01-22 Transcript commissie Samenleving 22 januari 2026

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 22 januari 2026 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, hartelijk welkom bij deze vergadering van de Commissie Samenleving. Volgens mij is dit de allereerste vergadering van dit jaar voor de Commissie Samenleving. Ik kan me voorstellen dat u nog even moet wennen, maar hartelijk welkom. Het gaat snel genoeg weer wennen, denk ik. Ik vervang vandaag de gebruikelijke voorzitter, want die zit ergens anders in het buitenland. En de gebruikelijke plaatsvervanger die is er ook niet. Dus vandaar dat ik er ben. Mijn naam Ziggy Klazes, voor degenen die mij niet kennen. Eens even kijken, hoor. We hebben een aantal onderwerpen vandaag, maar we gaan eerst even de formaliteiten doornemen. We hebben één bericht van verhindering en dat is van mevrouw Otten van Hart voor Haarlem.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: De agenda, kan die vastgesteld worden zoals die is gepubliceerd? Ja. Iedereen het ermee eens, mooi zo. Er zijn twee agenderingsverzoeken binnengekomen van OPH, inzake ter kennisnamestuk 3.1, collegereactie ongevraagd advies participatieraad pgb's ambulante hulpverlening. En 3.2, collegereactie op ongevraagd advies participatie raad Wmo-aanvragen en de uitvoering ervan. Zijn we het ermee eens dat die geagendeerd gaan worden? Mag ik handen zien? Dat is misschien het handigste. Volgens mij is dat gepubliceerd. Misschien wil OPH een toelichting geven, waarom dit geagendeerd moet worden? Mevrouw Jacobsz: Het ongevraagde advies van de participatieraad en de reactie daarop van het college, doet ons wel de wens uiten om het met de commissie te bespreken. En dat heb ik ook met dat andere agenderingsverzoek, om onze artikel 32-vragen, omdat er denken wij toch wel het een en ander op papier wat het college antwoordt, wat er door het ongevraagd advies is opgehaald. De voorzitter: U wilt wat extra verduidelijking van het college op de reactie van de participatieraad? Mevrouw Jacobsz: Ja, maar ik zou wel met de commissieleden zelf ook daar van gedachten willen uitwisselen, wat er leeft. De voorzitter: Met deze toelichting gaan we dit agenderen te ja dan nee? Nog handen. Ja hoor, ik zie een meerderheid.

Geldt dat ook voor het agenderingsverzoek van OPH, waar mevrouw Jacobsz het zojuist over had, ter kennisnamestuk 4.2 en dat zijn de artikel 32-vragen. Is daar ook een meerderheid voor om die te agenderen? Ja, prima. Dank u wel.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: We hebben een mededeling van wethouder Van Leeuwen, dus ik geef u graag het woord. Ga uw gang. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. Geachte leden van de commissie, ik ga jullie vanavond voorlezen uit het prentenboek van 2026, De kleine aap. Laat ik maar beginnen. De kleine aap, het is stil aan de rand van het grote woud. Het is nog heel vroeg in de ochtend. Zonder grappen en grollen, beste leden van de commissie, het zijn de Nationale Voorleesdagen van 21 januari nog tot 1 februari. Morgen ga ik bij een van

1

onze kinderopvanglocaties voorlezen. En ik wil jullie ook allemaal van harte aanbevelen, mocht je zelf geen kinderen hebben, maar misschien wel kleinkinderen, achterbuurkinderen, kinderen die naast je oma wonen. Voorlezen prikkelt de geest, is voor iedereen goed en kinderen komen daarmee ook in aanraking met taal. En ze kunnen ook hun fantasie gebruiken. Dus kijk of je ook in je eigen omgeving het voorlezen kan stimuleren. Dat wilde ik alleen even meedelen, voorzitter. De voorzitter: Prachtig, wethouder. Geheel conform uw … Het spijt me, wethouder, nu moet u het hele verhaal gaan voorlezen. Ga uw gang. Wilt u het eind verklappen, wethouder? Wethouder Van Leeuwen: Misschien krijgt de kleine aap wel een nieuw familielid. De voorzitter: Daar zult het mee moeten doen. Ik weet het bijna zeker. Goed, ik ben nog één dingetje vergeten te vragen. Zijn er nog mededelingen vanuit deze commissie? Wil iemand nog wat kwijt? Nee. 5.

Niet tijdig beantwoorde raadsvragen De voorzitter: Eens even kijken. Er is een aantal niet-tijdig beantwoorde raadsvragen. Dat gaat om de schriftelijke vragen artikel 32 van GroenLinks, PvdA inzake plotseling stopzetten van de zwemlessentregeling voor vrouwen. Die vragen zijn ingediend volgens mij op 2 december 2025. Ze worden beantwoord, maar dat wordt niet eerder dan 12 februari. Dan komen ze aan de orde in de Commissie Samenleving. Dit even ter informatie.

6.

Agenda komende vergadering(en), Bestuurlijke Agenda en overzicht moties en toezeggingen De voorzitter: Wat betreft de agenda voor de komende vergaderingen. In december hebben we u geïnformeerd dat we vanaf 1 januari voortaan werken met de bestuurlijke agenda en deze vervangt de raadsjaaragenda. De bestuurlijke agenda geeft een duidelijker en beter overzicht van de onderwerpen die richting college, commissies en raad worden voorbereid. Daarbij ziet u ook wat op korte termijn vaststaat en waar in de planning nog ruimte zit voor eventueel toe te voegen onderwerpen. In deze nieuwe werkwijze stemmen de commissievoorzitter en de commissiegriffier voortaan de bestuurlijke agenda af met de verantwoordelijke portefeuillehouders. Dit even ter informatie. Dat u een beetje weet hoe het achter de schermen werkt. Op het moment dat u extra stukken wilt agenderen, dat u weet wat ongeveer het ritme is van de agendering. Vanaf de volgende vergadering wordt bij dit agendapunt ook toegevoegd een was/ word overzicht. Dat geldt voor de agenda, neem ik aan? Ja, goed. In februari even ter kennisname, wordt er alleen vergaderd door deze commissie op 12 februari. De commissievergadering van 5 februari komt te vervallen. Dan kunt u iets leuks gaan doen.

7.

Transcript commissie d.d. 11 december 2025 De voorzitter: Transcript van 11 december, zijn daar nog opmerkingen over? Nee, dan kunnen we die vaststellen.

8.

Inventarisatie Speeltoestellen Speeltuinverenigingen De voorzitter: Dan beginnen wij met de reguliere vergadering. Het eerste onderwerp wat op de agenda staat, is onderwerp nummer 8, inventarisatie speeltoestellen speeltuinverenigingen. We moeten even kijken. Ik wil als eerste, neem me niet kwalijk mevrouw Lammertse. Ik wil als eerste het woord geven aan de fractie van

2

GroenLinks Haarlem, aan commissielid mevrouw Lammertse. Ga uw gang. U heeft het geagendeerd, dus u mag als eerste spreken. Ga uw gang. Mevrouw Lammertse: Dank u wel, voorzitter. Het heeft even geduurd, maar we hebben al nu toch na tweeëneenhalf jaar die inventarisatie binnen. En die laat zien wat we al dachten. Veel speeltuinverenigingen lukt het niet om genoeg inkomsten binnen te halen voor een sluitend financieel plan. Om dat op te lossen, moeten we wachten op nieuw speeltuinbeleid, dat ergens dit jaar zal komen. Fijn dat dat dat grondig aangepakt wordt. Goed dat alle betrokken partijen erbij zijn. Maar het gaat zo te lezen nog wel even duren. En in de tussentijd verwachten we dat de komende jaren 40 toestellen vervangen moeten worden, omdat ze niet meer veilig zijn. En het weghalen van zo'n onveilig toestel leren wij uit dit stuk, gaat tot 15.000 euro per toestel kosten. Als een vereniging dat niet kan betalen, dan kan het zijn dat zo'n onveilig toestel blijft staan. Mijn vraag aan de wethouder is simpel. Kunnen we als gemeente garanderen dat in elk geval totdat het nieuwe beleid er is een onveilig toestel weggehaald kan worden, ook als de vereniging daar zelf het geld niet voor heeft? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Lammertse. U heeft een interruptie. Ga uw gang. De heer Van der Vliet: Dank u wel, voorzitter. Ook de VVD deelt de zorgen van GroenLinks.

Wij onderschrijven het belang van speeltuinen, want wij vinden het belangrijk dat elk kind vrij en veilig kan spelen. Het is goed dat het speeltuinen beleid ook wordt vernieuwd, want er is werk aan de winkel. In de komende vijf jaar, zoals mevrouw Lammertse al zei, moeten er 40 toestellen vervangen worden, omdat ze niet meer voldoen aan de veiligheidseisen. Dat betekent ook dat deze toestellen ook niet meer kunnen gebruikt worden door spelende kinderen. Dat bleek na uitvraag van onze technische vraag hierover. Voorzitter, de VVD wil van de wethouder weten waarom het college niet eerder in gesprek is gegaan met deze speeltuinen over het vervangen van deze onveilige speeltoestellen? Immers, op initiatief van de VVD heeft de gemeenteraad ook een motie aangenomen om 1 miljoen euro extra beschikbaar te stellen en daarop heeft het college ook eerder op kunnen acteren. Dat is helaas niet gebeurd. En voor zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Vliet. Mevrouw Scholten, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Ik spreek hier ook namens de SP. Hoewel ze nog niet precies weet wat ik ga zeggen, denk ik. Wat ons betreft, het gaat helemaal goed hier, is dit echt achterstallig onderhoud en is het echt raadzaam om dit zo snel mogelijk op te pakken. En als daar wat extra's voor nodig is, dan denk ik dat wij daar vol achter kunnen gaan staan. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Daar kan de Partij voor de Dieren zich ook wel achter schalen. Hoewel de speeltuinverenigingen hebben primair de verantwoordelijkheid, maar als het niet lukt, dan moeten we als gemeente inspringen. Er moeten geen onveilige situaties ontstaan. En over het toekomstige beleid wil ik graag drie dingen meegeven. Als het toch ... Als het kan. We begrepen van mensen dat ze liever verspreid over de stad toegankelijke toestellen zien, in plaats van een concentratie op één plek. En we zouden ook, voorzitter, aan de wethouder willen vragen of hij zijn collega-wethouder dierenwelzijn kan betrekken, want er zijn speeltuinverenigingen die dieren huisvesten. En die voldoen niet aan het Kinderboerderijenbesluit, waarbij bepaalde garanties worden gegeven over dierenwelzijn. Dat zou toch fijn zijn, als we dan toch dieren houden, dat dat geborgd is? En een tweede punt. Ik krijg geluiden te horen dat er soms nog wel alcohol wordt gedronken en gerookt wordt op terreinen van speeltuinverenigingen. En misschien is dat ook goed om aan te

3

haken bij collega-wethouder De Raadt, die als het goed is al bezig is met het creëren van rookvrije sport- en beweegplekken in de openbare ruimte. Waarom ook niet daar, voor de speeltuinverenigingen die dat zelf nog niet hebben geregeld? Tot dusver. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Moedt. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Bastiaans. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. Wij sluiten ons helemaal aan bij GroenLinks, de vraag en ook de gevaarlijke situaties moeten voorkomen worden. Wat de PvdA nog opviel, is dat de vier buurtspeeltuinen, daar zijn nul inclusieve toestellen. En onder andere bij Floragaarde blijkt uit de inventarisatie dat alle zes de speeltoestellen binnen vijf jaar vervangen moeten worden en dat daar nul inclusief zijn. De vraag aan de wethouder is van als er toch vervanging gaat komen, om dan ook een inhaalslag te doen voor de inclusieve toestellen. En daarnaast ook nog een keertje de vraag om bij het schoolbestuur van De Parel aan te dringen op ook vervanging van de speeltoestellen op het schoolplein. Wij gaan er als gemeente niet over, dat is een schoolbestuur, maar het zijn ook inwoners. Alle kinderen moeten mee kunnen doen en ook op de schoolpleinen. Als u daar in gesprek bent met het schoolbestuur, misschien kunt u daar ook nog een keer aandacht voor vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bastiaans. Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Booms-Van der Meer: Dank u, voorzitter. Ik lees in het stuk dat het weghalen van een toestel minimaal 5.000 euro kost. En het terugplaatsen van een toestel minimaal 15.000 euro kost. Dat is 20.000 euro. Ik vraag me een beetje af hoe is dat dan de afgelopen jaren gegaan met al die speeltuinen en al die toestellen? Misschien kan de wethouder dat uitleggen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Booms-Van der Meer. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer El Aichi. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Dat er nieuw speeltuinbeleid in 2026 komt, is prima. Toch heb ik een aantal vragen aan het college. Welke mogelijkheden zijn er om speeltuinverenigingen op korte termijn financieel of praktisch te ondersteunen? En hoe we onveilige situaties kunnen voorkomen. En hoe kunnen wij voorkomen dat toestellen verdwijnen, zonder reële kans op vervanging? Voorzitter, extra budget is wat mij betreft verdedigbaar en noodzakelijk. Veilig spelen voor kinderen mag niet afhangen van de financiële draagkracht van een vrijwillige vereniging. Ik hoor graag van het college en van andere fracties hoe zij hierover denken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Valk is het. Ga uw gang. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. Speeltuinen zijn van grote meerwaarde voor kinderen, ouders en voor de sociale samenhang in de wijk.

D66 heeft veel waardering voor de inzet van de vele vrijwilligers die het mogelijk maken en hier primair verantwoordelijk voor zijn. Tegelijkertijd zien we dat de financiële positie van een speeltuinvereniging kwetsbaar kan zijn. En die financiële ruimte kan ook direct raken aan veiligheid. Wanneer speeltoestellen namelijk verouderd zijn en er minder middelen zijn voor onderhoud of tijdige vervanging, kunnen op termijn risico's ontstaan. En dat willen we vanzelfsprekend voorkomen, want kinderen moeten in Haarlem veilig kunnen spelen. Daarom horen we graag of en zo ja hoe het college deze financiën veiligheid en het toekomstig speeltuinbeleid in samenhang bekijkt? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Valk. Wie mag ik het woord geven? Is iedereen aan bod geweest die aan bod wilde komen? Dan geef ik nu het woord aan de wethouder. Ga uw gang.

4

Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. En commissie dank voor jullie betrokkenheid, want dit gaat jullie aan het hart dit gaat ons als college aan het hart en ook deze wethouder jeugd, onder andere en ook onderwijs. Daar kan ik dat ook wat over zeggen. Om te beginnen. Waarom duurt het lang? Omdat het ook best ingewikkeld is. Velen van jullie hebben het al gezegd. De ChristenUnie vroeg: hoe is het de afgelopen jaren gegaan? Daar kan ik wat over zeggen. Partij voor de Dieren zei ook nog: primair is de speeltuinvereniging zelf verantwoordelijk. En D66 zei het net ook, voorzitter, het gaat ook over gemeenschapszin, sociale samenhang en vrijwilligers die samen een gemeenschap voeren. De buurt leren kennen en elkaar ook leren kennen. En geen speeltuinvereniging in Haarlem is hetzelfde. Dat blijkt ook, heeft u kunnen zien in de inventarisatie. Van de verenigingen hebben ook een aantal niet op onze vragenlijst geantwoord. Maar ook over de financiële situatie, in totaal zes, vier zeggen: we hebben voldoende middelen en ook een plan. Twee zeggen: we hebben wel middelen, maar geen plan. Dat is ook nog wel een beetje zorgelijk. U ziet ook dat die ondersteuningsbehoefte echt anders is. En er zijn er inderdaad ook een aantal die zeggen … Die hebben geen geld. Ook als je kijkt naar het beheer van de speeltuinverenigingen.

Sommigen hebben jaar lidmaatschappen, sommigen hebben entreegeld, anderen hebben geen entreegeld. Ook hoe zij zichzelf kunnen bedruipen, is ook heel verschillend. Sommigen hebben een gebouw wat ze kunnen verhuren, anderen hebben geen gebouw, doet ook iets met de inkomstenbron. Dus we hebben heel veel verschillende speeltuinverenigingen. En vandaar dat het ook tijd kost om te kijken: hoe bieden we nu goed maatwerk? Dat waren heel veel woorden om te zeggen dat het dus inderdaad even duurt, maar dat ik ook heel blij ben dat het hier nu ligt. Er zijn heel wat vragen over het hier en … Eerst nog over de afgelopen jaren. Eén speeltuinvereniging die afgelopen jaar, ik denk tweeëneenhalf jaar geleden, een grote vernieuwing heeft ondergaan. Die zijn zelf op zoek gegaan naar fondsen. Die hebben een sponsorloop gedaan. Die hebben lokale ondernemers aangeschreven. Een lokaal hoveniersbedrijf en tegelbedrijf, die hebben ook kosteloos daar geholpen. En uiteindelijk hebben wij toen als gemeente volgens mij 15.000 en 28.000 euro bijgedragen, om het laatste stukje wat resteerde nog te doen. Dat is echt heel tof, want dan zie je echt een groep Haarlemmers die super betrokken is en die met elkaar daarvoor is gaan lopen en met de buurt en met ook Haarlemse ondernemers het waar heeft gemaakt. Waar we als gemeente dan het sluitstuk doen.

Dat is ook wel wat ik zelf heel mooi vind, want ook weer even de vergelijking. Ik ben wel wethouder scouting, geen wethouders sport, maar ik had het ook nog even besproken met wethouder De Raadt, die over sport gaat. Ook een turnvereniging koopt zelf de brug en de bok. En ook een waterscoutingvereniging koopt zelf de boten. Daarbij is ook weer van hoe doen we dit met elkaar en hoe organiseren we die verantwoordelijkheid precies? En dat is best een complexe vraag. Dus daarom duurt het even. Wat is er nu mogelijk? We zijn nog dit jaar en dat heeft u eerder met elkaar gezegd, worden al negen toestellen vervangen door inclusieve speeltoestellen. En dan wordt ook het oude toestel, als dat enigszins lukt en dat proberen we overal zo te doen, vervangen. Dat gaat dit jaar al gebeuren. En omdat we nu geen beleid hebben, is het soms ook even kijken waar we als gemeente een potje hebben. Ik kan ook bekendmaken, want dat weet de speeltuin Floragaarde ook. Floragaarde is een speeltuin, die heeft ook echt een vernieuwing nodig. Die hebben een aanvraag gedaan via onze organisatie voor de middelen maatschappelijk initiatief. Daar hebben wij vorige week dinsdag positief over besloten. Dus die krijgen vanuit dat nu 5.000 euro om het begin van de vernieuwing in gang te zetten. Maar ook de basketbalvelden die daar zijn, die worden weer vanuit sport bekostigd.

Zolang we geen overkoepelend beleid hebben hier en ook nog niet het budget in het investeringsplan hebben staan of in het exploitatieplan, proberen we het zo met elkaar goed te doen. En ik ben ook al heel blij dat we die 5.000 euro vorige week toe hebben kunnen kennen, dat we daar aan de slag kunnen bij Floragaarde. Er zijn heel veel vragen over de toekomst. Wat ik denk wat heel belangrijk is en dat weet u allemaal, 18 maart is volgens mij een hele belangrijke dag. Dan mag heel Haarlem naar de stembus. En zoals gebruikelijk gaan daarna partijen met elkaar kijken, hoe gaan wij de komende jaren exploitatiemiddelen … Want elk jaar onderhoud plegen, is exploitatiemiddelen en investeringsmiddelen. Hoe gaan we die prioriteren en waar maken we geld voor vrij? Ik zorg in ieder geval als wethouder dat daar op tafel

5

een lijstje ligt, zodat we niet als mosterd na de maaltijd ergens na de coalitieonderhandelingen met een wensenlijst komen. Want dat kost geld, wat nu niet in uw investeringsprogramma staat. Wat u als raad ook niet heeft toegekend en wat ook niet in de exploitatie staat. Dat even ook naar de toekomst toe. Ja, er moet beleid komen. Dat komt in de loop van het jaar, maar in ieder geval de grove inschatting hoe dat de komende jaren eruit moet gaan zien qua investeringen en ook qua exploitatie, dat zal op tafel komen op weg naar de verkiezingen. Zodat een nieuwe coalitie daar hopelijk wijze beslissingen over kan nemen, om daar geld aan toe te kennen. Want het zit nu niet in de begroting. Dat daarover. Normaal hadden we dat in de Kadernota gedaan. Die komt dit jaar niet. Dat wordt een Kaderbrief, omdat er dus verkiezingen zijn. Vandaar dat het daar op tafel komt te liggen. Hoe doen we dat nu bij onveiligheid? Het is niet zo dat al die 40 toestellen nu per direct onveilig zijn. Er zitten daar onveilige bij en verouderd. Als het onveilig is, dan het moet afgezet worden. Verschillende van u zeiden het al: dat ligt primair ook weer bij de speeltuinvereniging. Maar alsnog kijken wij daar op mee en ondersteunen wij ook waar dat kan en waar nodig. Daar doen we ons best voor. Even denken.

Wat moet ik daar nog meer over zeggen? Ze staan niet gelijk op instorten, maar ze worden wel in de gaten gehouden, zowel door de speeltuinvereniging, als ook door ons. Dan zijn er nog een aantal aanpalende vragen. Die inclusieve toestellen verspreiden. Dat heb ik al gezegd. Daarvan is ook het beeld dat we die dat niet gaan concentreren op twee speeltuinverenigingen, maar dat die overal beschikbaar zijn, omdat je dat thuis nabij ook wilt spelen, het liefst op loopafstand. Er zijn opmerking gemaakt, voorzitter, door de Partij voor de Dieren over dierenwelzijnsbeleid en dieren. Dat zal ik meenemen bij het opstellen van beleid. Er werd ook iets gezegd over alcohol en roken. Dat is ook een discussie die u met wethouder De Raadt heeft over sportkantines en gezonde voeding en ook met scholen over schoolkantines. Daarbij zullen we ons licht op laten schijnen in het beleid dat we aan u voor gaan stellen. Voorzitter, PvdA vraagt: vraag nog een keertje aan de schoolbesturen of zij ook hun best kunnen doen? Het is vandaag donderdag. Dat heeft u op de besluitenlijst van het college kunnen zien of staat die er volgende week op? Wat erg. We gaan binnenkort de subsidie voor vergroenen schoolpleinen van 5 ton euro voor dit jaar. Die wordt ook weer opengesteld. Daarbij helpen we de scholen ook nog een beetje om tot een mooie natuurinclusief schoolplein te komen.

Wellicht kunnen ze daar ook een aanvraag voor doen, maar daar zal ik nogmaals aandacht voor vragen. En ik zit nog even te kijken. Het CDA, voorzitter, die vroeg: het moet per buurt qua draagkracht niet uitmaken. Daarom is het maatwerk, want er zijn een paar verenigingen die hebben het heel goed op orde. Het is ook wel interessant. Dat is niet per se zo dat dat één wijk in Haarlem waar alles op goed op orde is. Het ligt ook echt aan hoe dat bestuur is of ze met leden werken, ga zo maar door. Maar dat vraagt maatwerk. Dit is denk ik het voornaamste, voorzitter. Ik denk dat ik veel vragen beantwoord heb. En ik zorg in ieder geval dat de financiële wensen die normaal in de Kadernota waren geland, dat die voor de onderhandelaars beschikbaar zijn. En dan hoop ik zo snel als mogelijk dit jaar met beleid naar u toe te komen. Tot zover, denk ik in de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Heeft iemand behoefte aan een termijn? Mevrouw Lammertse. Mevrouw Lammertse: Dank u wel, voorzitter. En dank u wel wethouder voor de beantwoording. U heeft het over maatwerk en dat vind ik wel een interessante kwestie, want in feite is dat ook oneerlijk. Zonder op de stoel te gaan zitten van de betrokken vereniging. Ik denk dat het vooral heel belangrijk is dat daarmee gekeken wordt wat een werkend beleid is, waarmee die vrijwilligers ook uit de voeten kunnen.

Maar het lijkt mij goed dat er een algemeen geldend beleid komt. En dan zou je bijvoorbeeld kunnen denken aan een scheiding maken tussen lopende onderhoudskosten en het toevoegen van extra's, mooie nieuwe toestellen, het organiseren van leuke activiteiten. De dingen die zo'n speeltuin echt een mooie plek in de buurt maken. Maar waarbij je wel zegt dat de gemeente bijvoorbeeld structureel voor de lopende onderhoudskosten zorgdraagt. Dat lijkt mij eerlijk gezegd logischer dan maatwerk afhankelijk van hoe actief een vereniging is of welke

6

mogelijkheden ze hebben. En dan een hele korte vraag. Wat betreft onveilige toestellen, kunnen we dat zien als een toezegging? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Lammertse. Zijn er verder nog mensen die iets willen toevoegen? Dan geef ik nog even het woord aan mevrouw Bastiaans. Ga uw gang. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. Heel goed om te horen over die 50.000 euro voor Floragaarde. Maar mijn vraag was: als je toch gaat vervangen, geef dan voorrang aan inclusief, omdat er nu al inclusieve zijn. Ik weet niet helemaal of ik hoorde dat u zei dat u daar ook aandacht aan zou besteden. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie de wethouder heel hevig knikken. Volgens mij komt dat wel goed wethouder, maar misschien wilt u dat ook nog even toelichten. Ga uw gang. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. We streven er sowieso naar elke vereniging minimaal één inclusief toestel heeft. Ook bij deze vernieuwing kijken we daar actief naar. Voorzitter, ik denk dat mevrouw Lammertse en ik elkaar misverstaan hebben. Wat ik net ad-hoc noemde, dat we nu ad hoc geld toekennen, dat is voor mij wat u beschrijft als maatwerk. En sowieso verbaast het mij, misschien moet u op mijn stoel zitten, want meestal zegt de wethouder van dit beleid geldt voor iedereen en dan pleit u als commissie voor maatwerk. Wat ik met maatwerk bedoel.

We moeten algemeen geldend beleid hebben over hoe we met de beheerkosten omgaan, de exploitatiekosten en de investeringskosten. Maar ik zou het zelf niet eerlijk vinden als een speeltuinvereniging die een heel mooi gebouw heeft, wat zij voor goede prijs kunnen verhuren, als die hetzelfde geld zou krijgen als een speeltuinvereniging zonder gebouw. Want dat is qua inkomstenstroom echt een ander exploitatiemodel van zo'n speeltuinvereniging. Dat bedoel ik met maatwerk, dat we echt moeten kijken van hoe ziet nu die vereniging eruit? En wat heeft hij bijvoorbeeld ook aan eigen inkomsten? Want als jij daar standaard de fotoclub, de modeltreinenclub en weet ik veel wie elke week in hebt zitten, dan komt er al meer geld binnen. En als ik dan een vereniging met een gebouw evenveel geld zou geven als een vereniging zonder gebouw, denk ik dat dat niet helemaal lekker voelt. Dat bedoel ik met maatwerk. Dat we echt moeten kijken van hoe ziet die verenigingsstructuur eruit? Hoe ziet de speeltuinvereniging er zelf uit? Dat is voor mij maatwerk. En in het beleid dat we dat vast gaan leggen, wat dragen we bij aan de exploitatie en wat dragen we bij aan investering? Dat moet in het beleid landen. Ik hoop dat ik daarmee dat misverstand uit de wereld heb geholpen. De voorzitter: Ik zie mevrouw Lammertse opgewekt knikken, dus dat heeft u goed gedaan, wethouder.

Zijn er verder nog … Mevrouw Lammertse wil toch nog wat zeggen. Ga uw gang. Mevrouw Lammertse: Ik had gevraagd of we over de onveilige toestellen konden zien als een toezegging. Wethouder Van Leeuwen: Ik vind het altijd moeilijk om dingen toe te zeggen die standaard gebeuren. Dit gebeurt. De speeltuinverenigingen en de gemeente zien echt toe op de veiligheid van die speeltoestellen. Of dat dan gelijk een toestemming is, weet ik niet, want dit deden we gisteren al en dat zullen we morgen ook doen. Of ik het dan hier moet toezeggen, dat weet ik niet direct. De voorzitter: Prima, als het al gebeurt, dan is dat een soort van toezegging. Zijn er verder nog opmerkingen vanuit deze commissie? Nee. Dit stuk is ter bespreking aangeboden aan deze commissie, dus het gaat niet door naar de raad. Nu heb ik gelijk als voorzitter hier een vuurdoop, want wij moeten wachten op wethouder Diana van Loenen voor het volgende onderwerp. Maar wij weten nog niet hoever zij is. Nu kunnen wij twee dingen doen. Of we kunnen hier met zijn allen wachten en liedjes zingen of nog misschien een stukje

7

voorlezen. Dat kan ook. Of we schorsen een paar minuten. Dan kunnen we hetzelfde doen, maar we kunnen ook doorgaan met het onderwerp waar wij mevrouw Van Loenen niet voor nodig hebben. Dat is helemaal geen onderwerp, want we hebben haar overal voor nodig. In dat geval gaan wij even schorsen. Wethouder, wilt u uw verhaaltje ... Dames en heren, welkom terug bij deze vergadering van de Commissie Samenleving. Mag ik alstublieft een beetje stilte en rust. Dank u wel. We waren even geschorst, want we moesten wachten op de wethouder. De wethouder is er inmiddels. En niet alleen de wethouder, ook de burgemeester is aangeschoven. Niet voor het komende onderwerp, maar voor het onderwerp daarna, wat gaat over het plan van aanpak voor femicide of tegen femicide, moet ik zeggen. 9.

Vaststellen van de wijzigingsverordening maatschappelijke ondersteuning 2026 De voorzitter: Maar we beginnen eerst met het onderwerp het vaststellen van de wijzigingsverordening maatschappelijke ondersteuning, agendapunt 9. Het betreft een wijziging van de verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2026. Ter explicitering van de eigen bijdrage voor nachtopvang en 24-uursopvang. De raad wordt voorgesteld de wijzigingsverordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2026 vast te stellen. Wie mag ik als eerste het woord geven? Mevrouw Scholten, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Ook al gaat het hier om een wat technische wijziging, wij willen toch nogmaals benadrukken dat wij er echt op tegen zijn om geld te vragen voor de opvang. Het leidt echt tot overlast, tot bedelen en het is vernederend. Ik spreek hier ook namens de SP. Daarnaast een vraag. Worden mensen die dakloos zijn of dakloos zijn geweest ook meegenomen in het opstellen van deze beleidsstukken? Wordt er gebruikgemaakt van hun ervaringsdeskundigheid? De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik nu het woord geven? Dat is mevrouw Gaasbeek. Ga uw gang. Mevrouw Gaasbeek: De Actiepartij is altijd kritisch geweest, ook over de hoogte van de eigen bijdrage voor de maatschappelijke opvang en voor de manier van innen daarvan. De bedragen die nu voorliggen, die zijn al in het verleden vastgesteld.

En de Actiepartij wil heel graag een nieuw gesprek over de hoogte van de genoemde eigen bijdrage. En of dit gesprek nog in de Commissie Samenleving gevoerd kan worden het komende jaar? Dank u wel. De voorzitter: Mijn vraag is aan u: u wilt het komende jaar, dat mag ook met de nieuwe raad? Prima. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Hartman, ga uw gang. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt een stuk waarin van daklozen wederom een bijdrage wordt gevraagd voor de nachtopvang. Dat roept bij ons een fundamentele vraag op. Nachtopvang is geen keuzevoorziening, maar een allerlaatste vangnet. Mensen die er gebruik van maken, hebben vaak geen inkomen of uitkering, omdat ze geen briefadres hebben. FvD Haarlem vindt dat het laten vervallen van de kosten voor daklozen voor nachtopvang een gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Het alternatief is namelijk dat mensen moeten bedelen voor een slaapplek of buiten slapen. Dat is niet alleen onmenselijk, maar leidt ook tot meer overlast, zorgkosten en handhaving. Wat daarbij extra wringt, is dat voor asielopvang structureel ruimte en budget vrijgemaakt worden. En daarbij geldt geen eigen bijdrage. Daklozen en asielzoekers zijn beide mensen die in Haarlem verblijven.

Waarom zou het beginsel van gelijke behandeling dan hier niet gelden? Waarom geldt artikel 1 in deze situatie kennelijk niet op dezelfde manier? De nacht is immers voor iedereen koud. Daarom dan ook de vraag aan de wethouder. Waarom kiest het college ervoor om juist bij

8

deze groep een financiële drempel op te werpen? En waarom kan de bijdrage voor nachtopvang voor daklozen niet worden laten vervallen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hartman. Wie mag ik het woord geven? Nee, dan gaan we naar de wethouder. Mijnheer El Aichi, neem me niet kwalijk. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Het gaat hier om voorzieningen voor zeer kwetsbare inwoners. Duidelijkheid en transparantie zijn belangrijk, maar mogen niet leiden tot extra drempels voor mensen die afhankelijk zijn van opvang. Juist in die maatschappelijke opvang moet de menselijke maat leidend blijven. Ik wil de commissie daarom oproepen om bij de vaststelling van deze wijziging expliciet te blijven benadrukken dat toegankelijkheid van opvangvoorzieningen vooropstaat en dat in de uitvoering ruimte blijft voor maatwerk, zodat niemand wordt uitgesloten vanwege financiële redenen. Zo zorgen we ervoor dat deze juridische correctie in lijn blijft met de brede doelen van opvang, wonen en herstel. Het betreft hier een technische wijziging, wat mij betreft hamerstuk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Alvast ook bedankt voor het advies wat u meegeeft. Mijnheer Visser, ga uw gang. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. De PvdA kan zich aansluiten bij de woorden van mijn collega van het CDA. Met nog een toevoeging.

Wij zouden de wethouder wel willen vragen, we hebben in Haarlem geen mens slaapt op straat principe. Dat moet dus ook kunnen gelden voor mensen die deze kosten niet kunnen betalen. We vragen ons wel af dan: wordt iedereen wel opgevangen op het moment dat ze daar behoefte aan hebben? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Visser. Verder nog bijdragen? Mevrouw Moedt, ga uw gang. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Het lijkt ons goed om dat gesprek aan te gaan van welke kosten kunnen we van mensen vragen of kunnen we misschien geen kosten vragen? In aansluiting op wat Forum zegt. Maar we hebben deze discussie eerder gevoerd in deze commissie en toen heb ik de wethouder toch echt heel duidelijk horen zeggen dat hier in Haarlem niemand wordt geweigerd als er geen eigen bijdrage kan worden betaald. Dat is misschien een geruststelling. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Moedt. Mevrouw Verhagen. Mevrouw Verhagen: Trots zou zich ook heel graag aansluiten bij de woorden van FvD. We willen verzoeken om de eigen bijdrage af te schaffen in ieder geval. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Verhagen. Mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. D66 sluit aan bij GroenLinks en het CDA en PvdA. De voorzitter: Dank u wel. Verder nog bijdragen. Nee. Gaan we naar de wethouder. Ga uw gang. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter.

Het is zoals het CDA al zei, een hele technische aanpassing. De hoogte van de bijdrage is ook al sinds jaar en dag hetzelfde, eerlijk gezegd. Daar is ook … Volgens mij in 2024 werd al gezegd ook door de Partij voor de Dieren, over gehad. Toen is ook een amendement ingediend. Die heeft het niet gehaald in uw gemeenteraad. Maar is daar dus niets in veranderd. En het klopt, niemand wordt geweigerd om financiële redenen. Maar het is wel echt heel gangbaar en normaal om een bijdrage te vragen. Niet alleen voor de plek, maar ook uiteraard voor het eten. Dat is een kleine tegemoetkoming in de kosten,

9

eerlijk gezegd, die wij als maatschappij maken. En mensen hebben dat geld ook, omdat daar in de uitkering ook rekening mee wordt gehouden. Maar ik denk het allerbelangrijkste is: niemand wordt geweigerd vanwege financiële redenen. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Heeft iemand nog behoefte aan een tweede termijn? Wethouder Van Loenen: Mag ik nog een nabrander, voorzitter? De voorzitter: Natuurlijk, wethouder. Wethouder Van Loenen: Ervaringsdeskundigheid zetten wij zeker in op het brede dakloosheidsbeleid. Daar komen we misschien straks ook nog wel verder op. Niet hier specifiek op deze aanpassing van de verordening. Dat is ook wel misschien erg technisch, maar zeker dus in ons gehele beleid. En dat zijn we ook steeds meer gaan doen. En ik denk dat dat ook heel waardevol is. Dat zie je ook denk ik het hele beleid van wonen eerst, hoe belangrijk het is om de ervaring mee te nemen van mensen die het betreft. De voorzitter: Dank u wel. Zijn daarmee alle vragen beantwoord uit deze commissie? Ja, goed. Dit stuk is ter advisering. Dat betekent dat het doorgaat naar de raad. Ik hoorde al een prachtig advies van mijnheer El Aichi om dit als hamerstuk te agenderen. Hamerstuk stemverklaring, zei u dat? Ja. Daar kan iedereen zich in vinden? Mooi, hamerstuk stemverklaring wordt genoteerd. Dat was lekker kort. 10.

Tussenrapportage Plan van aanpak ‘Femicide staat nooit op zichzelf’ De voorzitter: Gaan we naar het volgende agendapunt, de tussenrapportage Plan van aanpak femicide, ‘Femicide staat nooit op zichzelf’, dat is de titel. Wij hebben een inspreker en deze inspreker heeft een tolk meegenomen. Ik wil zowel de inspreker als de tolk vragen om naar voren te komen. Hier plaats te nemen achter het katheder. Dat is mevrouw Kalayci en mevrouw Bourio dat is de tolk. Hartelijk welkom. U kunt straks na afloop vragen stellen aan mevrouw Kalayci. Die worden dan vertaald door de tolk, door mevrouw Bourio. Dat is uw voornaam, geloof ik? Prima. Inspreker 1: Ik ben geen beëdigd tolk, dat wil ik even zeggen. De voorzitter: Prima. Als u zo meteen gaat spreken, moet u even de knop indrukken op het ... Ga uw gang. Inspreker 1: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, geachte raadsleden. Het tussentijds rapport femicide staat nooit op zichzelf, bevat een belangrijke en juiste constatering. Femicide is geen plotseling incident, maar het eindpunt van een langdurig en vaak voorspelbaar proces van geweld. Meestal in de context van partnergeweld. Het rapport benoemt terecht het belang van vroegtijdige signalering, het concept van intieme terreur en de noodzaak van samenwerking tussen instanties. Maar juist omdat deze analyse klopt, moeten we kritisch kijken naar wat er vervolgens wel en niet gebeurt.

De cijfers schetsen namelijk een hardnekkig patroon. Volgens het CBS worden in Nederland al bijna 20 jaar lang jaarlijks gemiddeld 40 tot 50 vrouwen gedood. In 2024 ging het om 44 vrouwen. In veel gevallen door hun huidige of voormalige partner. Over deze periode is helaas geen structurele daling zichtbaar. Tegelijkertijd zien we iets anders. Het aantal meldingen van huiselijk geweld en het aantal contacten met Veilig Thuis is sterk toegenomen. De politie registreert jaarlijks rond de 84.000 gevallen van huiselijk geweld. En Veilig Thuis ontvangt sinds 2019 meer dan 120.000 meldingen per jaar. Met andere woorden: signalen worden herkend, risico's zijn bekend en instanties zijn betrokken. En toch blijft het eindresultaat statistisch gezien grotendeels hetzelfde. Dat betekent dat het

10

probleem niet ligt bij bewustwording of bij het ontbreken van contact, maar bij de effectiviteit van de interventies. Het systeem ziet het geweld aankomen, maar slaagt er onvoldoende in om het daadwerkelijk ook te stoppen. In het rapport wordt vooruitgang vooral beschreven in termen van processen. Meer overleg, betere afstemming, intensiever contact tussen professionals. Dat is relevant, maar zolang er geen bindende doelen, duidelijke tijdslijnen en expliciete faaldrempels zijn, blijft onduidelijk wanneer beleid onvoldoende werkt en wanneer bijsturing juist noodzakelijk is. Het proces kan dan als vooruitgang worden gepresenteerd, terwijl de uitkomst niet verandert. Ook de dadergerichte aanpak roept vragen op. Deze is grotendeels gebaseerd op vrijwilligheid en niet-bindende interventies. Terwijl de cijfers laten zien dat femicide vaak het resultaat is van langdurige, herhaalde geweldspatronen. Een aanpak die hoofdzakelijk leunt op vrijwillige deelname, is in dat licht onvoldoende. Daarnaast blijft de positie van migrantenvrouwen onderbelicht. Factoren zoals verblijfsrechtelijke onzekerheid, economische afhankelijkheid en taalbarrières vergroten aantoonbaar het risico op ernstig geweld. In een diverse en inclusieve stad als Haarlem kan dat geen bijzaak zijn. Tot slot wil ik stilstaan bij de rol van de gemeenteraad.

Die wordt in het rapport vooral gezien als ontvanger van informatie. Maar wanneer de cijfers al jarenlang nauwelijks veranderen, is dit geen puur bestuurlijk vraagstuk meer. Dit vraagt om politieke verantwoordelijkheid en richting. Wat hier wordt gevraagd, is niet dat de gemeente nationale bevoegdheden overneemt. Wat wel wordt gevraagd, is dat Haarlem haar bestaande bevoegdheden consequenter, transparanter en resultaatgerichter inzet. Niet alleen om processen te verbeteren, maar om daadwerkelijk levens te beschermen. Dank u wel. De voorzitter: Net iets buiten de tijd, maar keurig getimed. De vragen zijn gericht aan de schrijfster van dit epistel. Dat is mevrouw Kalayci, die staat hier aan de linkerkant. Dus als u vragen heeft stelt u ze aan haar en de tolk zal dat vertalen. En zo komen we er wel uit. Zijn er vragen aan mevrouw Kalayci? Mevrouw Booms-Van der Meer, ga uw gang. Mevrouw Booms-Van der Meer: Dank u, voorzitter. Kunt u iets meer vertellen over de bestaande bevoegdheden waar u het over heeft? Inspreker 1: Het gaat er hierbij voornamelijk om dat de bevoegdheden, zoals bijvoorbeeld Veilig Thuis, dat zij onvoldoende helpen of begeleiden bij vrouwen die geweld ondervinden, et cetera. En dat ze vaak zelf uit huis moeten worden gehaald, in plaats van dat de partner bijvoorbeeld uit huis wordt gehaald.

Dat er minder van het slachtoffer uit wordt gegaan, maar meer oplossingsgericht, maar niet concrete oplossingen. Dat is het ding. De voorzitter: Zijn er nog vragen? Mevrouw Booms. Mevrouw Booms-Van der Meer: Dank u, voorzitter. Een andere vraag is, wat ik wel tegenkom, is dat het een hoge drempel is voor vrouwen om melding te doen, omdat ze bang zijn dat ze Jeugdzorg op hun dak krijgen. En daarbij dan het risico lopen dat ze misschien hun kinderen niet meer kunnen zien of verzorgen. De voorzitter: Mevrouw Booms, wat is uw vraag? Dit was meer een ... Zit er nog een vraag aan vast of is het een constatering? Mevrouw Booms-Van der Meer: Of mevrouw dat herkent, die drempel? Inspreker 1: Zeker. Dat heeft ze zelf net ook benoemd. Dat vrouwen veel minder zelf ernaartoe gaan, überhaupt omdat ze dus bang zijn om hun kind kwijt te raken en dergelijke. En vaak is ook een taalbarrière al

11

het grootste probleem voor vrouwen met een migratieachtergrond. Dat ze daardoor al niet durven of niet weten waar ze moeten zijn. Dat er onvoldoende informatie ook beschikbaar is voor deze vrouwen. De voorzitter: Zijn er … Mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Dank voor uw ontroerende verhaal. Hoe groot is het probleem binnen de vrouwen met een migratieachtergrond? Inspreker 1: Ze hebben nu geen statistisch beeld over hoe vaak het voorkomt, omdat … Er wordt vaak ook geen nulmeting gedaan voor alleen vrouwen met een migratieachtergrond bijvoorbeeld van hoe vaak komt geweld voor? En vaak is het probleem, omdat ze zelf ook niet komen. Vaak hebben ze een verblijfsvergunning op basis van hun partner of dankzij hun partner. En dan durven ze ook niets te zeggen, door de angst om teruggestuurd te worden en dergelijke. Dat is het grootste probleem. Ze horen her en der mensen die er wel komen, maar er zijn ook heel veel mensen die zij zelf actief moeten opzoeken bijvoorbeeld, die niet eens komen. Er is geen concreet beeld bij om hoeveel procent van vrouwen met een migratieachtergrond het gaat. En ze wil graag benadrukken dat het vooral niet alleen om vrouwen met een migratieachtergrond gaat, maar ook voor Nederlandse vrouwen die dit ondervinden en die de angst hebben om hun partner te verlaten door financiële kwesties, doordat ze zelf geen plekje kunnen vinden.

En daardoor dus minder snel Veilig Thuis bellen of acties ondernemen. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog vragen uit deze commissie? Nee. Dan wil ik graag mevrouw Kalayci en mevrouw van wie ik de achternaam … Maar mevrouw Bourio bedanken. Inspreker 1: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel voor uw komst en voor uw inspraakbijdrage. Gaat u rustig weer zitten op de tribune. Dan gaan we beginnen met de inhoudelijke behandeling van dit onderwerp. Ik geloof dat mevrouw Bastiaans technische vragen heeft gesteld over dit onderwerp. U mag als eerste het woord wat mij betreft, maar als dat niet … Nee? Dan mag u als eerste het woord. Ga uw gang, mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: D66 is blij dat naar aanleiding van ons initiatiefvoorstel het plan van aanpak ‘Femicide staat nooit op zichzelf’ is opgesteld en nu wordt uitgevoerd. Want dat is belangrijk, want femicide is nooit een los incident en vraagt om blijvende aandacht. En we zien dat er veel in gang is gezet, met name op het gebied van bewustwording. Dat is een goede eerste stap. Voor D66 is het belangrijk dat dit onderwerp structureel gevolgd wordt, zodat de raad goed in positie wordt gehouden en we er bovenop kunnen blijven zitten.

Daarbij is het essentieel dat steeds expliciet de koppeling wordt gemaakt met andere lopende beleidsplannen, zoals het Actieplan huiselijk geweld en kindermishandeling en het Preventieplan suïcide. Juist die samenhang maakt effectieve preventie mogelijk. Graag horen we daarom hoe de wethouder hiertegen aankijkt en of dat zij bereid is om dit overzicht van acties en hun voortgang jaarlijks te delen met de commissie. En voorzitter, wat ons ook opvalt, is het lage aantal tijdelijke huisverboden in onze regio. Wat qua onderwerp ook is aangekaart door onze moedige inspreker. Het is goed dat het college wil onderzoeken hoe dit instrument preventief kan worden ingezet. Maar tegelijkertijd weten we dat door onze eerder gestelde technische vragen, dat er al in maart 2024 een adviesrapport lag over verbetering in deze werkwijze. D66 wil daarom weten welke aanbevelingen inmiddels zijn oppakt, waar het stokt en welke concrete belemmeringen onze regionale professionals ervaren om het huisverbod eerder in te zetten. En dan meer inlaat gericht op de slachtoffers in plaats van op de daders. En het is ook belangrijk, net zo belangrijk als de fase daarna, want hoe wordt geborgd dat slachtoffers en kinderen na afloop niet terugvallen? Dat er een doorlopende veiligheidslijn is, dat duidelijk

12

is wie in de keten de regie voert. En tot slot wil D66 aandacht vragen voor de positie van kinderen binnen deze aanpak. Eerder heeft het college toegezegd om op initiatief van D66 bij het beleid rondom huiselijk geweld een kinderrechtentoets van de Kinderombudsman toe te passen. En omdat femicide bijna nooit op zichzelf staat en vrijwel altijd kinderen raakt die opgroeien in bijvoorbeeld onveiligheid, vraagt D66 zich af dat deze toegezegd kinderrechtentoets ook wordt uitgevoerd op dit plan van aanpak. En zo ja, op welk moment en op welke onderdelen van het plan? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Valk. Mevrouw Van de Sanden, ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. De VVD maakt zich zorgen als het gaat om femicide en ik maak mezelf ook zorgen over femicide. En dat zeg ik met wat ik zie op de intensive care, wat verschrikkelijk is. De VVD wil benadrukken dat ze het thema femicide echt heel belangrijk vindt en dat veiligheid in Nederland en in Haarlem een zeer groot goed is. Het is goed om te zien dat het college van alles doet rondom het thema en vooral ook met de bewustwording, want daar begint het. De VVD vindt het belangrijk dat we het thema femicide met deze tussentijdse rapportage, nu niet denken: dat loopt goed, in 2026 doen we er nog een campagne achteraan dan kunnen we een vinkje zetten en dan loopt het.

De VVD wil echt meer op het thema femicide en ziet risico's als we niet in de actiestand blijven staan. Risico’s als, maar we wachten op landelijk beleid, maar er zijn personeelstekorten, maar de instantie die en die is er verantwoordelijk voor. Het bekende kastje naar de muur. Dat willen we dus niet. Vraag aan de wethouder. Hoe gaat de wethouder er alles aan doen om de randvoorwaarden, die benoemd worden in de tussentijdse rapportage, te faciliteren en te blijven monitoren? Is het mogelijk dat de rapportage die we nu hebben gekregen, ook regelmatig ook in het nieuwe jaar, terug kunnen laten komen, om het thema hoog op de agenda te blijven houden? En hoe gaat de wethouder de ketenpartners blijven verbinden? Want communicatie tussen al die partners, al die mensen die samen moeten werken, dat is key voor een vroege signalering. De VVD stelt daarom voor, laten we nu samen beslissen dat Haarlem niet wacht en nu in actie komt. Een veilig Haarlem voor iedereen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van de Sanden. Mevrouw Verhagen, ga uw gang. Mevrouw Verhagen: Dank u wel, voorzitter. Ondanks dat het beleid met een femicidedaling, tenminste zoiets hoorde ik op de tv, waarschijnlijk zijn vruchten aan het afwerpen is, maakt Trots zich ook zorgen dat de nauwere samenwerking tussen straf en zorg tot tunnelvisie kan leiden.

Waardoor het belang van de vermeende dader ernstig kan worden geschonden. En misschien ook van wat ik net begrijp, het slachtoffer. Een soort beleid waarbij de burger met mooie woorden steeds meer in een fuik van bevoogding en controle wordt gezogen. Steeds meer uitgevoerd door private koepelorganisaties, waardoor we almaar verder wegdrijven van werkelijke zelfbeschikking en facilitering. Ik wil daarbij verwijzen naar mijn betoog van afgelopen december over onderzoek van de Jeugdzorgdossiers, door wethouder en gedragswetenschapper Harry Berndsen uitgevoerd. Heeft de wethouder dat nog gelezen? Waarschijnlijk een retorische vraag en ik zie nu ook de verkeerde wethouder. Desgewenst kan ik een casus uit onze stad presenteren, waarin sprake is van een zwaar overdreven geweldsmelding. Daarin werden de blauwe plekken door longpuncties ten onrechte toegeschreven aan de klap waarmee de man zijn partner, die schreeuwend met opgeheven hand op hem afkwam, van zich afsloeg. Met als gevolg dat hij door Veilig Thuis het huis werd uitgezet. Hij zijn kind, ondanks omgangsgebod, nog steeds niet mag zien. Terwijl hij op social media wordt gestalkt met flagrante leugens door diezelfde dame en haar nieuwe partner, waarmee ze in het geheim al een relatie bleek te hebben. Dit alles ondersteund door Jeugdzorg en een hier niet nader te noemen partijlid, bekostigd door de gemeente.

Terwijl de man een peperdure advocaat heeft moeten betalen, in een vruchteloze poging nog iets van zijn recht te halen. Is de wethouder die nooit op individuele gevallen ingaat, ook bereid bijvoorbeeld deze man te

13

horen bij wijze van voorbeeld? Van wat er allemaal mis kan gaan. In ieder geval zou Trots graag een paragraaf in de nota ergens willen zien waarbij de rechten van de soms ten onrechte beschuldigde dader worden geborgd. In hoeverre kan deze gebruikmaken van door de overheid bekostigde contraexpertise en juridische bijstand? Want nu het melden van femicidegevaar wel wordt gestimuleerd, neemt daarmee ook de kans toe op valse meldingen. Dan hebben wij ook wel een beetje moeite met de term femicide, die de aandacht weghaalt bij groeiende onveiligheid van vrouwen in de openbare ruimte en verplaatst naar een algemeen mannenprobleem, vooral binnenshuis. De voorzitter: Mevrouw Verhagen, u heeft een interruptie. Ga uw gang, mevrouw Van de Sanden. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel. Ik moest even bijkomen van dit betoog. Ik sta er echt van te kijken wat u zegt. Voor mezelf heb ik echt het idee dat u geen idee heeft waar femicide over gaat. Er zullen zeker bij elke regeling, bij elk probleem in Nederland, ook misbruik gemaakt worden van de regels die er zijn. Maar ik denk dat u echt een verkeerd beeld schetst en ik vraag me af waar dat vandaan heeft. De voorzitter: Mevrouw Verhagen. Mevrouw Verhagen: Ik zeg helemaal niet dat er geen aandacht voor femicide moet zijn. Het lijkt me prima. Natuurlijk is dat zo, maar kijk ook naar deze kant van de zaak.

En kijk ook wat de juiste samenwerking van al die organisaties tot gevolg kan hebben. Dan krijg je vaak een soort groepsdenken en tunneldenken, waardoor de beginvraag van wat is er aan de hand en is er wel wat aan de hand? Uit het oog raakt en men op een bepaalde weg gaat. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Van de Sande. Ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Het hele idee van vroegsignalering is juist dat we op tijd zijn, omdat het namelijk heel vaak fout gaat en we te laat zijn. De voorzitter: Mevrouw Verhagen. Mevrouw Verhagen: Ook dat lijkt me prima. Alleen de wat zijn hier bij de rechten nog van de vermeende dader? En daarmee sluit ik me bij de woorden van mijn collega aan. Hoe kan het slachtoffer die bang is om te melden, hoe kan ervoor gezorgd worden dat die niet bang hoeft te zijn om zijn kinderen kwijt te raken? En al dat soort dingen. Er is toch iets van angst ook voor deze instanties en dat kan ook te maken hebben met een bepaalde tunnelvisie, juist als ze allemaal samenwerken. Want dan is er niet een organisatie meer waar ze terechtkunnen. De voorzitter: Mevrouw Booms, u heeft nog een interruptie op, mevrouw Verhagen? Ga uw gang.

Mevrouw Booms-Van der Meer: Vindt u niet dat bij huiselijk geweld het altijd belangrijk is dat de meldingen gedaan worden of het nu door het slachtoffer, de dader zal het niet doen of door de buren? En dat het altijd belangrijk is dat daarnaar gekeken wordt? Mevrouw Verhagen: Ook dat vinden we heel belangrijk. Alleen zie dan … Geef ook de dader meer gelegenheid om zich met contra-expertise of wat dan ook, die heeft ook rechten en soms klopt het niet. En er is maar heel erg weinig gelegenheid voor de dader, de vermeende daders soms, dat die hier iets mee kan doen. Ik heb het over de rechten van de dader. Ik heb het niet over de eventuele vroegsignalering. Dat is waarschijnlijk best

14

prima. Maar ik zie ook wel dat de rechten van de dader en misschien ook het slachtoffer zelfs, op een andere manier ... De voorzitter: Mevrouw Verhagen, een beetje vervelend, u wordt geïnterrumpeerd, maar uw spreektijd is ook op. Als u uw bijdrage wilt afronden, dan kunnen we verder. Mevrouw Verhagen: Dat het hele begrip femicide, dat we toch ook aandacht willen vragen voor de openbare ruimte en misschien toch wel naar migratieachtergrond moeten kijken, wat in de femicidemonitor geheel wordt weggelaten. Want die heb ik goed bestudeerd en dat wordt … We weten dat niet, maar we weten wel dat er een aantal mensen hier in onze samenleving rondlopen die niet helemaal lekker zijn. Dus meer aandacht ook daarvoor. Ik zeg niet dat het fout is, ik zeg alleen: meer aandacht ook voor deze problemen. De voorzitter: Uw spreektijd is ruimschoots op. En ik zag nog wel een vinger van iemand die heel graag wil interrumperen, maar mevrouw Verhagen heeft geen tijd meer om nog te antwoorden. Dus dat lijkt … Mag dat wel van de … De wethouder zegt: dat mag wel. Mevrouw Özogul, ga uw gang. Dan mag u zo meteen antwoorden, maar als u wel belooft dat u dat dan een beetje geserreerd, een beetje kort houdt, dan komen we daar wel uit. Ga uw gang, mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul: Volgens mij heeft mevrouw Verhagen een ander beeld als wat de inspreker over migratie bedoelde.

Ik hoop niet dat zij met andere bedoelingen de achtergrond wil. Waar de inspreker het over had, is juist: ga kijken welke problemen zij ondervinden, zodat ze daarop gericht hulpverlening kunnen krijgen. Maar de andere gedachte verwerp ik van mij af. De voorzitter: Mevrouw Verhagen, wilt u daar nog op reageren? Mevrouw Verhagen: Dat zijn twee hele verschillende dingen. Dat is … De voorzitter: Waarvan akte. Wie wil het woord? Mevrouw Özogul, ga uw gang. Mevrouw Özogul: Dank, voorzitter. De SP en Jouw Haarlem onderschrijft de analyse dat femicide en intieme terreur structureel geweld zijn en geen incidenten. Positief is de versterkte samenwerking tussen ketenpartners, de teruggedrongen wachtlijsten in de vrouwenopvang en de aandacht voor de vroegsignalering. Maar voor de SP en Jouw Haarlem zijn dit noodzakelijke stappen. De rapportage blijft te veel hangen in procestaal. Inventariseren, evalueren, experimenteren. Wat ontbreekt zijn harde garanties, concrete doelen, duidelijke tijdslijnen en consequenties, als bescherming tekortschiet, terwijl vrouwen nu in gevaar zijn. De SP en Jouw Haarlem willen daadkracht, geen eindeloze pilots. Daarnaast is de bescherming van vrouwen onvoldoende afdwingbaar. Tijdelijke huisverboden worden beperkt ingezet en veiligheidsplannen worden nog steeds uitgeprobeerd.

Bij signalen van intieme terreur moeten veiligheidsmaatregelen direct en standaard bescherming van vrouwen moet leidend zijn. Niet de uitvoerbaarheid voor instanties, wat ons betreft. Voorzitter, de woningnood vergroot dit probleem. Door het tekort aan betaalbare en veilige woonruimte blijven vrouwen noodgedwongen thuis wonen bij hun pleger, met het reëel risico op escalatie van geweld. Zonder doorstroom en alternatieve huisvesting is bescherming in de praktijk vaak een leeg beleid. Ook verschuilt de gemeente zich te vaak achter landelijke ontwikkelingen. Haarlem heeft een eigen verantwoordelijkheid en moet voorlopen. Veiligheid is geen pilotproject. Capaciteitsproblemen worden bovendien genormaliseerd. Tekorten bij Veilig Thuis en opvang zijn geen natuurverschijnsel, maar gevolg van jarenlange bezuinigingen. Tijdelijke middelen zijn onvoldoende, structurele financiering en uitbreiding zijn noodzakelijk wat ons betreft. Tot slot, blijft de positie van migrantenvrouwen onderbelicht. Verblijfsrechtelijke

15

onzekerheid, economische afhankelijkheid en taalbarrières vergroten aantoonbaar het risico op ernstig geweld. In een diverse stad als Haarlem kan dit geen bijzaak zijn. De SP en Jouw Haarlem willen minder woorden en meer bescherming, geen wachtlijsten, directe veiligheidsmaatregelen en structureel geld, voldoende woonruimte en meetbare resultaten. Zolang bescherming afhankelijk blijft van pilots, capaciteit en woningnood, blijven vrouwen in gevaar. Ik heb twee vragen aan de wethouder. Een, wie is in dit geheel de regiehouder? Stel een vrouw klopt aan wegens huiselijk geweld, wie volgt haar en stuurt daarbij en zorgt dat al deze samenwerkende ketens hun werk goed doen en uiteindelijk aan het eind goed terechtkomt? Tweede is: erkent het college dat migrantenvrouwen door verblijfsrechtelijke onzekerheid, taalbarrières en economische afhankelijkheid extra risico's lopen op ernstig geweld? En zo ja, welke concrete afdwingbare maatregelen worden in Haarlem genomen om juist deze groep beter te beschermen? Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Özogul. Mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Vanavond bespreken wij het onderwerp femicide, een onderwerp dat ons allemaal raakt. Dank u wel, voorzitter. Ten eerste, we nemen afstand van de bijdrage van Trots Haarlem. Voorzitter, vanavond bespreken wij het onderwerp femicide.

Een onderwerp dat ons allemaal raakt, dat ons allemaal iets doet en waar wij stil van worden. Het gaat over vrouwenlevens, over veiligheid, over gezinnen, over de kinderen die niet mogen wachten op hulp. Het is goed om te zien dat er sinds de bespreking in april aanzienlijke stappen zijn gezet. Dank aan de wethouder, dat onderwijs nu expliciet onderdeel is van dit plan. Ook fijn dat het OM meedoet aan zorg, snelle maatwerk partners. Toch maken wij zorgen over Veilig Thuis. Signalen worden niet altijd en snel opgepakt. En vrouwen in onveilige situatie moeten te lang wachten. Het gaat hier niet alleen om procedures, maar om levens. Juist snelheid kan het verschil maken tussen veiligheid en gevaar. Voorzitter, Haarlem werkt nauw samen met de regio en dat is belangrijk en heel fijn. Maar juist daardoor missen wij soms overzicht en kan acties vertragen. Daarom stellen wij Filomena voor als centrale punt, een plek waar signalen samenkomen, informatie wordt gedeeld en sneller kan worden gehandeld. Zo kunnen wij werkelijk iets betekenen voor de veiligheid van vrouwen en kinderen, want hun leven en welzijn mogen nooit wachten. Ten slotte hebben wij ook nog een vraag aan de burgemeester. Ziet u de kans, een mogelijkheid om een meldpunt te realiseren in Haarlem? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hamzad. Mijnheer El Aichi. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter.

In vrijwel de hele rapportage wordt gesproken over intensieve samenwerking, gezamenlijk inventariseren, experimenteren, de wens om te borgen. Wat echter ontbreekt, zijn concrete vastgestelde afspraken, zoals wie heeft regie bij complexe casuïstiek? Wanneer moet informatie gedeeld worden en wanneer mag dat blijkbaar nog niet? Wie is aanspreekbaar als signalen niet worden opgepakt? Wat gebeurt er als partners andere prioriteiten hebben of capaciteitstekorten ervaren? Met name bij Veilig Thuis, een cruciale schakel, zien we dat de deelname van zorgvuldig, snel en maatwerk nog niet geregeld is. De financiering ontbreekt en structurele deelname toekomstmuziek blijft. Toch wordt dit gepresenteerd als een soort resultaat. Dit is bestuurlijk te optimistisch. Ik vraag hierbij het college voor de zomer van 2026 te komen met vastgelegde schriftelijke samenwerkingsafspraken tussen Veilig Thuis, politie, Blijf Groep, reclassering en gemeente. Daarin expliciet vast te leggen: regie, informatie-uitwisseling, verantwoordelijkheden bij acute dreiging. De raad voortaan te informeren op basis van meetbare veiligheidsindicatoren. Niet alleen processtappen. Duidelijkheid te geven over de structurele financiering, een verplichting van Veilig Thuis binnen ZSM. De term experimenteren te vervangen door structurele borging, waar het gaat om veiligheidsplannen binnen ernstig huiselijk geweld.