01-20 transcript commissie Beheer 20 januari

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 20 januari 2022

Commissie Beheer 1.

Opening en mededelingen door voorzitter Jeroen Boer De plaatsvervangend voorzitter: Jongens, als iedereen gaat zitten, dan gaan we beginnen, want het is 19.10 uur. Welkom bij de vergadering van de commissie Beheer. Ik heb een bericht van verhindering ontvangen van mijnheer Van der Mark van GroenLinks. Ik had gedacht dat mijnheer Mohr iets later zou komen voor Hart voor Haarlem, maar hij zit op zijn plek. Dat is goed. Wij zitten hier in de zaal, maar er zijn ook … O jeetje, ik had mijn computer aan moeten zetten, want wij hebben ook wat digitale deelnemers van deze vergadering. Ik heb bericht gekregen dat de heer Bloem van de SP achter zijn scherm zit. Klopt dat? Mevrouw Oosterbroek van GroenLinks zit ook achter haar scherm. Mevrouw Oud, die zit hier gewoon in de zaal toch? Ja, die zit helemaal niet achter haar scherm. Heel erg goed. Dat is ook natuurlijk veel beter. Wij kunnen u gewoon zien. Allemaal welkom.

2.

Vaststellen van de agenda De plaatsvervangend voorzitter: We gaan maar eerst even de vergadering, de agenda vaststellen. Gaat iedereen akkoord met deze vergadering, met alle punten? Ja? Dan is die bij deze vastgesteld.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De plaatsvervangend voorzitter: Dan gaan we over naar de mededelingen van de … We beginnen bij de wethouder(s). Als u een mededeling heeft als commissielid mag dat daarna. Mevrouw De Raadt, u staat op mijn lijstje. Heeft u een paar mededelingen voor ons allemaal. Gaat uw gang. U mag … Wethouder De Raadt: Ik heb geen mededeling. De plaatsvervangend voorzitter: Heb je geen mededeling? O sorry, heeft u geen mededeling? We gaan niet een beetje familiair doen hier. Mijnheer Berkhout heeft misschien wel een mededeling. Gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Ja hoor, ik heb er zelfs drie. De plaatsvervangend voorzitter: Jeetje. Wethouder Berkhout: Met de eerste beginnen. Het gaat over de service op het station Haarlem van NS. Eind vorig jaar, of eind 2020 eigenlijk maakte de NS bekend dat ze het aantal stations met een vaste ticketservicebalie wilden terugdringen van 36 naar 15. De reden was hiervoor dat in 2019 slechts 18 procent van de kaartjes aan een balie van de OV Service & Tickets werd verkocht. Ze zagen dat behoorlijk gestaag afnemen. Station Haarlem, zoals u ook weet en mij ook eerder vragen over heeft gesteld, was een van de stations waar NS deze plannen wilde toepassen. Dit station stond in de planning om dan van een vaste servicebalie terug te gaan naar een Samen Servicestation, dat is hun term.

In ieder geval het opheffen van die vaste balie. Hierover is ook na vragen vanuit de ChristenUnie onder andere de gemeente in gesprek gegaan met de NS. Het verheugt mij in ieder geval om u inmiddels te vertellen dat de NS hier een besluit over heeft

1

genomen. Dat Haarlem een van de 13 stations in Nederland is die full servicefunctie behoudt. De OV Service & Tickets-winkel en de aanwezigheid van servicemedewerkers op het station of perron blijft behouden. Er is nog wel een kleine onder voorbehoud. Er zit nog een beroepstermijn van een maand aan vast. Begin februari zal dit hopelijk definitief zijn. Dat is een mooie eerste mededeling. Tweede mededeling heeft te maken met de voortgang van het Warmtenet Schalkwijk. In november en december heeft u informatie gehad over de vertraging van de plannen van het Warmtenet. Het financieringsbesluit voor het Warmtenet wordt niet eerder dan aan het eind van dit jaar verwacht. Maar voor de samenwerking in de tussenliggende ontwikkelperiode wordt een set van bestuurlijke afspraken gemaakt samen met de beide Haarlemse Warmtenetwerk betrokken partners. Met de partners is ook afgesproken dat in deze periode een onafhankelijke beoordeling van de keuze voor het technisch concept plaatsvindt. Kort gezegd, doen we het goede? Dit heeft de titel Herijkingsonderzoek gekregen en wordt op dit moment uitgevoerd door een onafhankelijk adviesbureau. Eind maart is dit onderzoek gereed. Dit onderzoek geeft voor alle samenwerkingspartners de zekerheid dat de juiste keuzes worden gemaakt die leiden tot de beste opzet om Meerwijk aardgasvrij te gaan maken.

Ook wil ik u hierbij meegeven dat ik met de betrokken bewoners, klankbordgroep en wijkraad afgelopen woensdagmiddag een gesprek heb gehad. Dit ook naar aanleiding van hun brieven in de commissievergadering van november. Het was een constructief gesprek, kan ik wel zeggen. Ook met goede suggesties, maar ook zorgen van de bewoners, maar vooral hun wensen om beter bij de voorbereidingen van het Warmtenet en ook IVORIM betrokken te worden. Ditmaal was dat gesprek … Vond dat plaats via Teams. Maar ik heb ook met hen afgesproken dat ik een volgende afspraak gewoon fysiek langsga in de wijk. Om hierbij af te sluiten, we blijven erop inzetten als college om het Warmtenet en het project IVORIM samen gelijk te laten lopen en hiermee maximaal in te zetten op werk met werk. Dan heb ik ook nog een derde mededeling voor u. Dat heeft te maken met de milieuzone. Ook een mooi bericht, denk ik. Sinds begin januari is de milieuzone voor vrachtwagens in grootstedelijk gebied van kracht. De eerste maanden geldt daar nog wel een overgangstermijn en delen we vooral waarschuwingen uit. Na mei zal ook daadwerkelijk gehandhaafd worden. Dank u wel, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ik ben eigenlijk vergeten te zeggen dat mevrouw Schneiders van GroenLinks wat later is. Mijnheer Aynan voelde zich niet zo lekker. Hij hoopt ook later te komen.

Dat is dan nog een mededeling van de voorzitter. Zijn er nog commissieleden die een mededeling hebben voor ons? Ja, mijnheer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Dank je wel, voorzitter. Afgelopen week hadden we een, ik mag wel zeggen, vrij succesvolle raadsmarkt over het openbaar onderhoud. Daarin werd verteld dat er een aanbesteding op de rol staat van de onderhoudspartijen, de bruggen en de openbare ruimten, waarbij ook de aanbesteding van Spaarnelanden bijvoorbeeld geregeld gaat worden. In de Gemeentewet staat dat als een gemeente een behoorlijke, een aanzienlijke verplichting aangaat, dan moet de raad in de gelegenheid gesteld worden om wensen en bedenkingen daarover te uiten. De vraag en de mededeling die ik heb, is dat ik graag hier een keer over zou willen praten in de commissie, omdat het belangrijk is dat we als raad hier wensen en bedenkingen op kunnen uiten. De plaatsvervangend voorzitter: Dat is een voorstel aan de commissie. 4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst – de lijsten zijn toegevoegd De plaatsvervangend voorzitter: Dan wil ik even zeggen, we hebben natuurlijk toch al 16 maart verkiezingen. We hebben 10 februari nog een commissie Beheer. De laatste commissie Beheer is 10 maart. Wilt u van

2

tevoren nog op die data iets organiseren? Wat is uw voorstel, mijnheer Hulster, of wilt u het over de verkiezingen heen? De heer Hulster: Het kan gewoon in de commissie worden besproken. Als het stuk beschikbaar is, zou ik dat graag besproken zien. De plaatsvervangend voorzitter: U wilt het … Maar nu gaat het over de agendering voor de volgende vergaderingen. Dan is uw voorstel om dat stuk te bespreken in de commissie. Dat lijkt me geen probleem. Het is genoteerd. Dank u wel. Is er verder nog iemand met een bijdrage? Dan gaan we over, even kijken, naar de agenda van de komende commissievergadering. U heeft hier al een voorstel voor gedaan. Bij de ingekomen stukken … Ik zal in ieder geval zeggen dat ter advisering komt er 10 februari op de agenda de Professor Eijkmanlaan, de herinrichting. Want dan wordt het definitief ontwerp besproken en dan een krediet gevraagd. Een ander onderwerp is het IVORIM van Meerwijk, waar inderdaad mijnheer Berkhout net een goed gesprek heeft gehad met de wijkraad. Onder voorbehoud van tijdige aanlevering van het college is het ter bespreking op de agenda. Verder zijn er nog bij de stukken die ingekomen zijn nog … Mijnheer Hulster? De heer Hulster: Ik zou eigenlijk iets over de Actielijst en Jaarplanning willen zeggen, kan dat? De plaatsvervangend voorzitter: Maar dat is het volgende onderwerp.

Dit is eventjes bij die actieve informatieplicht, heeft u nog een onderwerp wat u wilt agenderen? Dan wijs ik u erop dat er nog maar twee commissievergaderingen zijn. U niet? Dan mijnheer Visser van de ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Bij punt 2.1 staat verantwoording Kleverlaan-Marnixstraat. Daar staat eigenlijk in van, we gaan die wegen opnieuw bestraten. Er komt geen startbrief. We gaan het allemaal doen conform de HIOR. Er komt wel een VO ter inzage voor de inspraak. Ik heb de HIOR erbij gepakt. Uit de HIOR blijkt dat er twee keuzes zijn, namelijk fietspaden of fietsstroken. Volgens mij moeten we daar gewoon echt fietspaden doen. Mijn vraag aan de wethouder is eigenlijk, komt dit nog in de raad terug? Want ik heb dit punt al eerder gevraagd. Ik krijg nu het gevoel op basis van dit stuk dat het niet terugkomt in de raad, terwijl ik wel vind dat wij als raad moeten kunnen zeggen, wij willen fietspaden op de Kleverlaan. Als er een toezegging kan komen dat het terugkomt, graag. Anders wil ik bij dezen verzoeken om het te agenderen, zodat wij als raad er wel een uitspraak over kunnen doen. De plaatsvervangend voorzitter: Heeft u medestanders in deze commissie? Mijnheer Hulster, ja. Dat is genoteerd. Dank u wel. Is er nog iemand? Mijnheer Aerssens van de VVD, heeft u ook nog een … De heer Aerssens: Ja, dank u, voorzitter.

Ik zou graag 1.6, de uitslag van het draagvlakonderzoek parkeerregulering met de commissie bespreken. Verrassende uitkomst. Juist om hier ook op verder te borduren, zeker in deze wijk, lijkt het me goed om met de commissie van gedachten te wisselen over deze uitkomst. Daarom zou ik dat punt graag … De plaatsvervangend voorzitter: Dat is duidelijk. Is daar draagvlak voor, of bent u de enige? Ik zie wat vingers. Staat ook genoteerd. U bent er ook bij. Ik zie het. U wilt nog iets agenderen? De heer Aerssens: Ja, ik heb nog een punt, voorzitter. Ik zou graag ook de uitkomsten van Benchmark Huishoudelijk Afval 1.7 nog met de commissie willen bespreken. Maar dat hoeft voor ons niet per se voor de verkiezingen, maar kan ook erna. Dat kunnen we dan misschien direct meenemen met het onderzoek wat momenteel uitgevoerd wordt naar de efficiëntie van onze contractpartners.

3

De plaatsvervangend voorzitter: Dat lijkt me dan een goed voorstel. Dan gaan we dat nu voor de verkiezingen niet agenderen. Dan houdt u dit maar vast. Verder niemand meer? Dan hebben we dit ook afgehandeld. 5.

Transcript commissie d.d. 9 december 2021 (alleen naar aanleiding van) De plaatsvervangend voorzitter: Dan gaan wij over … Het transcript van de commissie Beheer, heeft iemand ernaar gekeken? Zijn er opmerkingen over? Mijnheer Hulster. De heer Hulster: Ik wilde toch nog wat bij agendapunt 4 zeggen over de Jaarplanning en de Actielijst.

4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst – de lijsten zijn toegevoegd De plaatsvervangend voorzitter: Verdraaid, dat vergeet ik. Dat is 4 en ik ben al bij 5. Ik ga sneller dan ik had gedacht. Dat begrijp ik, want zoals ik al zei, er zijn nog maar 2 vergaderingen voor de verkiezingen. Als ik het zo bekeek, zijn er nogal aardig wat punten. Ik begrijp heel goed dat u misschien daar een opmerking over heeft. Mijnheer Hulster, gaat uw gang. De heer Hulster: Ik heb vorige commissievergaderingen al aandacht gevraagd voor het toezicht van de wethouder om met een notitie te komen over het kruispunt bij de Amerikaweg-Schipholweg-Prins Bernhardlaan, om te kijken hoe … Waarin de financiële consequenties over een fietsverbinding. Die is wederom niet opgenomen. Ik hoor graag wat daarachter zit. In de tweede plaats zie ik dat het fietsbeleidsplan is uitgesteld tot 20-12-2022. Dat staat in de jaarstukken. Dat staat nu als richtlijn. Ik ben benieuwd, wat is de reden van die vertraging? De plaatsvervangend voorzitter: Nee, u moet er wat op zeggen. Gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Dat komt mooi uit. Volgens mij is het … Ik kan dat niet helemaal overzien. Dat klinkt als de laatste dag van de Actielijst. Weet dat de aftrapnotitie voor het fietsbeleid zit volgende week in het college. De bedoeling is om dat in de volgende commissie met u te bespreken. Dan gaan we het proces in.

Maar volgens mij willen we in ieder geval ruim voor het eind van het jaar gewoon een vastgesteld fietsbeleid hebben. Dat op dat punt. Daarnaast herken ik uw verzoek over de voetgangersbrug bij de Amerikaweg. Volgens mij heeft daar inderdaad … Een ontvlechting hebben we daar met elkaar gehad tijdens de begroting. Het korte antwoord is, we zijn echt wel aan het kijken, hoe gaan we dit goed met elkaar oppakken. Eigenlijk, hiervoor wordt een raamwerk openbare ruimte voor de zone Europaweg bekeken, omdat je toch … Hier willen we ook nog een mobiliteitsonderzoek voor doen. Het korte antwoord is, op de korte termijn gaan we niet meteen aan de slag met een project hier. Maar dat hebben we ook gezegd. Dit moeten we eventjes wat beter en met elkaar bekijken, ook in het licht van de ontwikkeling van Nieuw-Zuid. Maar wat ik ga doen is, ik heb een toezegging gezegd. Ik ga daar eventjes wat meer toelichting bij geven. Dat noemen we dan een bestuurlijke afdoeningszaak, een BAZ. Daar gaan we u eventjes uitgebreider informeren hoe we daarmee omgaan. De plaatsvervangend voorzitter: Ik denk dat de commissie dat wel op prijs stelt, mijnheer Hulster ook, omdat je wilt natuurlijk ook een overdracht hebben naar de volgende periode. Dat is het handig als bepaalde dingen vastliggen. Anders beginnen we weer opnieuw. De heer Hulster: Exact.

Ik denk dat nu de toezegging wel nog een keer overduidelijk is gemaakt. Dank daarvoor.

4

De plaatsvervangend voorzitter: Heel goed. Verder nog opmerkingen. Ik noteer wel dat er 151 punten in de Excellijst stond van de Jaarplanning. Niemand heeft daar … Dat laten we dan maar over ons heengaan. Dan is dit punt afgehandeld. Maar u bent gewaarschuwd door uw voorzitter op dit moment. Ter advisering van de raad 6.

Vrijgave krediet parkeersysteem parkeergarage Floridastraat (Centrum Schalkwijk) (RB) De plaatsvervangend voorzitter: Dan gaan we over naar ter advisering van de raad wordt er gevraagd om een vrijgave voor een krediet voor het parkeersysteem parkeergarage Floridastraat, in het centrum van Schalkwijk. Er wordt ons geld gevraagd. Daarom moeten wij toestemming geven. Wie van u kan ik als eerste het woord geven? Mijnheer Mohr van Hart voor Haarlem, ik zie u echt heel slecht door die schermen, maar … De heer Mohr: Maar ik kan u, voorzitter, heel goed zien. De plaatsvervangend voorzitter: Ik zie u als een vis in het aquarium. Gaat uw gang. De heer Mohr: O, dat zegt mijn vrouw ook weleens. Maar voorzitter, wij zijn voor. De plaatsvervangend voorzitter: Dat gaat wel pijlsnel. Wie kan ik nog meer het woord geven? Daar zie ik een vinger van mijnheer Amand van Trots, gaat uw gang. De heer Amand: Wij zijn ook voor, voorzitter. Als het lekker goedkoop blijft voor de Schalkwijkers zijn we helemaal voor. De plaatsvervangend voorzitter: Dat begrijp ik. Had ik nog een vinger? Wie wil er nog meer wat zeggen? Mevrouw Oud van OPHaarlem. Mevrouw Baas-Oud: Wij zijn ook akkoord. Als dat de bedoeling is dat we dat allemaal zeggen, dan bij deze.

De plaatsvervangend voorzitter: Ik kan ook zeggen, zijn we allemaal akkoord met dat het een hamerstuk is of wilt u nog dat de wethouder een paar woordjes zegt? Nee? Mijnheer Berkhout, het spijt me voor u. Het is wel een makkie zo. Hartstikke goed, jongens. Gaan we gelijk over naar … Iedereen knikt bij een hamerstuk. Dan gaan we er niet iets anders van maken. Overige punten ter bespreking

7.

Plan Klimaatadaptatie (RB) De plaatsvervangend voorzitter: Agendapunt 7. Het Plan Klimaatadaptatie. Dat is een behoorlijk lijvig stuk, met veel gedachten over de toekomst van Haarlem en de veranderingen van het klimaat die ons allemaal boven het hoofd hangen. Wie van u kan ik het woord geven? Mijnheer Hulster van de Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Aan het begin van deze periode heb ik nog eens een gedachtewisseling met de toen nog raadslid, maar nu wethouder, gehad van, is het wel verstandig om in klimaatadaptatie te investeren? Moet je niet eigenlijk gewoon de klimaatcrisis bestrijden? Maar ik begrijp ook wel, het een kan niet zonder het ander. Daarom is het belangrijk dat we dit nu bespreken. Het biedt ook een ontzettende kans, een grote kans om de stad leefbaarder, prettiger, mooier en groener te maken. Want het

5

belangrijkste wat je kan doen tegen de problemen die op ons afkomen door de opwarming van de aarde, om het hier toch nog een beetje leefbaar te houden, is het aanleggen van hoogwaardig groen. Daarnaast helpt water ook. Maar hoogwaardig groen is eigenlijk het allerbelangrijkste wat je kan doen. Dat lees ik ook terug. Dat is ook heel goed. Ik heb vragen gesteld over de afgelopen hete zomers die we hebben gehad. Toen lazen we in de media, dat blijkt ook onderzocht te zijn, dat er problemen met palenrot kan ontstaan. Dat het ook voor de bomen lastig is, want die hebben ineens … Het grondwater stond op een gegeven moment echt bijna een meter lager. Maar het blijkt dat daar nog onderzoek naar komt. Daar zijn we benieuwd naar. Het vernatten van veenweidegebieden is natuurlijk een heel belangrijk punt om onze stad leefbaar te houden. Een vraag is, hoe gaan we ervoor zorgen dat de tegeltuinen minder worden? Want dat is ook een kans, waarom leggen we niet vast, net als dat je je tuin voor zoveel procent mag verbouwen, dat je zoveel procent tegels in je tuin mag hebben. Kunnen we dat niet gewoon met luchtbeeld gaan controleren? Dan kun je misschien vanuit de bestaande situaties gaan en alleen zeggen dat mensen niet mogen uitbreiden.

Hoe gaan we ervoor zorgen dat er voldoende groenonderhouden bomen zijn? Dat is natuurlijk een grote opgave, gezien de 151 bomen die nu weer op de lijst staan om gekapt te worden. Maar hoe zorgen we er ook voor dat we echt grote bomen krijgen in deze stad? We overwegen een motie daarover. Dan de belangrijkste vraag is ook de watergangen. De Papentorenvest wordt weer genoemd. Er worden watergangen in Noord genoemd. We hebben eigenlijk nog steeds weinig zicht erop. Ze staan natuurlijk in de source … Staat bijvoorbeeld het opengraven van de Papentorenvest. De Gedempte Oostersingelgracht is er ook één. Hoe kijkt de wethouder daartegenaan? Is daar al zicht op de uitvoering daarvan? De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hulster van de Actiepartij. Mijnheer Mohr van Hart voor Haarlem wil iets zeggen. Gaat uw gang. De heer Mohr: Voorzitter, dank u wel. Over het stuk. Ik wil beginnen met een compliment aan de wethouder, want dit is buitengewoon professioneel aangepakt, met een interview in het Haarlems Dagblad en dan ’s avonds de bespreking in de commissie. Ik moet zeggen, het interview was spannender dan het stuk. Want na het lezen van uw interview, mijnheer Berkhout, zat de schrik er bij mij flink in. Dat is het eerste compliment. Dat heeft u goed gedaan. Het tweede compliment is de foto op de voorkant van de Klimaatadaptatie. Dat is een foto die mij aanspreekt.

Ik denk ook de VVD. Want daar staan een heleboel auto’s op. Als dit een visie is, dan zegt die visie ook iets over de auto’s die u in de toekomst toestaat in bewoond gebied. Zijn we ook blij om. Dan inhoudelijk. Hij ziet er, wat ons betreft, redelijk compleet uit. Bijzonder vind ik de conclusie dat de Klimaatadaptatie goedkoper is, tot 2050 veel goedkoper is, dan de klimaatmitigatie, van het gas af. Maar dat terzijde. Wat ons betreft ontbreekt, maar misschien hebben we eroverheen gelezen, dat is de stijging van de zeespiegel. Misschien staat het er niet met zoveel woorden in, omdat het pas de volgende eeuw een issue wordt. Er wordt althans met geen woord over gesproken. Even kijken. Wat wij missen, dat is de invalshoek van het Waterschap Rijnland. Haarlem ligt tenslotte aan het Spaarne. Het Spaarne heeft geen directe afwatering naar zee. Als Rijnland het niet redt, of de Haarlemmerpolder door een zonvloed wordt overstroomd, dan heeft Haarlem een probleem en loopt het Spaarne over. Ik kan u persoonlijk zeggen dat ik daar een probleem mee heb. Ik hoop dat de wethouder daar nog iets over kan zeggen. Even kijken. Dat. Over het systeem risico met potentiële schade als gevolg zouden wij ook graag wat meer willen horen. Ook wat Rijnland doet om dat scenario te voorkomen. Tot slot, voorzitter, heeft TenneT begin deze maand, 12 januari, haar jaarlijks rapport gepubliceerd.

Een van de belangrijkste conclusies uit dat rapport betreft feitelijk de energie- en klimaattransitie. De conclusie op dat punt is, ik lees dat voor uit het rapport. “Na 2025 nemen de onzekerheden toe en neemt de leveringszekerheid verder af. Sterke elektrificatie van de samenleving, afname van het operationeel vermogen van gas- en kolencentrales en toename van bronnen met variabele productie maken het systeem in toenemende mate weers- en importafhankelijk.” Dat is een groot risico, wat ook slaat,

6

althans wat mogelijk terug kan slaan op de plannen die u vanavond presenteert. Zou de wethouder daar een korte reflectie op kunnen geven? Dank u wel, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Mohr. Ik zie uw hand, maar ik heb ook begrepen dat de heer Van Leeuwen achter zijn computer zit, van D66. Ik stel voor dat we hem het eerst het woord geven, anders vergeten we hem. Mijnheer Van Leeuwen, komt u erin. Mijnheer Van Leeuwen, ik zie uw mond bewegen, maar ik hoor u niet. Kunt u uw microfoon aanzetten, mijnheer Van Leeuwen? Dat lukt niet echt. Als het een tijd gaat duren, ga ik eerst iemand anders het woord geven hoor. Even aan de jongens van de techniek. Jongens. Mijnheer Van Leeuwen, u staat nog even in de wacht. Ik geef mijnheer Rijbroek van Trots eerst het woord. Gaat uw gang. De heer Rijbroek: Dank u wel, voorzitter. Zeer uitgebreid stuk, moet ik zeggen, om te bestuderen. Er is werk van gemaakt. Wat ik me wel een beetje afvraag is, er staat op voorhand weer boven collegebesluit. Of ik dat goed zie of niet, we hebben eerder, 4 november, dat initiatiefvoorstel Haarlem Civiel Planproces, HCP, goedgekeurd, waarin we zeggen, als raad willen we als vertegenwoordigers van de Haarlemmers vanaf het begin tot het eind betrokken zijn en invloed kunnen uitoefenen. Al is het alleen maar dat wij budgetrecht hebben. Ook bij VO’s, DO’s.

Bij een ander onderwerp komt dat ook nog naar voren. Dat was een beetje een vraagteken van mijn kant. Wat me tegen de borst stuit, is eigenlijk het feit van hoe dat gaat van het gas af. Je kan je zo voorstellen dat er inkomensgroepen zijn … De plaatsvervangend voorzitter: Sorry, ik onderbreek u even, want volgens mij, mevrouw Otten, heeft u uw microfoon aanstaan, want ik versta mijnheer Rijbroek slecht. Dat is uit. Mijnheer Rijbroek, gaat u verder. De heer Rijbroek: Ik ga naar het volgende punt waar ik een beetje behoorlijk moeite mee heb. Dat is van het gas af, in het tempo waarmee dat gaat. Je hebt je ook te realiseren, mensen met lagere inkomens. Om het te concretiseren voor hen. Je hebt een verwarming, CV-ketel, radiatoren en gasfornuis. Stel dat huurders of woningeigenaren daarvan af worden gehaald. Wie gaat hen compenseren? Beleidsmatig zou ik graag zien van de wethouder dat daar ook in het kader van duurzaamheidssubsidies, duurzaamheidsprogramma’s, daar iets als oplossing voor wordt gevonden, naast zonnepanelen en dergelijke. Ook eigenlijk niet te vergeten, omdat we grondinklinking steeds meer krijgen door droogte, dan gaat het consequenties hebben voor fundaties, of men daar ook subsidie, daar waar het van toepassing is, gaat doen gelden? Daarnaast, als het gaat om, staat hier, de HIOR’s, zullen we ook dat daarin opnemen, die klimaatplannen.

Dan wil ik toch even verwijzen bij het bouwen, dat we ook echte bomen neerzetten en geen grassprietjes. Ik krijg tot op heden een beetje het gevoel, al die stukken die we voorbij zien komen en in de krant lezen als artikel, dat het college wel de bomen omarmt, maar zeer verliefd is op de kettingzaag. De gemeente zegt wel dat we toch onze eigen plannen kunnen blijven uitvoeren binnen de MRA, maar ik voorspel toch in de loop van de tijd dat wij een beetje onze autonomie, dat is mijns inziens, mijn inzicht hierin, gaan verliezen. Dank u wel. Misschien heeft straks de wethouder daar een reactie op. De plaatsvervangend voorzitter: Is er nu inmiddels contact met mijnheer Van Leeuwen? Is het gelukt? Ja. Mijnheer Van Leeuwen, D66. Ik zie u nog niet. De heer Van Leeuwen: Er was al contact met mijnheer Van Leeuwen, want de andere digitale deelnemers hoorden mij. Ik hoop u nu ook in de zaal. Klopt dat? De plaatsvervangend voorzitter: Even kijken. We slaan mijnheer Van Leeuwen gewoon nog een keer over. Kan ik nog iemand hier in de zaal het woord geven? Mijnheer Aerssens van de VVD, gaat uw gang.

7

De heer Aerssens: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Al een aantal dingen gezegd. Wat we op zich bij dit stuk dachten, is er staan best wel veel nuttige punten in, goede punten, maar ook een paar dingen waarvan we denken van, dat ziet er wel heel erg fantasierijk uit. Een aantal plaatjes die blijkbaar iemand gemaakt heeft en die bij het stuk gevoegd waren, zoals een stroompje op het Verwulft. Daarvan denken we van, klopt dat wel met wat we daadwerkelijk gaan doen? Gaan we dan niet iets te ver van de realiteit af zitten? Al met al is het nu gewoon een soort van visie waar we verder mee kunnen en zijn we heel erg benieuwd naar de uitwerking van alle losse onderdelen. Uiteraard ook naar het financiële stukje wat daarbij komt kijken. Dat gaan we afwachten. Dan zullen we dat allemaal los beoordelen. Dank u. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aerssens. Ik zie eerst mijnheer Abbasi en dan is mevrouw Oud aan de beurt. Mijnheer Abbasi van de Partij van de Arbeid, u was eerder, of zie ik mevrouw Verhoeff? Dat dacht ik ook. Gaat uw gang. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Er was even verwarring wie even het woord voerde, maar dat is opgelost. Ik denk dat vooropgesteld we kunnen zeggen dat Haarlem natuurlijk een heel prettig en fijne stad is om in te wonen. We hebben hele mooie groene plekken waar je in kan verblijven. Haarlem is mooi.

Ik ben heel blij dat ik hier als bewoner kan zijn, want ondanks dat we echt heel veel opgaven hebben, op allerlei gebieden, is Haarlem natuurlijk wel een fantastische plek om te verblijven. Maar er zijn natuurlijk wel enorm veel uitdagingen die we hier in deze commissie, maar ook in allerlei andere commissies van deze gemeenteraad kunnen oplossen. Een van die dingen is natuurlijk de enorme woningnood waar we in zitten. We hebben hier in deze commissie het heel vaak gehad over de bereikbaarheid van de stad. Maar een ding waar we het nu over gaan hebben, wat echt heel belangrijk is, is die klimaatverandering. De klimaatverandering gaat namelijk niet alleen maar ons aan, deze generatie en de generatie die hierna komt, maar de mensen die daarna ook komen en nog verder. Wij hebben nu met zijn allen een plicht om na te gaan denken hoe we allerlei maatregelen kunnen nemen om de klimaatverandering die eraan gaat komen ofwel tegen te houden ofwel te verminderen ofwel met adaptieve maatregelen te komen waardoor de hinder zo laag mogelijk is. Daarom ben ik heel blij dat dit stuk hier nu is, want de kaders en de visie is heel goed. De gemeente heeft echt als verantwoordelijkheid om maatregelen te nemen die de enorme hittestress, de hoosbuien, maar misschien ook wel de overstromingen tegen kunnen gaan.

Maar wel een ding waar ik heel graag bij stil zou willen staan, ik denk dat bij andere maatregelen zoals bijvoorbeeld de energietransitie we het daar ook altijd over hebben, want we hebben het hier in Haarlem namelijk over de zogenaamde sociale energietransitie. Waarom we dat hier ook moeten bespreken, is omdat ik vind dat we Haarlemmers met een kleinere portemonnee absoluut niet in de kosten moeten jagen, om ze te verplichten klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Ik zag op pagina 26 … De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Abassi, ik zie een vinger van … Er is een interruptie van mijnheer Mohr van Hart voor Haarlem. Gaat uw gang, mijnheer Mohr. De heer Mohr: Dank u wel. Mijnheer Abbasi, uw laatste punt. U zegt, mensen met een kleine beurs mogen we niet op kosten jagen en die mogen we niet verplichten. Ik neem aan dat uw sociale hart ook uitgaat naar mensen met een iets grotere beurs. Geldt voor hen hetzelfde wat de Partij van de Arbeid betreft, geen verplichting? De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Abbasi. De heer Abbasi: De verplichting voor mensen die dat wel zouden kunnen betalen, zou ik geen probleem vinden. Dat vindt de PvdA niet. Maar we zouden sowieso met subsidies kunnen gaan werken. Dat staat hier

8

ook in dit stuk. Als iemand bijvoorbeeld de daken wil vergroenen, kan hij daar subsidie voor krijgen. Maar dat kan voor mensen met een hele kleine beurs waarschijnlijk niet toereikend zijn. Die zouden wellicht andere oplossingen kunnen krijgen om die maatregelen door te kunnen voeren. De plaatsvervangend voorzitter: Er is nog een reactie van mijnheer Mohr. Gaat uw gang. De heer Mohr: Dank u. Want of ik u goed begrepen heb, mijnheer Abbasi. U zegt, als mensen het kunnen betalen, dan deinzen wij er niet voor terug hen te verplichten klimaatmaatregelen te nemen. Begrijp ik dat goed? De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Abbasi. De heer Abbasi: Ja. De plaatsvervangend voorzitter: Gaat u verder. De heer Abbasi: Om daar dan op verder te gaan. Op pagina 26 van het Strategisch Plan Klimaatadaptatie zag ik namelijk staan dat er gesproken wordt over de bestaande particuliere ruimte, om die dan klimaatbestendig te maken. Daar wordt dan gezegd, ik citeer, dat is wel heel goed: “Deze kosten liggen bij de gemeente.” Dat is natuurlijk wel fijn om te horen.

Tegelijkertijd is de volgende zin: “Bewoners en bedrijven hebben beperkte kosten om hun eigen percelen en gebouwen klimaatadaptief in te richten.” Dan zou ik toch de wethouder willen vragen, wat zijn die beperkte kosten? Zouden er bijvoorbeeld voor mensen die het echt niet kunnen betalen bepaalde maatregelen kunnen komen, zoals bijvoorbeeld honderd procent subsidie, om die kosten of heel laag te houden of nul. Want we moeten, nogmaals, mensen die een kleine portemonnee hebben niet in de kosten jagen om dit soort maatregelen te nemen. Maar om de conclusie te trekken, uit … De plaatsvervangend voorzitter: Ik ga u even onderbreken, want er is gelijk een reactie van mijnheer Mohr. De heer Mohr: U zegt, mijnheer Abbasi, dank u, voorzitter, de kosten liggen bij de gemeente. U begrijpt toch ook dat als de kosten bij de gemeente liggen, de kosten feitelijk bij de samenleving liggen. Worden die mensen die u straks gaat verplichten forse investeringen in hun monumentale pand of in hun woning te doen dubbel genaaid, dubbel gepakt. Sorry, voorzitter. Vindt u dat niet heel ver afstaan van de ideologie van uw partij? De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Abbasi. De heer Abbasi: Nee, want ik denk dat we met zijn allen mee moeten betalen aan deze klimaatadaptatie. Maar de mensen die echt een kleine beurs hebben, daar staat de PvdA echt voor, die moeten we zoveel mogelijk ontzien.

De plaatsvervangend voorzitter: Een helder standpunt. Ik had begrepen dat mevrouw Oosterbroek vanuit haar huis reactie heeft op een vraag, op u. Klopt dat? Kijken of we contact kunnen krijgen. Spannend. Dan is het gewoon te laat. Anders zou ik zeggen, vervolgt u uw betoog. U heeft ook een interruptie, mijnheer Aerssens? De heer Aerssens: Ja, mevrouw de voorzitter. Dank u wel. Kijk, het gemeentebeleid op dit moment is behapbaar en betaalbaar houden van deze hele transitie op het gebied van duurzaamheid. Dat staan we als gemeente echt voor. U lijkt hier nu met uw pleidooi afstand te nemen van het behapbaar en betaalbaar voor de hele samenleving en lijkt zich nu specifiek toe te spitsen op mensen die heel erg weinig hebben. Maar u laat

9

dan een hele grote middengroep gaan. Is het inderdaad correct dat u die hele grote middengroep, die het misschien niet aan zouden kunnen betalen, op afstand zet en die laat gaan? De heer Abbasi: Nee, want die middengroep kan aanspraak op subsidies. De plaatsvervangend voorzitter: U wilde … Maar ik kies er toch eventjes … De heer Hulster: Punt van de orde. De plaatsvervangend voorzitter: Van de orde. Even. De heer Hulster: Ik maak er echt bezwaar tegen dat nu klimaatadaptatie en klimaatenergietransitie de hele tijd door de war worden gehaald. Het wordt een hele lastige discussie zo. Laten we het over de inhoud van het stuk houden. Voorzitter, mag ik u vragen om daarop toe te zien? De plaatsvervangend voorzitter: Ik doe mijn best, maar ik zit ook … Mijnheer Mohr. De heer Mohr: Voorzitter, dat is natuurlijk … Ik snap het vanuit het gezichtspunt van deze mijnheer. Maar het woord klimaattransitie staat gewoon in de stukken en mag worden besproken. De plaatsvervangend voorzitter: Dat is duidelijk. Maar ik zit even … Dit is wel heel vervelend. Ik heb nu ook nog een reactie digitaal van mijnheer Bloem van de SP. Laten we hem even de kans geven, dan kunnen we even testen of die verbinding wel werkt. Mevrouw Oosterbroek is nog steeds niet tevoorschijn, geloof ik. Mijnheer Bloem, komt u erin. De heer Bloem: Heb ik de digitale primeur? De plaatsvervangend voorzitter: Jeminee.

De heer Bloem: Ben ik te horen? De plaatsvervangend voorzitter: Het is ongelofelijk. De SP staat paraat. Gaat uw gang. Ik neem aan dat u een interruptie heeft op mijnheer Abbasi van de Partij van de Arbeid. De heer Bloem: Helemaal niet. Ik heb gewoon een termijn. Geen haast hoor. De plaatsvervangend voorzitter: Weet u, blijft u even hangen, dan ga ik mijnheer Abbasi de gelegenheid om dit af te maken. Dan bent u daarna weer. Vindt u dat goed mevrouw Oud, want u staat eigenlijk … Oké. Mijnheer Abbasi. De heer Abbasi: Dan rond ik af. Ik denk dat de conclusie voor ons is, we hebben echt de verantwoordelijkheid om nu iets te doen, om klimaatadaptieve maatregelen te nemen, met de gemeente voorop. Dat doen we niet alleen voor onszelf, maar ook voor de generaties die hierna komen. Dit plan is goed. Ik wacht dan ook met smart op het uitvoeringsprogramma, eind dit jaar. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Abbasi van de Partij van de Arbeid. Dan gaan we nu even de primeur geven aan mijnheer Bloem, die vanuit zijn huiskamer een reactie geeft op dit plan van het college. Mijnheer Bloem, bent u er nog?

10

De heer Bloem: Ja, ik ben er zeker nog. De plaatsvervangend voorzitter: Fantastisch. Gaat uw gang. De heer Bloem: Allereerst had ik hier liever niet gezeten, digitaal. Maar helaas, de heer Jonkers, kan wegens een ziekte die bij ons aller bekend is niet aanwezig zijn. Laten we hopen dat dat niet al te veel anderen de komende tijd zal raken, ook al zien de besmettingen allemaal stijgen. Klimaatadaptatie. Ik kan me grotendeels aansluiten bij wat de Actiepartij al heeft gezegd. Maar er mist in dit stuk echt eigenlijk twee concrete maatregelen. De eerste is verstrekkend. Maar als het gaat om waterbergingen, ervoor zorgen dat wij echt water op kunnen vangen, dan moeten wij niet alleen denken, we gaan meer oppervlaktewater maken. Kijk bijvoorbeeld naar de Leidsebuurt, je kunt wel zeggen, maar we moeten meer water daar gaan maken, watergangen, maar probeer het verkeerskundig met alle ontwikkelingen die we hebben in Zuidwest maar eens voor elkaar te krijgen om bijvoorbeeld de Westergracht weer een gracht te maken. Klinkt mooi, maar hoe komen we de stad dan in en uit, al die mensen die daar wonen? Mijn vraag is, die sluit ook aan bij de vraag over het hoogheemraadschap, hoe wordt gedacht over bijvoorbeeld rioleringsuitbreiding met bergbezinkbassins? Grote capaciteitsvergroting van riolen, om ervoor te zorgen dat wij heftige regenval op kunnen vangen.

Ik zie dat niet in de stukken terugkomen. Ik denk dat we die optie niet zomaar terzijde kunnen schuiven. Dat we dat gewoon expliciet zouden moeten vastleggen. Het tweede grote probleem is het feit dat we de bomen, het woord boom staat er twee keer in en vooral dat ze door klimaatverandering allemaal kapot gaan, maar niet als grote kans om die hittestress tegen te gaan. Dat is wel typisch, want het college is vooral heel goed in het omhakken van bomen en veel minder goed in ervoor zorgen dat er voldoende bomen en voldoende bomen blijven. Dat zie je ook in dit stuk terug. Dat kan niet. We moeten meer groen, meer bomen, meer goede bomen en eigenlijk ook niet van die schriele boompjes, zoals er altijd terugkomen, komt later in de vergadering nog terug, maar bomen met bladmassa. Echt ervoor zorgen dat we mooie bomen hebben, goed voor de natuur en goed tegen de hittestress, omdat ze daar bescherming tegen bieden. De vraag aan het college, waarom staan die hier gewoon prominent ook in deze strategie? Tot zover. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bloem. Mevrouw Oud, OPHaarlem, gaat uw gang. Mevrouw Baas-Oud: Dank u wel, voorzitter. Dit stuk hebben wij besproken. Ons viel op dat we … Het is al eerder gezegd, elk strategisch plan moet door de raad worden bekrachtigd en niet door het college. Dat zit ons best wel dwars. Want op deze manier blijft de raad uit positie.

Daar zijn we het gewoon niet mee eens. Er wordt wel gesuggereerd, het college biedt een Strategisch Plan Klimaatadaptatie aan, aan de nieuwe coalitie om door te vertalen in een planmatige aanpak en een financiële doorvertaling, et cetera, maar de coalitie is straks aan zet. Het was beter geweest dat het ging over de nieuwe raad, wat ons betreft. Dat zit ons echt dwars. Qua inhoud, er staan echt wel goede dingen in. Maar de manier waarop dit zo gepresenteerd wordt, daar kunnen we … Ho. Hij gaat niet dichterbij. Moet ik een beetje vooroverhangen. Daar kunnen we het gewoon niet mee eens zijn. Verder inhoudelijk hierop ingaan, daar zien we voor nu van af. Wij willen ons best doen om dit verder terug te laten komen. Maar goed, niet op deze manier, zodat met dit besluit over de komende vier jaar heen wordt geregeerd. Daar hebben we echt moeite mee. Wat ons betreft komt het op een later moment terug. Dan vanuit een andere hoek. Bedankt. De plaatsvervangend voorzitter: Ik zie nog een paar vingers. Maar ik zit toch eventjes nog met mijnheer Van Leeuwen die zich al een tijdje geleden had aangemeld. Is hij nu wel bereikbaar? Dan vindt u het wel goed als mijnheer Van Leeuwen van D66 nu het woord krijgt. De heer Van Leeuwen: Goedenavond. Als het goed is, ben ik nu ook te horen.

11

De plaatsvervangend voorzitter: Gaat uw gang. Ja, u bent er. De heer Van Leeuwen: De heer Van Leeuwen was er al die tijd, maar blijkbaar hing er een kabeltje op het stadhuis niet helemaal lekker. Fijn om nu wel het woord te mogen voeren over dit belangrijke stuk, want buien worden steeds heviger en de zon wordt in de zomer ook steeds warmer. Oftewel, we moeten iets doen om de buien op te vangen en ook te zorgen dat de stad niet oververhit raakt, zoals ik net bijna werd, omdat ik maar niet door de techniek heen kwam. Een paar aandachtspunten bij dit plan. Allereerst is dit ook altijd een mooi moment om weer de groene schoolpleinen onder de aandacht te brengen. Ook daarbij hebben we al een hele slag gemaakt het afgelopen jaar daarin, maar ook dat kan echt nog altijd beter. Ik sluit ook aan bij eerdere sprekers die zeiden dat we ook Haarlemmers moeten stimuleren om hun versteende tuinen ook te vergroenen. Want ook daar kan heel veel meer en beter. Natuurlijk ook alle kleine dakjes. Ik bedoel, hoe mooi en hoe leuk is een sedumdak op een schuur. Het geeft ook nog meer isolatie en ook een beter klimaat in die schuur. Hoe mooi is het om ook dat te stimuleren. Een echt zorgpunt. Dat is ten aanzien van dagelijks beheer en onderhoud.

Er staat in alle prachtige tekeningen en ook in de tekst veel over waterdoorlaatbare zaken, zoals wadi’s en infiltratiekratten en allemaal prachtige, technische oplossingen om ook te zorgen dat water langer vast blijft zitten voordat het wegstroomt. Waardoor dat in dat meerwater geborgen blijft. Hoe zit het met de kosten voor dagelijks beheer en onderhoud? Het is natuurlijk heel mooi als zo’n wadi of als zo’n infiltratiekrat op een parkeerplaats het eerste jaar water doorlaatbaar is. Maar wat is er nodig qua dagelijks beheer en onderhoud, wat is nodig qua budget, om te zorgen dat ze dat ook de komende tien, twintig en dertig jaar blijven? Want dertig jaar is vaak de termijn waarop wij infrastructuur aanleggen. Graag een reactie van het college daarop, hoe we voldoende middelen gaan reserveren, zodat deze prachtige oplossingen ook voor de toekomst behouden blijft. Dank u wel, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Ik heb een interruptie waarschijnlijk of een vraag van mijnheer Mohr van Hart voor Haarlem. Gaat uw gang. De heer Mohr: Dank u, voorzitter. Een vraag aan de heer Van Leeuwen, omdat zijn partij na de verkiezingen de grootste gaat worden, denk ik dat de kiezer recht heeft op het antwoord op deze vraag.

Mondiale, sorry, modale inkomens verplichten hun huis te verduurzamen, zoals de Partij van de Arbeid stelt, wat is uw kijk daarop? Hoe staat D66 daarin, mijnheer Van Leeuwen? De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Volgens mij hebben wij het nu over een Plan Klimaatadaptatie en niet over het verduurzamen van woningen. Als we daar een keertje een gesprek over voeren, dan ga ik daar graag op in. Daar zet ik graag een boom over op met de heer Mohr. Dank u wel, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Mohr laat het erbij zitten? De heer Mohr: Ja. De plaatsvervangend voorzitter: Dat komt dan nog wel in een vervolg. Niemand nog een vraag voor mijnheer Van Leeuwen? Nee. Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Ik zag nu eerst mevrouw Otten en daarna mijnheer Visser. Mevrouw Otten, Liberaal Haarlem, gaat uw gang. Mevrouw Otten: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit voor een groot deel aan bij de woorden van de heer Mohr van Hart voor Haarlem. Maar ik wilde toch wel benoemd hebben dat ik me ernstig zorgen maak, zeker na het

12

debatje wat net gevoerd werd, over … Heel makkelijk even praten over mensen die geen inkomen hebben, die wel een beetje inkomen hebben. Wij als raadsleden proberen hier maar wat te beslissen, zonder dat we volgens mij echt weten wat er gaande is. Volgens mij ook dat we, zonder dat we weten welke invloed wij echt hebben, als gewoon maar de stad Haarlem, op de hele grote wereld waar allerlei problemen zijn met klimaatdoelstellingen. Ik maak me ernstig zorgen. Ik vind dat we het niet overhaast moeten behandelen. Dan kan ik me wel vinden in de woorden van OPHaarlem om dit stuk aan de volgende raad mee te geven. Dank u. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, mevrouw Otten. Mijnheer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Goed dat we aan de slag gaan met de Klimaatadaptatie. Het is een mooie eerste aanzet om … Uiteindelijk gaat het natuurlijk om het uitvoeringsprogramma wat er gaat komen. Dan ook vooral de financiële onderbouwing. Want wat ik hier vooral in dit stuk lees, is dat er 7,5 miljoen euro per jaar nodig is, maar dat we op het ogenblik 1,2 miljoen euro hebben. Mijn grote vraag aan de wethouder is, heeft die wethouder de rest van het geld ergens op zak, die 6,3 miljoen euro? Want dat is toch wel veel geld per jaar. Ik lees dat er vooral ook heel veel kleine aanpassingen kunnen worden gedaan aan de openbare ruimte.

Dat klinkt al op zich goed, want kleine aanpassingen geeft aan van, dat kan je misschien makkelijk meenemen. Werk met werk maken. Maar dan moeten we het wel goed borgen. Dat begint, wat betreft de ChristenUnie, bij de HIOR’s, de Handboeken Inrichting Openbare Ruimte. Gaat de wethouder die handboeken aanpassen, zodat we gewoon een duidelijke norm hebben wat betreft klimaatadaptatie? Wanneer kunnen we dat voorstel tegemoetzien? Het lijkt ons ook goed als we een grote herinrichting hebben, dat we dan heel duidelijk gewoon vanaf nu een soort klimaattoets doen. Dat we gewoon weten van, is dit nieuwe ontwerp helemaal klimaatadaptief? Of is daar extra geld voor nodig? Ik geloof dat de Actiepartij het ook noemde, er zijn natuurlijk veel meer waterverbindingen in Haarlem nodig. Daar kunnen we ook andere doelen mee bereiken. Sloepenroutes bijvoorbeeld. Maar ik heb tot nu toe nog geen financiële onderbouwing van die plannen gezien, terwijl dat denk ik juist best wel een kostbare ingrepen in de stad zijn. Ik neem aan dat dat in die 7,5 miljoen per jaar zit. Maar gaan wij dan straks een uitvoeringsprogramma krijgen waaruit blijkt van, die watergang gaan we dan aanleggen en die dan en die dan? Dat hangt er natuurlijk ook vanaf of de wethouder het geld heeft. Maar misschien kan de wethouder wat helderheid erover geven. Dan Steenbreek, voorzitter.

Ik lees dat er gedacht wordt aan subsidies en een stimulans van 150 duizend euro per jaar. Dat is best wel een aardig bedrag, want uit mijn hoofd gezegd is het op het ogenblik veel minder geld wat daarvoor beschikbaar is. Wat betreft de ChristenUnie is dat wel iets waar we snel mee beginnen. Maar dan moet je wel voorkomen dat ondertussen mensen hun tuintjes blijven verstenen, want anders gaan we over 5 jaar subsidie geven voor stenen tuinen die nu worden aangelegd. Ik zie toch regelmatig, alleen al langs de Rijksstraatweg waar ik vrijwel dagelijks langs fiets, er is weer een woning verkocht. Dan zie je een mooie bouwcontainer komen. Ja hoor, de hele tuin wordt compleet betegeld. Hoe gaan we dat voorkomen? Ik snap het ook wel, het is praktisch, weinig onderhoud, je kan je fiets er neerzetten. Maar het is op het ogenblik letterlijk dweilen met de kraan open. Hoe gaan we zorgen dat dat meer tussen de oren komt van de inwoners? Misschien mensen informeren als ze een huis kopen of gaan huren. Dat we voorkomen dat gewoon al die voortuinen gaan verstenen. De plaatsvervangend voorzitter: Er is een vraag van mijnheer Aerssens van de VVD voor u. Gaat uw gang, mijnheer. De heer Aerssens: Dank u, mevrouw de voorzitter. Ik hoor u praten over de achtertuinen van mensen en hoe ze die volgens u moeten inrichten.

Vindt u het niet aan mensen zelf om uiteindelijk te bepalen hoe zij hun achtertuin inrichten? Vindt u niet dat we daar slechts en alleen informatie over moeten voorzien, in plaats van dat we dat mensen verplichten om op een bepaalde manier te doen, zoals u dat graag zou willen?

13

De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Visser. De heer Visser: De grap is dat ik het hele woord achtertuin niet heb genoemd. Ik had het steeds over voortuinen. Maar het is inderdaad privégrond. Maar ik denk dat door een stuk positieve communicatie en mensen echt inzicht geven wat het doet, dat je mensen best wel kunt overtuigen. Waar ik moeite mee heb, is dat wij wel een subsidiepotje gaan creëren voor tuinen die nu versteend worden en dan over een paar jaar met die subsidie steeds weer weggehaald worden. Hoe gaan we dat voorkomen? Hoe gaan we dat efficiënt doen? Inderdaad, verplicht wordt heel lastig. Moeten we, denk ik, ook niet willen. Want het is inderdaad privéterrein. Maar ik denk wel met een stukje voorlichting we heel veel kunnen voorkomen. Ik hoorde GroenLinks overigens vorige week geloof ik ergens roepen van, hoe gaan we voorkomen dat mensen een uitbouw gaan bouwen, want dat is toch ook verstening? Daar geef ik u helemaal gelijk in. Dat vind ik echt niet kunnen, want iedereen heeft recht op vergunningsvrij een deel uit te bouwen. Nu hoop ik natuurlijk dat er allemaal zonnepanelen op worden gelegd en dat met van die mooie sedumplantjes op het dak is. Maar inderdaad, er is een grens wat je als overheid kan doen. GroenLinks wilde haast mensen verbieden om een uitbouw te bouwen. Dat kan echt niet. Dan sluit ik me helemaal bij uw pleidooi aan.

Maar dan nog blijft er altijd een stuk tuin over. Daarom moeten we mensen stimuleren, om die zo groen mogelijk te doen. De plaatsvervangend voorzitter: U krijgt gelijk een reactie van mevrouw Schneiders van GroenLinks. Gaat uw gang. Mevrouw Schneiders-Spoor: Dat is natuurlijk te verwachten. Maar, mijnheer Visser, vindt u dan ook niet … Natuurlijk, individueel verbieden is heel lastig, maar zouden we niet in het bestemmingsplan bijvoorbeeld van tevoren kunnen zeggen dat je maar een deel van je tuin mag betegelen, dertig procent? Of dat je maar een bepaalde uitbouw mag doen, zodat dat maximaal dertig procent is? Want dan is het van tevoren en is niet op een … De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Visser, gaat nu wel weer een heel andere kant op hoor. De heer Visser: De wet is heel duidelijk, je mag vergunningsvrij bouwen, als maar niet meer dan vijftig procent van je achtertuin wordt bebouwd, zeg ik even uit mijn hoofd, en niet meer dan vier meter, want daarboven heb je geloof ik wel een vergunning nodig. Vijf meter wordt het, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Ik vind het niet heel erg bijdragen aan … De heer Visser: Daar is de wet heel duidelijk in. Daar hebben wij ons als gemeente gewoon aan te houden. Wat betreft daarbovenop nog percentages voor verstening. Ik denk dat het heel lastig uitvoerbaar is. Ik betwijfel of dat juridisch mag.

De plaatsvervangend voorzitter: Maar nu gaat het toch echt een beetje de verkeerde kant op. Ik verneem hier dat mevrouw Oosterbroek wil reageren. Maar mevrouw Schneiders heeft al gereageerd voor GroenLinks. Er is maar één iemand die het woord voert, lijkt mij. Zij mag zo wel, maar daarna als woordvoerder. Mevrouw Oosterbroek: Maar ik ben hier woordvoerder op. De plaatsvervangend voorzitter: Weet ik wel. Maar u heeft gewoon nog maar even te wachten, want ik … Mevrouw Oosterbroek: Maar dat heeft … Maar een punt van orde, mevrouw de voorzitter.

14

De plaatsvervangend voorzitter: Nee, mevrouw Oosterbroek. U zit daar thuis en we hebben … Mevrouw Oosterbroek: Jawel, want ik … U weet dat ik woordvoerder ben op dit punt. De plaatsvervangend voorzitter: Ik weet het helemaal niet. Sorry. Ik zie u niet verschijnen achter uw scherm. Ik zie mevrouw Schneiders een hand opsteken. Zij heeft nu een vraag gesteld. U krijgt zo uw termijn. Zo liberaal ben ik wel. Maar ik laat nu eerst mijnheer Visser … Mijnheer Visser mag zijn betoog afmaken en daarna bent u met uw termijn. Zullen we het zo afspreken? Ja. Mijnheer Visser, gaat uw gang. De heer Visser: Voorzitter, ik was inderdaad bijna klaar. Het enige wat ik nog zag in het stuk was dat een heel belangrijk deel van de kostenpost is het voorkomen van wateroverlast bij gebouwen. Als ik snel optelde, was het 92 miljoen euro. Daar kunnen we natuurlijk als gemeente ook met schadeclaims te maken krijgen. Hoe kijkt de wethouder daarnaar, dat we dat niet te lang laten liggen? De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Abbasi, had u nog een interruptie op mijnheer Visser? Gaat uw gang. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Visser, u heeft het inderdaad over dat er goed gecommuniceerd moet worden om Haarlemmers te stimuleren om hun tuinen te vergroenen. Maar in hetzelfde stuk staat ook, als dit onvoldoende blijkt te werken kan er op termijn worden gekozen voor meer verplichtingen.

Wat vindt u daarvan? De plaatsvervangend voorzitter: Een kort antwoord, mijnheer Visser, want anders heeft u geen tijd meer. De heer Visser: Ik ben benieuwd naar een juridische toets, wat daar haalbaar is. Ik denk dat we vooral moeten beginnen met heel goed communiceren. Dat gaat op het ogenblik nog niet goed. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Hulster, heeft u ook nog een interruptie? De heer Hulster: Ja, want ik ben wel benieuwd, want als mensen hun tuin vertegelen, dan veroorzaken ze ergens anders een probleem. Er wordt, geloof ik, in deze regio een miljard per jaar besteed om nog een beetje droge voeten te houden. Als mensen daar niet aan meewerken, is het eigenlijk dan toch niet logisch daar we daar vraagtekens bij stellen als gemeente? De plaatsvervangend voorzitter: Dat is een vraag aan mijnheer Visser? De heer Hulster: Ja. De plaatsvervangend voorzitter: Want ik heb het idee van u … Het is uitbreiding van uw eigen termijn. Heel kort antwoord, mijnheer Visser. De heer Visser: Het is psychologisch dat we vraagtekens stellen. Alleen ik ben nog even voorzichtig met gelijk weer zeggen dat dan de overheid allemaal regels moet stellen. Daar ben ik nog even voorzichtig in. Maar ik heb dezelfde zorgen als u. De plaatsvervangend voorzitter: Dan wil ik toch echt naar mevrouw Oosterbroek, want die zit echt te springen om haar termijn te doen. Mevrouw Oosterbroek.

15

Mevrouw Oosterbroek: Het wordt ook zo spannend gemaakt, omdat het dan … De plaatsvervangend voorzitter: Wij wachten in volle spanning al een twintig minuten op uw bijdrage. Gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek: Maar omdat ik dan … Ik denk ook van, dat het misschien niet lukt, maar het lukt. Daar ben ik heel erg blij mee. Klimaat. Wij hebben als GroenLinks de klimaatrisico’s in kaart-motie ingediend in november 2020. Dit is een hele mooie uitwerking daarvan. Dat is echt ontzettend goed, dat we een stuk hebben die de klimaatrisico’s erkent en daar ook euro’s aanhangt, zodat we in Haarlem een veilige stad houden. Het benoemen is goed. Zo kunnen we werk met werk maken en alles wat we doen in een keer groen doen. We kunnen effectief investeren. Dit plan geeft gewoon een goede aanzet om het groen in Haarlem te verdubbelen. Anders dan bij de PvdA vindt GroenLinks dat onttegelen geen geld hoeft te kosten. We kunnen gaan werken met tegeltaxi’s. Dan, wat ons betreft, kunnen we ook afspreken hoeveel tegels er maximaal in de tuin mogen liggen. Wij denken zelf aan dertig procent. Maar ik kan me voorstellen dat dat anders wordt vanuit de onderzoeken en het gesprek wat wij naar aanleiding van deze nota gaan hebben. Over de uitbouw, daar hebben wij vragen over gesteld, omdat we ook … De plaatsvervangend voorzitter: Ho, ho. Even.

Sorry, mevrouw Oosterbroek, voordat u verdergaat met de uitbouw, ik zag een vinger van mijnheer Abbasi van de Partij van de Arbeid en ook van mijnheer Aerssens van de VVD. Heel kort, want anders raken we in de war met het beeld. Gaat uw gang. Wat was uw vraag? De heer Abbasi: Ik zal het heel kort … Begrijp ik het goed, mevrouw Oosterbroek, dat u zegt dat klimaatadaptieve maatregelen voor particulieren geen geld gaan kosten? De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Ik denk dat als je vraagt aan mensen om de tegel weg te halen en je regelt een tegeltaxi dat dat inderdaad geen investering vergt, maar een inspanningsverplichting om onze stad veilig te houden. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: Twee korte vragen. Wat kost dan die tegeltaxi? Want daar gaan ook … Lijkt me dat dat geld gaat kosten. Hoe gaat u de verplichting voor mensen opleggen om maximaal dertig procent van hun tuin te gaan verstenen? De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Middels beleid. De plaatsvervangend voorzitter: Ik zou zeggen, gaat u verder met uw betoog. Gaat u maar verder. Mevrouw Oosterbroek: Ik ga verder.

Nog even over die uitbouw, want wij vragen natuurlijk ook … De plaatsvervangend voorzitter: Sorry, het is een beetje verwarrend, maar ik zie nog wel even … Mevrouw Otten, heeft u een dringende vraag? Ja.

16

Mevrouw Otten: Ja, best wel dringende vraag hoor, aan mijn vriendin trouwens van GroenLinks. Maar hoe wilt u gaan handhaven dat mensen geen tegels in de tuin gaan leggen? De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Oosterbroek, hoe gaat u handhaven? Mevrouw Oosterbroek: Dat gaan we natuurlijk allemaal nog onderzoeken. Maar we hebben heel veel open data dingen al online. Mogelijk kunnen we dat daarmee combineren. Dan is in ieder geval een volledige versteende tuin makkelijk te zoeken. Laten we vooral beginnen met de tuinen die echt problemen geven. Maar goed, dat is allemaal iets wat we gaan onderzoeken. GroenLinks ziet wel de mogelijkheden daarin om op een effectieve manier ervoor te zorgen dat we Haarlem veilig houden. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Mohr. De heer Mohr: Ook een vraag. Ik ben redelijk geschrokken, want dit is nogal een inperking van het recht van huiseigenaren en huishuurders, de tuin beperken. Welke rechten, mevrouw Oosterbroek, wilt u in het kader van de energietransitie nog meer inperken? De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: De energietransitie, daar hebben we het nu niet over. Maar ik wil het toch nog even hebben over die uitbouw, omdat dat net ook ter sprake kwam. Dat is ook een stukje energietransitie. In ieder geval die transities waar we nu inzitten hebben we natuurlijk meerdere claims op ons ruimtegebruik.

Als ontwikkelaars bij ons in de stad willen bouwen, dan vragen we nu altijd aan de ontwikkelaar, wilt u er ook zonnepanelen op leggen? Wilt u ook een groen dak erop leggen, vanwege die klimaatadaptatieregels. Dat soort mogelijkheden is natuurlijk ook heel logisch om dat ook aan de bewoners te vragen die een mogelijke uitbouw doen, zodat we werk met werk maken en alle transities tegelijkertijd kunnen oppakken en niet te veel onnodig dubbel werk hoeven doen. De plaatsvervangend voorzitter: Ik zou zeggen, gaat u verder. Mevrouw Oosterbroek: Dat was het. Ik ben ontzettend blij met dit stuk. Het geeft een goed overzicht van dat we als Haarlem de klimaatcrisis herkennen en ermee aan de slag gaan. Hartstikke goed. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Is er nog iemand die ik het woord niet heb gegeven? Ja, mijnheer Dreijer van het CDA. Gaat uw gang. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Het Strategisch Plan Klimaatadaptatie is een vrij uitgebreid stuk met heel veel goede denkrichtingen. Knelpunten aanpakken, water terug, verhardingen eruit, et cetera. Het CDA is er vooralsnog niet er zo van om mensen te verplichten hun tuin op een bepaalde manier in te richten. Er is nog genoeg te winnen door de openbare ruimte te vergroenen. Dat we daar buurtinitiatieven of initiatieven van bewoners aanmoedigen en faciliteren, daar ben ik wel voor.

Een tegeltaxi om de straattegels van de openbare ruimte op te halen, dat kan een mooi middel zijn. In ieder geval de vergroening is dan ook direct ten dienste van eigenlijk weer de stad. Wat je wel kunt doen, dat doen ze nu … Dat is een regelgeving in België bijvoorbeeld, als je een uitbouw maakt, dan ben je verplicht het water van dat dak op je eigen terrein te infiltreren. Dat zijn misschien wel van die kleine verordeningen die je zou kunnen maken om in ieder geval het water te bergen op je eigen terrein. Overigens, de meeste tuinen, ook de versteende tuinen, die vloeien niet af op de riolering. Dat gaat al eigenlijk gewoon de tuin in, op een of andere manier. Ik vraag me af hoe erg het is.

17

Het is alleen niet groen. Dat klopt. In het stuk staat niets over het fors uitbreiden van het aantal bomen. Het woord boom komt twee keer voor. Maar wat er wel in staat, is dat er fors vergroend moet worden. Ik ga er ook vanuit dat bomen ook daaronder vallen. Dat moet natuurlijk nog blijken, maar volgens zijn er genoeg initiatieven die ervoor gaan zorgen dat er nog extra aanplant gaat komen de komende jaren. We zijn ook benieuwd wanneer we de concrete plannen krijgen te zien om watergangen aan te leggen. Papentorenvest en Gedempte Oostersingelgracht is al genoemd. Volgens ook van het CDA een vrij concrete en ook relatief al eenvoudig te doen. Kost wel goed, maar je moet wel een keer beginnen om dat in het IP te gaan zetten natuurlijk. Als dat niet gebeurt, we zijn al elf jaar verder na de visie, dan gaat hij er nooit komen. Wat je vaak leest en hoort, dat is het voorkomen van de wateroverlast. Maar eigenlijk is de schade die veroorzaakt zou kunnen worden door droogte veel hoger. Er staat in de schadepost die je ziet, droogte komt 1 keer per 10 jaar voor, langdurige droogte. De 70 millimeterbui die al fors is, die komt maar 1 keer in de 100 jaar voor. Als we dan gaan kijken naar de schadelasten, dan is wateroverlast maximaal 191 miljoen. Maar als je kijkt naar hitte en droogte, dan zit je al op 560 miljoen euro.