweedeling is tussen mensen in het geheel en vooral op het social media zie je dat de laatste tijd dat het heel heftig tekeer gaat. Het is belangrijk dat we elkaar ook blijven aanspreken op wat wij zien en lezen, wat ons betreft.

Wat we ook zien, is dat er onder het mom van vrijheid van meningsuiting men zich vrij voelt om mensen te kwetsen en mensen uit te sluiten. Vrijheid van meningsuiting is wat ons betreft een goed iets wat we moeten koesteren, maar het mag nooit een reden zijn om een groepering of andersdenkenden of mensen die anders zijn uit te sluiten of te discrimineren. Wat ons betreft moeten wij ook als overheid het voorbeeld geven. We hebben gezien het toeslagschandaal wat het gedaan heeft met mensen met families, kinderen die uit huis zijn gehaald. Hoe heftig dat kan zijn. We hebben laatst weer gezien met moskeeën die in de gaten zijn gehouden en waar dan nu boetes voor komen. Het is

8

belangrijk dat wij ook als overheid steeds stilstaan bij het beleid wat we doen, welke beslissingen we nemen. Daarnaast wil ik een aantal voorbeelden nemen. Als je met Haarlemmers praat, is er uitsluiting. Mensen zijn de laatste tijd bang op straat. Ik ben bij een koffieochtend geweest en dan hoor ik moslimvrouwen zeggen: we worden aangesproken. We moeten opkankeren naar ons eigen land. We voelen ons niet meer veilig. Maar tegelijkertijd, als je met ze praat, zie je dat ze niet naar een discriminatiebureau gaan, dat dat toch een grote drempel is. Ik denk dat het ook belangrijk is dat we het laagdrempelig doen. Dat discriminatiebureaus in ieder geval de wijken ingaan om met mensen in gesprek te zijn. En daarom is die Dialoogtafel denk ik ook wel heel belangrijk. En stageplekken. Het is toch je toekomst. Daar moeten we ook goed op letten dat dat daar ook niet kan. Of het nu reageren op een woning is, ergens je buren of nu op straat is, of het nu op school is of dat het met een goed bedoeld vooroordeel is, waar je op aangesproken wordt. Ik denk dat we heel waakzaam moeten zijn. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamer, namens OPH. Mevrouw Hamer: Dank u wel. Veel gehoord vanavond. Waar ik voornamelijk vanuit OPHaarlem even op wil inzoomen, is het in het actieplan opgenomen activiteiten, daar staan we volledig achter.

Het bieden van een plek, het bevorderen van zichtbaarheid, de effectieve voorlichting, dialoog en verbinding. En toen viel ik over het zinnetje: de maatschappelijke ontwikkelingen in de samenleving ten aanzien van inclusie en polarisatie vragen in de komende periode om meer inzet dan de afgelopen jaren. Ik vroeg me af: hoezo meer inzet als afgelopen jaren? Er is best veel allerlei inzet. Als ik kijk naar Bureau van discriminatie alle lijnen die ze door de jaren heen hebben uitgezet. Maar als ik ook kijk naar allerlei projecten die zijn samengevoegd in de tijd met de Participatieraad en dan denk ik aan Sans, ik denk aan Wmo, de Wet Werk en Bijstand, de Dialoogtafels. Ik ben ze een beetje kwijt. Tot gisteravond, tot mijn vreugde een debatavond in de Pletterij. In de Pletterij was een debatavond naar aanleiding van dit actieplan. Er waren een aantal mensen ook hier vanuit de commissie aanwezig. Ik heb met vreugde zitten luisteren, want het gaat in mijns inziens nog steeds altijd over de ontmoeting en de dialoog die je met elkaar hebt. Ongeacht waar je vandaan komt, waar je mee bezig bent, hoe je de wereld inkijkt. En dat heb ik gisteravond in de hele strekking in dat debat in de Pletterij terug kunnen horen.

En OPHaarlem gaat vormen van activiteiten zoals gisteravond in de Pletterij het debat … Wij ondersteunen graag het oog op de dialoog en de dag van de dialoog, de dialoogtafels, melden helpt, help melden. Dan wel de organisaties een groter budget die de zelforganisaties zelf mogen besteden op de manier die bij hen past, met als doel bouwen aan fundament, eigen organisatie. En vandaaruit vooral de verbinding leggen, bruggen bouwen met de bewoners en daarbuiten. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. Dan hebben we nog de heer Van den Raadt, namens Trots. De heer Van den Raadt: Voorzitter, allereerst ben ik heel blij dat OPH inspreekt. Ik vind het een verfrissende inbreng. Dank u wel. Ik vond de D66-inbreng ook goed. En PvdA, ik zie uw motie tegemoet, want het viel mij ook op. En als u met een motie komt, dan zal Trots Haarlem die zeker ondersteunen. Aan de wethouder wil ik vragen, precies waar mevrouw Hamzad het al over had, als u precies weet waar het over ging, over de woningbouwdiscriminatie of u daarop kan reageren. En vanuit Trots Haarlem ben ik blij dat Bureau Discriminatiezaken er is. We hebben zelf ook al meerdere meldingen gedaan bij dat bureau. Het werkt prima. En waar ook al aan gerefereerd is hier, zijn de goede manier hoe het goed gaat met het bestrijden van discriminatie is bij de zelforganisaties, de Turkse, de Marokkaanse, de Somalische organisaties.

En omdat dat daar zo goed gaat, zat ik te denken: zou er niet nog een stichting bij moeten, een stichting BAH? De Stichting voor Blanke Allochtone Haarlemmers. Want laten we wel zijn, het gaat hartstikke goed als je een zelforganisatie hebt. Ik vraag me af of er mensen zijn die dat zouden willen oprichten.

9

De voorzitter: Misschien dat u steun vindt bij mevrouw Hamzad. We gaan eens luisteren. Mevrouw Hamzad, een interruptie. Mevrouw Hamzad: Voorzitter, een fantastisch initiatief. Laat Trots Haarlem die initiatief voortzetten. De voorzitter: Geen vraag, dus de heer Van den Raadt, gaat u verder. De heer Van den Raadt: Maar het punt waar we niet over hebben bij discriminatie is de grootste discriminatiezaak die er is en dat zijn verkiezingen. Bij verkiezingen kies je een nieuwe gemeenteraad of een nieuw kabinet of iets nieuws. Maar het is altijd zo dat bestaande partijen die krijgen een voorsprong. Die hoeven niet door de hoepeltjes van ondersteuningsverklaringen heen te springen of allerlei dingetjes op te halen en te registreren. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank, voorzitter. Ik vraag me af wat mijnheer Van den Raadt van Trots dan voorstelt in plaats van verkiezingen? Dat is dan wat anders. De heer Van den Raadt: Ik zal het ook maar even iets korter doen. Ik zie dat ik nog maar 1 minuut heb en we moeten straks nog wat over het Roosje Vosplein zeggen. Maar kijk, bij de grote verkiezingen heb je dat landelijke partijen in totaal 34 miljoen euro krijgen uit de landelijke kas van de belastingbetaler. Lokale partijen die krijgen niets. We gaan nu ook weer straks naar de verkiezingen.

Waarbij bijvoorbeeld vorige keer bij de verkiezingen een grote landelijke partij 60.000 euro heeft uitgegeven om alle bushokjes op te kopen. En dan ben jij als lokaal partijtje met je eigen zakgeld bezig en dat worden totaal oneerlijke verkiezingen. En dat is wel de grootste vorm van discriminatie. Dus ik stel voor en dan kom ik met een motie en daar komt de Actiepartij ook met het logo op, dat we dit keer de verkiezingen gelijkwaardig houden. We gaan niet wethouders inzetten die toch geen raadslid willen worden, maar we gaan verkiezingen houden met allemaal een budget van 1.000 euro. En uw logo is welkom. Dank u wel. De voorzitter: Dank, de heer Van den Raadt. Dan hebben we geloof ik zo iedereen gehad vanuit de kant van de commissie. Gaan we naar de wethouder voor haar beantwoording. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een aantal complimenten gehoord. Die zal ik ook direct doorgeven aan de ambtenaar die op dit dossier, op deze hele ambitieuze portefeuille D&I, in zijn eentje het vuur uit de sloffen loopt. Tegelijkertijd ook een paar wat kritische nootjes, op enkele woordjes of een korte of een lange ij. En wat vragen. Daar zal ik ook allemaal even op ingaan. In zijn algemeenheid denk ik dat het belangrijk is en volgens mij delen we dat ook helemaal, hebben we diezelfde ambitie, dat we willen dat iedereen in Haarlem zichzelf kan zijn.

En toch komt discriminatie nog steeds voor. En daarom hebben we binnen de capaciteit die deze nieuwe portefeuille diversiteit en inclusie, dat weet uw commissie volgens mij ook goed. Zijn we dit jaar mee begonnen. We hebben een viertal speerpunten opgericht. En dit is één speerpunt daarvan en ik ben dan ook blij dat ik dit actieplan met concrete maatregelen, zoals het opzetten van het Bondgenotennetwerk, aan u mag presenteren. Direct ook even antwoord op de vraag: waarom is dit een collegebesluit en geen raadsbesluit? Dat is ook de wet, uitvoeringsplannen, actieplannen zijn altijd collegebesluiten. En uw commissie, uw raad, wanneer dat kaderstellende besluiten betreft, worden die altijd vastgesteld in de raad. Maar er is ook nog een tussenweg, want ik denk dat dit college zich zeer bewust is van uw grote ambities op dit hele belangrijke onderwerp en op deze hele belangrijke portefeuille, dat we dit wel actief ter bespreking hebben aangeboden. Hadden we dat bewustzijn minder gehad, dan was het ter

10

kennisname gegaan en had u het zelf moeten agenderen. Dat leek me niet juist. Het lijkt me juist heel goed om dit met zijn allen hier te kunnen bespreken. En ik ben ook blij voor de input die een aantal van uw commissieleden ook al vooraf met mij hebben gedeeld. Er zaten zeker hele duidelijke punten bij. En volgens mij, ik dacht dat GroenLinks hoorde ik het net zeggen, ook terug hebben zien komen in dit plan. Wat dat betreft is dat al geslaagd. Even kijken. Nog een vraag over de kolfruimte. Een hele terechte vraag. Had ik zelf ook, ook al heb ik er ook niets mee te maken, nog nooit bij de hand gehad. Maar deze vraag heb ik wel degelijk gesteld. Maar ik heb het meegenomen in het programma hybride werken, wat nu al wordt uitgevoerd. Dat wordt door onze interne organisatie gedaan vanuit HR. Dus wanneer we daarmee klaar zijn, dan zal ik uw commissieleden, degenen die er wel mee te maken hebben en degenen die nieuwsgierig zijn, daar allemaal even voor uitnodigen. De voorzitter: Heel goed. Dan zien we die komen. Dan gaan we naar een interruptie van mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: Ik wil graag daarbij nog aanvullen van dat er twee kolfruimtes zijn in ieder geval in het gemeentehuis. Eentje is dus letterlijk de schoonmaakhok. En de andere is een gedeelde ruimte, dat ook het gebedsruimte is. En die ruimte is ook hoog toe aan vervanging en vernieuwing.

Daar zitten de vochtplekken letterlijk op het plafond en de wanden. Zitten geen meubels of één gammel tafeltje in. En het is niet te doen om dat ook als respectabele gebedsruimte neer te zetten en aan te bieden. De voorzitter: Wethouder. Wethouder De Raadt: Voor wat betreft beide ruimtes, nogmaals ben ik het met u eens en heb ik ook al enkele maanden geleden opdracht gegeven om dit mee te nemen in het Programma hybride werken. Daar wordt hard aan gewerkt. Even kijken. En dan nog wat vragen. Laat ik dan inderdaad beginnen over de arbeidsdiscriminatie en dan vooral het woordje op de achtergrond. Ik hoorde ook dat daar gisteravond een opmerking over gemaakt is. Die komt hier nu weer terug. Laat ik een ander woord voorstellen. En dat is een faciliterende rol. Want dat is wat wij hebben als gemeente. We hebben geen wettelijke taak om ondernemers op te sporen. En we hebben al helemaal geen wettelijke taak wat dit betreft om naming en shaming te doen. En daarnaast zit er ook nog wel een morele component aan. Er is ook onderzoek uitgevoerd, niet door ons, maar door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, onder andere naar die expliciete effectiviteit van die naming en shaming. En die is er niet. Er is geen toegevoegde waarde daarin.

Ons voorstel is dan ook, wat wij bedoelen met die faciliterende rol, met ondernemers in gesprek gaan, om samen dit probleem het hoofd te bieden. En dat werkt veel beter. Samen werken we dan ook aan een positieve gedragsverbetering. Even kijken. Richting de Actiepartij. Het Actieplan MVOI verwacht ik binnen enkele weken, iets van anderhalve maand, komt dat richting uw commissie. Wat betreft de meldingsbereidheid, dat is een bestuurlijke wens van dit college en ook van uw commissie en raad, weet ik naar aanleiding van de motie die u hier ook op in heeft gediend. Daar zetten we ook vol op in. En nogmaals, binnen de beschikbare capaciteit die wij hebben voor dit onderwerp, maar daar zetten we zeker op in. En de volgorde waarin we dat voorgesteld … Dat kunt u ook terugvinden in de antwoorden op de technische vragen. En voor wat betreft het vragen naar een postcode. Dat is een voor mij technische vraag, maar ik ben bereid om het signaal door te geven aan BDK, dat dat drempelverhogend kan werken. De Tuladag, die vond ik zelf ook erg leuk. Goed dat u dat nog even noemde. Dan werd er ook nog gevraagd of we met een aantal landelijke partners nog gesprekken wilden voeren over manifesten die zij hebben geschreven. Voor dit actieplan, die hebben we juist opgesteld met onze lokale partners, vanuit het idee dat zij ook het beste weten wat hier speelt.

En ook Bureau Discriminatiezaken heeft hier bijvoorbeeld op geadviseerd. Voorzitter, volgens mij heb ik in ieder geval al een heel aantal vragen beantwoord en anders hoor ik het altijd graag.

11

De voorzitter: Ik denk dat we even een rondje doen in de tweede termijn en dan gaan we kijken. Als eerste mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Dank, voorzitter. Ik heb van de wethouder nog niet gehoord over aandacht voor gendergelijkheid en discriminatie op basis van ... Of in het volgende stuk maatregelen worden opgenomen? De voorzitter: Mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: We hebben best wel veel vragen gesteld, maar nog niet antwoord op gekregen. Maar om ze nu allemaal te herhalen qua tijd. De voorzitter: Het antwoord van de wethouder is het antwoord van de wethouder geweest. Als u nog een vraag beantwoord wilt krijgen, dan stel ik voor dat u hem toch nog een keer stelt. U mag ze ook nog even opzoeken, dan gaan we eerst even naar een andere spreker. Zullen we dat doen? Helemaal goed. Mevrouw Wegman. Mevrouw Wegman: Voorzitter, ik heb net een betoog gehouden over arbeidsdiscriminatie en er werd alleen gerefereerd naar namen en shamen. Maar ik noemde ook echt hele andere dingen, zoals inderdaad die mystery guest, convenant met bedrijven, et cetera. Daar zou ik wel een antwoord op willen, graag. De voorzitter: Mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Dank u wel. Ik vroeg behoorlijk concreet: hoe wordt de preventie van discriminatie concreet belegd bij Buurts? Zij zouden de sociale basis wat dat betreft moeten zijn. En ik hoor heel veel over discriminatie.nl en Bureau Discriminatiezaken.

Maar we hebben behoorlijk wat meer partners in onze stad, die behoorlijk goed werk doen en die nu echt wel moeten sappelen. En mijn vraag was of de wethouder wat meer zou kunnen uitleggen waarom die niet in dit plan zijn opgenomen. Daar heb ik nog geen antwoord op gehad. Net als de meldingsbereidheid onder de lhbtiqa+-gemeenschap die niet lijkt toegenomen, terwijl overige meldingen wel zijn toegenomen bij discriminatie.nl. Komt dat misschien omdat meldingen bij anderen, zoals bijvoorbeeld Roze in Blauw of de Ombudsmannen of diezelfde organisaties die ik net noemde of die dan niet bij discriminatie.nl terechtkomen? En er staan in het stuk informele ondersteuningsnetwerken zoals de specifieke gemeenschappen lotgenotencontact, de meer formele vormen van nazorg. En mijn vraag was of die structurele middelen gaan krijgen wat betreft deze wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw De Valk, zijn we zover? Nog niet? Mevrouw De Valk: We hadden een vraag gesteld in ieder geval over van over het plan van wat betreft de capaciteitsvraagstuk en het budgetteringsvraagstuk, wat ook is opgenomen in het plan zelf. Wat is de scherpte en de meetbare doelen ook echt in het plan? Wat zijn de prioriteiten? En waar wil ook de wethouder hier concreet echt verschil in maken? Daarnaast hadden we ook vragen gesteld over het Bondgenotennetwerk.

Zeker ook, omdat er ook diverse Haarlemse bondgenotennetwerken ook al bestaan, bijvoorbeeld bij de politie. En of dat het college kan bevestigen ook wat betreft de nazorg en het realiseren van een nazorglijst voor eind 2026 in plaats van 2027? De voorzitter: Mevrouw Özogul.

12

Mevrouw Özogul: Ik heb een vraag. Ik zie hier een aantal budgetten staan. Is dit wel voldoende voor hetgeen wat wij willen doen? Onder andere dialoogtafels en eventueel jaarlijkse campagne. En als tweede wil ik vragen, het is mooi dat we heel veel zelforganisaties hebben en daar moeten we trots op zijn. Maar er zijn ook groeperingen die geen zelforganisatie hebben. Hoe betrekken we die erbij? Hoe zorgen we ervoor dat ook zij aan tafel zijn en hier over kunnen spreken met elkaar? De voorzitter: Mevrouw Hamer. Ik ga met de gedachtegang van SP mee. Waar ik me zorgen over maak, is in dit geval waar zit die bekendheid van het discriminatiemeldpunt? Hoe ziet dat eruit na 2027, omdat er dan ook waarschijnlijk weer een wetsverandering aankomt? Dan wel, is dan dat budget, dus die cijfers, is dat dan inderdaad toereikend genoeg op al datgeen wat nu al gepasseerd is en benoemd is? Dank u wel. De voorzitter: Dank. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Heel kort. Jammer dat de wet is zoals die is. Ik denk dat de raad graag als volksvertegenwoordigers de handtekening eronder had gezet. En ik ga even terug ook naar mijn fractie, onder andere wat betreft de dialoogtafels, even afhankelijk van antwoorden van de wethouder, wat we daarmee gaan doen bij de raadsvergadering. De voorzitter: Wat ik wel wil constateren, is dat er een enorme hoeveelheid vragen zijn. Ik snap ook de diepgang hier heel erg van.

Ik ben heel erg benieuwd of de wethouder er een goed antwoord op kan formuleren. Maar mochten we meer informatie willen over individuele en specifieke projecten en hoe die doorgang vinden, dan kunnen we dat altijd in een technische vraag alsnog stelle. Zodat er op een goede en uitgebreide manier een goed en gedegen antwoord op kan komen. En we gaan naar de wethouder luisteren, om haar termijn in tweede termijn te gaan horen. Maar mocht de vraag daarna nog niet beantwoord zijn of mocht u meer informatie willen op dat punt waarover u de vraag stelt, stel hem dan nog eventjes technisch. Of kan ik misschien, dan kijk ik ook naar de wethouder, mochten we zo meteen iets nog niet behandeld hebben, kunnen we dan daar nog even onderling contact over hebben? Dat die vraag in ieder geval nog technisch beantwoord wordt. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Ik denk een terechte constatering. We hebben weleens eerder 100 questions gespeeld. Dit zijn 200 questions. Ik nodig uw commissie dan ook echt uit om technische vragen vooraf aan de commissie te stellen. En ook dit podium juist te gebruiken om met elkaar in debat te gaan over dit zeer belangrijk onderwerp. Desalniettemin zal ik de uiteenlopende waaier van vragen zo veel mogelijk nog even aflopen. De voorzitter: Wacht u heel even. Daarop een vraag van mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Excuses voorzitter, dat ik even onderbrak.

Ik vraag of er vanuit de wethouder structurele middelen beschikbaar gesteld gaan worden voor het tegengaan van discriminatie? Onder andere door de organisaties die er al zijn structureel te helpen, die in dit plan nog niet genoemd worden. Dat is geen technische vraag. Als ik dat technisch uitvraag met de lading die ik daar net bij gaf, dan krijg ik daarop het antwoord: dit is geen technische vraag. Dus ik zou toch als het kan, graag een antwoord willen. De voorzitter: Daar gingen we naar luisteren, maar ik merkte wel dat er een aantal vragen waren in de commissie die wel het kader hadden van een technische vraag en of er ergens budget voor is of dat de wethouder daarop wil reflecteren. Daar ben ik het met u eens, dat dat specifiek geen technische vraag is, maar om alle vragen af te gaan, gaan we niet doen. We gaan naar de wethouder.

13

Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Voor wat het budget betreft, dat staat volgens mij ook vrij helder in het stuk. Voor wat betreft deze actiepunten uit dit actieplan hebben we voldoende budget. Tegelijkertijd hoor ik uw commissie ook in de afgelopen periode echt wel heel ambitieus zijn op dit onderwerp. En ik zou dan ook zeggen: budgetverhoging voor wat betreft deze portefeuille en doorzetting van deze portefeuille, betrek dat straks, welke partijen dan ook die leiding mogen gaan nemen, maar bijvoorbeeld bij de coalitieonderhandelingen. Maar voor dit actieplan, zoals in het stuk ook staat, hebben we voldoende budget. Voor wat betreft Buurts. Buurts is een zeer belangrijke partner, inclusief ook alle andere partners die meedoen aan de opdracht in de wijk. En die hele opdracht is er dan ook op gericht dat mensen meedoen in de samenleving. En via Buurts gaat er dus ook al geld naar die verschillende zelforganisaties, die ook dit soort doelen hebben. Capaciteit heb ik volgens mij aangeraakt. Budget heb ik gemeld, heb ik het een en ander over gezegd. Meetbare doelen. In algemene zin is actiepunten die je formuleert die uitgaan van preventie heel lastig meetbaar. Je kan namelijk niet meten dat als je het niet had gedaan wat er dan was gebeurd.

Dus in algemeenheid bij dit soort onderwerpen, bij preventieve maatregelen, is de daadwerkelijke effectieve uitkomst heel moeilijk hard te maken. Betekent dat je het dan niet moet doen? Nee, dat denk ik niet. We zijn wel allemaal van mening dat preventie heel erg belangrijk is. Je kan het alleen niet altijd en al helemaal niet met terugwerkende kracht kwantificeren. Dat is nu eenmaal de realiteit waar we denk ik met zijn allen tegenaan lopen in het sociaal domein. En specifiek met betrekking tot dit soort zaken. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. En we zijn het eens met de wethouder van dat het moeilijk meetbaar is en te kwantificeren. Maar daarom dat ook wij als D66 juist willen voorstellen, misschien ook wel een inspanningsverplichting of bijvoorbeeld wel om het meetbaar te maken door bijvoorbeeld zo'n diversiteitspact af te sluiten, wat ook gemeente Haarlem als organisatie heeft afgesloten. Wethouder De Raadt: Het is voor mij niet helemaal duidelijk op welk diversiteitspact u nu exact doelt. Ik zeg ook niet dat er geen meetbare doelen zijn. Wat we bijvoorbeeld wel hebben gedaan en dat is denk ik met bijvoorbeeld het Regenboogbeleid heel erg duidelijk. We hadden twee Regenboogpartners. Ik zie uw armband, mijnheer Amand, heel mooi.

We zijn begonnen met twee Regenboogpartners, namelijk het COC en Bureau Discriminatiezaken. En we hebben het nu al uitgegroeid naar zo'n 30 partners. Dat zijn wel enkele meetbare doelen die je absoluut jezelf kan stellen, maar in zijn algemeenheid preventie helemaal achteraf is heel moeilijk te kwantificeren of niet. Over de lhbtiqa+, daar had ik ook een vraag over, waarom dat minder wordt genoemd in dit stuk. Dat komt dus ook, omdat dat een apart plan al is geweest. En ook al in uw commissie hebben we daar uitgebreid over gesproken. Nogmaals, de vier pijlers van deze portefeuille van D&I-portefeuille, dat is A, het Regenboogbeleid, toegankelijkheid, antidiscriminatiebeleid en gendergelijkheid. En ook daar werd een vraag over gesteld en ook dat volgt nog. Dat is laatste poot van het krukje wat samen de portefeuille D&I maakt, zo gezegd. Komt dus beide nog uw kant op. Prioriteiten, werd gevraagd van wat zijn dan onder andere de prioriteiten? Ik denk dat we ook echt wel een hele hoop actiepunten hebben geformuleerd. Als ik daar zelf een aantal van zou mogen uitkiezen, dan is dat het Bondgenotennetwerk. Dat heeft echt wel prioriteit. Dan kan je dus mensen ook serieus, weer een meubilair metafoor, maar een stoel aan de tafel geven, zodat ze ook kunnen meepraten en kunnen meedenken. Ik denk dat dat een hele belangrijke is. Meldingsbereidheid vergroten.

Dat is een hele belangrijke voor ons. Daar hebben we ook fors op ingezet. Ik heb al meerdere gesprekken gevoerd met onze Regenboogpartners onder andere. Dat is het Regenboogloket en de Dusty Foundation. Ik heb met Rita, dat is een Amsterdamse organisatie die echt op een hele eigen manier die meldingsbereidheid zodanig hebben vergroot dat het aantal meldingen ook is gegroeid. Inzetten op nazorg. Dat is een prioriteit van ons. En tegelijkertijd en dat is dan de vierde, ook omdat ik weet

14

dat het een prioriteit is van uw commissie, van uw raad, is stappen te zetten in het realiseren van een slavernijmonument. Dat zijn een beetje de vier prioriteiten, als u me daarnaar vraagt. Wat betreft die meldingsbereidheid, wil ik dan ook nog één ding zeggen. De voorzitter: Wethouder, dat mag zo. U heeft eerst een interruptie nogmaals van mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. En dank ook wethouder voor de prioriteit ook dat u geeft aan de nazorg. Hoor ik daarbij dan ook de toezegging van dat de realisatie van eind 2027 naar voren wordt gehaald om die nazorglijst ieder geval op orde te stellen? Want als mensen het dan gaan melden, dat ze dan in ieder geval goed wordt doorverwezen naar de geschikte partners. Wethouder De Raadt: Ik kan geen toezegging doen zonder extra middelen en zonder extra capaciteit. Nogmaals, er is een aantal keren naar gevraagd: is er genoeg capaciteit, is er genoeg budget? Ja, voor dit. Op het moment dat u zaken naar voren wil halen, nog meer prioriteit wil geven, nog meer inzet op wil laten plegen. Alles kan. Uw raad gaat over het geld, uw raad gaat over de verdeling van middelen. Maar dat hoort er dan wel bij. Ik kan niet iets toezeggen zonder dat ik de capaciteit of de middelen heb. Maar het is wel degelijk wat ons betreft een tweesporenbeleid.

Dus A, inzetten op nazorgversterking en tegelijkertijd inzetten op het vergroten van die meldingsbereidheid. En over dat vergroten van die meldingsbereidheid wil ik direct nog iets zeggen. En dat maakt ook, daarmee wil ik illustreren dat het dus ook heel erg lastig is om bepaalde preventieve maatregelen te kwantificeren en ook te meten of ze werken. Want op het moment dat het ons namelijk lukt om die meldingsbereidheid te vergroten, dan zullen het aantal meldingen toenemen. Betekent dat dan ook dat het aantal discriminerende voorvallen is toegenomen? Dat weten we niet. Daarmee wil ik maar zeggen hoe lastig het is om echt dit soort doelen meetbaar en kwantificeerbaar te maken. Bondgenotennetwerk was naar gevraagd. Een van onze prioriteiten. En tegelijkertijd is het niet hetzelfde als het Bondgenotennetwerk wat we al hebben. Nazorg heb ik gezegd. Zelforganisaties worden onder andere gefinancierd vanuit Buurts al. Budget heb ik ook genoemd. Gendergelijkheid volgt nog. Lhbtiqa+ is een eerder door uw raad geaccordeerd plan. De voorzitter: Laten we even naar een interruptie gaan van mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Voorzitter en dank wethouder. Dat werd wel benoemd.

Heel kort over gendergelijkheid, maar het is voor ons nog steeds niet duidelijk dat in het beleid die nog volgt, er specifieke maatregelen worden genomen om genderdiscriminatie voornamelijk van jonge meisjes en vrouwen tegen te gaan. Wethouder De Raadt: Deze portefeuille heeft vier doelstellingen, één ambtenaar. En we hebben er nu drie gedaan en de vierde die volgt nog. En in dat plan zullen dus ook maatregelen komen over gendergelijkheid. Ik denk dat we wat dat betreft ook helemaal dezelfde wens en dezelfde ambitie delen om discriminatie tegen te gaan op al die verschillende vlakken, want dat is allemaal even belangrijk. Laat ook daar geen misverstand over bestaan. Voorzitter, wat mij betreft heb ik de vragen beantwoord. De voorzitter: Uitstekend. Ik zie nog wel een vraag van de heer Trompetter. Daar gaan we nog naar luisteren. De heer Trompetter: Het is niet zozeer vraag, maar ik hoor een toezegging over een stuk wat kwam wat met de SROI te maken had, maar was het een andere term die daarvoor gebruikte werd, wat binnen een paar maanden zou komen.

15

Wethouder De Raadt: Dat is geen toezegging, maar die staat op de planning en dat is het MVOI, dat staat voor Maatschappelijk Verantwoord Opdracht geven en Inkopen. Ik ga daar nu geen datum aan koppelen, maar wel binnen enkele maanden. De voorzitter: Uit mijn hoofd, komt het stuk in de commissievergadering van mei terug. Hier hebben we het vrij uitgebreid over gehad. Omdat we het er vrij uitgebreid over gehad hebben, denk ik dat het goed is om even een korte break te doen van 13 minuten zo meteen. Maar ik moet eerst nog even met u twee punten met betrekking tot dit stuk afdoen. Namelijk, dit stuk doet twee toezeggingen af. De toezegging maatregelen tegen haat en geweld van lhbtiqa+-personen en een toezegging over de q+ aan het lhbti-beleid. Kunnen die twee toezeggingen met dit stuk afgedaan worden of is daar iemand op tegen? Als u daar op tegen bent, mag u even uw hand opsteken. Mevrouw Scholten, u bent tegen. Vertel, waarom? Mevrouw Scholten: Ik merk dat het nog zo weinig concreet wordt, dus ik wil hier heel even over nadenken graag. De voorzitter: Zullen we daar na de pauze even op terugkomen? Mevrouw Scholten: Graag. De voorzitter: Doen we dat. Ja, kan allemaal, zo flexibel zijn we. Heeft u even de pauze om erover na te denken. Zie ik u over 12 minuten terug. Dames en heren, wij gaan verder met onze commissie. We gaan als eerste en dan ... Hallo, ja.

Ik ga toch nog even wachten. Dank u. Ik ga naming en shaming doen. Mevrouw Moedt, de heer Slik, gaat u zitten. Dat werkt wel. Misschien dat we toch even op het vorige onderwerp terug moeten komen. Mevrouw Scholten, u had ik gevraagd … Althans, u gaf aan dat u nog even wilde twijfelen over die toezeggingen. Heeft de pauze u van uw twijfel afgeholpen? Mevrouw Scholten: Ontzettend, daarvoor hartelijk dank. Ik heb ook even overleg met enkele collega's. En wat betreft SP en GroenLinks, PvdA, D66 en Actiepartij is deze toezegging over de maatregelen tegen haat en geweld tegen lhbtiqa+-personen nog niet afgedaan. Tevens zijn wij voornemens of zijn we aan het nadenken over een motie vreemd. Dank u wel. De voorzitter: Gaat het hierover, een opmerking? Dan ga ik eerst even naar de wethouder, die graag hier een reactie op wil geven en dan kom ik bij uw punt terug. Wethouder. Wethouder De Raadt: Misschien nog heel even kort op die tweede toezegging in te gaan. Ik was zelf ook een beetje verbaasd dat hij hier op de agenda stond. Dit was een toezegging, namelijk ook gedaan door burgemeester Wienen. En dit onderwerp komt onder andere terug in het Integraal Veiligheidsplan dat eind 2026 de kant op komt van uw commissie. En dat gaat specifiek in op het verbeteren van de veiligheid. Dat wil ik u in ieder geval alvast meegeven. Dan gaan we het wel even peilen.