01 Instemmen met verkeersbesluit, ontheffingsregels en bijbehorende mandaatbesluiten in het kader van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens per 2025

Collegebesluit

Onderwerp Vaststellen verkeersbesluit, ontheffingsregels en bijbehorende mandaatbesluiten in het kader van de invoering van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens per 1 juni 2025 Nummer 2024/1621455 Portefeuillehouder Leeuwen, B. van Programma/beleidsveld 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving Afdeling BBOR Auteur Kors, A.M. Telefoonnummer 06 13 05 34 74 Email akors@haarlem.nl Kernboodschap Het college stelt het verkeersbesluit, de bijbehorende ontheffingsregels, mandaatbesluiten en aanwijzingsbesluit vast, ten behoeve van de invoering van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens. Dit verkeersbesluit is de verkeersmaatregel waarmee uitvoering gegeven wordt aan het besluit van de gemeenteraad om per 1 juni 2025 een nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens in te voeren. Het college besluit daarnaast om twee dienstverleningsovereenkomsten met gemeente Amsterdam aan te gaan voor de behandeling van de landelijke ontheffingsaanvragen. De invoering van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens zorgt voor minder CO2-uitstoot, een schonere lucht en minder verkeerslawaai. Daarom draagt de nul-emissiezone bij aan een gezondere leefomgeving in de stad en een beter klimaat.

Dit besluit draagt bij aan het behalen van de ambities uit het door Haarlem ondertekende Schone Lucht Akkoord en de Green Deal Zero-Emissie Stadslogistiek, met als doel om de stedelijke logistiek efficiënter en duurzamer te maken. Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten

Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Beheer. De gemeenteraad heeft eerder beslist over de invoering van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s. Met voorliggende besluiten van het college wordt uitvoering gegeven aan dit raadsbesluit. Ook de definitieve ontheffingsregels worden met dit collegebesluit vastgesteld. Op verzoek van de gemeenteraad zijn de concept-ontheffingsregels voor de nul-emissiezone eerder ter kennisname met de commissie Beheer gedeeld. Deze zijn op 19 september 2024 in de commissie Beheer besproken. Besluit invoeren nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens Haarlem per 1 juni 2025 (2024/145071) in de raadsvergadering van 29 februari 2024, Concept-ontheffingsregels nul-emissiezone (2024/836916) in de commissie Beheer van 19 september 2024.

Kenmerk: 2024/1621455

1/7

Besluit college d.d. 5 november 2024

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het Verkeersbesluit opheffen milieuzone en instellen nul-emissiezone Centraal Stedelijk Gebied van Haarlem vast te stellen, 2. De Beleidsregels ontheffingverlening nul-emissiezone voor bedrijfs- en vrachtauto’s Haarlem 2024 vast te stellen, 3. Het Mandaatbesluit gemeente Amsterdam ontheffingen nul-emissiezone gemeente Haarlem vast te stellen, 4. Het Mandaatbesluit Ontheffingen nul-emissiezone gemeente Haarlem vast te stellen, 5. De Dienstverleningsovereenkomst Centraal Loket 1.0 Zero-Emissiezone met de publiekrechtelijke rechtspersoon gemeente Amsterdam aan te gaan, 6. De Dienstverleningsovereenkomst zonder aanspraak op loon met de Directeur Dienstverlening van de gemeente Amsterdam aan te gaan, 7. Het Aanwijzingsbesluit heffings- en invorderingsambtenaar centraal loket leges ontheffing nul-emissiezone gemeente Haarlem 2024 vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding Op 29 februari 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de invoering van een nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens per 1 juni 2025. Om de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens in te kunnen voeren is een verkeersbesluit nodig. Dit verkeersbesluit, de ontheffingenregels en alle bijbehorende besluiten liggen nu ter besluitvorming voor bij het college. Het college is bevoegd om dit besluit te nemen. Dit besluit draagt bij aan het behalen van de ambities uit het door Haarlem ondertekende Schone Lucht Akkoord en de Green Deal Zero-Emissie Stadslogistiek. 2. Besluitpunten college 1. Het Verkeersbesluit opheffen milieuzone en instellen nul-emissiezone Centraal Stedelijk Gebied van Haarlem vast te stellen, 2. De Beleidsregels ontheffingverlening nul-emissiezone voor bedrijfs- en vrachtauto’s Haarlem 2024 vast te stellen, 3. Het Mandaatbesluit gemeente Amsterdam ontheffingen nul-emissiezone gemeente Haarlem vast te stellen,

Kenmerk: 2024/1621455

2/7

4. Het Mandaatbesluit Ontheffingen nul-emissiezone gemeente Haarlem vast te stellen, 5. De Dienstverleningsovereenkomst Centraal Loket 1.0 Zero-Emissiezone met de publiekrechtelijke rechtspersoon gemeente Amsterdam aan te gaan, 6. De Dienstverleningsovereenkomst zonder aanspraak op loon met de Directeur Dienstverlening van de gemeente Amsterdam aan te gaan, 7. Het Aanwijzingsbesluit heffings- en invorderingsambtenaar centraal loket leges ontheffing nul-emissiezone gemeente Haarlem 2024 vast te stellen. 3. Beoogd resultaat Met het verkeersbesluit wordt de verkeersmaatregel die nodig is voor het instellen van de nulemissiezone voor bestel- en vrachtwagens (zonering) geregeld. De invoering van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens zorgt voor schonere lucht voor elke inwoner van Haarlem, een gezondere stad om in te wonen en te leven, en een kleiner effect van de uitstoot van vracht- en bestelwagens op het klimaat. Dit besluit draagt bij aan het behalen van de ambities uit het door Haarlem ondertekende Schone Lucht Akkoord en de Green Deal Zero-Emissie Stadslogistiek. 4. Argumenten Het verkeersbesluit is nodig voor de invoering van de nul-emissiezone Om de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens in te kunnen voeren is een verkeersbesluit nodig. Met dit verkeersbesluit wordt de verkeersmaatregel ingesteld om de zone af te bakenen en te kunnen handhaven.

Het verkeersbesluit is bij dit besluit gevoegd als bijlage 1. Als bijlage zijn ook het effectenonderzoek toegevoegd en de nulmeting van het monitoringsonderzoek (bijlage 8 en 9). De verkeerspolitie is akkoord met het verkeersbesluit. Waarschuwingsperiode van 1 juni tot 1 oktober 2024 Landelijk is afgesproken dat alle gemeenten die een nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens invoeren een waarschuwingsperiode van vier maanden hanteren. Dat betekent dat alle voertuigeigenaren die niet voldoen aan de toegangseisen en niet in bezit zijn van een ontheffing een waarschuwingsbrief ontvangen. Met deze brief worden voertuigeigenaren gewaarschuwd dat er in Haarlem een nul-emissiezone geldt. Na die periode wordt er beboet. Ontheffingsregels en -verlening voor ondernemers Het is mogelijk ontheffingen te verlenen voor dit verkeersbesluit. Om het aanvragen van een ontheffing voor ondernemers zo makkelijk mogelijk te maken, zijn de ontheffingsregels voor de nulemissiezone in iedere gemeente zoveel mogelijk gelijk. De meeste ontheffingen zijn landelijk geldig, waardoor ondernemers die regionaal of nationaal werken maar één keer een ontheffingsaanvraag hoeven te doen. Ontheffingsaanvragen moeten worden ingediend bij een landelijk loket (met uitzondering van de ontheffing voor marktondernemers, omdat dit een specifieke ontheffing voor de

Kenmerk: 2024/1621455

3/7

gemeente Haarlem is). Met het nemen van dit verkeersbesluit en bijbehorende ontheffingsregels worden reeds verleende landelijk geldende ontheffingen ook geldig in de gemeente Haarlem. Op 19 september 2024 zijn de concept-ontheffingsregels in de commissie Beheer besproken. Met deze ontheffingsregels worden de volgende ontheffingen mogelijk; ontheffing in verband met de levertijd van een vervangend emissieloos voertuig; ontheffingen voor bijzondere voertuigen met een DET tot 13 jaar oud; ontheffing voor plug-in hybride vrachtauto; ontheffing voor voertuigen die niet emissieloos verkrijgbaar zijn; ontheffing voor particuliere bedrijfs- en vrachtauto’s ontheffing voor bedrijfs- en vrachtauto´s die vanwege een handicap zijn aangepast; dagontheffing voor bedrijfsauto´s; dagontheffing voor vrachtauto’s; ontheffing voor bedrijfs- of vrachtauto’s in verband met bedrijfseconomische omstandigheden; afwijkingsbevoegdheid; ontheffing nul-emissiezone marktondernemers.* *maakt geen onderdeel uit van het landelijke stelsel

In de commissievergadering van 19 september 2024 is gesproken over de werkinstructie voor aanvragen ontheffing bedrijfseconomische omstandigheden. De werkinstructie is niet openbaar, maar er wordt in principe op basis van twee elementen een advies richting de gemeente opgesteld: a) kan de aanvrager gebruik maken van de dagontheffingen, en b) kan de aanvrager met bepaalde documenten aantonen dat een deel van zijn omzet uit de (toekomstige) zone komt. De gemeente kan dit advies van het landelijk loket altijd naast zich neer leggen of gebruik maken van de hardheidsclausule. In de landelijke werkgroep is daarnaast aandacht gevraagd voor netcongestie. Een ontheffing in verband met netcongestie kan onder de afwijkingsbevoegdheid worden verleend. Naar verwachting zal deze in Haarlem niet veel verleend worden. Bestaande ontheffingen voor de milieuzone vracht worden per 1 juni 2025 tot einde geldigheidsduur automatisch omgezet in een ontheffing voor de nul-emissiezone. Mandateringen Het landelijk loket beslist over alle landelijk geldende ontheffingen. Dit doet zij namens alle deelnemende gemeenten. Alle landelijk geldende ontheffingen zijn dan ook geldig in alle aangesloten gemeenten met een nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens. In afwachting van de overname van het loket door de RDW, verzorgt gemeente Amsterdam de uitvoering van het landelijke ontheffingenloket.

Daarvoor dient het college de gemeente Amsterdam te mandateren om namens Haarlem de landelijk geldende ontheffingen te verlenen. Over de lokaal geldende ontheffingen (te weten: marktondernemers, economische omstandigheden en een ontheffing op basis van

Kenmerk: 2024/1621455

4/7

afwijkingsbevoegdheid) dient de gemeente Haarlem zelf te beslissen op de aanvraag. Een ontheffingsaanvraag op basis van economische omstandigheden wordt door het landelijk loket wel voorzien van een advies. Met dit besluit wordt de afdelingsmanager van de afdeling VTH gemandateerd om voor de lokaal geldende ontheffingen te verlenen. Een ontheffingsaanvraag op basis van de afwijkingsbevoegdheid wordt voor besluitvorming altijd voorgelegd aan het college, omdat dit een toets vraagt op basis van bijzondere omstandigheden. Dienstverleningsovereenkomst In de dienstverleningsovereenkomst staan afspraken over de diensten die de gemeente Amsterdam zal verlenen aan de gemeente Haarlem in het kader van de ontheffingverlening, en de voorwaarden waaronder de gemeente Haarlem deze diensten kan afnemen. Dit in het kader van het tot stand brengen en in stand houden van het landelijk ontheffingenloket (Centraal Loket 1.0), met als doel een uniforme en efficiënte afhandeling van ontheffingsaanvragen op grond van de ontheffingsregels. De verwerkersovereenkomst maakt onderdeel uit van deze dienstverleningsovereenkomst, waarin de afspraken over het verwerken van persoonsgegevens zijn vastgelegd. Aanwijzingsbesluit Bij het behandelen van ontheffingsaanvragen hoort het heffen van leges.

Daarom wordt met het aanwijzingsbesluit een heffings- en invorderingsambtenaar binnen de gemeente Amsterdam aangewezen om namens de gemeente Haarlem leges te heffen. 5. Risico’s en kanttekeningen Bezwaar- en beroepsprocedures Voorafgaand aan de bestuurlijke besluitvorming in februari 2024 heeft reeds een uitgebreide zienswijzeprocedure plaatsgevonden. Bovendien hebben er verschillende gesprekken plaatsgevonden met de buurgemeenten waarmee Haarlem samenwerkt in de GR Bereikbaarheid over de impact van de nul-emissiezone op de regio. Voor het verkeersbesluit wordt daarom de reguliere besluitvormingsprocedure gevolgd (niet de uitgebreide procedure). Dat betekent dat nadat het verkeersbesluit gepubliceerd is, er een bezwaarprocedure van zes weken gaat lopen. Daarna is beroep bij de rechter mogelijk. Ondanks zorgvuldige voorbereiding en consultatie, kan het zijn dat er bezwaar tegen het verkeersbesluit wordt aangetekend. Bovendien kan iemand een voorlopige voorziening bij de rechter aanvragen, waarmee (bij toewijzing van de voorlopige voorziening) de inwerkingtreding van de nulemissiezone wordt aangehouden. De kans daarop is echter klein. Omdat Haarlem de nul-emissiezone later invoert dan een aantal andere steden, profiteren wij van de kennis die in eerdere bezwaar- en beroepsprocedures is opgedaan.

Kenmerk: 2024/1621455

5/7

Leges Om de lokaal geldende ontheffingen (:ontheffing marktondernemers, economische omstandigheden en een ontheffing op basis van afwijkingsbevoegdheid) te kunnen verlenen dienen er leges vastgesteld te worden. De bevoegdheid voor het aanpassen van de legesverordening ligt bij de gemeenteraad. Het toevoegen van de leges voor de lokale ontheffingen van de nul-emissiezone wordt verwerkt in de legesverordening die bij jaarlijkse vaststelling van de belastingvoorstellen aan de gemeenteraad wordt voorgelegd in december 2024. De leges zullen voor alle drie de categorieën ontheffingen €250,- per aanvraag bedragen. De leges zijn kostendekkend. De leges voor alle landelijk geldende ontheffingen worden via het centraal loket geïnd. Deze leges zijn dan ook reeds door de gemeente Amsterdam vastgesteld. Landelijke ontwikkelingen Recent is er in de Tweede Kamer gesproken over eventuele uitstel van de invoering van nulemissiezone en/of een extra uitzondering voor ondernemers tot 2029. De invoering van een nulemissiezone is een gemeentelijke bevoegdheid. Het uitgangspunt van het college is om door te gaan met de invoering van de nul-emissiezone zoals eerder besloten. De ontwikkelingen en landelijke wetgeving worden nauwlettend gevolgd. Mocht dit tot nieuwe inzichten leiden dan wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd. 6.

Uitvoering Bekendmaking Na vaststelling zullen het verkeersbesluit, de mandaatbesluiten, de beleidsregels ontheffingen en het aanwijzingsbesluit bekendgemaakt worden in het elektronisch gemeenteblad op overheid.nl. De gegevens van de bekendmaking van het verkeersbesluit zullen ambtelijk worden toegevoegd aan de mandaatbesluiten en de dienstverleningsovereenkomsten voor de gemeente Amsterdam. Communicatie Na de bekendmaking van het verkeersbesluit ontvangen alle voertuigeigenaren van bestel- en vrachtwagens in Haarlem, Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal een brief met informatie over het verkeersbesluit en de ontheffingverlening. Daarnaast worden alle marktdeelnemers die vallen onder de Marktverordening en de particuliere markten (waar de ontheffing marktondernemers van op toepassing is) aangeschreven. Ook start na de publicatie van het verkeersbesluit een communicatiecampagne, waarmee belanghebbenden geïnformeerd worden over de aanstaande nulemissiezone voor bestel- en vrachtwagens. Hierbij wordt verwezen naar de mogelijkheden om over te stappen op schone mobiliteit. Ontheffingverlening Vanaf 1 januari 2025 is het mogelijk ontheffingen aan te vragen. Alle ontheffingen dienen

Kenmerk: 2024/1621455

6/7

aangevraagd te worden via de website van de RDW, met uitzondering van de ontheffing marktondernemers. Die zal te zijner tijd via de gemeentelijke website aan te vragen zijn. Start nul-emissiezone De nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens treedt in werking op 1 juni 2025. 7. Bijlagen 1. Verkeersbesluit opheffen milieuzone en instellen nul-emissiezone Centraal Stedelijk Gebied van Haarlem 2. Beleidsregels ontheffingverlening nul-emissiezone voor bedrijfs- en vrachtauto’s Haarlem 2024 3. Mandaatbesluit gemeente Amsterdam ontheffingen nul-emissiezone gemeente Haarlem, 4. Mandaatbesluit Ontheffingen nul-emissiezone gemeente Haarlem 5. Dienstverleningsovereenkomst Centraal Loket 1.0 Zero-Emissiezone (bijlage 5.1.), met de daarbij behorende verwerkersovereenkomst (bijlage 5.2.) 6. Dienstverleningsovereenkomst zonder aanspraak op loon 7. Aanwijzingsbesluit heffings- en invorderingsambtenaar centraal loket leges ontheffing nulemissiezone gemeente Haarlem 2024 8. Effectonderzoek nul-emissiezone Haarlem 9. Haarlem nulmeting monitoring effecten nul-emissiezone regionale verkeer

Kenmerk: 2024/1621455

7/7