01 Vaststellen masterplan ontwikkelzone Zuid-West

Raadsstuk

Onderwerp Vaststellen masterplan ontwikkelzone Zuid-West Nummer 2022/1603926 Portefeuillehouder Roduner, F.J. Programma/beleidsveld 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling Afdeling OMB/PG Auteur Glas, K.W.; Baas, J.; Huigen, G. Telefoonnummer 023-5113544 Email kglas@haarlem.nl De ontwikkelzone Zuid-West transformeert de komende jaren tot een volwaardige Kernboodschap nieuwe stadswijk in het Houtvaartkwartier; een aantrekkelijke wijk om te wonen en te werken. Circa 1.500 woningen worden toegevoegd in deze zone (exclusief Plaza West en de ontwikkeling van Stephensonstraat 38-46). Daarnaast is er circa 40.000 m² bvo gepland voor stedelijke functies en voorzieningen. Het aantal arbeidsplaatsen blijft vergelijkbaar met de huidige situatie, het type werkgelegenheid gaat veranderen. Om te komen tot de gewenste transformatie is eerst een ontwerp-masterplan opgesteld. Het masterplan heeft ter inzage gelegen van 5 december 2022 tot 22 januari 2023, waarbij belanghebbenden in de gelegenheid zijn gesteld om hun zienswijzen kenbaar te maken. Gedurende deze periode zijn veel zienswijzen ontvangen, die betrekking hadden op uiteenlopende thema's. Diverse belanghebbenden, waaronder bewoners, organisaties en ondernemers, deelden hun inzichten over verschillende aspecten van het plan, zoals bouwhoogtes, parkeren en groenvoorzieningen.

Na de inzageperiode heeft de gemeente alle reacties zorgvuldig geanalyseerd en geëvalueerd. De ontvangen input is vervolgens op een evenwichtige wijze verwerkt in het masterplan, met behoud van de oorspronkelijke visie. Dit langdurige proces omvatte regelmatige afstemming met belanghebbenden. Het masterplan is een verdere uitwerking van de ontwikkelvisie uit 2019. In het masterplan zijn verwerkt: de ontwikkelstrategie, een ruimtelijke vertaling (hoofdstructuur), een uitwerking van de mobiliteitsambities en Programma van Eisen van de Leefomgeving (PvEL) en de omgevingsvisie. Door dit Masterplan vast te stellen zijn de ruimtelijke kaders voor de uitwerking van de zone vastgelegd. Dit betekent dat een verkort proces kan worden doorlopen waarbij de definitiefase voor de verschillende deelprojecten reeds is doorlopen en dat direct kan worden overgegaan naar de ontwerpfase. Dit geldt

Kenmerk: 2022/1603926

1/16

echter niet voor het Noordelijk deel uit het Masterplan. Hiervoor is gesteld dat dit gebied nadere uitwerking behoeft. Voor dit deelgebied wordt dan ook een PvEL op gesteld. Het vaststellen van een masterplan is een bevoegdheid van de raad op grond van artikel 108 lid 1jo. artikel 147 Gemeentewet. Het college is belast met de voorbereiding van beslissingen van de raad. Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 29 augustus 2023

De commissie Ontwikkeling wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Ter inzage leggen ontwerp-masterplan ontwikkelzone Zuid-West (2022/1560020) in cie Ontwikkeling van 24 november 2022 - Informatienota ‘Toekenning impulsbijdrage versnelling woningbouw voor ontwikkelzone Zuidwest’ (2021/131691) in cie Ontwikkeling van 21 april 2021 - Collegebesluit aanvraag Besluit Impuls Versnelling Woningbouw’’ (2020/765792), in cie Ontwikkeling op 24 september 2020 - Raadsstuk ‘vaststellen Ontwikkelvisie Zuid-West (2019/434101) in raadsvergadering van 21 november 2019 - Collegebesluit ‘Concept Ontwikkelvisie Zuid-West ter inzage leggen’ (2018/826865) in de cie Ontwikkeling van 7 maart 2019 - Informatienota ‘Ontwikkelvisie Ontwikkelzone Zuid-West’ (2017/334563) in cie Ontwikkeling van 14 september 2017 1. het college stelt het voorstel aan de raad vast.

de secretaris,

Besluit Raad d.d. ……….

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Het masterplan Zuid-West gewijzigd vast te stellen.

de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2022/1603926

2/16

1. Inleiding Het bedrijventerrein Zuid-West is aangewezen als één van de zeven ontwikkelzones in de gemeente Haarlem. Dit bedrijventerrein transformeert de komende jaren naar een gemengd woon- en werkgebied. In deze ontwikkelzone is er ruimte voor circa 1.500 woningen. De helft van de woningen bestaat uit sociale huurwoningen, de overige woningen worden gerealiseerd in het laag middeldure segment (12,5%) en de vrije sector (hoog middelduur en duur) (37,5%). In het kader van de Woningbouwimpuls is op basis van dit woningbouwprogramma de bijdrage van het Rijk toegekend. Het aantal arbeidsplaatsen blijft ongeveer gelijk. Wel verandert het type werkgelegenheid. Zo wordt er horeca en detailhandel gerealiseerd maar ook ruimtes voor kantoren en maatschappelijke voorzieningen. Nadat de transformatie voltooid is kenmerkt de wijk zich door een breed palet aan verschillende woningen, goede voorzieningen en een aantrekkelijke openbare ruimte die de wijk laat ademen. Een wijk met minder (vracht)auto’s in het straatbeeld en betere verbindingen voor fietsers en voetgangers. De bestaande groenstructuur wordt versterkt, zodat er voldoende ruimte is voor alle bewoners om aangenaam te verblijven in de wijk. Knelpunten in het wegensysteem worden de komende jaren aangepakt, de verbinding met de stations wordt verbeterd en de bereikbaarheid per bus wordt geoptimaliseerd.

Oud en nieuw moeten op een vanzelfsprekende manier in elkaar overlopen. Het bestaande Houtvaartkwartier is grotendeels ontworpen volgens de principes van het tuindorp. De principes van het tuindorp zijn doorontwikkeld naar een eigentijdse tuinstad. Belangrijke ingrediënten hiervoor zijn: de binding met de natuur, plekken creëren om elkaar te ontmoeten, elkaar kennen, sociale samenhang, een groen karakter, een veilige en duurzame openbare ruimte in de traditie van het tuindorp met straten, pleinen, plantsoenen en parken. De volgende 4 principes bewerkstelligen dit: 1. Versterken groenblauw netwerk 2. Centrale as als verbindingsruimte 3. Plekken voor ontmoeting 4. Compact en gemengd bouwen Het masterplan is geen blauwdruk voor de zone maar schetst de kaders waarbinnen de ontwikkelingen straks plaats kunnen gaan vinden. In het masterplan wordt bijvoorbeeld aangegeven wat het totale woningbouwprogramma moet zijn en wat de woninggrootte minimaal is. Waar deze woningen straks in het bouwblok worden gerealiseerd is iets voor de uitwerking van de ontwikkeling in de stedenbouwkundig plannen. Hierin worden ook onderwerpen als duurzaamheid, parkeren en beeldkwaliteit, een plek gegeven.

Kenmerk: 2022/1603926

3/16

Daarnaast veranderen de marktomstandigheden regelmatig. Dit kan ervoor zorgen dat ontwikkelingen een andere uitwerking krijgen dan nu gedacht. Die ruimte is er in het masterplan, waarbij getoetst wordt of de effecten (zoals schaduwwerking en privacy) op de omgeving niet verslechteren. Procesverloop Tijdens het opstellen van het ontwerp-masterplan is een intensief participatietraject doorlopen in de vorm van: informatieavonden, buurtgesprekken, mobiliteitsgesprekken, flitspeilingen, een online informatiebijeenkomst, inloopmomenten, informatieroute en communicatie op en via de website. De reacties van omwonenden hebben al voor de ter inzage legging tot diverse aanpassingen geleid (zie participatieverslag bijlage 4.1). Vervolgens is het ontwerp masterplan ter inzage gelegd en hebben belanghebbenden de mogelijkheid gehad om een reactie op het masterplan te formuleren, Er zijn 369 officiële reacties inclusief de ingezonden brieven heeft dit geleid tot duizenden vragen. Ook is er een enquête door de wijkraad Houtvaartkwartier verspreid. De resultaten hiervan zijn gecommuniceerd met de gemeente en ook bijgevoegd als bijlage bij dit raadsstuk. De enquête is nadrukkelijk gehouden op initiatief van de wijkraad en maakt geen deel uit van de formele inspraak procedure.

Na afloop van de inzagetermijn heeft de gemeente Haarlem een zorgvuldige analyse van alle ontvangen zienswijzen uitgevoerd. Het doel was om een begrip te verkrijgen van de aangedragen standpunten en om gezamenlijke punten en specifieke zorgen in beeld te brengen. Deze evaluatie heeft geleid tot een gedetailleerd overzicht van de reacties en suggesties vanuit de diverse belanghebbenden waarop ook antwoord is gegeven in de nota van antwoord. Onder argumenten bij 4.2 is beschreven welke grote wijzigingen zijn doorgevoerd in het masterplan. Daaropvolgend heeft de gemeente Haarlem integraal onderzocht hoe de ingediende zienswijzen te integreren zijn in het masterplan. Uiteindelijk hebben de inspraakreacties geleid tot wijzigingen in het masterplan. In bijlage 2 is ook het masterplan bijgevoegd waarin zichtbaar is welke wijzigingen ten opzichte van het ontwerp masterplan zijn doorgevoerd. Het masterplan is nu gereed voor vaststelling. Moties Met het definitieve masterplan worden de volgende moties afgedaan: - Motie 19.03 - Groen en Water in Zuid-West (2019/961103), zie masterplan pagina 94, hoofdstuk 5.2.3 en 5.2.6. Het totaaloppervlak van water en groen verminderd niet. - Motie 19.10 - Sociale huurwoningen geen hekkensluiter (2021/0218920), zie masterplan pagina 101, hoofdstuk 5.4.1. De sociale woningbouw wordt per deelgebied gelijktijdig met de andere segmenten ontwikkelt.

Kenmerk: 2022/1603926

4/16

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. Het masterplan Zuid-West gewijzigd vast te stellen. 3. Beoogd resultaat Het masterplan geeft voor ontwikkelzone Zuid-West overkoepelende randvoorwaarden, eisen en wensen voor de gebouwen en de openbare ruimte om te komen tot een duurzaam en hoogwaardig woon-werkmilieu. 4. Argumenten 1. Het masterplan sluit aan op de programmabegroting en het coalitieakkoord Actie! 2022-2026. Het masterplan draagt bij aan programma 4 ‘Aantrekkelijke woon- en werkstad’ en programma 5 ‘Gezonde en duurzame stad’. Het masterplan biedt kaders voor herontwikkeling, die bijdragen aan een hoogwaardige stedelijke omgeving, aan een verbetering van de leefbaarheid en aan een verbetering van de woningvoorraad passend bij de ambities zoals deze geformuleerd zijn in het coalitieakkoord 2022-2026. Het masterplan is een uitwerking van de ontwikkelvisie Zuid-West en voldoet zoals aangegeven aan de moties 19.03 (groen en water) en 19.10 (sociale huurwoningen). Dit wordt op onderdelen nader toegelicht. 2. De ingebrachte zienswijzen en reacties zijn geïntegreerd in het masterplan De belangrijkste thema’s die in de zienswijzen terugkwamen waren: Bouwhoogtes, mobiliteit, parkeren, Groen en openbare ruimte, en voorzieningen en bedrijven.

In de verschillende documenten die als bijlage bij het masterplan zijn bijgevoegd beantwoorden we de vragen en stelt het college wijzigingen voor n.a.v. reacties op het ontwerp-Masterplan. Een aantal inspraakreacties geeft aanleiding tot het doorvoeren van wijzigingen in het masterplan. Daarnaast zijn ambtshalve wijzigingen aangebracht. Voor een samenvatting van de inspraakreacties en de ambtshalve aanpassingen wordt verwezen naar het masterplan met wijzigingen (bijlage 2). De in het wijzigingsoverzicht weergegeven motiveringen geven blijk van een goede afweging van de bij het besluit betrokken belangen. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het ontwerp-masterplan zijn de volgende: 1. Bouwhoogte De ten opzichte van de visie toegevoegde hoogteaccenten zijn stedenbouwkundig gewenst om op een aantal plekken de openbare ruimte uit te breiden. Ook voegt het meer ruimtelijke kwaliteit toe aan de zone. Er is via meerdere scenario’s gekeken waar aanpassingen mogelijk zijn zonder kwaliteit te verliezen. Het aantal hoogteaccenten is daarop teruggebracht van tien naar acht stuks. Ook zijn de

Kenmerk: 2022/1603926

5/16

hoogteaccenten op verschillende locaties verlaagd. Denk bijvoorbeeld aan de middelste toren aan de westzijde van de Grijpensteinweg en het meest noordelijke hoekaccent nabij Plaza-West. Om tot een zorgvuldige inpassing van de hoogteaccenten te komen wordt een extra toetsing verplicht gesteld. Voor een aantal hoogteaccenten is een bouwhoogte van 9 lagen toegestaan met een toevoeging (+3). Deze accenten mogen tot een bouwhoogte van 9 lagen worden gerealiseerd. De toevoeging betekent dat, onder de voorwaarde van een Hoogbouw effect Rapportage in combinatie met aanvullende eisen ten aanzien van onder anderen bezonning en privacy, de mogelijkheid wordt geboden tot maximaal 3 lagen extra te realiseren. De supervisor en de ARK worden nauw betrokken bij het toekennen van deze extra bouwmogelijkheid. Naar aanleiding van de ingebrachte zienswijzen en de wijzigingen in de bouwhoogtes in het masterplan is er een nieuwe bezonningsstudie uitgevoerd. Deze is bijgevoegd als bijlage 4.6. 2. Parkeren Voor de parkeernormen van de nieuwbouw wordt gerekend met de (nieuwe) nota parkeernormen. Vanwege de voorlopige voorziening op de uitvoering van de Nota uitwerking parkeerregulering en het mogelijk houden van een referendum daarop, wordt op dit moment voor de invoering van parkeerregulering aansluiting gezocht op de vastgestelde zonevisie en het “oude” beleid.

Parkeerregulering wordt ingevoerd binnen de grenzen van de ontwikkelzone (de nieuwbouw). Indien er als gevolg van de ontwikkelingen behoefte ontstaat aan de invoering van gereguleerd parkeren in de naastgelegen buurten dan kan invoering daarvan plaatshebben op basis van het “oude” beleid, middels het uitvoeren van een draagvlakonderzoek. In het geval dat de Nota uitvoering parkeerregulering op een later moment doorgang vindt dan wordt in de aanliggende buurten conform dit beleid gereguleerd parkeren ingevoerd. Deelmobiliteit wordt gestimuleerd om daarmee het autobezit terug te dringen en toch te kunnen voorzien in de automobiliteit, maar dan op een (ruimtelijk) efficiëntere manier. Door deelmobiliteit met elektrische voertuigen aan te bieden draagt het ook bij aan het verduurzamen van de mobiliteit. Binnen de zone/het masterplan wordt daarnaast gekeken naar (strategisch) dubbelgebruik. Dit kan mogelijk rond het bestaande winkelcentrum middengebied/Stephensonstraat en bij de nieuw aan te leggen parkeervoorzieningen rond het sportcomplex van Geel-Wit. Om de kwaliteit van de openbare ruimte zowel binnen de zone als in de aangrenzende wijken te kunnen verhogen (minder geparkeerde auto’s, meer ruimte voor groen) wordt nader onderzocht of parkeerhubs voor zowel nieuwe als voor de bewoners van de bestaande woningen haalbaar zijn. 3.

Noordelijk deel van de zone Vanwege de ingewikkelde eigendomssituaties, de complexiteit met betrekking tot de vele ambities en opgaven die in het noordelijk deel (tussen Pijlslaan en Westergracht) spelen heeft dit deel van de

Kenmerk: 2022/1603926

6/16

zone nog nadere uitwerking nodig. Dit gebied is in het definitieve masterplan als nader uit te werken gearceerd, dit gebied wordt als fase 2 bestempeld en zal verder uitgewerkt worden in de komende periode. De gemeente heeft voorwaarden aan dit gebied gesteld: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Het realiseren van drie volledige voetbalvelden voor Geel-Wit Inpassing van ecologische zone in combinatie met waterberging aan de spoorzijde. Extra verblijfsgroen aan de Van Oosten de Bruijnstraat Onderzoeken van mogelijke andere locaties voor een basisschool Gescheiden verkeerssystemen fietslaan en auto-ontsluiting Beter verbinden van Plaza West met de aangrenzende wijk en de nieuwbouw binnen de zone Het maken van 350 tot 400 woningen, een basisschool en 5.000m2 voorzieningen in dit gebied.

3. Het masterplan voldoet aan de ruimtelijke uitgangspunten van de ontwikkelvisie met aanpassingen vanwege nieuw beleid, gebiedsanalyses en participatie De ontwikkelvisie was de eerste aanzet tot het realiseren van een gemengd woonwerkgebied. Deze ambitie is nu nader onderzocht en uitgewerkt. Sinds het vaststellen van de ontwikkelvisie is nieuw beleid vastgesteld, waaronder de omgevingsvisie Haarlem 2045. Er zijn nadere gebiedsanalyses uitgevoerd en er heeft participatie met de omgeving plaatsgevonden. De nieuwe inzichten die daardoor naar voren zijn gekomen, zijn in het masterplan verwerkt. Het gaat hierbij op hoofdlijnen om de volgende aanpassingen:  Werkprogramma: In de Omgevingsvisie 2045 en de Economische visie Haarlem is vastgesteld dat de woonwerkbalans in Haarlem, ook als de stad gaat groeien, minimaal gelijk dient te blijven. Hiervoor wordt voor heel Haarlem gerekend met 0,43 baan per inwoner. Door de opgaven op het gebied van stikstof en mobiliteit blijkt het niet mogelijk om deze ambitie binnen het plangebied vast te houden. Het aantal arbeidsplaatsen dat gerealiseerd wordt, is vergelijkbaar met de huidige situatie, terwijl het aantal inwoners toeneemt. Om de woonwerkbalans stadsbreed in evenwicht te houden, moeten deze arbeidsplaatsen elders in de stad worden toegevoegd.

 Wateropgave: In de ontwikkelvisie was ruimte gereserveerd voor een stedelijke gracht door de Stephensonstraat. Door het mogelijk vrijkomen van NS gronden kan deze opgave langs het spoor worden gerealiseerd. Langs het spoor wordt het bestaande water verbreed. Hierdoor wordt het realiseren van water niet meer afhankelijk gemaakt van het verwerven van bedrijfspanden, de bestaande rooilijnen blijven in het gebied gehandhaafd (zoals ook vastgelegd in de Ontwikkelstrategie).  Hoogteaccenten. Er zijn meer hoogteaccenten in het masterplan opgenomen dan in de spelregelkaart in de Ontwikkelvisie. De voornaamste reden is dat hiermee speelruimte op straat wordt vrijgespeeld voor het toevoegen van meer groen. Daarnaast accentueren de hoogteaccenten de entrees van de wijk en de ontmoetingsplekken zoals het Einsteinplantsoen en Remiseplantsoen. Op een aantal plekken in het blok Grijpensteinweg-

Kenmerk: 2022/1603926

7/16





Oost zijn de bouwlagen toegenomen, maar worden de gebouwen wel verder van de huidige bebouwing aan de Leidsevaart gerealiseerd. Het instrument van de FSI (Floor – Space – Index, eenheid voor bebouwingsdichtheid) zoals opgenomen in de spelregelkaart van de Ontwikkelvisie wordt verlaten. Wel wordt het totale programma in de Ontwikkelzone vastgelegd en het aantal bouwlagen. De velden van Geel-Wit zijn in een andere opzet opgenomen dan in de Ontwikkelvisie: de velden zijn gedraaid waardoor ze een veel centralere plek innemen in de wijk en niet meer een scheiding vormen tussen de nieuwe en bestaande bebouwing.

4. Een hoogwaardige en duurzame openbare ruimte is het raamwerk voor het masterplan. De basis voor een goede samenhang tussen de bestaande woonbuurten en de nieuwe ontwikkelingen is een goede openbare ruimte. Deze is randvoorwaardelijk voor de ontwikkeling van een aantrekkelijke en leefbare woon- en werkomgeving. Het raamwerk wordt opgebouwd uit vier principes. Per principe is in het masterplan aangegeven hoe het bijdraagt aan de strategische keuzes uit de omgevingsvisie  Versterken groenblauw netwerk (Groenparagraaf): De waterstructuur wordt verbeterd door het verbreden van de bestaande watergangen ten behoeve opslag van regenwater. De Stephensonstraat, de Grijpensteinweg en de Van Oosten de Bruijnstraat straat krijgen een stevige bomenstructuur met nieuwe groene verblijfsplekken waardoor het groen dieper de wijk in getrokken wordt. Ook langs de Eysinkweg wordt groen toegevoegd als buffer tussen spoor en nieuwbouw. De groenstructuur verbindt zich met de bestaande pleintjes en plantsoenen van de omliggende woonbuurten waardoor een groen netwerk ontstaat. Oevers worden natuurvriendelijk ingericht en hiermee ingezet om de ecologisch potentie optimaal te benutten. In de huidige situatie concentreert het groen zich langs het spoor.

Door de realisatie van een groene fietslaan parallel aan het spoor en door consequent de dwarsstraatjes te vergroenen met straatbomen en struiken ontstaat een groenstructuur die zich laat lezen als een ladder. Bij het inrichten van het openbaar groen wordt rekening gehouden met het bieden van leefgebied voor beschermde stadsbewonende diersoorten. Bestaand groen blijft zoveel mogelijk behouden, wordt zichtbaarder, beter te gebruiken en beleefbaarder.  Centrale as als verbindingsruimte: Dwars door het gebied worden de Grijpensteinweg, de Einsteinstraat en Stephensonstraat, Resedastraat, Jasmijnstraat en Van Oosten de Bruijnstraat heringericht naar fietslanen. Tezamen vormen zij een aantrekkelijke fietsboulevard van zuid naar noord waarin fietser en voetganger voorrang hebben en de auto ‘ te gast’ is. De auto kan weliswaar nog steeds gebruik maken van de wegen maar de ruimte wordt beperkt. De route naar bestemmingen voor de auto, zoals parkeergarages en logistieke diensten, worden zo min mogelijk via de fietslaan ontsloten zodat deze autoluw wordt. Deze nieuwe langzaam verkeers-as verbindt optimaal de verschillende

Kenmerk: 2022/1603926

8/16

voorzieningenclusters in het gebied en de wijk, maar ook de verbinding met de dwarsstraten en de relatie tot het centrum van Haarlem en het station van Heemstede.  Plekken voor ontmoeting: Ontmoeten gaat gemakkelijker per fiets en te voet en op plekken waar mensen van nature samenkomen. De fietslanen rijgen de verschillende ontmoetingsplekken aan elkaar. Concentratie plekken die er nu reeds zijn worden verbonden of anders gepositioneerd waardoor ze tot wasdom kunnen komen.  Compact en gemengd bouwen De bouwvelden die omsloten worden door de openbare ruimte van het raamwerk worden getransformeerd van een bebouwing met enkel bedrijvigheid naar een compact gemengd stedelijk programma. Een mix van wonen, werken, winkels en voorzieningen met groen in de hoven en op de daken. De nieuwe architectuur activeert de openbare ruimte en is dienstbaar aan de kwaliteit van die openbare ruimte. Om functiemenging te realiseren wordt gewerkt met een verhoogde levendige plint. De verschillende functies worden geclusterd ter bevordering van de levendigheid en bereikbaarheid. Bij de inpassing van al die functies is de kwaliteit van de openbare ruimte leidend. Ingangen tot parkeergarages worden waar mogelijk aan de spoorzijde gesitueerd en niet langs de fietslanen. Bij het plaatsen van bebouwing wordt rekenschap gegeven van schaduwwerking op omliggende bebouwing.

Door de gemiddelde bouwhoogte te beperken op vijf lagen - waarbij er sprake is van een setback na de vierde laag - houdt de bebouwing een schaal die past bij Haarlem. Om deze schaal bebouwing te realiseren en aan de programmatische doelstellingen te voldoen, gaan we op acht plekken de hoogte in. De hoogte van deze accenten varieert tussen de 9 en 12 lagen. In het Van Leeuwenhoekpark maximaal 10 en 17 lagen. Door toepassing van hoogteaccenten kan op een aantal plekken de openbare ruimte worden uitgebreid. Er wordt ingezet op langzaam verkeer en verbeteren openbaar vervoer Om de zone en de stad bereikbaar en in beweging te houden wordt ingezet op andere vormen van mobiliteit. Het gaat om een pakket aan maatregelen waarbij de belangen van de voetganger, fiets en openbaar vervoer voorrang krijgen boven de auto.  Goede voorzieningen voor de voetganger en de fietser krijgen (ruimtelijk) voorrang zodat eenvoudig en vanzelfsprekend is veel verplaatsingen te voet of met de fiets te doen. Bij verdere uitwerking staan de fietsveiligheid en het comfort voor de fietser en de voetganger voorop. 

De gemeente zal zich inzetten om het aantal bussen dat het gebied aandoet (Leidsevaart) uit te breiden en een kwaliteitsimpuls te geven zoals HOV (Hoogwaardig Openbaar Vervoer). Daarbij is de gemeente afhankelijk van de provincie. De aansluiting met andere bus- en treinverbindingen worden op stadsniveau verder uitgebreid en geoptimaliseerd. Ook de verbindingen naar de

Kenmerk: 2022/1603926

9/16

bushalten en trein krijgen aandacht zodat dit minder een belemmering kan zijn om gebruik te maken van het OV. 

Om het autobezit terug te dringen wordt deelmobiliteit gestimuleerd door enerzijds eigen autobezit onaantrekkelijker te maken en deelmobiliteit toegankelijker. Mobility as a service (Maas) is daar een goed voorbeeld van.



Autogebruik blijft mogelijk, ook in deze ontwikkelzone, echter worden de alternatieven meer en beter belicht. Het gebied blijft toegankelijk voor de auto maar deze zal niet of minder voor de deur een plek kunnen vinden. Door parkeervoorzieningen uit het zicht, meer op afstand en geclusterd aan te bieden blijft autogebruik op een efficiënte manier mogelijk maar minder vanzelfsprekend.



Om de zone en omgeving groener en leefbaarder te maken, stikstofuitstoot te beperken, de mobiliteitstransitie verder te stimuleren en om parkeeroverlast in de omgeving te voorkomen worden scherpe vraag sturende parkeernormen gehanteerd. De scherpe vraaggestuurde parkeernormen zijn binnen de zone toegepast conform de vastgestelde nota parkeernormen (vastgesteld 30 maart 2023) (2022/1689260). Binnen de grenzen van de ontwikkelzone (de nieuwbouw) wordt parkeerregulering ingevoerd. In de aangrenzende buurten wordt, vooralsnog, geen parkeerregulering ingevoerd. Mocht de behoefte tot uitbreiding van parkeerregulering naar naastliggende buurten ontstaan zal op dat moment naar de mogelijkheden gekeken worden.



Het huidige parkeeraanbod in de openbare ruimte wordt sterk gereduceerd wanneer straten worden heringericht. Dit is mogelijk omdat de nieuwe ontwikkelingen hun parkeerbehoefte op eigen terrein moeten oplossen. Dit om de beoogde (gebruiks)kwaliteit te kunnen realiseren. Uitsluitend de parkeerbehoefte van de bestaande functies die blijven en die direct gelegen zijn aan of in de zone, worden opgenomen in de ontwikkeling van de zone.

5. Duurzaamheidparagraaf: het masterplan voorziet in kaders voor diverse duurzaamheidsthema’s In het masterplan is de ambitie vastgelegd om zowel de gebouwen als de openbare ruimte duurzaam te ontwikkelen door toekomstbestendig te ontwerpen op het gebied van o.a. energietransitie, klimaatadaptatie, materiaalkeuze, flexibel bouwen en mobiliteit. Duurzame en circulaire technieken voor energievoorziening moeten worden toegepast (gebruik, opwekking, transitie). Er worden diverse onderzoeken uitgevoerd met betrekking tot warmteoplossingen en energielevering (Trias Energetica). Ontwikkelaars worden uitgedaagd elkaar te inspireren op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie, energietransitie en milieuaspecten. Er worden randvoorwaarden, eisen en wensen gesteld aan de volgende thema’s met bijbehorende ambities:  Energie en warmte: energieverbruik zo veel mogelijk reduceren en de resterende vraag zo duurzaam mogelijk invullen. Het bevorderen van energieneutraal bouwen.  Klimaatadaptatie: Klimaatbestendig bouwen en inrichten van de openbare ruimte.

Kenmerk: 2022/1603926

10/16

 

Natuurinclusief bouwen: een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving voor mens en dier, waarbij de natuur een volwaardige plaats krijgt bij het ontwerpen van nieuwbouw. Circulariteit: Haarlem wil per 2040 van het gas af en per 2050 wil Haarlem circulair inkopen, daar zal ook in de Ontwikkelzone op worden ingezet.

6. De Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit heeft positief geadviseerd. De ARK heeft waardering voor het doordachte plan dat een treffende vertaling vormt van de Haarlemse karakteristieken naar de ontwikkelzone. Zij kan zich vinden in de voorkeursvariant voor de sportvelden die meer aansluit bij de omgeving maar vraagt zich nog af wat de relatie is met de ecologie in het binnenduingebied. De commissie benadrukt verder dat de nieuwe architectuur een eigentijdse interpretatie dient te zijn zonder de bestaande kwaliteiten over boord te gooien. Tot slot vraagt zij nog de aandacht voor de alzijdigheid van de blokken aan het spoor. De commissie vraagt voor de uitwerking van de beeldkwaliteitseisen per deelgebied alvast aandacht voor behoud van levendigheid van de plinten aan de kant van het spoor om achterkant situaties te voorkomen en de kleinere schaalniveaus, zoals inpassing trafo’s, installaties en groendaken en reclame. Bij de verdere uitwerking van de deelplannen zal het advies van de ARK worden meegenomen. 7. Het masterplan geeft richting aan de ruimtelijke kwaliteit binnen de zone Het masterplan geeft algemene principes voor ruimtelijke kwaliteit om de gewenste beeldkwaliteit voor de ontwikkelzone Zuid-West richting te geven voor zowel de bebouwde als de onbebouwde omgeving.

Bij de uitwerking van de deelplannen worden beeldkwaliteitsplannen opgesteld aan de hand van de algemene principes voor beeldkwaliteit uit het masterplan. 8. Participatie en communicatie Tijdens het opstellen van het ontwerp-masterplan is een intensief participatietraject doorlopen in de vorm van: informatieavonden, buurtgesprekken, mobiliteitsgesprekken, flitspeilingen, een online informatiebijeenkomst, inloopmomenten, informatieroute en communicatie op en via de website. De reacties van omwonenden hebben destijds ook tot diverse aanpassingen geleid (zie participatieverslag bijlage 4.1.) Vervolgens heeft is het Ontwerp-Masterplan vrijgegeven voor inspraak. In deze periode zijn er officieel 369 inspraakreacties ingediend. Dat het definitieve Masterplan lang op zich heeft laten wachten heeft niet alleen te maken met de hoeveelheid zienswijzen. De gemeente heeft in periode tussen de ter inzagelegging en de vaststelling van het Masterplan getracht alle belangen, zowel van bewoners als van grondeigenaren en initiatiefnemers als ook de belangen met betrekking tot de financiële haalbaarheid (aan de ontwikkeling is immers een WBI subsidie toegekend) in balans tegen elkaar af te wegen. Dit is niet alleen een complexe maar ook tijdsintensieve aangelegenheid geweest.

Kenmerk: 2022/1603926

11/16

De gemeente heeft een analyse van alle ontvangen zienswijzen uitgevoerd, zowel van de enquête als de zienswijzen die als brief zijn ontvangen. Het doel was om een begrip te verkrijgen van de aangedragen standpunten en om gezamenlijke punten en specifieke zorgen van de indieners te identificeren. Deze evaluatie heeft geleid tot een gedetailleerd overzicht van de reacties en suggesties vanuit de diverse belanghebbenden. Daaropvolgend heeft de gemeente de afgelopen periode bekeken waar de ingediende zienswijzen geïntegreerd kunnen worden in het masterplan. Hierbij lag de focus op een evenwichtige benadering waarin alle belangen op een constructieve wijze werden meegewogen. Het resultaat van deze inspanningen presenteren wij nu in de vorm van het aangepaste masterplan. Dit document weerspiegelt niet alleen de oorspronkelijke visie van de initiatiefnemers, maar omvat tevens de reflecties en ideeën uit de omgeving. Het proces van zienswijzen verwerken is integraal onderdeel geworden van het masterplan en is op een constructieve wijze verwerkt in het masterplan. De Wijkraad Houtvaartkwartier heeft een enquête afgenomen in de wijk. De vragenlijst en de resultaten van deze enquête zijn bijgevoegd als bijlage (zie bijlage 4.8 en 4.9) en maken formeel geen deel uit van de inspraak procedure.

9. Financiën Het masterplan is een voornamelijk kaderstellend en richtinggevend document. Daarom is het plan indicatief getoetst aan de businesscase zoals die onder andere ten grondslag ligt aan de WBIaanvraag. De uitgangspunten zoals vastgelegd met dit masterplan leiden op totaal niveau niet tot grote mutaties van het financieel resultaat van de businesscase en daarmee het publieke tekort. Richting vaststelling van het masterplan zal de businesscase worden geactualiseerd. De actuele marktomstandigheden worden daar ook in meegenomen. Het belangrijkste uitgangspunt is dat het programma voor de totale Ontwikkelzone gemaximaliseerd is tot het programma dat is opgenomen in de Business Case voor de WBI subsidie: ca 1.500 woningen en tussen de 30.000 en 48.000 m2 aan niet-wonen. Mocht het niet-wonen programma niet gerealiseerd worden dan kan dat programma omgezet worden naar extra woningen met een ondergrens van 30.000 m2 aan niet-wonen. Het totale bouwvolume neemt dan dus niet toe. Het geeft wel de flexibiliteit om bij gewijzigde marktomstandigheden voldoende opbrengsten te genereren. Dat geldt ook voor het verschuiven van bouwprogramma over de verschillende ontwikkelvelden heen. Het maximum is gegeven maar het is geen krimpfolie.

Dat maakt het mogelijk de aantallen woningen ook te realiseren als delen van het gebied nog niet in ontwikkeling kunnen worden genomen bijvoorbeeld omdat bedrijven niet kunnen of willen verhuizen. Ook de verschillende hoogteaccenten zorgen voor meer mogelijkheden de programmatische invulling te

Kenmerk: 2022/1603926

12/16

realiseren en tegelijkertijd wel voldoende (extra) groen te realiseren in die deelgebieden bij een sluitende business case. De ambitie om voor Geel-Wit drie volledige voetbalvelden te realiseren is afhankelijk van diverse verwervingen en brengt hoge kosten met zich mee. Omdat ook de toevoeging van een basisschool rond de Eysinkweg is voorzien en er meerdere andere factoren meespelen is het gebied ten noorden van de Pijlslaan als fase 2 bestempeld. Als gevolg van deze knip en de nadere uitwerking van deze fase is de verwachting dat de voorbereidingskosten in de planfase hoger worden dan aanvankelijk werd ingeschat. Zo zal er voor deze fase nog een Programma van Eissen voor de Leefomgeving (PvEL) moeten worden opgesteld en krijgen de gesprekken met de verschillende belanghebbenden en grondeigenaren een vervolg. 5. Risico’s en kanttekeningen Stikstof De aanwezigheid van het Natura 2000-gebied ten westen van de Randweg (het duingebied richting Zandvoort) heeft invloed op beoogde ontwikkelingen in de ontwikkelzone. Het stikstofonderzoek voor de hele ontwikkelzone laat zien dat, ondanks dat de nieuwbouw gasloos is, de stikstofdepositie die neerslaat op het naastgelegen Natura 2000 gebied toeneemt. Dit wordt met name door autoverkeer veroorzaakt: de uitstoot van benzine- en dieselmotoren.

Per deelontwikkeling zal wordt beoordeeld of de huidige stikstofuitstoot van het bedrijventerrein kan worden gesaldeerd met de toekomstige stikstofuitstoot. Huidige situatie bedrijven binnen de zone Uit gesprekken met zittende bedrijven is gebleken dat een deel van de ondernemers in het gebied wil blijven. Dit is, met de uitgangspunten vanuit het masterplan voor het werkprogramma, in veel gevallen niet mogelijk. De verhuurders of de ontwikkelende partijen hebben een sleutelrol in de ontwikkeling en dus de eventuele verplaatsing van bedrijven. Wanneer we binnen deze uitgangspunten mogelijkheden zien voor herhuisvesting binnen het gebied spant de gemeente zich in om dit mogelijk te maken. Mogelijk moet een bedrijf zich tijdelijk elders vestigen om uiteindelijk terug te keren in het plangebied Zuid-West. De gemeente spant zich in om ondernemers te begeleiden naar alternatieve bedrijfshuisvesting. Dit kan elders in het gebied zijn, op een andere plaats in de stad of een verhuizing in de regio. Wanneer we ondernemers tijdelijk in het gebied kunnen huisvesten, om bepaalde ontwikkelingen op gang te krijgen, gaan we het gesprek aan met eigenaren/ontwikkelaars. Door middel van deze bemiddeling kan de ondernemer mogelijk op een andere plek zijn bedrijf voortzetten en dragen we bij aan de doelen van het masterplan.

Sommige zittende bedrijven passen binnen de uitgangspunten werkprogramma van het masterplan wat betreft mobiliteit, duurzaamheid en economisch profiel. In sommige gevallen wordt gevraagd om ruimte voor kleinschalige opslag (<100m2) om de bedrijfsvoering voort te kunnen zetten in het

Kenmerk: 2022/1603926

13/16

plangebied. In overleg met ontwikkelaars, die de bedrijfsruimtes voor het werkprogramma vormgeven, wordt een dergelijke wens meegenomen in de uitwerking. Verkeersveiligheid Tijdens de inspraak is er veel aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid, zowel binnen als buiten de zone. Daarbij komt het verzoek om het verkeersveiliger maken van de Pijlslaan op de korte termijn, regelmatig terug. De mogelijke herinrichting van de Pijlslaan moet echter worden gezien als een zelfstandige opgave voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Immers ook in de huidige situatie (dus zonder de ontwikkeling van de zone) is de inrichting van de Pijlslaan onderwerp van zorg en aandacht. Het doorvoeren van maatregelen om de verkeersveiligheid op de Pijlslaan te verbeteren zijn vooralsnog niet in beleid en of programmering opgenomen en maken geen deel uit van het Masterplan.

6. Uitvoering

De ontwikkeling bevindt zich in de definitiefase van het Haarlems Ruimtelijk Planproces. 



Communicatie: o Het besluit tot vaststelling van het masterplan wordt bekend gemaakt in het gemeenteblad, een huis-aan-huisblad en via de gemeentelijke website. o De communicatie over de zone en de plannen wordt op een tweetal punten verbeterd. Hierbij gaat het om het verbeteren van de inzet van de projectpagina op de website van de gemeente en om verbeteringen in het beschikbaar maken van afbeeldingen, plattegronden en sfeerimpressies. De gemeente blijft daarnaast doorgaan met het versturen van nieuwsbrieven. Het plangebied wordt vervolgens ontwikkeld aan de hand van deelprojecten die een verkort planproces doorlopen. Door een masterplan vast te stellen zijn de ruimtelijke kaders voor de uitwerking van de zone vastgelegd. Dit betekent dat een verkort proces kan worden doorlopen waarbij de definitie fase voor de verschillende deelprojecten reeds is doorlopen en dat direct kan worden overgegaan naar de ontwerpfase. Dit geldt echter niet voor het Noordelijk deel (fase 2 ten noorden van de Pijlslaan) uit het Masterplan. Hiervoor is gesteld dat dit gebied nog nadere uitwerking behoeft. Voor dit deelgebied wordt dan ook een Programma van Eisen voor de

Kenmerk: 2022/1603926

14/16

Leefomgeving op gesteld, alvorens er een Stedenbouwkundig Ontwerp en een Omgevingsplan kan worden opgesteld.

Figuur 1 - Fasering in de zone

Fase

Product

Bevoegdheid

Planning

Definitiefase



Raad

Q4 2023

Ontwerpfase deelprojecten (fase 1, deel ten zuiden Pijlslaan) Schetsontwerp openbare ruimte Definitiefase (fase 2, deel ten noorden Pijlslaan)



Vaststellen masterplan Stedenbouwkundig Ontwerp(en) Omgevingsplan(nen)

BenW

Q1 2024

Schetsontwerp openbare ruimte Programma van Eisen voor de Leefomgeving

BenW

2024

BenW

2024

  

Raad

Kenmerk: 2022/1603926

15/16

7. Bijlagen Leeswijzer De meeste bijlagen (4.1. t/m 4.7) hebben al ter inzage gelegen met het ontwerp-Masterplan (2022) en kunnen door het langer durende proces van vaststellen soms wat gedateerd overkomen. De inhoudelijke impact uit die bijlagen is uiteraard meegenomen bij het opstellen van het definitieve Masterplan. Alleen bijlage 4.2 (het mobiliteitsplan) is op onderdelen geactualiseerd. Bijlagen 4.8 en 4.9 zijn nieuw en maken geen onderdeel uit van de inspraakprocedure. 1. 2. 3.

4.

Definitieve masterplan Ontwikkelzone Zuid-West Masterplan met wijzigingen zichtbaar Nota van antwoord Bijlage 3.1 – Vragenlijst enquête gemeente Haarlem Bijlage 3.2 – Resultaten enquête gemeente Haarlem Bijlagen masterplan: Bijlage 4.1 - Participatieverslag Bijlage 4.2 - Mobiliteitsplan Bijlage 4.3 - Waterberging herinrichting Veenpolder Bijlage 4.4 - Vergelijking spelregelkaart en masterplan Bijlage 4.5 - Voorzieningen ontwikkelzone Zuid-West Bijlage 4.6 - Bezonningsstudie Bijlage 4.7 - Soortenmanagementplan Haarlem Zuid-West Bijlage 4.8 - Online enquête wijkraad Houtvaartkwartier Bijlage 4.9 – Resultaten enquête wijkraad Houtvaartkwartier

Kenmerk: 2022/1603926

16/16