01-20 transcript commissie Beheer 20 januari

Eigenlijk, relatief gezien, zie ik weinig oplossingen om de droogte aan te pakken. Hoe gaan we dat op een goede manier doen? Daar zou ik graag nog een reactie van de wethouder van willen hebben of hij daar al een idee over heeft, behalve misschien het grondwaterpeil omhoog brengen of wat dan ook. Maar ik heb even geen idee. Maar ik zie daar niet zoveel over in het stuk staan eigenlijk. Droogte en hitte, die kun je eigenlijk volgens mij wel bij elkaar optellen wat kosten betreft wat gelijktijdig gaat optreden. Volgens heb ik daar wel redelijk mee het beeld geschetst hoe wij erin staan. Dat was het voor zover even. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dreijer van het CDA. Ik geef het woord aan de wethouder. Mijnheer Berkhout, er is behoorlijk veel gezegd. Misschien kunt u het uit elkaar houden. Wethouder Berkhout: Ja hoor. De plaatsvervangend voorzitter: De adaptatie en de, wat was het andere, transitie. Gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Dat hoort wel een beetje bij mijn werk, voorzitter, om dat uit elkaar te houden. Laat duidelijk zijn, het heeft wel met elkaar te maken. Maar wij staan hier … Dit is een opgave waar we voor staan. We hebben dat voor u in kaart gebracht. In de eerste instantie ook de kosten van niets doen. Ik denk dat we dat ook allemaal met elkaar wel de afgelopen jaren hebben gezien en de komende jaren zullen gaan zien.

Het kan soms al in één jaar forse kosten hebben. Daar moeten we wat mee als stad. Het gaat ook primair, dit stuk, over de openbare ruimte en de nieuwbouw. U kunt het ook zien, we zeggen van, laten we de nieuwe woningen die we gaan bouwen in de MRA. Maar het mooie is dat kiezen we ook daarmee de samenwerking met de provincies Utrecht en Zuid-Holland. Laten we dat klimaatbestendig doen. Dat is niet alleen handig vanuit het overheidsdenken. Is niet alleen fijn voor de nieuwe bewoners. Maar het is ook handig voor de ontwikkelaars en de bouwers. Die hebben dan een level playing field in eigenlijk het grootste deel hier van westelijk Nederland. Dat ze weten waar ze aan toe zijn. In plaats van dat elke gemeente steeds hun eigen eisen gaat stellen, het niet doet of wel doet. Ik denk, die zit hier ook bij. Daarom is het ook een collegebesluit. Dat besluiten we. Die intentieverklaring. Dat is een goede stap om in ieder geval de nieuwe woningen klimaatbestendig, een basisveiligheidsniveau mee te geven. Daarnaast gaat het om de openbare ruimte. Veel van u hebben het toch wel in uw discussie over achter de voordeur of in de achtertuin of in de voortuin. Dit stuk gaat niet over verplichten op dat vlak. Dit gaat over, ik denk dat het CDA dat misschien wel goed zei, wat moeten wij? Maar we hebben met elkaar een opgave. Dat. Ik denk, dat hebben we in kaart gebracht. Die kosten zijn fors.

Het loont om daarin te gaan investeren, om ook uiteindelijk de Haarlemmers daarin te behoeden. Te behoeden tegen de gezondheidseffecten van hittestress. We weten allemaal, als we een hete

18

zomer hebben, wat doet dat met oudere mensen, met jongere kinderen? Dat gaat heftiger worden. Gaat intenser worden. Daar moet je mee aan de slag. We weten ook wat enorme wateroverlast doet. We weten ook wat langdurige droogte doet, ook voor het groen in onze stad. Daar kunnen we ook mee aan de slag. Het mooie is, wat de heer Hulster ook zei, dat heeft ook voordelen. Een groenere stad maken, is een aantrekkelijkere stad, is een fijnere stad om in te leven. Is ook een aantrekkelijkere stad voor … Op allerlei factoren. Misschien als wethouder economie is het ook aantrekkelijk om daarin te faciliteren. Maar het maakt vooral een gezondere stad om in te wonen. Daar gaan we mee aan de slag. Maar dit is een eerste stap. Velen hebben ‘…’ en dat zeggen we ook. Wij maken hier niet de keuze, wij leggen alleen klaar wat een volgende raad, een volgend gemeentebestuur een knoop over moet doorhakken. Dat zal moeten zijn bij de kadernota. Wij hebben in kaart gebracht dat dat wel 7,6 miljoen per jaar kan zijn. Het is uiteindelijk aan de raad of de volgende coalitie bij de kadernota om te zeggen, dit is het geld wat we daarvoor beschikbaar stellen. Doen we dat niet, dan halen we dit niet. Dan maken we de stad niet klimaatbestendig. Dan staan we aan de lat voor de gevolgen van niets doen. Ik kan me ook voorstellen dat het een fors bedrag is.

Mijnheer Visser, ik heb dat bedrag nog niet op dit moment. Die keuze moeten we gaan maken. Maar wij leggen u alleen uit dat we wel in de gaten hebben waar dan die middelen naartoe moeten gaan. Dan kunnen we ook aan de slag met het uitvoeringsprogramma. Idealiter is de vervolgstap, na de verkiezingen wordt daarover nagedacht. Idealiter een nieuw coalitieprogramma. Bij de raad komt bij de kadernota een voorstel. Dan kan aan het uitvoeringsprogramma worden gestart. Dan kan dat begin volgend jaar vorm krijgen. Dat eventjes in hoofdmoot. Dan ga ik snel de vragen af. De plaatsvervangend voorzitter: Er is een reactie van mijnheer Hulster. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Prachtig dat we nu in kaart hebben gebracht hoeveel het kost om aan klimaatadaptatie te doen. Ik begon al een beetje met mijn betoog bij, is het eigenlijk wel … Het is natuurlijk jammer dat we moeten dweilen, omdat we de kraan niet dicht krijgen. Had u niet liever in kaart gebracht wat de klimaattransitie of de energietransitie en het bestrijden van een klimaatcrisis ons zou gaan kosten jaarlijks? De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Berkhout. Wethouder Berkhout: Niet alleen liever, dat heb ik ook gedaan. Dat komt binnenkort naar u toe. De routekaart duurzaamheid bespreken we, als het goed is, volgende maand in de commissie Beheer.

Ook daar beide stukken lever ik nog op voor het eind van … Voor de verkiezingen. Zodat we goed weten waar we staan. De routekaart duurzaamheid is vooral ook een inventarisatie, wat hebben we de afgelopen jaren gedaan, maar waarvoor staan we aan de lat? We nemen daar ook mee het regeerakkoord en eventuele middelen om het Klimaatakkoord uit te gaan voeren. Want u heeft helemaal gelijk. Als we niet de CO2, de fossiele brandstoffen, de uitstoot terug gaan dringen met elkaar, als het dan gaat om het Akkoord van Parijs of het Klimaatakkoord, ook in Haarlem, onze opgave, dan zal deze inventarisatie over vijf jaar hoger zijn, de schade. Dan is het inderdaad, we moeten die kraan dicht gaan draaien. Tegelijkertijd weten we, de aarde is aan het opwarmen. We moeten nu en/en gaan doen. Maar we willen zo min mogelijk adaptieve maatregelen en zoveel mogelijk mitigerende maatregelen. Ik denk dat we daar het goede gesprek over kunnen voeren volgende maand in de commissie Beheer. Dan ga ik eventjes voor u de vragen af. Actiepartij, een groenere stad is ook op meerdere vlakken winst. Het is noodzakelijk voor de waterberging, voor de opwarming, voor de hittestress. Laat trouwens duidelijk zijn voor de SP, misschien staat het woord boom er niet in, maar overal ziet u vergroening en overal ziet u ook schaduw, schaduwrijker. Dat zijn bomen. Dat is groen. Dat heeft die functie om dat te doen.

Dat zal zeker in het uitvoeringsprogramma ook terugkomen. Dan heeft u ook technische vragen gesteld, de heer Hulster. Dat gaat inderdaad … Dat grondwater is nog best wel spannend, ook voor meerdere steden in

19

het land. Gouda is misschien wel een voorbeeld waar dat heel spannend dreigt te gaan worden. Maar ook bij ons. Wij hebben u in de technische vragen gezegd, wij hebben een grondwatermonitor. Daar komen we mee terug. Dat zal ook een nadrukkelijke rol krijgen in het uitvoeringsprogramma. Daar kan je natuurlijk ook zien dat de woningen met houten palen, de oudere woningen en de oudere wijken, daar is dat van invloed op als dat waterpeil zakt. Dat zou een opgave zijn, in eerste instantie voor die huiseigenaren zelf. Maar dan hebben we in kaart hoe dat in elkaar zit. Dat is één. Eventjes kijken. Dan de grote watergangen, de Papentorenvest. Daar wordt op dit moment wel onderzoek naar gedaan. Zit niet hierin. Wat we ook zeggen, vanaf nu is dit iets waar we altijd mee bezig moeten gaan zijn. U zult dit ook in herinrichtingsplannen, in programma’s van eisen terug gaan zien. Ook in de HIOR’s. We gaan naar één Handboek Inrichting Openbare Ruimte wat klimaatadaptief wordt. Waar dat vaak een soort van stenengids is, welke materiaalsoorten, zal dit ook veel vaker een gids zijn waar we minder steen gaan gebruiken, maar wel die inrichting zo vorm gaan geven. Dat wordt uiteindelijk één HIOR van collega, mevrouw De Raadt, wethouder De Raadt. Die zal later dit jaar volgens mij aan de slag gaan om één HIOR voor de hele stad te gaan realiseren.

Maar dat is dit … Ook trouwens het mobiliteitsbeleid zit daar nadrukkelijk in. Maar grote watergangen zoals de Papentorenvest of de Gedempte Oostersingelgracht, dat zijn afzonderlijke projecten. Daar zal dan ook in het investeringsprogramma de ruimte voor moeten worden gezocht. Maar steeds vaker zult u dat terugzien in herinrichtingsprojecten. Dan Hart voor Haarlem, misschien ook in reactie tot de heer Hulster. Mitigatie is de eerste stap. We zien wel dat we nu aan de lat staan voor beiden. Maar wij vinden het belangrijkste om de kraan dicht te gaan draaien. U heeft het … Trouwens, u gaf nog eventjes de link klimaatadaptatie en dan het plaatje. U zei, fijn dat daar nog auto’s staan, ook in de toekomst. Het hoeft ook niet per se ten kosten van parkeerplaatsen te gaan. Dat hebben we ook maar volgens mij in dit plan proberen duidelijk te maken. We hebben wel andere opgaven in deze stad, mobiliteitstransitie, maar ook daar uitgangspunt, niet per se minder auto’s in 2030 dan nu. Tegelijkertijd ziet u over twee weken in de raad, volgens mij, de Omgevingsvisie zal vastgesteld worden. Daar zien we wel een koppeling tussen de versteende openbare ruimte en de waterberging. Maar één-op-één hoeft dat niet altijd. Weet wel dat er een koppeling is. Dan de zeespiegel, daar had u het ook over. Volgens mij gaf u zelf het antwoord ook al. Dat heeft een iets langere horizon.

Vanaf 2100 wordt dat wel echt een serieus item hier. Maar wij hebben iets in de nabijere toekomst nu gekeken voor dit Strategisch Plan. U gaf ook aan, dat is toch even die koppeling met die energietransitie, een heel terecht signaal, TenneT, de netbeheerder, maakt zich zorgen. Dat hebben wij ook. In eerste instantie gaat dat trouwens gewoon over de leveringszekerheid van stroom, of de aansluitingen. Dat zit veel meer misschien wel op het huidige stroomnetwerk. Ook op de nieuwe aansluitingen als we op alternatieven overgaan, meer zonnepanelen, meer windenergie. Weet dat daar de provincie mee bezig is. Heeft daar een taskforce energie-infrastructuur voor opgetuigd. Daar zal ook veel intensiever de komende jaren aan de slag worden gegaan. Volgens mij heeft het regeerakkoord daar ook een speerpunt van gemaakt. Het moet. Het zit wel eventjes dan wel in die tak energietransitie. Ik denk dat we daar volgende maand, is een van de randvoorwaarden voor de energietransitie, ook in Haarlem, uitgebreid over komen te spreken. Dan ga ik naar Trots. Ik gaf eventjes aan, dit is een collegebesluit, omdat we ook de intentieovereenkomst hier vaststellen. Het had ook daarmee anders een informatienota kunnen zijn. Ik geef u weer in kaart wat de opgave is en wat de oplossing is, of denkrichtingen zijn.

U bent in de volgende stap aan zet, als raad, om uiteindelijk te zeggen, dit het bedrag wat wij daarvoor … Wij moeten die keuze gaan maken. U zult dan ook de komende maanden zien dat op meerdere terreinen wij in kaart gaan brengen wat de investeringen zijn voor de opgave, de komende jaren. Het groenbeleid komt volgens mij ook binnenkort naar u toe. Maar dan is dat de keuze eerstvolgende … U gaat over de financiële besluiten. Hier zit geen financieel besluit in. Het is alleen maar een inventarisatie van de kosten. Maar nogmaals, de kosten van niets doen zijn hoger. Dat was volgens mij ook wel de hoopvolle boodschap. Wij kunnen 200 miljoen investeren de komende jaren, om 750 miljoen schade te voorkomen. Dat is een beetje de afweging. Dan de autonomie van de MRA heeft u eventjes genoemd. Volgens mij, het mooie is in mijn functie, ik was ook verantwoordelijk voor

20

klimaatadaptatie binnen de MRA. Ik vind het dan mooi om dat gelijke speelveld te creëren en die klimaatbestendige nieuwbouw voor de hele regio te realiseren. Ik denk dat het ook de winst is voor Haarlem, dat dan … Ontwikkelaars en bouwers zijn eerder geneigd ook die stap te zetten. U heeft ook kunnen zien, dat kost wel wat extra per woning als je zo’n groot … Inmiddels zijn een behoorlijk aantal gemeenten … Volgens mij 23 gemeenten hebben deze al geaccordeerd. Ik denk dat die schaalgrootte ook in het belang is van Haarlem om dit soort stappen te zetten. De autonomie van de MRA, daar zitten wij in, dat bepalen wijzelf, maar het betaalt zich ook uit in ieder geval op dit vlak. Dat kan ik u wel zeggen. Dan had u een aantal opmerkingen over van het gas af. Ik zou u toch willen zeggen dat eventjes te bewaren voor volgende maand. De plaatsvervangend voorzitter: Er is een vraag, sorry wethouder, van Trots, mijnheer Rijbroek. Gaat uw gang. De heer Rijbroek: Voorzitter, wethouder, u zegt, u zat in die MRA om er toch ook voor zorg te dragen dat de gemeente zijn eigen plannen met zijn Haarlemmers kan uitvoeren. Dat is als ik het even heel simpel vertaal. We hebben een sessie gehad, digitaal, waarin een aantal plannen al naar binnenlandse zaken waren gegaan ter beoordeling voor een budget. Wij hebben ze niet gezien.

Snapt u mijn zorg over die autonomie? De plaatsvervangend voorzitter: Berkhout. Wethouder Berkhout: Ik kan eventjes niet goed plaatsen over welke plannen u het daar heeft. Volgens mij, uiteindelijk, als het om de belangrijke besluiten gaat, worden die altijd ook gewoon weer door de afzonderlijke raden genomen. Daarnaast zeg ik dat in het geval van de klimaatadaptatie, het onderwerp waar we het nu over hebben, een voordeel heeft dat je de schaalgrootte kan gebruiken van de 32 gemeenten en de 2 provincies, maar daarmee ook de samenwerking met 2 andere provincies om te zeggen, deze hele regio met zijn woningopgave gaat niet gewoon maar woningen bouwen en dan maar kijken over zoveel jaar dat daar nog maatregelen moeten komen dat het een duur kostenplaatje is voor bewoners. Dat doen we in een keer goed. Dat kan je niet als Haarlem alleen afdwingen. Daar heb je echt dat hogere overheidsniveau voor nodig. Dat is de meerwaarde. Als u met mij nog in gesprek wilt, ongetwijfeld gaat dat gebeuren over de MRA en onze rol daartoe, dan denk ik dat we dat binnenkort ook wel weer in de commissie Bestuur kunnen doen. Dan ga ik nog eventjes naar de VVD. U zegt inderdaad, wij zijn benieuwd naar de volgende stappen. Dat lijkt me logisch. Wij zeggen ook, wij komen met een uitvoeringsprogramma. Daarbij bent u ook aan zet om te zeggen van, dit zijn de middelen die we daarvoor ter beschikking hebben.

Daar komt ook het financiële plaatje. Afhankelijk daarvan welke maatregelen we gaan nemen. Dan komt dat zeker bij u terug. Dan PvdA zegt eigenlijk, Haarlem is een prachtige stad. Volgens mij zegt u daarbij, laten we het ook mooi houden. Daar is ook dit plan op geënt. Daar zullen we wat voor moeten doen. U vraagt toch ook eventjes de koppeling met de sociale energietransitie. Laat de laagste inkomens niet de dupe zijn. Ook daar wil ik wel zeggen, als wij dit niet doen voor de openbare ruimte zullen huiseigenaren, ook die een kleinere portemonnee hebben, de dupe zijn van de overlast. Of het de extreme regenval is, waardoor je kelder blank komt te staan, of de schade op andere vlakken. Wij willen dat ook generiek voorkomen. Daarnaast zoekt u eventjes naar een instrumentarium. U ziet ook in het stuk dat we daar 150 duizend per jaar voor subsidie in principe voorzien. Een hele concrete, over drie weken wordt hij als het goed is vastgesteld. Iets later gaat hij open. Is de subsidie groene daken. Nog niet zozeer voor lage inkomens, maar ik denk wel een stap om huiseigenaren te helpen om hun schuurdak sedumdak te maken, et cetera, om die stappen te gaan zetten. Communicatiecampagne stimuleren, ik hoor het u ook zeggen, zijn de eerste stappen om met elkaar dit te gaan doen. Maar dat we daar oog voor hebben.

Maar ik wil wel zeggen, door maatregelen te nemen in de openbare ruimte helpen wij ook de laagste inkomens. Dat is ook een soort van common sense eigenlijk. Maar we moeten kijken hoe we dat verder vormgeven. Dan eventjes de SP. Belangrijke punten. De zorg voor waterberging, hoe gaan we dat doen? U gaf

21

ook het voorbeeld van de Leidsebuurt. Leidsebuurt is denk ik ook een heel duidelijke. Komt ook in het stuk terug. Een versteende buurt, maar ook een compacte buurt. Die zal in de toekomst lastig zijn om droog te krijgen. Dat hebben we in kaart gebracht. Je moet daar eigenlijk zoeken naar hoe je dat afvoert naar het dichtstbijzijnde water, in dit geval de Leidsevaart. Maar dat worden wel opgaven. Maar als u zei van, hoe ga je dat realiseren? Waterberging, kan dat alleen met oppervlaktewater? Kan dat ook anders? Ik ben er geen expert in, maar dan kom je al vaak in die ondergrondse bergbassins. Ook daar, de schaarse ruimte beperkt ons in de opties om daar stappen in te zetten. Je zal vaak de afvloeiing naar wateren, in dit geval de Leidsevaart, moeten gaan inventariseren. Wat ik u zei … U zei bomen ontbreken, maar ik zei, het groen komt nadrukkelijk terug en ook de schaduwmeerwaarde daarvan. Wij zullen in het uitvoeringsprogramma daar nadrukkelijk … Evident dat dat ook om het behoud van bomen en de grootte van bomen gaat. Dan had u het over de riolen. Moeten we die niet groter maken? Ook daar, die ruimte hebben we vaak niet in de ondergrond. Riolen die splitsen we nu ook, dat die hemelwater anders afgevoerd wordt. Riolen kunnen eigenlijk 20 tot 30 millimeter aan. De hevige regenbuien, 70 millimeter, waar wij het over hebben. Die kunnen dat straks niet meer aan.

Ook dat is geen optie. Dan eventjes … De plaatsvervangend voorzitter: Wilt u een beetje gaan versnellen? De heer Berkhout: Ja, ga ik doen. OPHaarlem. De raad is eigenlijk aan zet bij de kadernota. D66, blij met de groene daken-subsidie. Komt er binnenkort naartoe. U gaf ook de vraag over dagelijks onderhoud. Dat zit hier nog niet in mee, maar het is eigenlijk logisch, als wij investeringen doen, dan zal dat ook mee moeten gaan groeien. Dat doen we nu ook al. Dan zal je dat jaarlijks ook weer in de P&C-cyclus terugzien. Maar het is denk ik evident om te zeggen dat dat dagelijks onderhoud ook zal toenemen. Tegelijkertijd, dat is ook weer om die grote schade, ook voor de openbare ruimte. Als het gaat om bomen die doodgaan of uiteindelijk de enorme kosten van overstromingen, ik denk, daar moet een balans in gevonden worden. Dan helpt het om wat meer te investeren in dagelijks onderhoud. Dan ChristenUnie. Volgens mij een aantal vragen al beantwoord. De financiën, maar ook de HIOR’s die we gaan actualiseren. Dit stuk moet ook terugkomen, niet alleen in herinrichtingsplannen, maar ook in omgevingsplannen. Ook de Omgevingsvisie weer vaststellen. Daar zal je ook echt een uitwerking zien van dit soort zaken. Rondom u kwam eigenlijk die discussie verplichting, dwang of stimuleren op gang. We hebben het hier niet over verplicht, we hebben het hier gewoon over stimuleren.

Hoe kunnen we dat zo goed mogelijk met elkaar? Dat is in ieder geval de eerste stap. Daarvoor zijn we aan zet. De bewustwording van deze opgave, dat deel ik met u als raad. Dat moeten we met elkaar gaan delen. Daar gaan we mee aan de slag. U had nog even het punt van de schadeclaims, als het over die wateroverlast gaat. We maken ons daar op zich niet zo heel veel zorgen over. Je hebt daar enige beleidsvrijheid als gemeente, maar we zullen wel aan de slag moeten. Ik denk dat ik daar de belangrijkste zaken heb. Het gaat over nieuwbouw openbare ruimte en niet over achter de voordeur. Dan het CDA. Ik denk dat dat ook nog wel mooi is wat u zei. Volgens mij zie ik hier ook heel erg de kans in die achtertuin of in die tegels of in het verplichten, maar we gaan samen met de buurt vergroenen in de openbare ruimte. Vaak is dat al de wens die wij nu ook in de commissie Beheer met elkaar krijgen, want dat vinden we prettig in onze straten waar we wonen voor de leefbaarheid. Hoe kunnen we daar vergroenen en tegels … Dat heeft nu ook een functie gekregen. Ik denk dat daar de kennis van, waar zitten nog stukjes versteend in de wijk? Dat is denk ik een hele goede om samen met elkaar ook het gesprek uiteindelijk te krijgen, dan pak ik ook mijn achtertuin mee. Op die manier zet je dat in gang. Daar laat ik het eventjes bij, voorzitter. Dank u wel.

De plaatsvervangend voorzitter: Dat lijkt mij heel goed, want het college heeft nog negen minuten en mevrouw De Raadt is ook nog na u. Er is nog een tweede termijn waarschijnlijk voor raadsleden. Ik zie als

22

eerste, sorry mijnheer Hulster, mijnheer Mohr, Hart voor Haarlem. Had eerder zijn vinger. Gaat uw gang, mijnheer Mohr. De heer Mohr: Voorzitter, dank u wel. Ook dank aan de wethouder voor de beantwoording. Ik ben, moet ik zeggen, alle collega-raadsleden horende, blij met het realisme van D66 en het CDA. Maar ik schrik wel van het dwingend groene Stalinisme van de Partij van de Arbeid en GroenLinks. Mevrouw Schneiders ook van u. Ik ben het eens met OPH, die zegt dat dit eigenlijk voor een volgend college is. Waarbij ik de hoop uitspreek dat deze wethouder daar ook onderdeel van uitmaakt, op deze portefeuille, want hij doet het fantastisch. Daar kan zijn fractie nog wat van leren. Ik heb een vraag aan de wethouder. De plaatsvervangend voorzitter: Er is een reactie van mevrouw Verhoef van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Verhoeff: Van orde, voorzitter. Er is al eerder een keer toen een vergelijking met Stalin of Stalinisme gemaakt, gezegd dat we dat niet meer zouden doen. Ik vraag de heer Mohr om het gewoon niet meer te doen, want daar zit iets meer aan vast dan alleen maar een manier van spreken. De plaatsvervangend voorzitter: Het is duidelijk. Stalin was een massamoordenaar. Daar gaan wij ons niet mee vergelijken, mijnheer Mohr. De heer Mohr: Excuus, voorzitter. Het gaat erom dat … Excuus, ik neem die woorden terug. Voorzitter, de vraag aan de wethouder is de volgende.

Zijn er, als hij vooruitkijkt naar 2050, rechten te benoemen die in het kader van deze strategie, van dit Strategisch Plan, ingeperkt dienen te worden? Zo ja, welke zijn dat? Kan de wethouder daar wellicht op enig moment een analyse van sturen? De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. De wethouder zegt, parkeren is geen probleem. We kunnen klimaatadaptatie en parkeren prima combineren. Dat is, alleen al voor wadi’s wordt dat ingewikkeld. Maar ik wil nog iets anders meegeven. De verwachte levensduur van een boom in Haarlem is dertig jaar als hij aan de kant van de weg staat. De belangrijkste reden daarvoor is dat het gewicht van het verkeer en de geparkeerde auto’s de wortels de grond dichtdrukken, waardoor de bomen gewoon na een tijdje worden vermoord of doodgaan. De vraag is eigenlijk van, klopt die stelling wel dat we gewoon, ondanks dat we aan klimaatadaptatie moeten doen, alle ruimte aan parkeren kunnen blijven geven? De plaatsvervangend voorzitter: Dat is een duidelijke vraag. Is er nog niemand die … Mijnheer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Ik had eigenlijk maar een vraag gesteld, dat ging over droogte. Kijk, ik maakt even de opmerking dat er in de schatting iets van 700, wat was het, 560 miljoen schade zou kunnen ontstaan door droogte.

Ik zie eigenlijk in deze visie weinig echte concrete oplossingen hoe ze dat gaan voorkomen. Er staat wel iets van, dat je hemelwater kan infiltreren. Dat werkt alleen bij zanderige gronden. Heel veel gebieden in Haarlem hebben klei of veen. Daar gaat het niet lukken. Ik zoek eigenlijk naar … Misschien hoeft u die oplossing niet nu te geven, maar dat u dat wel onderkent dat we daar echt naar moeten zoeken. De plaatsvervangend voorzitter: Het is wel echt techniek. Zijn er verder nog … Er is een digitale bijdrage van wie? Mevrouw Oosterbroek van GroenLinks, u heeft ook een tweede termijn. Mevrouw Oosterbroek: Een vraag aan de wethouder.

23

De plaatsvervangend voorzitter: Een vraag is ook … Mevrouw Oosterbroek: Ik dacht, ik probeer het nog een keer. Ik hoor goede plannen om dat ook samen met de buurt te doen. Is dan ook onderdeel van dit Strategisch Plan dat we met elke wijkraad zo’n groenplan krijgen, zoals de Oost-Indische buurt heeft gemaakt? Dat we daar dan ook uitvoeringscapaciteit op krijgen? Kan een onderdeel hiervan zijn? De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oosterbroek. Is er verder nog een digitale melding? Nee? Voor een tweede termijn? Is er verder nog iemand in de zaal die een tweede termijn wenst, want anders … Ja, mijnheer Abbasi van de Partij van de Arbeid, gaat uw gang. De heer Abbasi: Even heel kort. Ik wil toch nog wel benadrukken dat de wethouder wel eerlijk moet zijn naar de Haarlemmers toe om toe te geven dat klimaatadaptieve maatregelen op particuliere grond geld gaan kosten, ook voor die Haarlemmers. Heel veel mensen kunnen het betalen. Dat is prima. Die kunnen er ook subsidies voor krijgen. Maar we moeten echt een groep mensen, die het al financieel heel moeilijk heeft, niet te kosten injagen. Denk daar alstublieft aan door wellicht ook andere maatregelen te nemen, door bijvoorbeeld iets honderd procent te subsidiëren. De plaatsvervangend voorzitter: Dat lijkt me een aansporing voor de wethouder. Mijnheer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter.

Voornamelijk het pleidooi van GroenLinks gehoord te hebben in de eerste termijn heb ik toch nog wat bijdrage aan deze tweede termijn. Namelijk de urgente vraag aan de wethouder of hij echt kan bevestigen dat we in Haarlem zeker op mensen hun eigen terrein niks gaan verplichten. Daar hoor ik echt wel graag een duidelijke toezegging van de wethouder op. Want het verhaal wat gehouden werd door de GroenLinks-fractie is dermate infiltrerend in mensen hun privé, onder andere met dat we mensen vanuit de ruimte moeten gaan bespieden om te gaan kijken hoeveel tegels ze in hun tuin hebben. Dat vind ik echt veel te ver gaan. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dat lijkt me helder. Nog iemand die hier iets aan toe te voegen heeft? Er is al heel veel gezegd, zal ik maar even zeggen. Mijnheer Berkhout, wilt u hier kort nog even op ingaan? Wethouder Berkhout: Ja, voorzitter. Hart voor Haarlem, overzicht van welke rechten tot 2050 ingekort gaan worden? Nee, niet aan de orde. Gaan we ook niet doen. Ik kan u wel eentje meegeven. Dat is een wettelijke plicht als huiseigenaar om uiteindelijk voor eigen hemelafvoer te zorgen. Overigens zei de heer Dreijer al, vaak is dat ook zo, lukt dat nog best wel, ook als je een versteende tuin hebt. De gemeente heeft een inspanningsverplichting om dat afvoer op te vangen in de openbare ruimte. Dat is ongeveer het speelveld wat wettelijk is vastgelegd.

Dan Actiepartij, goed dat u daar nog eventjes … We moeten wel aan de slag met die parkeerplaatsen. Natuurlijk. Ik wilde alleen de één-op-één-koppeling die even werd gelegd … Daar reageerde ik op. Maar dat we aan de slag moeten, dat we uiteindelijk … We hebben een mobiliteitstransitie met elkaar. We willen omgekeerd ontwerp. We willen meer ruimte voor groen, meer ruimte voor de fiets, meer ruimte voor de voetganger. In dat hele speelveld waar we de komende jaren met elkaar die stad gaan inrichten, is er minder ruimte voor parkeer. Laat dat duidelijk zijn. Maar het heeft wel een andere … Het is een bredere context waarin we dat met elkaar gaan zien. Maar daar moeten we mee aan de slag. Overigens is er soms ook mooi een koppeling te maken tussen het waterbergen, het effect van de parkeerplaats die we dan nog wel hebben. Laat die dan vooral een infiltrerend of een type steen hebben die de waterbergende functie heeft. Maar het is de opgave om uiteindelijk te zorgen dat die transitie plaats gaat vinden en er meer ruimte voor

24

groen, fiets en voetganger in deze stad gaat komen. Dan eventjes het CDA, droogte. Ik had hem nog genoteerd. Het is inderdaad denk ik wel iets voor het uitvoeringsprogramma, om daar nadrukkelijker in terug te laten komen. Ook hier denk ik dat in principe ook bomen een functie natuurlijk hebben om dat tegen te gaan, ook met de wortels, waarbij ze dat vasthouden. Maar laat ik zeggen, daar komen we nog nadrukkelijker op terug in het uitvoeringsprogramma. GroenLinks, laat het duidelijk zijn, dit gaan we samen met de Haarlemmers doen, met de buurten. Wat de Indische buurt aan het doen, lijkt me een goede blauwdruk voor ook andere wijken. PvdA, de wethouder moet eerlijk zijn. Ik heb alleen maar gezegd, als wij niets doen, jagen wij de Haarlemmers op kosten. Want dan doen wij niks. Beschermen wij hen niet tegen wat er op hen afkomt. Daar hebben we een opgave in die openbare ruimte om daarmee aan de slag te gaan. Ze hebben zelf ook een opgave. Ik hoor uw duidelijke signaal zeggen, houd er rekening mee dat niet iedereen dat kan betalen. Waarvan akte. Op die manier. De VVD heb ik ook beantwoord in reactie tot Hart voor Haarlem. De plaatsvervangend voorzitter: Dat was dan ook de tweede termijn van de wethouder. Eventjes, ik ga het niet samenvatten, want het is een vrij uitgebreid onderwerp waar iedereen zijn eigen details uitneemt om daar een soort breiwerk van te maken.

Ik hoop dat de volgers in Haarlem hier ook nog een soep van kunnen koken. Ik hoor wel de wethouder een paar keer zeggen dat wij binnenkort of deze maand of volgende maand een routekaart duurzaamheid krijgen. Ik hoor een belofte van één HIOR die mevrouw De Raadt binnenkort gaat presenteren. Dan zeg ik u, wethouder, we hebben net vastgesteld dat er nog een vergadering is op 10 februari. Er zijn wat dat betreft nog geen stukken aangeleverd door het college. De laatste vergadering van de commissie Beheer is op 10 maart. U weet blijkbaar meer dan wij. Misschien kunt u nu al even zeggen hoe u die plannen nog even vlak voor de verkiezingen gaat presenteren? Wat had u gedacht? Wethouder Berkhout: Ik zal sowieso even kijken of er eventjes met de griffie afgestemd kan worden hoe dat zit. Maar voor zover ik weet was dit in principe bekend. Volgende maand komt de routekaar duurzaamheid, al eerder aangekondigd ook. Het HIOR is wel van collega De Raadt. Ik kan alleen maar zeggen, dat wordt geactualiseerd. We hebben er vijf, wordt er eentje, later dit jaar. Maar daar zou ik ook eventjes op moeten terugkomen hoe en waar, maar daar kan de afstemming met de griffie zijn. De plaatsvervangend voorzitter: Ik denk dat u iets te enthousiast was, want u deed net voorkomen alsof het ook allemaal voor de verkiezingen hier werd gepresenteerd. Dat leek me ook wel vrij ambitieus.

Dan word ik ook een beetje zorgelijk, want er zijn nog wel meer onderwerpen die we misschien hier willen behandelen. In ieder geval, u bent nogal zeker van uw routekaart. Kunnen we die dan 10 februari tegemoetzien of 10 maart? Heeft u al enig idee? Wethouder Berkhout: Volgens mij is dat 10 februari. De plaatsvervangend voorzitter: Want dit gaat natuurlijk … Dit is ter bespreking aan u aangeboden. OPHaarlem had een vrij duidelijk statement, vindt van, dit is te veel in de boezem van het college besproken en wat hebben wij hier dan nog aan toe te voegen, want we gaan binnenkort een volgende periode tegemoet. Laten wij dit gewoon passeren of zijn er nog mensen die behoefte hebben om een motie of iets in te dienen, want dan kunnen we het beter gelijk weten, dan kan het worden genoteerd. Of laten we dit gewoon … We wachten gewoon op de verdere uitwerking van het college? Ja? Dan is dit onderwerp voldoende besproken, lijkt mij. Koffiepauze

25

De plaatsvervangend voorzitter: Het lijkt mij, tenminste op mijn agenda staat dat er nu een hele kleine, korte pauze is. Vervolgens hebben we nog een enkele inspreker. Dan denk ik tien minuutjes pauze? Oké. Zeker. 8.

Spreektijd voor belangstellenden (over niet op de agenda staande onderwerpen) De plaatsvervangend voorzitter: Welkom mijnheer Kortekaas in de commissievergadering van Beheer. U bent een welkome gast, elke keer weer. U weet ook hoe het hier gaat. U krijgt drie minuten van mij. Het onderwerp zal de natuur betreffen. Gaat uw gang. De heer Kortekaas: De vorige keer heb ik met voorbeelden laten zien dat het opleggen van herplant bij particuliere verleningen vaak niets oplevert. Na een jaar, na meer dan een jaar, na twee jaar, soms zelfs bijna na drie jaar nog steeds geen herplant. Inmiddels heeft in de Breukstraat, zie de vorige keer, herplant plaatsgevonden. Ik vrees dat het zonder mijn herhaalde vragen niets gebeurd was. Dat is niet zoals het moet. Ik ga verder waar ik de vorige keer gebleven was. Op de Rijksstraatweg was de kap van een prachtige berk geweigerd. De berk ging toch om. Ik stelde vragen. Kreeg na aandringen antwoord dat de kap toch verleend was. O, waar was dan de officiële bekendmaking? Het speet hen zeer, maar dat waren ze vergeten. Dat is ook nooit meer goedgemaakt met alsnog een bekendmaking, hetgeen mijn wantrouwen voedt. Déjà vu. Er werd bovendien geen herplant gevraagd. Weer een mooie boom weg.

Over een berk van de woningbouwvereniging aan de Van der Leeuwstraat, die al een poos dood staat te wezen en waar ik een vraag over stelde, kreeg ik opnieuw het antwoord dat dat de verantwoordelijkheid van de woningbouwvereniging is. Opnieuw moest ik uitleggen dat dat waar is, maar dat de gemeente erop toe moet zien dat die verantwoordelijkheid ook genomen is. Stel je voor ik rijd door rood licht, of ik heb geen verlichting op mijn fiets. Ik krijg geen waarschuwing, geen bon, want de politie zegt dat dat mijn verantwoording is. Op Jan Gijzenkade 303 werd een kapaanvraag gedaan voor twee bomen. Er volgde geen herplantplicht, ofschoon het terrein groot genoeg is. Er was al eens een boom gekapt, helemaal zonder vergunning. De daar gevestigde instelling, die in haar folder pronkt met haar groene status, is op die manier in korte tijd drie bomen kwijtgeraakt. Een gesprek met de ambtenaar van de gemeente leerde mij dat handhaving op dit gebied geen prioriteit heeft. Met andere woorden, burgers van Haarlem, woningbouwverenigingen, staat er een boom in de weg, wilt u ervan af, ga gewoon uw gang, er is geen haan die ernaar kraait. Dat midden in een klimaatcrisis. Dat terwijl Haarlem wil vergroenen. Dit is, zoals ik al de vorige keer zei, geen opsomming, maar dit is wat me zo direct te binnen schiet. Als ik alles na zou gaan, zou ik veel meer vinden.

De plaatsvervangend voorzitter: Wilt u gaan afronden, mijnheer Kortekaas? De heer Kortekaas: Dank u wel. Maar ik ben geen opsporingsambtenaar. Ik ben wel een burger die met lede ogen aanziet hoe het bomenbestand van de gemeente Haarlem slinkt en slinkt. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Er is nog een inspreker digitaal aanwezig, de heer Hobo. Die gaat uiteraard ook iets zeggen over bomen. Mijnheer Hobo, bent u bereikbaar? Ik zie u, ik hoor u niet. De heer Hobo: U hoort mij niet? De plaatsvervangend voorzitter: Heel zachtjes. De techniek is even bezig. De heer Hobo: Dat is raar, want het zou moeten werken. Normaal gaat het vaak wel goed eigenlijk, zogezegd. Ik zie wel links een heel klein …

26

De plaatsvervangend voorzitter: U was net even te horen. Zal ik ondertussen vragen of er vragen zijn voor mijnheer Kortekaas. Nee? Dan mijnheer Kortekaas, bent u zondag weer te horen op de radio? Mijnheer Kortekaas is altijd bij Vroege Vogels. U heeft problemen, maar dat maakt niet uit. Mijnheer Mohr, had u nog een vraag voor mijnheer Kortekaas? De heer Mohr: Ja, niet alleen dat ik opnieuw genoten heb, mijnheer Kortekaas, van uw betoog, maar wat is uw concrete vraag aan ons? De heer Kortekaas: U vraagt naar mijn concrete vraag. Dit is een aanklacht. Dit zegt, de gemeente kan herplant opleggen wat u wilt, maar zolang er geen handhaving is en zolang er niet naar gekeken wordt. De heer …: Gaat het nu wel goed? De plaatsvervangend voorzitter: Jawel. De heer Hobo: Ik weet het niet. Ik heb geen idee. Anders doe ik die wel uit, het speakertje. Dan gaat het over. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Hobo, u bent nu … De heer Hobo: Ben ik hoorbaar? De plaatsvervangend voorzitter: Ja. De heer Hobo: O, andere batterij scheelt ook. Het is ook hard genoeg? Ja. Een groot hoofd zie ik in beeld. Dat is ook niet de bedoeling. Ik ga beginnen. Is dat goed? Ja, ik denk het wel. Geachte raadsleden, het gaat even ook over de bomen in Haarlem, zoals normaal natuurlijk altijd. Gaat het wel of niet goed met de bomen, met de kapvergunningen? Ik geef u wat voorbeelden van onlangs.

De Zuiderhoutlaan, het is het verlengde van de Dreef. Daar heeft de gemeente vergunning gegeven voor een hele groep dennen in de tuin, mooie grote dennen. De eigenaar zegt dat het onderhoud lastig is en heeft last van de dennennaalden, dennennaalden in de dakgoot. Dat is nota bene een beschermd stadsgezicht. Maar volgens de gemeente is het groen daar geen onderdeel van. De voortuin ligt ook nog eens een keer aan de hoofdbomenstructuur. Er staat aan die kant van de weg geen enkele gemeenteboom, maar de gemeente vindt de tuinen toch geen onderdeel van die hoofdbomenstructuur. Maar zonder bomen in de tuin zou het daar een kale boel zijn. De gemeente zegt letterlijk, we gaan voor kwaliteit, niet voor kwantiteit. Beweert dat de kap van bomen … Dat die andere bomen dan gezonder worden. Stelt zelfs dat de kap het straatbeeld gaat verbeteren. De Boerhaave, Hof van Jacob, heeft u goedgekeurd. Daar gaan bijna negentig bomen weg, als we ook de bomen meetellen die niet vergunbaar zijn. Daar waren tachtig grote bomen bij, die groot konden worden of al groot waren. Men herplant slechts vijf grote bomen. Dat betekent dat je weliswaar genoeg bomen herplant, genoeg stammetjes, maar dat je ontzettend achteruitgaat in bladmassa. Daar gaat het eigenlijk om, als het gaat om klimaat, voordelen voor stad, voor mens en voor het klimaat. Het gaat om bladmassa, om CO2-opname et cetera. U weet het wel.

25 november vorig jaar heeft u met zijn allen met een grote meerderheid toch wel een motie aangenomen, behoud bladmassa versterkt biodiversiteit. Bij het project Hof van Jacob in Boerhaave gaat het eigenlijk meteen al mis. Doodzonde. Dan even over de kap van de 150 monumentale en waardevolle bomen, straks op de agenda, waaronder 38 bomen ouder dan 80 jaar. De Bomenridders en Bomenwachters, Hilde Prins, vragen om een second opinion. Niet zomaar. Wij vinden dat de waarde voor het stadsschoon, de waarde voor leefbaarheid en voor natuur niet voldoende is meegewogen. We zien dat niet in de lijsten terug. Daarnaast blijkt dat vaak de grond na 50 jaar is uitgeput in de stad en dat levensverlengende maatregelen,

27

zoals grondverbetering, geen kostbare oplossing is. Goedkoop, om het zo te zeggen. Maar wel veel effect kan hebben. Dat zal onderzocht moeten worden. Financieel valt hier heel veel winst te halen. Wat ook opvalt, dat veel van die bomen vijf tot tien jaar geleden al slechter werden en dat er eigenlijk niets gedaan is. Ook dat is heel jammer, want er had toen ingegrepen kunnen worden. Houtplein, kort. In de kapaanvraag voor het Houtplein, zult u misschien niet weten, staan ook zes volledig gezonde grote lindebomen aan de Kamperlaan. Dat is bij de Mariastichting. Daar komt een bushalte. Wist u dat wel? Want dat is doodzonde. Dat zijn hele mooie bomen. Houtplein, daar gaan de platanen weg, als het meezit voor u. Maar voor mij niet, want de bomen die er zouden komen, de nieuwe bomen zouden meer schaduw geven. Ik heb het uitgezocht en op de gevels is op de dag met de hoogste zonnestand sowieso maar drie uur zo. Een grotere boom, die na twintig jaar groter wordt misschien, is amper zinvol om de reden dat hij meer schaduw geeft. Het duurt twintig jaar voordat die bomen groot zijn. Nu staan er op dit moment echt wel mooie bomen, voldoende afstand van de gevel. Er is zelfs ruimte om de kroon nog wat groter te laten worden. Dat kunt u op onze website allemaal terugvinden. We hebben dat keurig allemaal uitgewerkt met kaarten erbij. Tot de afstand die gemeten staat op de gevel.

We hebben veel werk gedaan. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Hobo, we moeten gaan afronden. De heer Hobo: Ik zou zeggen, we zijn er geweest. We hebben mensen gesproken, ook met winkeliers. Zeggen allemaal, laat ze staan. Wij hoorden de volgende dingen. Afblijven, laat ze staan, ze gaan toch niet weg. Dat soort zinnen hoor je. Ik zou zeggen, misschien kunt u nog eens vragen of ze toch kunnen blijven staan, ondanks de reconstructie van daar, het Houtplein. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hobo, weer voor uw vurig pleidooi voor de boom. Zijn er nog vragen, of is het gewoon helder zo? Mijnheer Hobo, net als mijnheer Kortekaas, heel hartelijk dank weer voor uw bijdrage in deze commissie. De heer Hobo: Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Wij gaan gesterkt weer verder. 9.

Vaststellen startnotitie Fietsroute Lodewijk van Deijssellaan – Pim Mulierlaan (ER + RB) De plaatsvervangend voorzitter: Dan gaan wij over tot het volgende agendapunt. Dat is de startnotitie door Fietsroute Kennemerland en de realisatie Lodewijk van Deijssellaan en Pim Mulierlaan. Volgens mij is het op de agenda gezet door de SP. Dan krijgt de SP als eerste het woord. U heeft ook een motivatie ingediend. Mijnheer Bloem. Volgens mij zit mijnheer Bloem bij de … O, mevrouw Özogul, bent u bereikbaar? Mevrouw Özogul-Özen: Ja, klopt. Hoort u mij voorzitter? De plaatsvervangend voorzitter: Ja, fantastisch. Mevrouw Özogul-Özen: Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Özogul-Özen: Mooi. Voor ons ligt de startnotitie door de Fietsroute Kennemerland. Mijn collega heeft het geagendeerd. Even kijken. De kruispunten Lodewijk van Deijssellaan en Orionweg en de overige kruispunten, die worden veiliger gemaakt voor fietsverkeer. Dat is goed dat dit nu bevorderd wordt. De

28

startnotitie is een verkenning van kansen. Dat is ook heel mooi. De SP heeft een bijdrage van de wijkraad en van de vertegenwoordiger van de wijk gelezen. Daar zijn wij toch eigenlijk een beetje van geschrokken. Vandaar dat mijn collega dit geagendeerd heeft, want wij willen graag ook de mening van de overige partijen hierover weten. De SP vindt namelijk participatie erg belangrijk en maken ons na het lezen van wat de wijkraad schrijft toch best wel zorgen. Wat de SP betreft is participatie niet enkel stakeholders informeren, maar ook echt praten en luisteren naar wat een wijk of een wijkraad te vertellen heeft. Een ander iets wat ons zorgen baart is, er staat, mogelijk worden ook bomen gekapt. We hebben net mijnheer Hobo gehoord met betrekking tot te kappen bomen in Haarlem. Ook hier staat dat er mogelijk bomen gekapt worden en dat we niet weten hoeveel, dat dat afhangt van het profiel wat gekozen wordt. De SP hoopt in ieder geval dat hier een goede oplossing voor gevonden wordt en dat er zo min mogelijk bomen gekapt worden. Mocht er dan helaas toch gekapt worden, dat er dan in ieder geval wat grotere bomen teruggeplaatst worden en niet sprietjes, zoals mijn collega Anne Feite Bloem net eerder zei. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mevrouw Özogul. Heeft u een termijn? Mevrouw Verhoeff van de Partij van de Arbeid, gaat uw gang.

Mevrouw Verhoeff: Dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de SP dat ze dit geagendeerd hebben. Daarom hoeven wij het niet te doen, want dit is duidelijk toch wel een notitie die wij sowieso hadden willen bespreken in deze commissie. Bij de aanpassing van het civiel planproces hebben wij dat ook voorgesteld. Ik hoop dat het nog steeds wordt uitgevoerd. Ook goed dat we begonnen ooit als basisuitgangspunt dat het hier gaat om de veiligheid van twee kruisingen. Mooi dat je dan ook nog een mooie schakel verbetert en daar mede ook subsidie voor krijgt aan een doorfietsroute. Wat ons opvalt, is als we met mensen spreken, dat het begrip snelfietsroute en doorfietsroute door elkaar gehaald wordt. Ik denk dat het belangrijk is dat ook in zo’n niet notitie als dit dan ook even aangegeven wordt wat hier precies bedoeld wordt. Snelfietsroutes zijn toch iets anders. Wat me wel verbaast, ook vinden we het prachtig dat deze schakel wordt opgewaardeerd, is dat er gestopt wordt precies op de grens van de Lodewijk van Deijssellaan. Eigenlijk de knoop met de van Riebeecklaan en de Stuyvesantbrug. Terwijl het Jaap Edenfietspad er direct aan ligt. Dat dat fietspad er al ligt, dat is duidelijk. Maar daar zit ook de aansluiting op nu het voetpad, waar mensen met fiets aan de hand het Reinierszpad, ik moet het goed uitspreken, opgaan. Dat is een best lastig tunneltje als je met de fiets bent.

Maar zo’n doorfietsroute is ook heel belangrijk dat je daar goed op kan komen. Dit is best een belangrijke schakel ook met de rest van Haarlem-Noord. Kan zelfs een verlichting zijn voor de nog steeds met verkeerslichten, dat lijkt uit deze notitie voorlopig ook nog wel zo te blijven, voor fietsers als je de Kleverlaan wilt passeren en de N208, of met de Kleverlaan-N208 wilt passeren, de randweg. Daarvoor graag aandacht. Het is 10, 20 meter meer. Dan kan daar gewoon rekening mee gehouden worden, want ook eigenlijk ligt een deel van dat pad ongeveer tegen de Stuyvesantbrug aan en buigt dan wat af. Misschien is dit de gelegenheid om in overleg met de provincie daar een verbetering in te organiseren. Er wordt ook gesproken over een aantal randvoorwaarden. De randvoorwaarden zijn dan notities. De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Verhoeff, er is een interruptie door mijnheer Amand van Trots. Gaat uw gang. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan de mevrouw van de Partij van de Arbeid. De Pim Mulierlaan, die hoor ik u niet noemen, want dat is natuurlijk ook een route. Hoe staat u daar in? De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Verhoeff.

29

Mevrouw Verhoeff: Daar kwam ik nu aan toe, want ik ging zeggen, er staan in de nota onder punt 5 een aantal uitgangspunten en randvoorwaarden. Een startnotitie gaat met name over de randvoorwaarden en natuurlijk omschreven waarom en waar die dan voor gaan gelden. Bij die randvoorwaarden wordt verwezen naar de Orionzone. Daar is met name de Pim Mulierlaan en de Orionweg aan de andere kant, die beide zijden van de Orionbrug liggen, een belangrijke schakel in. In de Orionzone wordt daar gesproken over een onderdoorgang. Niet alles kan in één project worden meegenomen. Dit is wel een heel erg trefpunt van twee visies. Dan hadden wij juist, hoe dat afgekaderd wordt in deze startnotitie, graag gezien. Ditzelfde, de andere kant van de Pim Mulierlaan wordt nagedacht over een tunneltje voor voetgangers en/of fietsers richting Bloemendaal. Lijkt mij ook verstandig om hierbij te betrekken, want ook daar komen dan fietsers vandaan waardoor je echt de knoop hier benadrukt. Volgens mij wordt er wel netjes gesproken over het tijdpad van turnhal en wanneer pak je wel en niet de Pim Mulierlaan aan als je het fietspad daar inpast? Daar zijn wij wel tevreden over. Wat wel ons heel erg verbaast, maar misschien kunt u dat uitleggen wethouder, er wordt gesproken over als er extra parkeerplaatsen komen, dan zou dat mogelijk ten koste gaan van een aantal bomen.

Waarom zijn er extra parkeerplaatsen nodig in dit gebied? Dat is volgens mij de basisvraag. Wij denken dat het heel belangrijk is dat je het begrip startnotitie ook duidelijk als gemeente op je site hebt en communiceert. Want mensen die vragen participatie voor een startnotitie, hebben duidelijk een ander beeld dan dat ik daarvan heb als raadslid. Dan geef je juist aan wat de randvoorwaarden zijn waarbinnen en hoe je gaat participeren. Zo staat dat ook in deze startnotitie. Als je nu gaat zoeken op onze site en je tikt startnotitie in, dan krijg je een hele mooie lijst van allemaal startnotities, maar er staat nergens wat het is. Als je bij civiel planproces intikt, voor de mensen die dat begrip kennen, dan krijg je helemaal niks. Wethouder, zou u alstublieft willen bevorderen dat het te vinden is, zodat mensen het begrippenkader helder hebben? Voor nu even genoeg. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: dank u wel, mevrouw Verhoeff. Is er nog iemand die iets wil zeggen over dit onderwerp? Mijnheer Hulster en daarna mevrouw Oud. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Het valt ons met name op dat bij de dilemma’s een aantal dingen staan die ons nogal verbazen. Zoals dat de auto en de fiets op dezelfde tracé aanwezig zijn. Als het als een fietsstraat ingericht wordt, kan dat wat ons betreft prima. We zien dat eigenlijk niet als een dilemma.

Dat ligt een beetje aan natuurlijk aan hoe stringent je die doorfietsroute wilt invoeren. Als je alles helemaal vrijliggend wilt. Maar volgens mij zijn fietsers juist bij deze snelheden heel goed in staat om te schakelen. Dat maakt fietsen juist ook aantrekkelijk, als er wat wisselingen in het traject zitten. Dat er vijf kruisingen door voorrang worden gepasseerd, daar begrijpen we ook niet zo goed van wat daar het dilemma in is. Dat sommige fietsen wel 50 kilometer per uur kunnen fietsen, dat begrijp ik ook niet. Want de auto’s die daar reden, kunnen wel 200 kilometer per uur. We begrijpen niet zo goed waarom dat een dilemma zou zijn. Wat ons betreft kan het prima. Waarbij we inderdaad de vragen van PvdA ook onderstrepen. Wat ons betreft hoeven daar geen extra parkeerplaatsen, want parkeerplaatsen en fietsroutes doen het nu juist niet zo goed met elkaar samen. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oud, OPHaarlem. Mevrouw Baas-Oud: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn natuurlijk, net als de SP ook aangeeft … Wij vinden de participatie ook heel belangrijk. Dan inderdaad niet alleen maar de stakeholders, maar ook echt in gesprek met de wijkraad en hun argumenten en hun verhaal in ieder geval serieus meenemen. Dat kan hierna gebeuren. Want we hebben natuurlijk die insprekers daarover gehad in december, vanuit de wijkraad.

Ik hoop dat zij … Zij zullen vast weer mee willen denken na deze startnotitie. We zien goede aanzetten voor een verbetering van die fietsroutes, zoals vermeld. Waar we wel kritisch op zijn, is er wordt genoemd dat er een verwacht rendement is voor de Rijksstraatweg. Dat het daar misschien wat minder druk zou worden door deze

30

fietsroute. Als we het goed hebben begrepen. Daar zijn we benieuwd naar of dat echt zo is, maar op zich doet dat natuurlijk niet af aan dat dit gedeelte gewoon beter en veiliger gemaakt moet worden. Er is al wat gezegd over die knelpunten en die fietstunneltjes. Even kijken. Participatie. Ik ben benieuwd naar wat er hierna verder uitkomt. Dat was het. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oud. Mevrouw Schneiders van GroenLinks, gaat uw gang. Mevrouw Schneiders-Spoor: Dank u wel. Eigenlijk hadden wij het idee van dat het misschien niet heel nodig was om dit aan de orde te stellen, zeker niet de reden waarom. Omdat de inspraak natuurlijk altijd komt en dat zit in een traject en dat komt na de startnotitie. Op zichzelf is dat best geregeld. Om die reden hadden we het niet aan de orde willen stellen. Er is wel een andere reden om het aan de orde te stellen. Dat is dat een startnotitie waar je toch best een aantal dingen in gaat regelen, dat best een impact heeft, iets is wat wij juist in dat civiel planproces zo graag willen dat dat gewoon aan ons wordt voorgelegd en gewoon naar de raad gaat. Dat je daarmee met elkaar de kaders vaststelt, zodat je daarna kunt werken binnen de kaders die de raad stelt. Zodat je niet later misschien teruggefloten gaat worden. Want dat is heel vervelend natuurlijk als college, om dan later dingen te moeten herstellen.

We zijn heel erg blij dat het een 30 kilometerweg wordt, dat het een fietsstraat wordt. Helemaal goed dat er voorrang voor de fietsers is, ondanks dat er vijf kruisingen komen. Op zichzelf is het inhoudelijk een prachtig plan. We hebben wel gelezen inderdaad over die bomen. Ik heb gekeken, maar ik kan me niet zo goed voorstellen welke bomen dat dan eventueel zouden zijn op die twee hoeken. Want daar staan niet bomen echt die in de weg lijken te staan. Maar ik hoop wel dat als dat waar is, dat we daar dan nog op enig moment een keer over geïnformeerd worden wat daar dan de bedoeling van is en of we dan misschien met elkaar kunnen kijken of die bomen wel echt weg moeten of dat we dat op een andere manier kunnen oplossen. Dat is volgens mij het belangrijkste. We wachten de inspraak en de reacties die er dan daarna komen, het VO wat er dan daarna komt, gewoon af. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schneiders. Mijnheer Amand, ik zie uw vinger. Gaat uw gang, van Trots. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Trots heeft natuurlijk wel een paar vragen. Dat wist u natuurlijk al. Wij denken natuurlijk ook aan de school daar en dan vijf kruisingen. U hoort het al een beetje. Daar moeten we toch ook met die school eens goed over praten, hoe gaan we dat ooit oplossen? Het is een gevaarlijk punt. Is het altijd geweest.

We moeten daar ook niet zo licht over denken. Trots zou wel willen natuurlijk. De participatie is natuurlijk prachtig. De wijkraad doet goed zijn werk. Dat gaan we ook afwachten hoe dat ontwikkelt. Dat is ook een dingetje. Maar de fietspaden zelf en die snelwegroute, als we natuurlijk … Hebben we nu in Haarlem en daar ook al. Hebben we daar de Gorilla’s op de scooters en die rijden niet zo zachtjes meer. Dat is ook nog een dingetje. Dan kunnen we wel zeggen, die automobilisten, maar dat zijn natuurlijk de gevaarlijke dingen. Ook de realiteit, hoe gaan we daarmee om? Wij zouden willen dat er toch nog even gekeken wordt in ieder geval naar de bomen en de participatie van de buurt, voordat we echt een goed iets kunnen zeggen over de hele startnotitie. Ik heb verscheidene ambtenaren gesproken, die zijn bij mij op de fractie geweest met tekeningen en dit en dat. Hartstikke mooi. Ik zeg, maar dat is natuurlijk een tijdelijk project. U zit er misschien maar tijdelijk op. Dat gaat hem misschien niet worden. Ik hoop dat de man er nog zit. Dat ga ik ook nog even natrekken van de week. Wij zouden willen … De plaatsvervangend voorzitter: Sorry, mijnheer Amand, dat ik u onderbreek, maar er is een interruptie van mevrouw Verhoeff.

31

Mevrouw Verhoeff: Dank u, voorzitter. Mijnheer Amand, u heeft het over participatie en dat dat allemaal niet goed was. Maar heeft u al gekeken wat er onder paragraaf 8 staat, of hoofdstuk 8, zo u wilt? De plaatsvervangend voorzitter: Hoofdstuk 8. De heer Amand: Mevrouw Verhoeff, luister eens naar Trots. Wij zijn een redelijke partij. Wij zijn niet van alles moet en mag. Wij zeggen enkel, ga ook naar die burgers luisteren. We hebben alles van de wijkraad. We weten alles. Maar de burger moet ook eens meedenken en beslissen. Dat wordt ook tijd, in de verkiezingstijd, dat die mensen ook eens meedenken. We gaan op een wijkraad af, we gaan op de school af, we gaan overal op af. Maar u moet niet gaat insinueren dat wij daar geen sjoege of geen vat op hebben. Wij denken net zoals u hoe het zou moeten. Dat is het hele verschil tussen u en mij. De plaatsvervangend voorzitter: Ik denk dat mevrouw Verhoeff het niet met u eens is. Mevrouw Verhoeff? Mevrouw Verhoeff: Kijk, ik ben het niet oneens met mijnheer, maar ik vraag me af, er staat in hoofdstuk 8 omschreven, participatie en inspraak, wat hij daar dan van vindt en of de juiste partijen erbij zijn. Want ik vraag alleen, heeft u dat stuk gelezen? De heer Amand: Mevrouw Verhoeff, nog een keer. Ik zal het u nog een keer uitleggen, anders dan kom maandag nog maar een keer langs. De plaatsvervangend voorzitter: Doe het heel kort.

De heer Amand: Dan zal ik het u uitleggen. De bewoners moeten meer meebeslissen. Dat wilt u toch ook? U wilt toch participeren. We hebben daar een school. De plaatsvervangend voorzitter: U ga nu ingrijpen. U gaat weer … De heer Amand: Met 1.700 leerlingen. De plaatsvervangend voorzitter: Dat heeft u … Sorry, mijnheer Amand. De heer Amand: U wuift het zo weg. De plaatsvervangend voorzitter: U heeft dat daarnet ook al verteld. Ik denk voor de voortgang van deze discussie … Ik denk dat u zo voldoende uw bijdrage heeft geleverd. Want dan zit mijnheer Bas van Leeuwen thuis achter de computer. Die wil voor D66 ook een bijdrage leveren. Mijnheer Van Leeuwen, bent u daar? De heer Van Leeuwen: Zeker. Dank u wel, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Gaat uw gang. Geweldig. De heer Van Leeuwen: Mooi. Allereerst constateer ik, sommigen hebben het ook al gezegd, dat we beter moeten beschrijven wat er precies bedoeld wordt met deze doorgaande fietsroute. Want het is natuurlijk niet de bedoeling dat ineens mensen met 50 kilometer per uur door onze stad heen gaan sjezen. Als we 30 kilometer per uur invoeren voor auto’s geldt dat ook voor fietsen. Graag in dit soort notities wat meer duiding wat er precies bedoeld wordt, want ik zie aan inspraakreacties van, in ieder geval, in de vorige commissie de wijkraad dat er niet helemaal begrip is wat hier is.

Wat hier gewoon gaat gebeuren, er wordt een doorgaande

32

fietsroute gemaakt van Lisse tot Heemskerk, die veilig is voor alle fietsers en ook veilig moet blijven voor de omgeving. Graag aandacht daarvoor. We juichen dat natuurlijk van harte toe, want we zien natuurlijk dat er meer en meer mensen gaan kiezen en willen kiezen om die fiets te gebruiken voor bewegingen onder de 10 kilometer. Dat ze niet in die auto stappen om telkens maar weer vast te staan, maar dat ze het ook gewoon fijn vinden om te fietsen naar die vrienden in Santpoort, of die vrienden in Lisse. Wat ons betreft een goede toevoeging. Mooi dat eraan gewerkt wordt. Participatie is natuurlijk heel belangrijk, maar leg daarbij ook goed uit wat het wel is en wat het niet is. Dank u wel, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Is er nog niemand die iets … Mijnheer Dreijer van het CDA. De heer Dreijer: Ik hoef niet zoveel te zeggen hoor. Wij hebben natuurlijk al besloten dat we een fietsroute willen hebben vanuit Velzen naar het zuiden. Langs deze route … Dit is dan de startnotitie. Het is een verkenning van kansen, belemmeringen et cetera. Er staat inderdaad in paragraaf 8, hoofdstuk 8 een heleboel partners en belanghebbenden opgesomd die meegenomen worden in de participatie. Ik heb alleen Trots Haarlem daar niet bij zien staan.

Misschien is dat waar u op doelt, mijnheer Amand? Maar echt, volgens mij wordt iedere belanghebbende daarin meegenomen. Dat is gewoon een goede zaak. De kruisingen zijn benoemd, waar goed over nagedacht moet worden, hoe krijgen we die fietsers vanuit het noorden naar het zuiden en vice versa veilig over die kruisingen? Wat mevrouw Verhoeff al zei, bij de Van Riebeecklaan, die kruising staat ook benoemd, alleen daar vraag ik me van af of die zin nog verder doorloopt dan dat hij nu doorloopt, want ik mis een punt. Er staat letterlijk “herinrichting kruising Van Riebeecklaan-Stuyvesantbrug met de fietsroute” zonder punt. Dan vraag ik me af, hebben we het dan over de fietsroute via het Carel Reinierszpad bijvoorbeeld, of whatever? Maar of ik moet een punt daar zien, of er komt nog iets achter. Dat is eigenlijk mijn vraag, of hij dat kan beantwoorden? Voor zover gaan we natuurlijk gewoon akkoord met deze startnotitie. De plaatsvervangend voorzitter: Denken dat is een technische vraag, maar misschien weet mevrouw De Raadt gewoon het antwoord. Ik denk dat iedereen … Mijnheer Visser natuurlijk, ChristenUnie. De heer Visser: Voorzitter, dank u wel. Gewoon een goed plan. We wachten de uitwerking af. We sluiten ons aan bij de opmerking van de PvdA, kijk even een paar meter verder, met name bij de IJsbaanlaan.

Maar we zaten ook te denken van, misschien moet je gewoon wel tot de Kleverlaan kijken. Gewoon het fietspad daar gelijk ook rood asfalt en wat breed maken. We zijn ook wel benieuwd naar hoe het zit met inderdaad dat stukje aan de noordkant, richting de jeugdherberg. Omdat hierbij zit een stuk waar het gaat over de ontbrekende schakel vanaf de jeugdherberg naar de Hoofdstraat in Santpoort. Maar daartussen zit ook een fietspad. Dat is ook een beetje wel aan onderhoud toe. Maar wat is onze visie daarop, want dat is natuurlijk een doorfietsroute? Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Visser. Iedereen heeft nu het woord gevoerd, denk ik. Mevrouw De Raadt, het is uw beurt. Gaat uw gang. Wethouder De Raadt: Dank u wel, voorzitter. O, ik heb een hele erge galm, of niet? Nee, valt mee. Zoals denk ik ook door meerderen van jullie hier al aangegeven, is dit betreft de startnotitie. Is een globale verkenning van de kansen en de onmogelijkheden. Het doel van dit project is het veiliger maken van een tweetal kruispunten. De fietser ook een prominentere rol te geven, dan ten koste van de auto. Dit is natuurlijk ook iets wat de verkeersveiligheid ten goede komt. Daarnaast heeft de MRA en haar betrokken gemeenten een uitvoeringsagenda opgesteld voor de opwaardering van een heel aantal doorgaande fietsroutes. Dit is er