Zwarteland Haaksbergen presentatie welstand

WELSTANDSOVERLEG

27.06.2024

Geen letterlijke kopie, maar een eigentijdse vertaling van de karakteristieken van de bestaande wijk; dat is ons uitgangspunt. Het dorpse karakter, een groene omgeving en de zorgvuldige en kleinschalige baksteenarchitectuur. Allemaal ruimtelijke en architectonische kwaliteiten die deze locatie 100 jaar geleden heeft meegekregen en, die nog steeds levend zijn!

Hoewel de voormalige arbeiderswoningen van de Twentsche Kabelfabriek (TKF) worden gesloopt, zetten we met het ontwerp van de vernieuwde woonbuurt in op de kwaliteiten van de huidige wijk. Waarom? Omdat we erin geloven dat wij, met die bestaande kwaliteiten en met de nieuwe woningen, ook voor de komende 100 jaar weer een fijne leefomgeving kunnen creëren. We

zijn geïnspireerd geraakt door het huidige kleinschalige karakter van Zwarteland. Om die reden hebben we specifiek voor deze opgave drie type woningen ontworpen, alles binnen de mogelijkheden van ons woningbouwconcept PCS Pro. We vertellen jullie graag hoe ons ontwerp van het nieuwe Zwarteland eruitziet.

Er bevinden zich verschillende woningtypes, kapvormen en goothoogtes in de wijk. Ze geven de wijk een prettige menselijke maat.

Symmetrie op blokniveau; in het midden een poort naar de achtertuinen, entrees worden geaccentueerd en samengetrokken middels een betonnen latei en verbijzondering van het metselwerk.

Eén van de weinig overgebleven plekken waar de oorspronkelijke bakstenen erfafscheiding nog aanwezig is.

Erfascheidingen tussen de woningen.

huidige situatie

Afb . 4

Historische foto van de Beatrixstraat, gezien richting het noorden, datum onbekend (archief HKH) .

historie

Voor de erfafscheiding aan de voorzijde van de woning is het wenselijk deze zorgvuldig vorm te gegeven om aan te sluiten bij het geheel. Denk hierbij bijvoorbeeld een gemetseld muurtje die onderdeel wordt van de architectuur en tevens gebruikt kan worden als zitelement. Of refereer naar het verleden door gebruik van lage transparante erfafscheidingen. Houdt rekening met een maximale hoogte van 75 centimeter voor de erfascheiding.

Erfafscheidingen

Architectuur

Zijgevels: Erfascheidingen tpv de zijgevels doen mee in de architectuur. Parkeerhoven: groene erfascheiding Voorgevels: De voorzijde laag, gemetseld of referentie oorspronkelijke hekwerken

Een prettige samenhang en mix in architectuur. Voldoende afwisselend maar ook eenduidig in beeldtaal. Hoofdmateriaal: metselwerk.

1. Een bouwlaag + zadeldak Zorgvuldig ontworpen zijlingse erfafscheiding onderdeel van de architectuur

Lage erfafscheiding onderdeel van de architectuur (maximaal 75 centimeter hoog)

2. Twee bouwlagen + zadeldak

!

4.2

Stedenbouwkundige uitgangspunten

6.2

5.4

Ten hoogte van de inritten richting de parkeerhoven zijn groene hagen vereist als zijlingse erfafscheiding. Hiermee sluiten doorzichten vanuit de Beatrixstraat en het Zwarteland richting deze plekken aan op het groen aangeklede geheel vanuit het openbaar gebied. Aan de achterzijden is een zelfde soort afscheiding ook gewenst, optioneel kan hier van afgeweken. Bij afwijken is de voorkeur gebruik te maken van elementen die bestaan uit natuurlijke materialen, denk hierbij een houten schutting.

Vergroenen straatprofielen

Refereer naar het verleden doormiddel van eenvoudige transparante erfafscheidingen

Drie karaktergebieden In de gewenste situatie blijft de bestaande rijbaan gehandhaafd om het kleinschalige karakter te bewaken. 1. Entreegebied van de buurt, diepere voortuinen, publiek karakter De parkeerplaatsen worden zoveel mogelijk uit de straat verwijderd waardoor er meer ruimte ontstaat om volwaardige groenstroken te realiseren in het profiel. De 2. Groene publieke ruimte, kleinschalig en informeel wens is bestaande bomen op den duur te vervangen door 3. Synergie tuindorp en industrie bomen met een grotere kroon voor meer schaduwwerking Straatprofiel Beatrixstraat Het bestaande straatprofiel van de Beatrixstraat bestaat uit een smalle rijbaan van circa 3,5 meter met verspringingen die het kleinschalige karakter van de buurt versterkt. Langs de rijbaan zijn aan beide zijden langsparkeerplaatsen gesitueerd. Verder liggen er versnipperde groenstroken in het profiel die scheiding brengen tussen de rijbaan en het trottoir.

Haag als erfafscheiding

Geluidsschermen met verticaal groen

en daarmee hittestress te beperken in de openbare ruimte.

!

Akoestische schermen m.b.t. geluidsluwe tuin

Straatprofiel Zwarteland Erfafscheiding achter- en zijkant Het huidige straatprofiel van het Zwarteland bestaat In de gewenste situatie blijven de rijbaan en de Erfscheiding onderdeel van de architectuur uit een rijbaan van circa 5 meter met daaraan een parkeerkoffer gehandhaafd. De groenstrook wordt - eis parkeerkofferHaag vanals8erfafscheiding parkeerplaatsen gepositioneerd in verstevigd en het aantal inprikkers wordt zodanig beperkt 3. het groene veldje. de andere zijde bevindt zich een dat alleen+ten hoogte van inritten benodigd zijn. Haag alsAan erfafscheiding - wenselijk Eendeze bouwlaag mansardekap groenstrook die de rijbaan scheidt van het trottoir. Deze In de groenstrook wordt ruimte gereserveerd voor hetN | door Beeldkwaliteitsplan 2023 Erfafscheiding voorkanten smalle groenstrook is erg versnipperd de velen | december aanplanten van nieuwe bomen om de historische as van (Transparante) erfafscheiding zorgvuldig ontworpen (max. 75 cm hoog) inprikkers richting het trottoir. het treinspoor te versterken. 64

52

37

Op blok- en woningniveau wordt in de nieuwe ontwikkeling die onderlinge nuances en het familiaire karakter aangemoedigd. Dit kan bereikt worden door een hedendaagse vertaling van de aanwezige kapvormen en beeldbepalende details.

Zwarteland Haaksbergen |

65 Toepassing van verschillende volumes en dakvormen die verwijzen naar de huidige situatie zoals een zadeldak en mansardedak

Afwisseling van lage en hoger gelegen gootlijnen

Beeldbepalend detail Verbijzondering in metselwerk, bijvoorbeeld door een plint of een teruglegging

Beeldbepalend detail Verbijzondering van de voordeur, bijvoorbeeld door middel van een gemetselde kader

Beeldbepalend detail De erfafscheiding aan de straat is onderdeel van de architectuur, bijvoorbeeld door toepassing van betonnen palen

Beeldbepalend detail Ter plaatse van stedenbouwkundige accenten kopgevels verbijzonderen d.m.v. een opening

Beeldbepalend detail Regengoten zijn zorgvuldig ontworpen en vormen een onderdeel van de architectuur

Beeldbepalend detail Dakkappelen onderdeel van architectuur indien van toepassing

Bijzondere metselwerk en/of openingen op kopgevels

Verbijzondering van de voordeuren

Trottoir

Groenzone met nieuw aan te planten bomen

Rijbaan

Parkeerstrook

Groenzone

Trottoir

Groenzone

Straatprofiel gewenste situatie

Rijbaan

Parkeerstrook

Groenzone

Trottoir

Groenzone

afvalopstelplaatsen inpassen

Rijbaan

afvalopstelplaatsen inpassen

Trottoir

De bestaande architectuur kenmerkt zich door onderling subtiele verschillen en nuances. Door toepassing van verschillende diverse bloklengtes, kapvormen en details is een sober en tegelijkertijd een rijk familiair woonmilieu ontstaan.

53

Straatprofiel bestaande situatie

Groenzone

Trottoir

Parkeerstrook

Rijbaan

Parkeerstrook

Straatprofiel gewenste situatie

Bouwstenen op woningniveau

Zwarteland Haaksbergen |

Vergroenen straatprofielen: De auto word uit het straatbeeld gehaald Straatprofiel bestaande situatie

Beeldkwaliteit architectuur

1 : 1.500

Zwarteland Haaksbergen |

| Beeldkwaliteitsplan | december 2023

Trottoir

tuinen ongewenst en staat er ruimte voor at worden verwijderd sen de rijbaan en or de straatprofielen gina. Verder worden egd om het water te teit en hittestress toe en groter en worden dieping om te kunnen woonprogramma.

Erfafscheiding

Wat betreft de erfscheidingen zijn in de kaart hiernaast enkele uitgangspunten weergegeven. Wenselijk is om op belangrijke stedenbouwkundige hoekpunten de zijlingse erfafscheidingen onderdeel uit te laten maken van de architectuur. Deze dienen zorgvuldig mee ontworpen te worden waardoor het samen met de woningen een sterk ensemble vormt. Aandachtspunt voor dit principe bevindt zich op de zuidwestelijke hoek (!), hier dienen akoestische schermen geplaatst te worden om geluidsluwe tuinen te realiseren i.v.m. de geluidzone van de TKF. Wenselijk is om deze schermen architectonisch en/of landschappelijk in te passen.

Groenzone

uimte wordt ook in e tuindorpgedachte Tegenwoordig e achtertuinen en roffen. Gedurende ijn de straatprofielen ling zal opnieuw een e maatschappelijke

Hedendaagse tuindorpgedachte

Beeldkwaliteit openbare ruimte

conclusies beeldkwaliteitsplan | Beeldkwaliteitsplan | december 2023

58

Gedurende de ontwikkeling door de jaren heen zijn de straatprofielen gewijzigd. Met de beoogde ontwikkeling

nieuwe situatie

accent in metselwerk

rollaag verdiepte negge entreedeur

staand metselwerk

Symmetrie De rijwoningen in het plan zijn met bijzondere aandacht voor symmetrie ontworpen. We hebben de goot van deze rijwoningen verlaagd om de menselijk maat terug te brengen en daarnaast één of meerdere accenten van metselwerk toegevoegd. De accenten worden per bouwblok symmetrisch geplaatst, maar de positie kan voor elk blok verschillen. Zo voegen we symmetrie en eenheid toe, maar ook diversiteit en herkenbaarheid van de individuele woning. En die herkenbaarheid is weer belangrijk voor die karakteristieke menselijke maat die we voor deze plek zo belangrijk vinden.

Kapvorm De rijwoningen zijn tweelaags met kap, waarbij de dakpannen aan de voorzijde deels over de gevel lopen en de dakgoot halverwege de verdieping is geplaatst. Zo wordt de maat en schaal aan het openbaar domein weer wat teruggebracht, passend bij het dorpse karakter. Tenslotte hebben we hierop nog een variant toegepast; de mansardekap. De mansardewoning heeft met zijn unieke kapvorm een rechtstreekse link met de woningen in de bestaande wijk. De kenmerkende lage gootlijn op ca. 3 meter en de geknikte kap geven de woning een uniek en zeer herkenbaar silhouet. Zo ontstaat er een rijk en afwisselend beeld in de wijk, op basis van een paar basiselementen.

betonband

TYPE LW Hoogteaccenten in metselwerk versterken de stedenbouwkundige driekhoek benoemd als parkruimte in het ontwerp

Verspringende gootlijn is bepalend voor de menselijke maat van het plan

TYPE RW Hoogteaccenten in metselwerk versterken symetrie in de gevel op blokniveau

TYPE MW Afwijkende kapvorm Mansarde bepalend in de architectuur. Lage gootlijn.

Koppelen van entrees

architectuur: de “nieuwe” karakterestieken

Accenten in metselwerk De bestaande woningen kenmerken zich onder andere door de relatief sobere vormgeving met een zorgvuldige gevelindeling en af en toe een verbijzondering in het metselwerk. Dat laten we in ons ontwerp ook terug komen; we maken vlakken van staand metselwerk onder de ramen of tussen voordeuren en passen rollagen toe. Een rollaag van staand metselwerk koppelt entrees en gevelopeningen aan elkaar. Ter plaatse van de koppeling tussen twee deuren wordt dit accent versterkt met een spekband van beton.

Keramische pan Roodbruin genuanceerd Wienerberger Modules gewolkt

Metselwerk Engels Linosa waalformaat voeg: donkergrijs, verdiept (8 mm)

Windveren Zetwerk Aluminium Wit - RAL 1013

Kozijnen Hout Wit - RAL 1013

Raamdorpels Keramisch, donkerbruin hoogglans Wienerberger Terca

Spekband Beton - grijs

Buitendeuren Hout Donkergroen - RAL 6009

materialisering

Laag hekwerk (betonpaaltjes en ronde stalen buis) met beïndiging van metselwerk

Delftse stoep - zonder hekwerk

Gemetselde tuinmuren tussen de woningen

Gemetselde bloembakken

Gemetselde tuinmuren, zowel gesloten als begroeid

Akoestiek en groen, schutting van kokosmaten (3 meter hoog)

erfafscheidingen

Ruimte voor berging onder de schuine kant

Slaapkamer WTW Hoofd slaapkamer

of wasmachine op de verdieping

Woonkamer

Begane grond Voorgevel

Hal

6,50 m

Keuken

11,00 m

Badkamer Badkamer

Hal

Mk

Toilet

Voorgevel

Woonkamer

Mk

Toilet

Hoofd slaapkamer

11,00 m

Warmtepomp

Achtergevel

Techniek

Wasmachine onder trap

Eerste verdieping Wasmachine onder trap

Voorgevel

Keuken

Voorgevel

Rechterzijgevel

6,50 m

Begane grond

Ruimte voor berging onder de schuine kant

type LW3

type LW2

Slaapkamer WTW Achtergevel Ruimte voor berging

onder de schuine kant

Warmtepomp

Techniek Slaapkamer

Achtergevel WTW

Warmtepomp

Eerste verdieping

Eerste verdieping

Achtergevel

of wasmachine op de verdieping

Dak of wasmachine op de verdieping

Achtergevel

Linkerzijgevel

Techniek

Type LW2

type LW: levensloopbestendig

LW2-LW3 Levenloopbestendige woning

begane grond

LW2-LW3 Levenloopbestendige woning

Begane grond 1:50 eerste verdieping

1e verdieping 1:50

type LW: levensloopbestendig

Hoekaccenten van metswelwerk

impressie entreegebied

Accent metselwerk Mansardekap Tuinmuren tussen de woningen

doorsnede levensloopbestendige woning

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

Plek voor wasmachine

Berging

Achtergevel Hoofd slaapkamer

Badkamer

Woonkamer

Hal

Warmtepomp

Toilet Toilet Mk Berging Berging

Keuken Keuken

Berging Berging

Warmtepomp

9,80 m 9,80 m

Woonkamer

Eerste verdieping

Voorgevel

Mk

Voorgevel Hal Voorgevel

Voorgevel

Rechterzijgevel

5,40 m 5,40 m WTW Bergzolder

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

Berging

Plek voor wasmachine

Berging

Plek voor wasmachine

type MW3

Achtergevel

Hoofd slaapkamer Hoofd slaapkamer

Achtergevel

type MW5 Tweede verdieping

Achtergevel Achtergevel

Linkerzijgevel

Badkamer Badkamer

Type MW3

type MW: mansardewoning

MW3-MW5 Mansardewoning

begane grond

Begane grond 1:50

MW3-MW5 Mansardewoning

eerste verdieping

1e verdieping 1:50

type MW: mansardewoning

Gemetselde bloembakken

impressie mansardewoning

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

Plek voor wasmachine

Berging

Achtergevel Hoofd slaapkamer

Badkamer

Woonkamer

Warmtepomp

Hal

Eerste verdieping

Toilet Toilet Mk

Keuken Keuken

Berging Berging

Warmtepomp

9,50 m 9,50 m

Woonkamer

Hal

Voorgevel

Mk

Voorgevel Voorgevel

Rechterzijgevel

Voorgevel

5,40 m 5,40 m

WTW Bergzolder

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

type RW2

Berging Berging

Achtergevel Achtergevel

Hoofd slaapkamer

Badkamer

Hoofd slaapkamer

Badkamer

Plek voor wasmachine Plek voor wasmachine

type RW4

Tweede verdieping Achtergevel Achtergevel

Type RW4

Linkerzijgevel

type RW: rijwoning

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

Plek voor wasmachine

Berging

Achtergevel Hoofd slaapkamer

Badkamer

Woonkamer

9,50 m 9,50 m

Woonkamer

Voorgevel

Mk

Berging Berging

Berging Berging

Hal

Warmtepomp Keuken Keuken

Voorgevel

Mk Toilet Toilet

Warmtepomp

Voorgevel

Hal

Voorgevel

Rechterzijgevel 5,40 m

Begane grond

5,40 m 30°

Begane grond WTW Bergzolder

type RW4a

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

Slaap kamer 2

Slaap kamer 3

Achtergevel

Berging

Plek voor wasmachine

Berging

Plek voor wasmachine

Achtergevel

pe RW4a

Eerste verdieping

Eerste verdieping

type RW5 Linkerzijgevel

Badkamer

Hoofd slaapkamer

Badkamer

Hoofd slaapkamer

4 voorzetramen tbv

2,93 m

2,93 m

4 voorzetramen tb

Achtergevel

9,50 m

Achtergevel Dwarsdoorsnede

type RW: rijwoning

RW2-RW4-RW5 Rijwoning RW4-Rijwoning-entree hoek

begane grond

Begane grond 1:50

entree in zijgevel

Begane grond 1:50

RW2-RW4-RW5 Rijwoning

eerste verdieping

1e verdieping 1:50

type RW: rijwoning

Accenten versterken symmetrie op blokniveau

Deuren hebben een groene accentkleur

Delftse stoep

Een struinpad meandert door het parkje begeleid door lage pannenmuurtjes en her en der fruitbomen

Een groene openbare ruimte is natuurlijk belangrijk voor het behouden van het huidige groene karakter in de wijk. Het beeldkwaliteitsplan geeft veel mogelijkheden om de wijk nog sterker te vergroenen dan dat op dit moment al het geval is. Met name de geparkeerde auto’s uit het straatbeeld halen naar parkeerkoffers aan de achterzijde van de woningen, levert veel

ruimtelijke kwaliteit op. Zeker omdat deze ruimte ten goede komt aan een tweetal groene aders die meanderen door de wijk. Deze aders opgepakt lopen aan beide kanten langs de grote parkruimtes in het midden van de wijk. Zo ontstaat een uniform straatprofiel met daartussen groene ruimtes. De centrale groene parkruimte midden in de wijk willen we graag inzetten als verblijfs- en

ontmoetingsplek door een struinpad aan te leggen tussen een aantal fruitbomen en weelderige grassen. Letterlijk een tuindorp, waarvan de toekomstige bewoners de vruchten kunnen plukken.

impressie parkruimte

doorsnede rijwoning en mansardewoning

Hoekaccent in metselwerk, entreedeur in de kopgevel

Koppeling van twee metselwerkaccenten

Laag hekje, met beïndiging van metselwerk

Gemetselde bloembak

impressie Zwarteland