Document · PDF

02-11 inspreekbijdrage Mw Fluitsma mbt centrale brugbediening Haarlem (2)

commissie Beheer 11 februari 2021, gemeente HaarlemBij agendapunt: 19.55 uur Spreektijd voor belangstellenden (over niet op de agenda staande onderwerpen)5.833 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Zaandam, 13 januari 2021 Betreft: TBV

Overwegingen betreffende voorstel centrale brugbediening Haarlem Raadsvergadering 14 januari 2021

De ASV (Algemeene Schippers Vereeniging) dringt aan op een goede overweging van feiten en meningen alvorens men overgaat tot een besluit tot centrale brugbediening in Haarlem. Eenmaal deze weg ingeslagen blijkt er niet of nauwelijks een weg terug dus het is van groot belang dat men een weloverwogen besluit neemt waar men geen spijt van krijgt. De ongevallen en het oponthoud die het op afstand bedienen van bruggen en sluizen oplevert vragen om een nadere bestudering van dit fenomeen, aangezien de gevolgen groot zijn en het besluit van het invoeren ervan niet altijd op de juiste gronden genomen lijken te worden. In dit schrijven richten we ons eerst op de specifieke situatie in Haarlem en vervolgens op algemene feiten en cijfers wat bedienen op afstand betreft. Betreft het rapport in de bijlage waaruit zou blijken dat dit een goede weg zou zijn Veiligheid als argument Het rapport concludeert dat centrale bediening op afstand kansen biedt op een veilige bediening, sterker; in de conclusies lezen we zelfs dat de centrale bediening vanuit het oogpunt van veiligheid de voorkeur zou hebben. We zien geen onderbouwing van deze uitspraak. Wat de ervaringen en de cijfers betreft is dit een vreemde opmerking.

Er heeft in al de jaren van lokale bediening geen enkel ongeval plaatsgevonden, terwijl men echt niet ver hoeft te kijken (Zaandam; den Uijlbrug, Bernardbrug) om te zien hoe ontzettend fout het kan gaan met op afstand bedienen. Een dode, enkele zwaargewonden en een veroordeelde brugwachter (terwijl nota bene de Onderzoeksraad concludeerde dat hem wel een heel lastige taak opgedragen was, wie is hier nu verantwoordelijk?). Wij schippers kennen nog heel wat meer voorbeelden, van een weggevaren brug in Groningen (doordat die opeens dicht ging), stuurhutten die van het schip gemaaid zijn (spoorbrug), masten die gekraakt zijn van jachten etcetera. De meeste schippers hebben wel eens zo’n angstig moment meegemaakt. Vaak doordat men meerdere schermen moet bedienen, er slecht zicht is (bij mist, beslagen lens of een dode hoek) of gewoon afgeleid is. Het wordt helemaal vreemd als we lezen “het voldoen aan zichteisen is bij de lokale bediening niet altijd effectief te regelen”. Er is geen beter zicht, tenslotte, dan lokaal zicht. Zelfs als het zicht minder is (door bijvoorbeeld mist) kan men even buiten kijken bijvoorbeeld, en in geval van calamiteiten kun je ook nog iets horen, wat bijvoorbeeld op de brug in Zaandam misging. Hoe hard de mensen ook schreeuwden ze werden niet gehoord.

Bovendien is er in geval van camera’s natuurlijk veel meer kans op een dode hoek (zoals gebleken is) dan bij fysieke aanwezigheid.

"Overigens wil de ASV erop wijzen dat het opleggen van (ongefundeerde) nieuwbouweisen aan bestaande schepen (CCR) leidt tot koude sanering van dat segment schepen waar al een tekort aan is" http://www.algemeeneschippersvereeniging.nl * info@algemeeneschippersvereeniging.nl

Algemeene Schippers Vereeniging Zwartewaalstraat 37 * 3081 HV Rotterdam +31611887791 * +31610977114* +31652826731 info@algemeeneschippersvereeniging.nl

De bedienaars zullen “feeling” met het verkeer over water missen waarbij er niet goed geanticipeerd wordt op bepaalde situaties, bijvoorbeeld veel wind. Dat kan tot gevaarlijke situaties leiden waarbij het schip zelfs verwaaid raakt als het een leeg schip is, met alle mogelijke schade van dien. Ook het gevaar van Hacken is aanwezig met alle risico’s van dien. Vlottere doorstroming? Ook het argument van vlotte doorstroming lijkt een oneiglijk argument. De Prinsenbrug en de Buitenrustbrug zijn zeer drukke verkeersaders, net als de Langebrug. Bij bediening op afstand gaat altijd (zie de bijgevoegde rapporten) vanwege veiligheidsmarges de roodlichttijd voor het wegverkeer bij een opening omhoog. Het hele proces duurt (door de veiligheidswaarborgen) langer: een circa 33% langere ‘roodlichttijd’ voor het wegverkeer, wat juist bij de drukkere wegen nog op zal lopen.

Voor de binnenvaart worden ook extra veiligheidsmarges ingevoerd zodat ook de doorstroming daarvan meestal slechter is, vooral omdat de bedienaars “feeling” met het verkeer over water gaat missen en we merken dat men daardoor veel te vroeg een brug opent (en daarmee het verkeer op de weg te lang laat wachten) of veel te laat de brug draait zodat het schip volkomen stil komt te liggen (en bij wind zelfs verwaaid raakt als het een leeg schip is, mat alle mogelijke schade van dien) waarbij het opnieuw snelheid maken van het schip het totale proces langer zal laten duren. Op de Zuid-Willemsvaart maken we bijna dagelijks mee dat “de software het niet doet”, of er een scherm niet functioneert wat voor heel veel oponthoud zorgt. In dit geval voor de schippers, maar dat kan ook voor het wegverkeer gelden als men de brug niet meer durft te sluiten omdat men niet kan zien wat men doet. Het kostenplaatje Diverse onderzoeken wijzen uit dat lokaal bedienen de goedkoopste variant blijft. Men denkt vooral aan de bezuinigingen op het brugbedienend personeel maar daar tegenover staat een kostenpost van dure ICT-ers die, vooral bij calamiteiten, snel ingezet dienen te worden. Uit een deel MKBA voor afstandsbediening in Noord-Holland blijkt dat de businesscase niet uit kan: de investeringen zijn groter dan de besparingen op brugbediening

Algemene argumenten ter overdenking m.b.t. besluitvorming De ASV heeft een aantal feiten op een rijtje gezet wat betreft bedienen op afstand: Veiligheid • Gaat aantoonbaar achteruit. Zie de ongevallen in Zaanstad en dergelijke: samenvatting en conclusies onderzoek ongeval Zaanstad vindt u verderop Consequenties voor vervoer/ verkeer over water • Veel minder betrouwbaarheid van het goed functioneren •

Geen “meedenkende” brugwachter meer voor bijzondere omstandigheden

Algemeene Schippers Vereeniging Zwartewaalstraat 37 * 3081 HV Rotterdam +31611887791 * +31610977114* +31652826731 info@algemeeneschippersvereeniging.nl

•

Meer vertragingen

•

Onmogelijke planningen: door dit bedienen op afstand wordt er steeds vaker verwacht van een schipper dat hij uren van tevoren weet welke brug hij wil gebruiken. Dat is een onmogelijke opgave en leidt tot onnodig veel oponthoud

•

Doordat er meer veiligheidsmarges ingebouwd worden durft men niet meer de bruggen te draaien zoals men in het verleden deed, dus worden de marges van de doorvaarttijd vergroot.

•

Hogere (maatschappelijke) kostenpost door toename stremmingen op water bij ongevallen/ grote storingen (die steeds meer voorkomen)

•

Kans op gehackt te worden is aantoonbaar aanwezig, waarmee bijvoorbeeld in NoordHolland zo’n beetje de hele provincie platgelegd kan worden wat vervoer over water (en de weg?) betreft.

Consequenties voor wegverkeer • Het hele proces duurt (door de veiligheidswaarborgen) langer: een circa 33% langere ‘roodlichttijd’ voor het wegverkeer. •

Omdat de filezwaarte kwadratisch gaat neemt de vertraging met 80% toe

•

Meer vertragingen (ook door storingen die zich meer voordoen)

•

Hogere (maatschappelijke) kostenpost door toename stremmingen afsluitingen van wegen op water en/of de weg bij ongevallen/ grote storingen

Harde cijfers: Consequenties voor bedienaars • In Friesland zijn de arbeidskosten gedaald van 77.000 bedieningsuren naar 55.000 bedieningsuren, een “winst” van 22.000 bedieningsuren maar…..

•

In plaats van ‘goedkope’ sluiswachters heb je nu dure ict-ers nodig

•

Die 22.000 uur moet een half miljoen opleveren

•

Voor het Prinses Margrietkanaal (met die vele besparingen) is de besparing 300.000,-

•

7 bruggen op afstandsbediening levert een kostenpost op van ongeveer 4 miljoen euro (550.000,- per brug)

•

Met meer storingen en die verhelpen kost ook geld, bovendien betaalt “iemand” voor het oponthoud, dus maatschappelijk gezien is het wellicht helemaal niet goedkoper.

•

In Noord-Holland heeft men besloten brugwachters (op afstand) ook in te zetten als bewakers van parkeergarages en voor wegverkeersmanagementdoeleinden.

•

In Noord-Holland is dan ook een groot probleem ontstaan met niet goed functionerende bedienaars. "Overigens wil de ASV erop wijzen dat het opleggen van (ongefundeerde) nieuwbouweisen aan bestaande schepen (CCR) leidt tot koude sanering van dat segment schepen waar al een tekort aan is" http://www.algemeeneschippersvereeniging.nl * info@algemeeneschippersvereeniging.nl

Algemeene Schippers Vereeniging Zwartewaalstraat 37 * 3081 HV Rotterdam +31611887791 * +31610977114* +31652826731 info@algemeeneschippersvereeniging.nl

•

Ook andere provincies willen brugwachters voor andere doelen inzetten: “waarnemingen maken duidelijk dat 1 bedienaar in staat blijkt 12 tot 16 brugbedieningen te “leveren” in een uur tijd”

•

Openingstijd is door veiligheidsmaatregelen verlengd met 1,5 minuut.

•

Uit een deel MKBA voor afstandsbediening in Noord-Holland blijkt dat de businesscase niet uit kan: de investeringen zijn groter dan de besparingen op brugbediening (maar ze rekenen de blauwe golf mee als positieve baat en dat mag niet)

Conclusie: het lijkt allemaal een besparing maar er wordt dan wel bezuinigd op kwaliteit, kwantiteit van arbeidskosten voor bedienend personeel maar het levert veel hogere kosten op voor ict-ers en onderhoudspersoneel. Onderbouwing vraag om evaluatie van bedienen bruggen en sluizen op afstand De ASV dringt bij de landelijke politiek aan op een evaluatie van de (gevolgen) van het bedienen van bruggen en sluizen op afstand. De ongevallen en het oponthoud die het op afstand bedienen van bruggen en sluizen oplevert vragen om een nadere bestudering van dit fenomeen, aangezien de gevolgen groot zijn en het besluit van het invoeren ervan niet altijd op de juiste gronden genomen lijken te worden. Ongevallen: Er hebben inmiddels al heel wat ongevallen plaatsgevonden die veroorzaakt werden door het bedienen op afstand. Een (fiets)brug die weggevaren is in Groningen omdat de brug al dicht ging voor het schip erdoor was, jachten die hun mast verspeeld hebben omdat die over het hoofd gezien werd, een dodelijk ongeval in Zaanstad en twee zwaar gewonden, het zijn maar een paar voorbeelden. Schippers maken zo ook heel wat bijna-ongevallen mee veroorzaakt door deze werkwijze. Voorbeeld: Specifiek n.a.v.

het ongeval in Zaanstad waarbij twee personen zwaar gewond raakten en waarbij De onderzoeksraad voor de veiligheid een rapport heeft geschreven: Het is een gedegen onderzoek waar lessen uit te leren zijn, maar de ASV heeft ook wel een kanttekening bij sommige aannames gedaan door de onderzoeksraad. Conclusies onderzoeksraad voor de veiligheid betreffende ongeval Prins Bernhardbrug (Zaandam): • • • •

Men heeft op afstand bedienen ingevoerd bij een brug en een situatie die daar niet geschikt voor is, Men heeft de bedieners opgezadeld met een grote verantwoordelijkheid en te weinig middelen en training om 100% veilig de werkzaamheden uit te voeren. Men heeft kennelijk onvoldoende geleerd van het dodelijke ongeval op de den Uylbrug , en/of het geleerde niet toegepast op andere bruggen dan de den Uylbrug: Op 28 november 2018 was de Integrale Veiligheidsscan voor de Bernhardbrug nog niet uitgevoerd.

Algemeene Schippers Vereeniging Zwartewaalstraat 37 * 3081 HV Rotterdam +31611887791 * +31610977114* +31652826731 info@algemeeneschippersvereeniging.nl

Opmerkingen naar aanleiding van het rapport door de ASV: Daar schrikken we van •

•

• • •

•

Er is, anders dan voor Rijkswaterstaat, nog steeds geen bindend voorschrift of norm die voorziet in de minimale, verplichte eisen om goed en veilig met camera’s op afstand bruggen te kunnen bedienen. Er zijn geen vastgestelde landelijke kaderstellende normen voor het bedienen van op afstand bediende bruggen. Veel bruggen kunnen niet veilig op afstand bediend worden omdat het totaalbeeld ontbreekt. De gemeente heeft de lessen uit het ongeval op de Den Uylbrug en de eerste resultaten uit de pilot niet benut voor het structureel verbeteren van de veiligheid van de Bernhardbrug. Provincie Noord-Holland blijft inzetten op op afstand bedienen ondanks onze waarschuwingen. Schippers hebben nooit om bedienen op afstand gevraagd; nu lijkt in dit rapport toch de binnenvaart een soort Zwarte Piet te krijgen toegespeeld al zou de scheepvaart prioriteit krijgen boven anderen en vooral voor snelheid gaan. Het gevaar bestaat dat het op afstand bedienen uitgangspunt wordt (goedkoper) en de vaarweggebruikers zich daar maar aan moeten aanpassen: De binnenvaart zit niet te wachten op nog meer drempels voor de binnenvaart, veroorzaakt door bezuinigingen. In plaats van nog meer obstakels zou men ook anders kunnen kijken: Nu dreigen er nog meer veiligheidsmaatregelen te komen.

Maar de bruggen zouden hoger moeten zijn, de mensen en middelen die gebruikt worden kwalitatief voldoende, zodat de binnenvaart niet nog meer belemmerd wordt.

En wie is “de schuldige”? Weer de brugbedienaar? In het eerder rapport uit 2018 over het dodelijke ongeval op de den Uijlbrug de volgende conclusie werd getrokken “Door een eenzijdige focus op technische oplossingen werd veiligheid – waar de gemeente Zaanstad als brugbeheerder verantwoordelijk voor was – het probleem van de brugbedienaar. Dit betekende dat op het uitvoerende niveau de brugbedienaar te weinig handvatten geboden werden om risicovolle situaties te herkennen en goed te beoordelen. De beslissing of een brug veilig geopend kon worden, nam de bedienaar geheel op basis van eigen opgedane ervaring en inzichten. Hij moet zelf beoordelen of hij gezien zijn werkomstandigheden in staat is om een dergelijke beslissing te nemen.” Toch werd de bediener veroordeeld, niet degenen die verantwoordelijk waren voor het (op deze wijze) invoeren van het bedienen op afstand. Wie wil nog brugwachter worden? Wie wil dit werk in de toekomst nog doen? Ook dat is een belangrijke vraag. Als de brugbedienaar (tegenwoordig vaak slecht betaald) de kans loopt met zoveel taken tegelijkertijd opgezadeld te worden en tegelijkertijd kennelijk zo’n enorme verantwoordelijkheid heeft en risico loopt op vervolging Kortom: Het rapport is een gedegen rapport, met veel goede aanbevelingen en opmerkingen voor de beleidsmakers. Maar er schuilt een gevaar in.

Het lijkt erop alsof het bedienen op afstand niet ter discussie staat. Wel staat de rol van de scheepvaart ter discussie, die zou minder prioriteit moeten 5

Algemeene Schippers Vereeniging Zwartewaalstraat 37 * 3081 HV Rotterdam +31611887791 * +31610977114* +31652826731 info@algemeeneschippersvereeniging.nl

hebben. Dat zou kunnen leiden tot nog meer oponthoud. Wij stellen hiermee de trend van het bedienen op afstand aan de orde. Ik hoop u hiermee voldoende op de hoogte gesteld te hebben en wens de Raad veel wijsheid met het nemen van het besluit over dit onderwerp.

Met vriendelijke groet,

Namens bestuur en denktank van de ASV

Sunniva Fluitsma Woordvoerder ASV 0611887791 Gebruikte Informatie: 1) Friesland: Plan uitwerking afstandsbediening bruggen http://fryslan.gemeentedocumenten.nl/www.fryslan.frl/9120/ingekomen-stukken-week-392013/files/03.0%20GS%20-%20Planuitwerking%20Afstandsbediening%20bruggen.pdf 2) Eindrapport Noord-Holland binnenvaart https://www.panteia.nl/index.cfm/_api/render/file/?method=inline&fileID=3F879CC3-46BA4A03-9E104D90E7B423A9 3) Rapport: een maatschappelijke kosten- en batenanalyse van idiensten voor centrale bediening https://docplayer.nl/67899943-Mkba-icentrale-een-maatschappelijke-kostenbatenanalyse-van-idiensten-voor-centrale-bediening.html 4) Rapport: veiligheid van op afstand bediende bruggen: https://www.onderzoeksraad.nl/nl/page/12716/veiligheid-van-op-afstand-bediendebruggen-%E2%80%93-lessen-uit-het-ongeval

Als woordvoerder van de Algemeene Schippersvereeniging wil ik hierbij wat onderbelichte zaken aan de orde stellen en aannames ter discussie stellen. De schippers ervaren op afstand bedienen vaak niet als veilig en ook niet als vlot. Zo ben ik actief in overleg geweest betreffende de ongevallen die in Zaandam plaatsgevonden hebben. Daarbij werd de brugwachter als schuldige aangemerkt waar de vraag is in hoeverre die werkelijk verantwoordelijk was. Maar ook vervoer over de weg blijkt langer te moeten wachten bij gebruik van bedienen op afstand. Weet men dat wel? En weet men ook dat de "besparingen" dubbel en dwars uitgegeven worden aan ICT-ers? Daar zijn duidelijke voorbeelden van. DE ASV heeft niet voor niets aan de commissie I&W in de Kamer om een evaluatie gevraagd, ondersteund door de meerderheid van de politieke partijen.

Zie bijlage

Onderbouwing vraag om evaluatie van bedienen bruggen en sluizen op afstand Behorend bij: begrotingsvoorstellen binnenvaart 2019 De ASV dringt aan op een evaluatie van de (gevolgen) van het bedienen van bruggen en sluizen op afstand. De ongevallen en het oponthoud die het op afstand bedienen van bruggen en sluizen oplevert vragen om een nadere bestudering van dit fenomeen, aangezien de gevolgen groot zijn en het besluit van het invoeren ervan niet altijd op de juiste gronden genomen lijken te worden. Argumenten ter overdenking m.b.t. besluitvorming De ASV is ervan overtuigd dat er inmiddels genoeg ervaring is opgedaan met het op afstand bedienen van bruggen en sluizen om hier een evaluatie over te kunnen houden. Willen we dit? En willen we dit op deze manier? De ASV heeft een aantal feiten op een rijtje gezet wat betreft bedienen van sluizen op afstand: Veiligheid • Gaat aantoonbaar achteruit.

Zie de ongevallen in Zaanstad en dergelijke: samenvatting en conclusies onderzoek ongeval Zaanstad vindt u verderop Consequenties voor vervoer/ verkeer over water • Veel minder betrouwbaarheid van het goed functioneren • Geen “meedenkende” sluiswachter meer voor bijzondere omstandigheden • Meer vertragingen • Onmogelijke planningen: door dit bedienen op afstand wordt er steeds vaker verwacht van een schipper dat hij uren (soms zelfs 24 uur) van tevoren weet welke brug/sluis hij wil gebruiken. Dat is een onmogelijke opgave en leidt tot onnodig veel oponthoud • Doordat er meer veiligheidsmarges ingebouwd worden durft men niet meer te schutten zoals men in het verleden deed, dus worden de marges van de toegestane grootte van schepen aangepast. Ergo: bepaalde schepen zijn opeens “te groot” geworden om in sluizen te kunnen schutten waar ze dat al decennialang hebben gedaan: de binnenvaart wordt benadeeld. • Hogere (maatschappelijke) kostenpost door toename stremmingen op water bij ongevallen/ grote storingen (die steeds meer voorkomen) • Kans op gehackt te worden is aantoonbaar aanwezig, waarmee bijvoorbeeld in NoordHolland zo’n beetje de hele provincie platgelegd kan worden wat vervoer over water (en de weg?) betreft. Consequenties voor wegverkeer • Het hele proces duurt (door de veiligheidswaarborgen) langer: een circa 33% langere ‘roodlichttijd’ voor het wegverkeer.

• Omdat de filezwaarte kwadratisch gaat neemt de vertraging met 80% toe • Meer vertragingen (ook door storingen die zich meer voordoen) • Hogere (maatschappelijke) kostenpost door toename stremmingen afsluitingen van wegen op water en/of de weg bij ongevallen/ grote storingen "Overigens wil de ASV erop wijzen dat het opleggen van (ongefundeerde) nieuwbouweisen aan bestaande schepen (CCR) leidt tot koude sanering van dat segment schepen waar al een tekort aan is" http://www.algemeeneschippersvereeniging.nl * info@algemeeneschippersvereeniging.nl

Algemeene Schippers Vereeniging Zwartewaalstraat 37 * 3081 HV Rotterdam +31611887791 * +31610977114* +31652826731 info@algemeeneschippersvereeniging.nl

Harde cijfers: Consequenties voor bedienaars • In Friesland zijn de arbeidskosten gedaald van 77.000 bedieningsuren naar 55.000 bedieningsuren, een “winst” van 22.000 bedieningsuren maar….. • In plaats van ‘goedkope’ sluiswachters heb je nu dure ict-ers nodig • Die 22.000 uur moet een half miljoen opleveren • Voor het Prinses Margrietkanaal (met die vele besparingen) is de besparing 300.000,• 7 bruggen op afstandsbediening levert een kostenpost op van ongeveer 4 miljoen euro (550.000,- per brug) • Met meer storingen en die verhelpen kost ook geld, bovendien betaalt “iemand” voor het oponthoud, dus maatschappelijk gezien is het wellicht helemaal niet goedkoper. • In Noord-Holland heeft men besloten brugwachters (op afstand) ook in te zetten als bewakers van parkeergarages en voor wegverkeersmanagementdoeleinden. • In Noord-Holland is dan ook een groot probleem ontstaan dit jaar met niet goed functionerende bedienaars. • Ook andere provincies willen brugwachters voor andere doelen inzetten: “waarnemingen maken duidelijk dat 1 bedienaar in staat blijkt 12 tot 16 brugbedieningen te “leveren” in een uur tijd” • Openingstijd is door veiligheidsmaatregelen verlengd met 1,5 minuut.

• Uit een deel MKBA voor afstandsbediening in Noord-Holland blijkt dat de businesscase niet uit kan: de investeringen zijn groter dan de besparingen op brugbediening (maar ze rekenen de blauwe golf mee als positieve baat en dat mag niet) Conclusie: het lijkt allemaal een besparing maar er wordt dan wel bezuinigd op kwaliteit, kwantiteit van arbeidskosten voor bedienend personeel maar het levert veel hogere kosten op voor ict-ers en onderhoudspersoneel. Onderbouwing vraag om evaluatie van bedienen bruggen en sluizen op afstand De ASV dringt aan op een evaluatie van de (gevolgen) van het bedienen van bruggen en sluizen op afstand. De ongevallen en het oponthoud die het op afstand bedienen van bruggen en sluizen oplevert vragen om een nadere bestudering van dit fenomeen, aangezien de gevolgen groot zijn en het besluit van het invoeren ervan niet altijd op de juiste gronden genomen lijken te worden. Ongevallen: Er hebben inmiddels al heel wat ongevallen plaatsgevonden die veroorzaakt werden door het bedienen op afstand. Een (fiets)brug die weggevaren is in Groningen omdat de brug al dicht ging voor het schip erdoor was, jachten die hun mast verspeeld hebben omdat die over het hoofd gezien werd, een dodelijk ongeval in Zaanstad en twee zwaar gewonden, het zijn maar een paar voorbeelden. Schippers maken zo ook heel wat bijna-ongevallen mee veroorzaakt door deze werkwijze.

Voorbeeld: Specifiek n.a.v. het ongeval in Zaanstad waarbij twee personen zwaar gewond raakten en waarbij De onderzoeksraad voor de veiligheid een rapport heeft geschreven: Het is een gedegen onderzoek waar lessen uit te leren zijn, maar de ASV heeft ook wel een kanttekening bij sommige aannames gedaan door de onderzoeksraad. Conclusies onderzoeksraad voor de veiligheid betreffende ongeval Prins Bernhardbrug (Zaandam):

Algemeene Schippers Vereeniging Zwartewaalstraat 37 * 3081 HV Rotterdam +31611887791 * +31610977114* +31652826731 info@algemeeneschippersvereeniging.nl

• • • •

Kanttekening t.o.v. de Onderzoeksraad: Beperkt blikveld “Staande praktijk: scheepvaart eerst”*. Ook de onderzoeksraad heeft een beperkt blikveld. Men lijkt ook te denken dat de schepen vooral snel door willen varen voor hun eigen belang, niet meenemende dat voor alle gebruikers een snelle doorvaart (is kortere opening) het meest efficient is (en zeker bij lege schepen in geval van wind ook het meest veilig). Is men ten rade gegaan hierover bij binnenvaartorganisaties? Opmerkingen naar aanleiding van het rapport door de ASV: Daar schrikken we van • Er is, anders dan voor Rijkswaterstaat, nog steeds geen bindend voorschrift of norm die voorziet in de minimale, verplichte eisen om goed en veilig met camera’s op afstand bruggen te kunnen bedienen. • Er zijn geen vastgestelde landelijke kaderstellende normen voor het bedienen van op afstand bediende bruggen. Veel bruggen kunnen niet veilig op afstand bediend worden omdat het totaalbeeld ontbreekt. • De gemeente heeft de lessen uit het ongeval op de Den Uylbrug en de eerste resultaten uit de pilot niet benut voor het structureel verbeteren van de veiligheid van de Bernhardbrug. • Provincie Noord-Holland blijft inzetten op op afstand bedienen ondanks onze waarschuwingen.

• Schippers hebben nooit om bedienen op afstand gevraagd; nu lijkt in dit rapport toch de binnenvaart een soort Zwarte Piet te krijgen toegespeeld al zou de scheepvaart prioriteit krijgen boven anderen en vooral voor snelheid gaan. • Het gevaar bestaat dat het op afstand bedienen uitgangspunt wordt (goedkoper) en de vaarweggebruikers zich daar maar aan moeten aanpassen: De binnenvaart zit niet te wachten op nog meer drempels voor de binnenvaart, veroorzaakt door bezuinigingen. • In plaats van nog meer obstakels zou men ook anders kunnen kijken: Nu dreigen er nog meer veiligheidsmaatregelen te komen. Maar de bruggen zouden hoger moeten zijn, de mensen en middelen die gebruikt worden kwalitatief voldoende, zodat de binnenvaart niet nog meer belemmerd wordt. En wie is “de schuldige”? Weer de brugbedienaar? In het eerder rapport uit 2018 over het dodelijke ongeval op de den Uijlbrug de volgende conclusie werd getrokken “Door een eenzijdige focus op technische oplossingen werd veiligheid – waar de gemeente Zaanstad als brugbeheerder verantwoordelijk voor was – het probleem van de brugbedienaar. Dit betekende dat op het uitvoerende niveau de brugbedienaar te weinig handvatten geboden werden om risicovolle situaties te herkennen en goed te beoordelen. De beslissing of een brug veilig geopend kon worden, nam de bedienaar geheel op basis van eigen opgedane ervaring en inzichten.

Hij moet zelf beoordelen of hij gezien zijn werkomstandigheden in staat is om een dergelijke beslissing te nemen.” Toch werd de bediener veroordeeld, niet degenen die verantwoordelijk waren voor het (op deze wijze) invoeren van het bedienen op afstand.

Algemeene Schippers Vereeniging Zwartewaalstraat 37 * 3081 HV Rotterdam +31611887791 * +31610977114* +31652826731 info@algemeeneschippersvereeniging.nl

Wie wil nog brugwachter worden? Wie wil dit werk in de toekomst nog doen? Ook dat is een belangrijke vraag. Als de brugbedienaar (tegenwoordig vaak slecht betaald) de kans loopt met zoveel taken tegelijkertijd opgezadeld te worden en tegelijkertijd kennelijk zo’n enorme verantwoordelijkheid heeft en risico loopt op vervolging Kortom: Het rapport is een gedegen rapport, met veel goede aanbevelingen en opmerkingen voor de beleidsmakers. Maar er schuilt een gevaar in. Het lijkt erop alsof het bedienen op afstand niet ter discussie staat. Wel staat de rol van de scheepvaart ter discussie, die zou minder prioriteit moeten hebben. Dat zou kunnen leiden tot nog meer oponthoud. Wij stellen hiermee de trend van het bedienen op afstand aan de orde. Namens de ASV Sunniva Fluitsma

Gebruikte Informatie: 1) Friesland: Plan uitwerking afstandsbediening bruggen http://fryslan.gemeentedocumenten.nl/www.fryslan.frl/9120/ingekomen-stukken-week-392013/files/03.0%20GS%20-%20Planuitwerking%20Afstandsbediening%20bruggen.pdf 2) Eindrapport Noord-Holland binnenvaart https://www.panteia.nl/index.cfm/_api/render/file/?method=inline&fileID=3F879CC3-46BA4A03-9E104D90E7B423A9 3) Rapport: een maatschappelijke kosten- en batenanalyse van idiensten voor centrale bediening https://docplayer.nl/67899943-Mkba-icentrale-een-maatschappelijke-kostenbatenanalyse-van-idiensten-voor-centrale-bediening.html 4) Rapport: veiligheid van op afstand bediende bruggen: https://www.onderzoeksraad.nl/nl/page/12716/veiligheid-van-op-afstand-bediendebruggen-%E2%80%93-lessen-uit-het-ongeval

Raadsinformatiebrief

*ƒ* Gemeente Haarlem

Onderwerp

Reactie college op inspreekbijdrage Algemeene Schippersvereniging bij raadsvoorstel Optimalisatie bij de bediening van de beweegbare bruggen._____________________________________________________ | Datum college 26 januari 2021 Nummer 2021/41704___________

Portefeuillehouder

Wienen, J.____________

Programma/beleidsveld

5.3 Overige beheerstaken

Afdeling____________

BE___________________

Auteur

E.W.C. Bakker_________

Telefoonnummer

023-5114250

edwinbakker@haarlem.nl

Bestemd voor:

Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de Raad. Behoort bij onderwerp Optimalisatie van de bediening van de beweegbare bruggen (2020/565459) geagendeerd ter behandeling voor de raadsvergadering

28 januari 2021. Bijlagen

geen

De Algemeene Schippersvereniging (ASV) heeft een inspreekbijdrage ingestuurd bij de behandeling van het raadsvoorstel "Optimalisatie van de bediening van de beweegbare bruggen" in de commissie Beheer van 14 januari 2021. Tijdens de commissiebehandeling is het college verzocht hierop schriftelijk te reageren naar de fracties voor de behandeling van dit raadsvoorstel in de raadsvergadering van 28 januari 2021. Ook de ASV

krijgt deze reactie. In onderstaande reactie gaat het college in op de zorgen van de ASV en geeft het college informatie en argumenten waarom het raadsvoorstel juist te goede komt aan de scheepvaart door het Spaarne.

Het college van burgemeester en wethouders. de secretaris.

de burgemeester.

Kenmerk: 2021/41704

1/4

Inleiding De Algemeene Schippersvereniging (ASV) uit in haar inspreekbijdrage zorgen over het raadsvoorstel 'Optimalisatie van de bediening van de beweegbare bruggen'. De zorgen gaan met name over de serviceverlening aan de beroepsvaart, de veiligheid van de bedienwijze, de doorlooptijd van de brugbediening, de kosten en het aan het raadsvoorstel onderliggende onderzoek.

Hieronder reageert het college op deze punten op verzoek vanuit uw raadscommissie Beheer, bij de behandeling van de nota op 14 januari 2021. Raadsvoorstel samengevat Aanleiding voor het raadsvoorstel is een uitgevoerde risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) op het werk van de Havendienst. Hieruit is naar vormen gekomen dat er veiligheidsrisico's zijn bij de bediening van onze bruggen. Naast andere genomen maatregelen en maatregelen in uitvoering is geconcludeerd dat de belangrijkste structurele veiligheidsmaatregel is om de bruggen over het Noorder en Zuider Buiten Spaarne op afstand te gaan bedienen. Het raadsvoorstel komt erop neer om van de drie bruggen die nu met behulp van camerabeelden vanaf de naast gelegen brug op afstand worden bediend, zes bruggen te maken die bediend worden vanuit een centrale bedienpost met een gelijke werkwijze conform de veiligheidseisen.

Onze externe nautische deskundige adviseurs Antea Group en Intergo concluderen dat daarbij: de veiligheid wordt versterkt, de Havendienst meer doelmatig, efficiënt en effectief haar rol kan invullen en dat de toezicht en handhaving op het water toeneemt. De serviceverlening aan beroeps- en pleziervaart blijft minimaal gelijk. De doorstroom voor water- en landverkeer kan worden verbeterd. De in het raadsvoorstel opgenomen kosten beslaan een investering van € 1,6 miljoen. Deze investeringskosten zijn door de gemeenteraad in het investeringsplan reeds opgenomen.

Serviceniveau scheepvaart niet ter discussie In het voorstel aan de raad wordt het serviceniveau aan de scheepvaart niet ter discussie gesteld. Sterker nog, er is specifiek gekeken hoe de doorvaart door Haarlem het beste (efficiënt, veilig) kan plaatsvinden. Dit is een specifiek criterium geweest om de bedienvarianten te kunnen afwegen. Bij de bediening in Haarlem heeft de beroepsvaart altijd een hoge prioriteit. Uitgangspunt is dat het serviceniveau minimaal gelijk blijft. Doorlooptijd bediening Er worden nu drie bruggen op afstand bediend. Er zijn geen significante verschillen in de bedientijd met de andere bruggen vanuit het bedienproces. De verkeerssituatie, de aandrijving en vorm van de brug, en de aandrijving van de slagbomen bepalen in zeer hoge mate de tijd die nodig is voor het openen en sluiten van de bruggen. En die veranderen niet. Die staan los van de keuze voor lokaal of centraal bedienen.

Kenmerk: 2021/41704

2/4

Bij het bedienen van de bruggen moeten de bedienstappen en kijkstrategie ingericht zijn op de gestelde zichteisen. Juist deze aspecten brengen nu risico's op veiligheid met zich mee. Die veiligheidsrisico's worden gereduceerd met het centraal op afstand gaan bedienen van de bruggen. Of de bedientijd hierdoor iets langer of juist korter gaat duren is hooguit een secondespel. Dit blijkt ook uit ervaringen van andere waterbeheerders. De tijd die nodig is in het bedienproces wordt juist genomen voor een veilige bedienwijze.

Bij een centrale bediening geldt juist een voordeel voor het verkorten van de gemiddelde bedientijd. Nu worden drie bruggen op afstand bediend vanaf de naast gelegen brug. Wanneer nu de brugbedienaar twee bruggen tegelijk moet bedienen, dan zal de scheepvaart bij een van de bruggen moeten wachten. Het is immers niet veilig om twee bruggen tegelijk te bedienen. Bij een centrale bediening op afstand zijn er meer brugbedienaren aanwezig. En kunnen de bruggen verdeeld bediend worden. Dit verkort de gemiddelde wachttijden voor het scheepvaartverkeer. De ASV verwijst als voorbeeld naar de situatie bij de Provincie Noord-Holland. Zoals in onze raadsnota genoemd, had de provincie haar bediening uitbesteed aan een externe partij. En die leverde ondermaats. Daardoor ontstonden ook vertragingen. Dat staat dus los van lokaal of centraal bedienen. Wij blijven de bruggen gewoon bedienen met de brugbedienaren van de Havendienst, dus daarin treden geen problemen op zoals bij de provincie.

De inzet van ICT bij centrale bediening De ASV stelt in haar bijdrage: "Bedienaren, een besparing. ICT'ers nodig!" In Haarlem worden nu en straks de bruggen bediend door de brugbedienaren van onze Havendienst. Er komt geen ICT-er aan te pas.

Ook in de huidige situatie worden de bruggen technisch aangestuurd met gebruik van soft- en hardware. De bruggen worden al lang niet meer hand gedraaid. Nu zijn er voor de bruggen over Noorder en Zuider Buiten Spaarne drie verschillende bedieningssystemen. Naast dat dit een veiligheidsrisico met zich meebrengt omdat een bedienaar zich in het systeem kan vergissen, moet deze ICT-techniek driemaal individueel beheerd en onderhouden worden. Bij het overgaan naar een centrale bediening op afstand, dan geldt voor de bruggen over Noorder en Buiten Spaarne straks één bedienwijze ondersteund met één gelijksoortige ICT-techniek. Er is in die zin eerder sprake van afname van ICT, dan van meer ICT.

Kostenbesparing is niet het uitgangspunt geweest voor het raadsvoorstel. Wel blijkt dat door meer doelmatig, effectief en efficiënt te kunnen gaan werken, 1 fte capaciteit kan verschuiven van bediening naar toezicht en handhaving op het water. Hetgeen ook de scheepvaart ten goede komt.

Kenmerk: 2021/41704

3/4

De kosten voor ICT zijn voor het raadsvoorstel gebudgetteerd en in de genoemde investering opgenomen. Raadsvoorstel op basis van onderzoek, betrokkenheid van collega waterbeheerders en eigen team Havendienst De ASV stelt in haar bijdrage: "Evalueer bedienen op afstand, want dit lijkt niet ter discussie te staan."

Deze oproep van het ASV is een oproep richting de Rijksoverheid om hier op landelijk niveau met de vaarwegbeheerders naar te kijken. In Haarlem is door de nautische deskundige bureaus Antea Group en Intergo onderzoek uitgevoerd en advies uitgebracht, zonder een voorkeur vooraf. De aanpak is geweest om veel ervaring en evaluatie uit het land samen te brengen met de eigen ervaring van de Havendienst. Daarbij zijn partijen geïnterviewd die wel hebben gekozen voor bediening op afstand, niet hebben gekozen voor afstandsbediening, de OVV is geïnterviewd en de medewerkers van de Havendienst zijn geïnterviewd en hebben kunnen reageren op concepten van het adviesrapport. Kortom, met een open blik is de analyse gedaan. Daarna zijn er conclusies getrokken en is er advies uitgebracht. Het raadsvoorstel is daarna opgesteld en is in de ogen van het college genuanceerd, waarbij deels afstandsbediening en deels lokale bediening wordt voorgesteld. In het onderzoek is nadrukkelijk gekeken naar incidenten en kennisontwikkeling in het land. Zo blijkt het laatste incident in Zaanstad niet veroorzaakt omdat die brug op afstand is bediend.

De OVV concludeert in haar rapport hierover dat: "Het echtpaar was voorafgaand aan de daadwerkelijke brugopening anderhalve minuut duidelijk zichtbaar op de in de centrale bedieningspost gepresenteerde camerabeelden." "Er is een menselijke fout gemaakt." Bij de beoordeling van het aspect veiligheid is voor de adviesrapportage gebruik gemaakt van de zogenaamde "Human Factors toetsmethodiek veiligheid beweegbare objecten". Deze toets is door Intergo ontwikkeld in opdracht van platform 'Wegbeheerders ontmoeten Wegbeheerders en Water Ontmoet Water (WOW)', gebaseerd op advies van Onderzoeksraad Voor de Veiligheid (OVV). In opdracht van Platform WOW is Intergo op dit moment ook actief om te komen tot een landelijk kader voor het bedienen van beweegbare bruggen, wederom op advies van het OVV. Deze expertise van Intergo is ook verwerkt in hun advies aan de gemeente Haarlem bij het tot stand komen van het raadsvoorstel.

Kenmerk: 2021/41704

4/4

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12272225/1