Zienswijzennota lokale regelgeving Wmo en jeugdhulp

Zienswijzennota Behorende bij de vaststelling “Verordeningen, nadere regels en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp” Op 19 december 2023 hebben wij de Participatieraad voor 5 weken in de gelegenheid gesteld om advies uit te brengen over de ontwerp verordeningen, nadere regels en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp. Op 2 februari 2024 heeft de Participatieraad haar advies uitgebracht. I. Algemeen 1. De participatieraad is zeer te spreken over de wijze waarop zij door de gemeente is meegenomen in het proces om tot advisering van deze stukken te komen. In de vergadering van 18-12-2023 is door ambtenaren een toelichting gegeven op de voorliggende stukken en is, in aanwezigheid van de wethouder, van gedachten gewisseld over de beleidsvoornemens. Wij stellen dit zeer op prijs. Ook de mogelijkheden die geboden zijn om nadere vragen te stellen en verdere informatie te krijgen stellen we erg op prijs. 2. Hoewel het taaie materie is en teksten ingewikkeld zijn, constateren we dat, zeker in vergelijking met eerdere stukken, de teksten toegankelijker zijn geschreven en logischer van opbouw zijn. Ook hiervoor dank. 3.

in de verordening en de uitwerkingen in beleidsregels en nadere regels van zowel de jeugdhulp als de maatschappelijke ondersteuning wordt uitgegaan van een sterke inzet op mantelzorg, gebruikelijke hulp, sociaal netwerk ( zie bv artikel 5 lid 2 van de verordening maatschappelijke ondersteuning). Dit uitgangspunt is enerzijds te billijken en begrijpelijk, maar aan de andere kant ligt hier een probleem voor de nabije toekomst. In de publicatie Regiobeeld Twente 2023, opgesteld door Twentse Koers en Menzis, wordt een prognose gedaan van het mantelzorgpotentieel ( het aantal 50 tot 65 jarige personen per 85 jarigen en ouder). Dit potentieel daalt in de periode 2023 tot 2040 van 8,5 naar 3,6! Dat is meer dan een halvering van het mantelzorgpotentieel ( zie p. 47 van deze publicatie). Het lijkt ons van belang dat Haaksbergen rekening gaat houden met deze ontwikkeling en beleid gaat formuleren om de mantelzorg en informele zorg te stimuleren en beter te faciliteren. Dan gaat het verder dan 1 x per jaar een bon of bloemetje en een bijeenkomst voor vrijwilligers. Daarnaast zal het personeelstekort in de zorg- en welzijnssector oplopen van 3,1% in 2021 naar 5,2% in 2030. Er moet dus rekening worden gehouden met toenemende vraag naar zorg en afnemend aanbod van mantelzorg, maar ook van professionele zorg.

In samenspraak met het maatschappelijk veld zal, ook in Haaksbergen gezocht moeten worden naar mogelijke oplossingen voor deze problemen. 4. In het advies/besluit voor het College van B&W wordt in de inleiding gemeld dat: “In verband met de twee lopende aanbestedingen voor maatschappelijke ondersteuning (begeleiding en dagbesteding) en jeugdhulp verwachten wij dat de gemeentelijke regelgeving in de loop van 2024 nogmaals aangepast zal moeten worden.” Het lijkt ons raadzaam vooruitlopend op die aanpassingen de ervaringen die worden opgedaan met de nu voorliggende verordeningen en beleidsregels zorgvuldig te inventariseren, zodat eventuele onduidelijkheden en verschillen in interpretaties kunnen worden opgehelderd.

5. We zijn het eens met het prioriteren van een natura aanbod boven het verstrekken van een pgb. Ook zijn we het zeer eens met de gestelde voorwaarden aan en eisen voor het inschakelen van derden bij uitvoer van diensten bekostigd uit een pgb. 6. Positief zijn we over de mogelijkheden om maatwerk te leveren. Zowel in de verordening jeugdhulp ( artikel 18) als in de verordening maatschappelijke ondersteuning ( artikel 24) bestaat de mogelijkheid om gebruik te maken van de hardheidsclausule en in afwijking van de regels, in het belang van de aanvrager te besluiten. II. Jeugdhulp Nadere regels • Artikel 4 Hier wordt gemeld dat het onderzoek naar behoeften, persoonskenmerken en voorkeuren uiterlijk binnen 6 weken na melding moet plaatsvinden. In artikel 5 wordt gemeld dat het verslag van het onderzoek binnen 20 werkdagen beschikbaar moet zijn. Dit betekent dat in het ongunstigste geval 10 weken ( bijna 3 maanden) verstrijken voordat een traject überhaupt in gang wordt gezet. Dat is wel heel lang gezien de ernst van veel situaties waarover we het vaak hebben bij de jeugdhulp. Wij adviseren kortere maximum termijnen op te nemen. In d toelichtende e-mail die we op 26-01-2024 hebben ontvangen wordt geschreven dat in de praktijk ( gelukkig) veel kortere termijnen worden gehaald. Dat stemt ons gelukkig.

Omdat in de praktijk kortere termijnen worden gerealiseerd, waarom worden dan hier geen kortere termijnen opgenomen? Het lijkt ons dat het belang van de hulpzoekende jeugdige bij snelle start van een hulpverleningstraject zwaar moet wegen; zwaarder dan mogelijke ambtelijke capaciteitsproblemen. III. Conclusie Naar aanleiding van uw mail van 26-01-2024 en de daarin gegeven nadere informatie en toelichting kunnen we concluderen dat de Participatieraad Haaksbergen positief kan adviseren over de voorliggende stukken met betrekking tot Jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning.

Reactie gemeente Hartelijk dank voor het uitbrengen van uw advies. Uw advies geeft geen reden tot wijzigingen in de verordeningen, nadere regels en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp. In onderstaande beantwoording geven we reactie op vragen en opmerkingen. I. Algemeen 1. Prettig om te horen dat u zeer te spreken bent over de wijze waarop de participatieraad is meegenomen in het proces om te advisering te komen. 2. Dit was -naast actualisatie- ons doel en goed te horen dat we daarin geslaagd zijn. 3. De gemeente is zich zeker bewust van de toekomstige druk op mantelzorgers. Dit zal een thema zijn in de Visie op het Sociaal Domein en het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein. 4. We zullen uw advies zeker meenemen in de volgende aanpassingen.

5. Goed te lezen dat we ook op dit punt dezelfde visie hebben. 6. Deze mogelijkheid gebruiken we (met mate) ook in de huidige praktijk en dat werkt erg prettig. II. Jeugdhulp Nadere regels • Artikel 4 De termijnen die staan opgenomen in artikel 4 zijn uiterlijke termijnen. We streven er naar om een traject zo spoedig mogelijk te laten verlopen. In de praktijk worden daarom over het algemeen kortere termijnen gerealiseerd. Hoewel we een spoedig verloop hoog in het vaandel hebben staan, mag de snelheid niet ten koste gaan van de kwaliteit van het onderzoek. Indien een onderzoek ingewikkelder is of wanneer er sprake is van een plotseling hoog aantal aanvragen, kan het voorkomen dat de termijn van 10 weken noodzakelijk is. Wanneer de termijn wordt verkort, kan dit ertoe leiden dat in dergelijke gevallen de snelheid boven de kwaliteit wordt geplaatst. Dit vinden wij onwenselijk. III. Conclusie Wij danken u hartelijk voor uw positief advies en de prettige wijze waarop u met ons samengewerkt heeft bij de actualisering van onze lokale regelgeving op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp.