01-19 Transcript Commissie Bestuur

Waarom vinden wij nu dat een burgerberaad in Haarlem zich op klimaat zou moeten richten? De Haarlemse raad heeft in 2019 een motie aangenomen om de noodtoestand voor het klimaat uit te roepen. Desondanks is de ambitie voor een klimaatneutraal Haarlem in de vorige coalitie periode losgelaten en Haarlem heeft in de huidige coalitieperiode weliswaar een minder ambitieuze doelstelling, 60 procent minder uitstoot, maar er zijn helaas nog geen concrete plannen hoe dat doel, die doelstelling verwezenlijkt gaat worden met jaarlijkse reductiedoelstellingen per sector. En zonder een veel planmatiger aanpak is het in onze ogen vrijwel uitgesloten dat die reductiedoelstelling van 60 procent in 2030 gehaald gaat worden. Betrokkenheid van en inzet van burgers is essentieel, vooral waar het gaat om het terugdringen van uitstoot van CO2 door wonen en mobiliteit. Wat betreft wonen zijn er in Haarlem nog steeds veel te veel slecht geïsoleerde woningen met een energielabel van E, F of G. Zowel in absolute aantallen als procentueel staat Haarlem op de vijfde plaats van slechtst scorende gemeenten in Nederland. Het gaat om bijna 13 duizend woningen, oftewel 30 procent van het woningbestand. Het is dus zaak om in deze coalitie periode alles op alles te zetten om de vele woningen in Haarlem te verduurzamen. Een effectieve klimaataanpak in Haarlem is alleen mogelijk met grote

32

betrokkenheid van zoveel mogelijk burgers, om hen te doordringen van de ernst van de klimaatcrisis en voor het verkrijgen van draagvlak voor het nemen van maatregelen om de uitstoot van CO2 terug te dringen. Daarom vragen wij u te kiezen voor het klimaat als onderwerp van het burgerberaad. En ik vraag dit uit de grond van mijn hart. Doe dit voor de gezondheid en het welzijn van huidige en toekomstige generaties. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Dan gaan we nu naar de heer Buiten, die is hier namens Extinction Rebellion. Mijnheer Buiten, u heeft ook … De heer Buiten: 2 minuten, hoop ik. De voorzitter: 2 minuten, en u mag … De heer Buiten: Ik hoop dat het lukt. In december 2022 sprak ik bij de commissie beheer in over de in het kader van de actieve informatieplicht meegezonden stukken van het Natuur Netwerk Haarlem, die ik die bestudeerde. Mij is toen door uw collega's gevraagd om nieuwe punten die uit die studie bij mij opkwamen in te brengen. Dat doe ik hier in het kader van de voorstellen voor onderwerpen voor het burgerberaad. Als gevolg van de klimaatcrisis bevinden we ons in een noodsituatie. De gemeente neemt maatregelen, maar te weinig en te langzaam. In 2020 legde ik bij de commissie beheer uit dat door moerasvorming door vernatting CO2 kan worden vastgelegd in bijvoorbeeld veengebieden zoals in de Poelpolder. Verlanding heet dit proces.

Door moerasvorming wordt er meer CO2 vastgelegd dan door de aanplant van bomen mogelijk is. In de stukken las ik dat u van plan bent hier iets mee te gaan doen. Mijn eerste reactie is dat de plannen als start voor vernatting en moerasvorming voor de veenweiden er goed uitzien, maar ik wil dat er meer gaat gebeuren en dat het snel gaat gebeuren, zodat CO2 nu wordt vastgelegd en de biodiversiteit nu wordt versterkt. Er moet in meer veengebieden gebeuren dan in de genoemde Verenigde Polders en de Poelpolder, namelijk ook in de Hekslootpolder en elders in de groene zoom. Bovendien niet alleen op gronden en wateren die eigendom zijn van de gemeente, maar ook op gronden en water die eigendom zijn van burgers en bedrijven. Een burgerberaad over het vastleggen van CO2 biedt de mogelijkheid burgers en bedrijven daarvan bewust te maken en zodanig dat zij hun gronden en wateren inzetten om CO2 vast te leggen. Bovendien kan door crowdfunding geld bijeen worden gebracht om grond en water voor dat doel aan te kopen. ‘…’ situatie deed zich voor in de Poelpolder een paar jaar geleden, toen heeft de gemeente niks gedaan. De situatie is zo urgent dat de overheid in veengebieden … De voorzitter: Mijnheer Buiten, wilt u gaan afronden? De heer Buiten: Ja, laatste zin ben ik nu mee bezig.

De situatie is zo urgent dat de overheid in veenweidegebieden het waterpeil wil verhogen zodat het veen minder CO2 uitstoot. Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel voor uw inbreng. En dan mevrouw Hannema. Mevrouw Hannema-Bol: Dank u wel. Mijn naam is Caroline Hannema, ik ben moeder van twee zoons, een van 5, een van 8, en deze twee kinderen staan voor mij symbool voor alle kinderen die vele malen indringender met de gevolgen van het klimaat te maken krijgen dan wij nu. Ondanks het feit dat de klimaatcrisis is uitgesproken, is het helaas voor de meeste burgers nog steeds een ver-van-ons-bed-show. Waarom betalen wij voor CO2 uitstoot? Waarom, hoezo geen reclame voor zuivel en vlees? Wat bedoel je met nee tegen het Bloemencorso? Waarom zou ik een winkeldeur dichtdoen en waarom een zonnepaneel op mijn dak? Wij burgers van Haarlem ondervinden de gevolgen nu niet, al is het wereldwijd bekend hoe dramatisch het probleem is. Wij burgers en ondernemers hebben geen tijd om geïnformeerd te raken want de huur en de hypotheek moet betaald. Ik ben trots op mijn Haarlem. Haarlem is een voorloper, Haarlem innoveert, en Jos Wienen spreekt het volgende uit voor zijn burgers van Haarlem na het aannemen van de eer van de Europese

33

Innovatieprijs, die komt met een bedrag van 500 duizend euro voor het opbouwen van innovatieve systemen, ecosystemen. Hij laat weten, ik citeer: in 2030 willen we 100 procent circulair inkopen, in 2040 100 procent aardgas vrij zijn, en in 2050 100 procent klimaatneutraal zijn. Hoe gaan we dat doen als er geen draagvlak is onder onze burgers en ondernemers van Haarlem? Ik kijk even waar ik hem in kan korten. CO2-reductie helpt met het verbeteren van de gezondheid van onze burgers in Haarlem, zowel de psychische als lichamelijke. We weten immers het aantal jongeren die psychisch lijdt onder de voorspellingen van onze toekomst zijn zorgwekkend, en zal alleen maar zorgwekkender worden. Bij onderwerp gezonde stad spreekt u een doelgroep aan, bij onderwerp jongerenhuisvesting speelt u een doelgroep aan. Onderwerp CO2-reductie geldt voor iedereen. Dank u wel voor de aandacht. De voorzitter: Nou, u bent zelfs nog binnen de tijd gebleven, dank u wel. Oké, dan hebben we vier insprekers gehad en dan kijk ik even rond of er verduidelijkende vragen zijn. Nee? Dan gaan we nu over naar het bespreken met de commissie, en wie … Wie, dan geef ik mevrouw Van der Windt even het woord ter inleiding van deze pilot burgerberaad. Mevrouw Van der Windt: Ja, dank u wel voorzitter.

Ja, het burgerberaad ligt vandaag voor omdat uiteindelijk is het allemaal begonnen met de heer Hulster van de Actiepartij, die in oktober 2020 een motie vreemd indiende over een burgerberaad dat binnen drie maanden zou moeten plaatsvinden. Ik mailde hem toen dat ik het jammer vond dat de Actiepartij dat in de motie vreemd goot omdat zo'n interessant onderwerp een betere behandeling verdiende dan een motie vreemd. En als reactie daarop vroeg de heer Hulster zich af, als hij er een initiatiefvoorstel van zou maken, of ik daaraan wilde meeschrijven. En die handschoen heb ik aangenomen en samen met Peter van den Doel van GroenLinks hebben wij het initiatiefvoorstel geschreven met een concept burgerberaadverordening daarin. We wilden echt doorpakken. De commissie bestuur, waar het de vorige periode uitgebreid is besproken, vond het initiatiefvoorstel interessant maar ook wel spannend, en stelde voor om eerst een pilot te doen en de ervaringen daaruit mee te nemen in het initiatiefvoorstel. Afgelopen maanden heeft een stuurgroep, waar inmiddels ook de Partij van de Arbeid zich bij heeft aangesloten, zich gebogen over onderwerpen voor een pilot.

En vandaag presenteren wij drie onderwerpen, iedereen zal even een eigen onderwerpen toelichten, en na uw keuze gaan we eendrachtig het gekozen onderwerp verder uitwerken, zodat we hopelijk in de loop van dit jaar het eerste Haarlemse burgerberaad hebben. Maar met welke prangende vraag aan de bewoners? Dat gaan we nu kort toelichten. Jullie? De voorzitter: Moment nog, ik zie dat de stuurgroep compleet is want Dion Heinis van PvdA is ook aangeschoven. Dus dat is mooi. En dan geef ik het woord aan mevrouw Barten. Ja, dus … Mevrouw Barten: Ja, ik zal in ongeveer 5 minuten onderwerp CO2-reductie toelichten. Eens even kijken. Ja, helemaal goed. Dank u wel. Ik hoop wel dat ik iets meer dan anderhalve minuut spreektijd heb. Top. We gaan los. CO2-reductie. De zomer van 2022 was de heetste zomer in Europa die ooit werd gemeten. Doet zulk nieuws u nog wat, of bent u gewend geraakt aan de hitterecords en aan de superlatieven die worden gebruikt om de ernst van de klimaatcrisis te beschrijven? António Guterres, de secretaris-generaal van de VN, noemden het een highway to climate hell. We kennen het rijtje zo langzamerhand. Extreme hitte, droogtes, voedseltekorten, zeespiegelstijging, overstromingen, klimaatvluchtelingen die als gevolg daarvan zullen ontstaan. En we weten wat we kunnen verwachten.

We weten ook dat de tijd die ons nog rest om die anderhalve graad maximaal opwarming, om die te halen, dat die tijd heel beperkt is. En toch, toch lijkt het voor overheden ontzettend moeilijk om echt afdoende maatregelen te nemen. De CO2-uitstoot in Nederland gaat maar heel langzaam omlaag. En in Europa staat Nederland op de vijfde plaats als het gaat om uitstoot van broeikasgassen per inwoner. Slechts vier landen doen het nog slechter. In 2015 won Urgenda de klimaatzaak tegen de Nederlandse staat. De rechter oordeelde dat de staat te weinig doet om haar burgers te beschermen. En het beleid dat toen kwam was onvoldoende, waarop Urgenda in 2021 weer naar de rechter moest. Ik vind het heel triest dat dit nodig is. En ik denk dat we wel mogen concluderen als het om klimaatverandering gaat dat het de Nederlandse overheid maar heel moeilijk lukt om effectieve maatregelen

34

te nemen. We zitten in een impasse. Wij denken dat een burgerberaad kan helpen om die impasse te doorbreken en om stappen te zetten die echt gedragen worden door de samenleving. En dan nu van Nederland naar Haarlem, hoe zit het hier? Wij hebben onze routekaart duurzaamheid, plannen voor 50 en straks 60 procent CO2-reductie in 2030, is alles daarmee kannen en kruiken? Nou, we zien ook hier in Haarlem dat we vaak worstelen met onze hoge ambities aan de ene kant. We hebben de klimaatcrisis uitgeroepen, dat is niet voor niks, die urgentie wordt gevoeld. Maar aan de andere kant ook de haalbaarheid, de uitvoeringskracht van de gemeente en beperkingen in het budget. De veranderingen die nodig zijn om de CO2uitstoot flink te laten dalen, die zijn substantieel. En iedereen in Haarlem gaat daarmee te maken krijgen. Van het isoleren en anders verwarmen van huizen, tot anders consumeren, tot manieren van vervoer, en ga zo maar door. Dit zijn niet het soort veranderingen die je kunt opleggen van bovenaf. Als burgers daar nauw bij worden betrokken, als het hun eigen maatregelen zijn waarbij ze gezamenlijk een afweging hebben gemaakt voor het maatschappelijk belang, dat is wat er gebeurt in een burgerberaad, zal de kans op succes veel groter zijn. Wij hebben onze burgers nodig. En wij hebben heel groot vertrouwen in de inventiviteit van Haarlemse burgers.

Er zijn actievoerders in de stad, zoals er hier een aantal ook op de tribune zitten. Maar we hebben ook heel veel duurzame doeners, mensen die zelf aan de slag zijn met hun buurt om huizen te isoleren, energiecoöperaties, bedrijven die keihard werken om te verduurzamen. De duurzame voorlopers, daar zullen er ongetwijfeld een paar van worden ingeloot. Er is ook een hele grote middengroep, mensen die wel meer willen doen maar misschien niet zo goed weten hoe. En dan zijn er ook heel veel mensen die misschien worstelen met hele andere problemen dan klimaatverandering. Maar ook zij, ook als ze vooral zitten met rekeningen betalen, ook zij worden geraakt door klimaatverandering, en worden geraakt door de hoge energieprijzen, dus dit is echt een onderwerp wat iedereen aangaat. En ik denk dat al die mensen samen, van de klimaatsceptici tot aan de duurzame voorlopers, van jong tot oud, van arm tot rijk, als die samen zich buigen over dit onderwerp, dat er een hele goede dynamiek gaat ontstaan en energie, en daar kijk ik enorm naar uit. We zijn als Haarlem geen pionier met een burgerberaad over CO2-reductie. Andere gemeenten zijn ons voorgegaan, zoals Amsterdam, Den Haag, maar ook de provincies Gelderland en Zuid-Holland en zelfs Rheden en Steenwijkerland.

Nou, het is voor ons niet een reden om origineel te willen zijn en een ander onderwerp te kiezen, maar we kunnen juist leren van die ervaringen in andere gemeentes, en ons daarbij aansluiten. In Haarlem zal het burgerberaad over CO2-reductie worden ingebed in bestaand beleid, zoals de routekaart duurzaamheid. Er is daarvoor ook overleg geweest met de afdeling duurzaamheid om de vraagstelling af te stemmen. En het burgerberaad kan worden verdeeld volgens dezelfde thema's die in de routekaart ook aan de orde komen wonen: werken, mobiliteit, elektriciteit en opwekken en ketenverantwoordelijkheid. Maar daarbinnen is er nog heel veel ruimte voor keuzes en uitwerking. Ik noem bijvoorbeeld het zonnewarmtenet in het Ramplaankwartier. Er is mogelijkheid om dat in heel veel andere wijken ook uit te gaan rollen. Maar is er draagvlak van burgers om dat ook te gaan doen? Nou, zo zijn er nog heel veel keuzes die gemaakt kunnen worden, waarbij wij de Haarlemmers heel nauw willen betrekken. Tot slot wil ik graag wijzen op de steunverklaring voor het burgerberaad die in december 2020, nu al twee jaar geleden, werd aangeboden aan wethouder Jur Botter. Maar liefst zeventien organisaties, van de Participatieraad tot aan wijkraden, van IVN, Natuureducatie tot de Grootouders voor het Klimaat die hier vanavond ook hebben gesproken, scharen zich achter een burgerberaad voor klimaat en CO2-reductie.

We denken dat het heel duidelijk een vraag laat zien vanuit de stand. We hoeven het als politiek niet alleen te doen. Laten we de hulp inroepen van de burgers van onze stad bij het aanpakken van het grootste probleem van ons tijd. De voorzitter: Heeft u ingelogd, dan? De heer Trompetter: Ja. De voorzitter: Ja? Oké.

35

De heer Trompetter: Nou, een kleine aanvulling. Actiepartij was inderdaad initiatiefnemer van het idee voor het burgerberaad, gelukkig is dat mede opgepakt door D66 en GroenLinks. En we sluiten ons helemaal aan bij het betoog van GroenLinks voor de onderwerpkeuze. Als men nou denkt dat we het dubbel doen omdat ze in Amsterdam ook al zoiets gedaan hebben, dan toch een beetje andere scope en een beetje snel in turbo, en we willen hier iets meer de diepte in. De heer Heinis: Oké. Ja, dan ga ik ook in een kort iets vertellen over de woontop over jongerenhuisvesting. Een beetje een ander idee, een andere scope ook eigenlijk. En misschien mag je het helemaal geen burgerberaad noemen, want de gedachte is eigenlijk van laten we het eerst klein misschien beginnen, met een wat beperkte groep, een man of dertig, dat is het idee. En ook het onderwerp is behoorlijk afgebakend. We hebben in het coalitieakkoord gezegd: we doen er tenminste één. Nou, laten we misschien eerst kijken van hoe gaat het dan in een kleinere setting, een mini-burgerberaad, voordat we naar de grote onderwerpen gaan? Het is best moeilijk om een goed burgerberaad te organiseren namelijk. Toch vind ik ook de andere onderwerpen heel geschikt en heel goed, dat wil ik er wel meteen bij zeggen.

Nou, waarom een woontop over jongerenhuisvesting en waarom willen we jongeren meer aan het woord laten in dit burgerberaad? Nou, juist omdat we ze toch niet zo heel vaak horen. We horen heel vaak de huurdersorganisaties zijn gelukkig heel goed georganiseerd, we hebben heel vaak omwonenden als we een bouwproject doen. Het zijn dan wel de insiders op de woningmarkt, en vaak worden die outsiders, toch vaak de jongeren, die horen we wat minder goed. Waar zou het burgerberaad over moeten gaan? Eigenlijk kan het over van alles gaan. Het is ook heel erg aan het burgerberaad zelf, waar willen jullie mee aan de slag gaan? Zijn het rechten van huurders, gaat het over woonruimteverdeling, gaat het meer over bouwprojecten? Over al die onderwerpen kan het gaan. Ik denk dat dat ook eerlijk is om die vrijheid te laten bij het burgerberaad. Nou, dus ik heb eigenlijk ook gezegd hè, het is een wat kleinere groep, het kan een wat kleinere vraag zijn, en ook, we hebben het ook gehad, we hebben een hele mooie presentatie gehad uit Amsterdam over hoe het burgerberaad daar ging. Daar schrok ik een beetje van, van wat een belasting het is voor de organisatie. We hebben het heel veel over prioriteiten, prioriteren, slim daarmee omgaan. En we horen daar ook van ja, het is een enorme belasting.

En hier heb ik, in het stuk hadden we ook gezegd van ja, misschien moet je met één of twee, de één of twee beste ideeën kan je mee aan de slag. En als er nog meer goeie ideeën zijn dan doen we dat natuurlijk ook, maar ook wat dat betreft, de, ja, de inzet die nodig is van de organisatie om die iets beperkter te houden, en vooral nu heel veel te leren met dit onderwerp. Verder nog bedankt aan Joep Ursem en Marieke van den Helder voor het meehelpen met het uitwerken van dit idee. De voorzitter: Oké, dank stuurgroep. Ja, dan nog een toelichting van mevrouw Thessa van der Windt. Mevrouw Van der Windt: Ja, dank u wel voorzitter. En dan zal ik als laatste het derde voorstel, gezonde stad, toelichten. In Haarlem is er een groot verschil tussen de gezondheid van bewoners van Haarlem, met het Spaarne als grens. Aan de oostkant wordt er minder bewogen, zijn mensen gemiddeld zwaarder en wordt er meer gerookt, maar aan de westkant wordt er meer alcohol gedronken. Ingrepen van de overheid in het leefpatroon van mensen roept snel stevige reacties op en wordt regelmatig als paternalistisch gezien. Desalniettemin vindt vrijwel iedereen een goede gezondheid belangrijk, zo niet het belangrijkste. Preventie speelt daarbij een belangrijke rol.

Uit andere steden, met Groningen als heel recent voorbeeld, is gebleken dat bewoners meer gaan bewegen wanneer ze zelf betrokken zijn geweest bij het beleid. Zij weten zelf wat belangrijk is en wat hen aanzet om in hun wijk te gaan bewegen. En waarom zou een keuze voor de pilot gezonde stad goed zijn? In Haarlem is sprake van een lacune. Haarlem moet nog beleid maken met betrekking tot de rookvrije generatie, Haarlem heeft niet echt concreet beweegbeleid, en over mogelijkheden om alcoholgebruik terug te dringen of ongezond eten, daar spreken we wel over, maar daar brandt de gemeente de vingers vooralsnog liever niet aan. Er ligt dus echt een onontgonnen gebied voor een burgerberaad. En de gemeente krijgt inzicht in de oplossingen van bewoners om de gezondheid van Haarlemmers te verbeteren. En die oplossingen zullen door niet-betrokken bewoners eerder geaccepteerd en gebruikt worden. De gemeenteraad kan bovendien vermoedelijk rustig de uitkomsten van het burgerberaad afwachten. Het is niet

36

een onderwerp waar heel veel raadsleden heel hard aan trekken met eigen oplossingen en suggesties. Het is ook niet een onderwerp waarover heel veel is vastgelegd in het coalitieakkoord. Het gaat bovendien om een volwaardige pilot burgerberaad dat ons echt inzicht geeft in hoe een burgerberaad werkt. En tot slot zou het de eerste keer zijn dat er een burgerberaad over gezondheid is. Bewoners zullen dus niet het gevoel hebben dat we een burgerberaad van de andere gemeenten aan het overdoen zijn. En de uitkomsten van het burgerberaad zal alle bewoners raken en hopelijk tot gevolg hebben dat Haarlem een gezondere stad wordt. Dank u wel. De voorzitter: Nou, dank u wel voor de toelichting op de drie onderwerpen waar, nou ja, een keuze voor gemaakt moet gaan worden. En aan wie mag ik het eerst het woord geven om een vraag te stellen? Mijnheer Drost, GroenLinks. De heer Drost: Ja voorzitter, dank u wel. Nou, laat ik allereerst de stuurgroep bedanken voor al het voorwerk wat er is verricht nadat dat initiatiefvoorstel rond burgerberaad is aangenomen. U heeft die tijdlijn mooi geschetst, en ook dank dat er drie onderwerpen liggen. Er valt wat te kiezen, dat is altijd natuurlijk wel prettig. Ja, wat GroenLinks betreft kunnen wij geheel aansluiten bij, en die woorden waren ook echt uit ons hart gegrepen bij de insprekers, ook in de inleiding van mevrouw Barten.

Het gaat om die grote klimaatopgave, het is ook een maatschappelijke opgave en het is een opgave die niet alleen de gemeente Haarlem, waar we alles op alles moeten zetten om die aan te pakken, maar daar hebben we iedereen bij nodig. En ik denk dat dat voor ons ook de doorslaggevende reden is om voor dit onderwerp te kiezen voor het burgerberaad. Het gaat om wat de gemeente kan doen, maar het gaat ook zeker om wat de inwoners van Haarlem en bedrijven kunnen doen. Dat is eigenlijk de kern waarom wij kiezen voor dit onderwerp. Nou, we hopen daar op brede steun. Dan wil afsluiten met de mededeling dat ook het CDA … Misschien dat ik niet alle argumenten of dat uw argumentatie was, maar in ieder geval het CDA kiest ook voor dit onderwerp. De voorzitter: U kunt ook nog meestemmen, dat, u heeft geen spreektijd, maar wel stemmen. De heer Alberts, Forum voor Democratie. De heer Alberts: Voorzitter. Allereerst kort beschouwend hoe wij staan tegenover het burgerberaad, gezien dit is besloten voor ons deelnemen aan de raad. Wij denken dat afgehaakt Nederland in mindere mate zal deelnemen en meer activistische mensen oververtegenwoordigd zullen zijn. Het lijkt daarmee ook hoogdrempelig, juist in tijden van polarisatie, omdat mensen die juist mee zouden willen doen, misschien bang zijn omdat ze in een beraad terechtkomen waar hun mening als fout of kwaadaardig zal worden gezien.

Wij willen geen burgerberaad, maar een laagdrempelig referendum met stemgeheim en een nog breder debat. Bovenstaande afwegingen in overweging genomen, pleiten wij voor het thema woningtekort voor jongeren. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik daarna … Mevrouw Otten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Otten: Dank u wel, voorzitter. Het onderwerp en de uitwerking lijken al compleet uitgewerkt voor de burgerraad. Hart voor Haarlem ziet niet de meerwaarde van een burgerraad die bestaat uit actievoerders of als vertegenwoordiging van coalitiepartijen. Naar burgers luisteren, jazeker. Maar zorg dan dat de opkomst bij de verkiezingen omhooggaat, en verzin niet een nieuw middel boven op een bestaand middel. Het belast de ambtenaren nog eens een keer extra, wat toch al het werk niet aankan. Er moet mij ook even van het hart, wij zitten hier als volksvertegenwoordiging en wij worden al niet serieus genomen, gezien de weinig spreektijd. Op dit onderwerp zijn er al vijf partijen die niet eens meer mee kunnen praten. Graag zou ik daar ook een reactie op willen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Linder, ChristenUnie.

37

De heer Linder: Bedankt. Wij waren, wij staan er niet echt positief tegenover zo een burgerraad omdat wij vinden van we hebben niet voor niks verkiezingen gehad, wij zijn volksvertegenwoordiger en is onze plicht om te luisteren wat de inwoners willen, en daardoor zien wij het nut van een burgerberaad niet echt in. Maar goed, dat staat nu even niet ter discussie, dus gauw over naar onze keuze. Wij hebben, onze keuze valt op gezondheid. Niet tegen de andere omdat we die niet belangrijk vinden, maar wij hebben het gevoel dat we als we voor een pilot, en dat is het uiteindelijk, en dat, het gaat daar om te kijken of dit werkt of niet, dat wij CO2 te activistisch vinden wat een vertekend beeld zou kunnen geven van hoe dat burgerberaad werkt. En dat jeugdwoning, dat dit te klein is om daar een goed beeld in te krijgen, daarom dat wij voor gezondheid kiezen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Trompetter, Actiepartij. De heer Trompetter: Ja, dank u wel. Het zal u niet verbazen dat wij voor CO2 kiezen als optie. Gezondheid vinden we ook wel belangrijk maar dat is toch iets waar wat nog met veel meer dingen speelt, luchtkwaliteit, Tata Steel, noem het allemaal maar op. Financiën, dus dat vinden we toch een beetje lastig. En qua wonen, wat we daar lastig aan vinden is dat we over heel veel dingen niet gaan.

En met het CO2-onderwerp kunnen we juist wel dingen ophalen waar we wel over gaan. Dank u wel. De voorzitter: Nou, keurig binnen de tijd, mijnheer Trompetter, dank u wel. Wie kan ik hierna het woord geven? De heer Kuin van de SP. De heer Kuin: Ja voorzitter, misschien goed toch om even te zeggen: het gaat hier over het kiezen uit drie voorstellen. Wij zijn faliekant tegen dat burgerberaad. En vooral omdat het ook nog eens bindend wordt als een meerderheid van die honderd mensen, wat het maximaal zijn, daarvoor is. Het is heel bijzonder, op een moment dat de raad de wijkraden afschaft met het argument dat ze onvoldoende achterban zouden hebben, en ik denk dat er meer dan honderd mensen in de wijkraden zitten bij elkaar, in ieder geval actief in zijn, en dat we nu ineens alle heil gaan verwachten van honderd gelote mensen. Heel bijzonder. Ik vind het bijzonder dat we een referendummogelijkheid hebben, maar dat niemand hier in de raad, bijna niemand, het zou aandurven om dat bindend te maken. En we durven het wel, we willen het wel geven aan honderd mensen en dan moeten vervolgens nog eens heel enthousiast over zijn dat honderd mensen iets uit gaan denken waar we vervolgens allemaal aan gebonden zijn. Ik begrijp hier helemaal niets van. Als ik vervolgens naar de … De voorzitter: Mijnheer Kuin, ik ga eventjes u onderbreken.

Ik zie, mijnheer Trompetter wil een interruptie doen maar u heeft geen tijd meer. Helaas. Mijnheer Drost van GroenLinks. De heer Drost: Ja, ik hoor eigenlijk allemaal een beetje raar dingen over het burgerberaad. Ten eerste hoor ik er gaan alleen activisten meedoen. Nou, ten eerste wordt er geloot. De heer Kuin: Dat heb ik niet gezegd. De heer Drost: Nee, ja, dat hoor ik hier in de zaal. Dat heeft u niet gezegd, dat hebben zij gezegd. De voorzitter: Mijnheer Drost, u gaat ook door uw tijd heen. Sorry. Ja. Maar … De heer Drost: Maar het gaat erom … De voorzitter: Ik ga even terug naar … Sorry. Het is inderdaad, het is vanavond heel lastig met de spreektijd. Maar ik wil toch aan mijnheer Kuin vragen, u stelt nu het burgerberaad ter discussie, dat is al besloten dat het er komt. We gaan het nu hebben over de onderwerpkeuze. Dit is een pilot en we gaan het hebben over de onderwerpkeuze. Dus kunt u nog meer ingaan op de mogelijke keuze?

38

De heer Kuin: Dit is mijn inleiding om te zeggen … Is mijn inleiding om te beargumenteren dat er drie shitvoorstellen liggen, waar wij … We zullen geen keuze maken in die drie voorstellen. En dat ben ik aan het uitleggen. En als dat niet mag dan ben ik klaar, dan ga ik … En voor het geval het beeld ontstaat dat wij dit allemaal niks vinden, nee, we vinden het ook niks. Er zijn alternatieven, en ik begrijp echt niet waarom die alternatieven niet serieus worden besproken. Ik begrijp ook echt niet waarom we aan honderd willekeurige mensen de zeggenschap gaan geven terwijl wij hier partijen hebben opgericht met visies, met oplossingen, en wij hier gekozen zijn om tot oplossingen te komen. Wij zullen dus niet dat burgerberaad steunen, wij zullen niet kiezen voor de drie opties die voorliggen. En nog iets over die opties, er liggen twee opties voor die gaan over de gezonde stad, eentje over CO2-uitstoot. Allemaal gericht op het aanspreken van de burger. En dan gebruiken jullie allemaal woorden, zowel de insprekers als de verdedigers van dit verhaal, gebruiken woorden als van dan krijgen we draagvlak. Draagvlak met honderd mensen die een tijdje hebben nagedacht over oplossingen? Ik vind het onvoorstelbaar, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik … Mijnheer Zandwijken van de Partij voor de Dieren. Gaat uw gang.

De heer Zandwijken: Allereerst willen we onze waardering uitspreken voor de initiatiefnemers van het burgerberaad, die ze in de steigers hebben gezet. We hebben zowel de voorstellen gezonde leefomgeving, CO2-reductie en jongerenhuisvesting besproken. Alle belangrijke onderwerpen. Deze onderwerpen spreken ons aan maar we kiezen toch voor CO2-reductie, daar de urgentie hierop het grootste is maar tegelijkertijd een onderwerp dat niet onder elke Haarlemmer echt leeft. Een brede blik vanuit de stad hierop zou kunnen helpen om alle inwoners actiever te betrekken bij CO2-reductie. Het argument om een pilot te starten met een behapbaar onderwerp, begrijpen we. Tegelijkertijd zou dat betekenen dat we anders pas over een paar jaar met een burgerberaad over CO2-reductie zouden kunnen beginnen, waarmee we kostbare tijd verliezen. De klimaatcrisis is nu. De voorzitter: Dank u wel. De heer Amand van Trots Haarlem. De heer Amand: Trots. Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb nog 1 minuut 1, prima. Wij vinden van Trots Haarlem eigenlijk een beetje jammer dat we de wijkraden, en er zijn hele goede wijkraden, hele goede, waarom die in het proces niet meegenomen zijn. En dat is eigenlijk ons grootste bezwaar.

Ik kan mensen die hier met spandoeken op de tribune staan, hele beste insprekers die misschien nog beter weet als ik en als u, dus wij vinden toch dat het even breder moet, ook met de wijkraden erbij, of de voorzitter. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Even kijken, zijn er nog partijen met spreektijd die het woord willen voeren? Nee. Oké. Dan hebben we gehoord wat de keuze zei. Maar er zijn dus een heleboel partijen zonder spreektijd. Ik wil even voorstellen dat zij alleen eventjes aangeven voor welk voorstel zij kiezen. En dat is dus 1, voor de gezonde stad, 2 voor CO2-reductie, en 3 voor de jongerenhuisvesting. Nu zie ik dat de VVD net wegloopt en niet gaat meestemmen. Oké, dan gaan we even langs de partijen die geen spreektijd hadden. CDA heeft het al via GroenLinks laten zeggen. OPHaarlem, voor welke keuze bent u? De heer Smit: Mevrouw de voorzitter, zonder toelichting maak ik geen keuze. Mevrouw de voorzitter, misschien maak ik überhaupt geen keuze, maar in ieder geval heb ik een toelichting nodig. De voorzitter: Oké. Jouw Haarlem. De heer Aynan: En datzelfde geldt ook voor Jouw Haarlem. We kunnen zonder onderbouwing hier niet zomaar een keuze gaan maken. Mevrouw Çimen: Wij gaan voor gezonde stad.

39

De voorzitter: De gezonde stad. Oké. Even kijken, hoor. Zijn er nog anderen? Nee, de anderen hebben gesproken. Partij van de Arbeid, sorry. De heer Abbasi: Wij gaan voor jongerenhuisvesting. En ik moet ook eerlijk zeggen dat jammer is dat we niet kunnen toelichten, maar goed, het is wat het is. De voorzitter: Dat hebben wij gehoord en dat nemen wij mee ook in het presidium, dat is al eerder toegezegd om daarover te gaan praten. Even kijken, dan hebben we volgens mij iedereen gehoord en is er dan al een duidelijke keuze voor een onderwerp? Ik kijk even naar de griffier. Ja. Oké. O, sorry, sorry. Nee, o ja, er wordt … Er is als we nu kijken naar degenen die wel gestemd hebben, dan zou het onderwerp wat verder uitgewerkt gaat worden zou CO2 zijn. Want daar hebben we GroenLinks, CDA en Actiepartij, en Partij voor de Dieren. Dus die, dat heeft de meeste stemmen. En … De heer Smit: ‘…’, mevrouw de voorzitter. Zo kan ik ook met u meetellen. Maar ik dacht dat een commissie altijd op basis van een breed draagvlak tot een constatering kwam, ik vind het geen breed draagvlak. De voorzitter: Mevrouw Otten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Otten: Uw microfoon staat ook nog aan. Ik vind het een idiote toestand, dit. We gaan over een burgerraad spreken, heel veel partijen hebben geen spreektijd meer, kunnen hun beslissing niet toelichten.

Zo, ja, zo kan je toch geen democratie voeren? En dan gaan hebben we het over een burgerraad. Ik zou echt hier graag reactie op willen hebben. De voorzitter: Ja. En ik denk dat er, de stuurgroep heeft voorbereidend werk gedaan, die heeft hier toegelicht welke keuzes er voorliggen. U heeft daar allemaal voldoende informatie ook over gehad. En ja, door de afspraken over de spreektijden, dat heb ik ook van tevoren aangekondigd, en dat is een lastig onderwerp, dat komt ook tot een nieuwe vergaderorde dat we op tijd klaar moeten zijn, dat daardoor de spreektijden ook worden ingegeven zodat als mensen naar een volgende vergadering moeten dat daar ook naartoe kunnen en dat die kan beginnen. Dus dit is, in een nieuwe situatie is het een beetje een lastige situatie maar ik zou aan de groep willen vragen: heeft u hier reactie op, om met dit onderwerp zo verder te gaan of … Mevrouw Van der Windt: Ik zie dat er behoorlijk verdeeld gestemd is en dat ook een groot deel zich onthouden heeft. Ik denk dat we in de stuurgroep mee terugnemen en daarop terugkomen. De voorzitter: Ik zie nog een mevrouw Otten. Mevrouw Otten: Ja, dan benut ik mijn laatste minuut om te zeggen dat ik dit absoluut geen democratie vind en een schande vindt voor dit onderwerp dat het zo gaat.

De voorzitter: Sorry, u doet een voorstel en wij nemen ook mee dat dit, dat hier bezwaar tegen wordt ingebracht, dus dat is wel democratie. De heer Trompetter wil wat zeggen. De heer Trompetter: Ja, wat ik wou zeggen is het volgende. Als ik goed geteld heb, is het democratisch proces zijn er elf zetels nu voor het CO2-voorstel, acht voor jongerenhuisvesting en vijf voor gezondheid. En wat ik ook wil melden is dat de stuurgroep nog steeds openstaat voor oppositiepartijen. De uitnodiging is ook geweest en daar is geen gebruik van gemaakt. Dus als jullie dat alsnog willen doen, ligt het gewoon open. De voorzitter: Maar dan stellen we nu vast dat er dus geen besluit nog wordt genomen over het onderwerp. Ja, of … Nou ja … Sorry, mag ik even … Even korte schorsing. Oké, mag ik u vragen weer te gaan zitten. Ja. Oké, mijnheer Smit, mijnheer Wiedemeijer, als u … Heel fijn, dank u wel. Oké. Het is inderdaad een bijzondere situatie. We komen nu even terug met, vanuit de stuurgroep met het voorstel dat zij gehoord hebben wat er

40

hier gezegd is, dat zij het gaan bespreken en dat zij terugkomen met een voorstel hoe hiermee verder te gaan. Dus dat is nu de stand van zaken. Dus wordt even geen keuze gemaakt maar wel wordt er meegenomen wat hier gezegd is, en daar komt een voorstel voor. Dus dat is wat nu de stand van zaken is. En ik wil voor nu in ieder geval de stuurgroep heel hartelijk bedanken voor het werk wat verricht is en de toelichting die gegeven is, en daarmee de vergadering afsluiten. Mijnheer Trompetter, u wilt nog … De heer Trompetter: Nou, ik heb nog wel een vraag, want er is wel iets van gestemd. En zijn ook heel veel onthoudingen geweest, hoe dat dan, hoe deze vergadering dan gelezen wordt, de uitkomst hiervan. Kunt het wel terugsturen maar als zij met hetzelfde verhaal weer terugkomen naar deze zelfde commissie zal de uitkomst waarschijnlijk hetzelfde zijn. De voorzitter: Maar daar gaat u even onderling mee over in gesprek hoe dit hier een voorstel op terugkomt. Oké, dan, nou, dank ik u hart… De heer Van Kessel: Voorzitter, voordat u afsluit nog een punt van orde alstublieft. Punt van orde is, en dat is eigenlijk een vraag aan de voorzitter of misschien aan de stuurgroep, maar vinden zij het nog van belang om de mensen die geen spreektijd hebben gehad meer voor dit onderwerp, om die nog te horen? Ik denk dat voor een burgerberaad, dat luisteren een groot goed is.

Dus mijn suggestie zou zijn dat de stuurgroep nog even ophaalt bij degenen die niet het woord hadden vanavond hoe die erin staan. De voorzitter: Stuurgroep. Ja. Nou, ik hoor dat dit akkoord is, dank u wel. De heer Trompetter: Dan stel ik wel voor dat wij niet gaan vragen aan de fracties die geen spreektijd hadden maar dat die fracties zich melden bij de stuurgroep. Anders moeten wij gaan uitzoeken wie geen spreektijd had. De voorzitter: De stuurgroep komt terug met een voorstel en neemt mee wat er hier gezegd is. 9.

Sluiting De voorzitter: Ik ga de vergadering sluiten, ik wil u hartelijk danken voor uw inbreng. En ik dank ook mensen op de tribune en ik wil u vragen, ik wil u vragen als bestuur, commissie bestuur, wilt u nog even blijven zitten? Ik sluit de vergadering, vraag wel om nog eventjes hier te blijven zitten. Dank u wel.

41