Zienswijze aanwijzing lokale publieke omroep gemeente Haaksbergen

Aantekenen Commissariaat voor de Media Postbus 1426 1200 BK Hilversum

Uw kenmerk : 976115 / 1021355 Uw datum : 1-12-2025 Behandeld door : Telefoonnummer : (053) 573 45 67

Zaaknummer Kenmerk Bijlagen Datum

: Z/25/030858 : : :

Onderwerp: Zienswijze aanwijzing lokale publieke omroep gemeente Haaksbergen

Geachte heer, mevrouw, Bij brief van 1 december 2025 zond u ons uw voornemen tot aanwijzing van Stichting Omroep Haaksbergen als lokale publieke omroep voor de gemeente Haaksbergen. Met uw voornemen wijkt u af van het voorkeursadvies dat bij besluit van onze raad op 28 oktober 2025 is vastgesteld. Het voorkeursadvies ziet op aanwijzing van RTV Sternet als lokale omroep. U heeft de raad in de gelegenheid gesteld een reactie op uw voornemen kenbaar te maken. De zienswijze van de raad van Haaksbergen treft u in deze brief. Uw oordeel U overweegt in uw brief dat het rechtszekerheidsbeginsel vereist dat het voorkeursadvies dient te worden uitgebracht op basis van door de raad vastgestelde, aanvullende toetsingscriteria. Vervolgens constateert u dat de raad van Haaksbergen heeft afgeweken van de aanvullende criteria en het daarop gebaseerde advies van de selectiecommissie. Uw Commissariaat is van oordeel dat het advies van de raad niet voldoet aan de vereisten van zorgvuldige totstandkoming en zorgvuldige motivering nu er aan de hand van andere, niet voorzienbare, criteria is geadviseerd. Zorgvuldig en deugdelijk wettelijk advies Wij merken allereerst op dat uw commissariaat in het voornemen ten onrechte geen onderscheid maakt in het wettelijk advies als bedoeld in art. 2.61, derde lid, van de Mediawet 2008 en het voorkeursadvies dat zijn grondslag vindt in art.

2.63 van de Mediawet 2008. De raad is wettelijk gehouden een advies uit te brengen of de aanvraag of aanvragen voldoen aan de wettelijke criteria als bedoeld in art. 2.61, tweede lid, van de Mediawet 2008. Op basis van het advies van de selectiecommissie komt de raad tot het oordeel dat beide aanvragen, zowel van RTV Sternet als van Stichting Omroep Haaksbergen, voldoen aan de wettelijke criteria. De raad heeft dan ook geadviseerd overeenkomstig de wettelijke plichten die bij de raad rusten. Het wettelijk advies is zorgvuldig tot stand gekomen en deugdelijk gemotiveerd. Onjuiste beoordeling voorkeursadvies Het uitbrengen van een voorkeursadvies is geen wettelijke plicht die op de raad rust. Op basis van artikel 2.63 Mediawet kan er per gemeente slechts één lokale publieke mediaGemeentehuis Haaksbergen Postbus 102 7480 AC, Blankenburgerstraat 28 7481 EB Haaksbergen, Tel: (053) 573 45 67, Fax: (053) 572 80 75 www.haaksbergen.nl gemeente@haaksbergen.nl Kijk voor openingstijden en het maken van een afspraak op www.haaksbergen.nl IBAN NL56 BNGH 028.50.03.194

instelling worden aangewezen, waarbij het Commissariaat acht slaat op alle factoren die voor het functioneren van de instelling van belang kunnen zijn. Deze verplichting rust op uw Commissariaat. Ter invulling van deze verplichting heeft u beleidsregels opgesteld. Ingevolge artikel 17 van uw Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke mediainstellingen (hierna: Beleidsregel) verzoekt u de raad in aanvulling op het advies over de wettelijke eisen, een voorkeur uit te spreken voor één van de aanvragers. De raad dient ten behoeve van het uitbrengen van een voorkeursadvies criteria vast te stellen op grond waarvan hij de aanvragen met elkaar vergelijkt en beoordeelt welke aanvrager het beste in staat wordt geacht de functie van lokale publieke media-instelling voor de gemeente te vervullen. Op grond van artikel 17 lid 3 van de Beleidsregel wijkt de raad niet af van de eerder vastgestelde en kenbaar gemaakte criteria, tenzij sprake is van zwaarwegende redenen. In uw voornemen constateert u slechts dat het voorkeursadvies van de raad niet op grond van de aanvullende toetsingscriteria is uitgebracht. U constateert dat andere redenen bepalend zijn geweest voor het voorkeursadvies ten gunste van Stichting RTV Sternet. Uitsluitend dat op basis van “andere, niet voorzienbare, criteria” is geadviseerd, komt u tot de conclusie dat het advies niet voldoet aan algemene beginselen.

Daarmee laat uw Commissariaat na om overeenkomstig uw beleid, te beoordelen of deze omstandigheden zwaarwegende redenen opleveren om van de criteria te wijken. In zoverre is uw oordeel dan ook ondeugdelijk gemotiveerd. Zwaarwegende redenen Aanstaande stelselwijziging De raad heeft op basis van het advies van de selectiecommissie geoordeeld dat beide aanvragen ruimschoots voldoen aan de aanvullende criteria. De raad constateert dat de aanvraag van Stichting Omroep Haaksbergen een betere score haalde dan de aanvraag van RTV Sternet. De raad is van oordeel dat er zwaarwegende redenen zijn om de aanvraag van RTV Sternet te laten prevaleren. Zij vindt deze redenen terug in de overwegingen van de selectiecommissie in relatie tot de aanstaande wijziging van de Mediawet: “Om voor zo'n korte periode te veranderen van RTV Sternet naar SOH/1Twente is wellicht niet verstandig, te meer daar RTV Sternet over de hele linie wel voldoende scoort, hoewel SOH/1Twente substantieel beter scoort. Een nieuwe organisatie zal namelijk een behoorlijke inwerkperiode nodig hebben, voordat de scores ook in de praktijk werkelijkheid worden.” De aanwijzing van een lokale omroep geldt voor de duur van vijf jaar. In 2026 is evenwel de beoogde inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking lokale publieke omroepen voorzien.

De minister van OCW streeft ernaar dat de gewijzigde Mediawet per 1 juli 2026 in werking treedt en voorziet de feitelijke start van het nieuwe lokale publieke mediastelsel per 1 januari 2028. In dat geval worden alle aanwijzingen van lokale publieke omroepen, die aflopen tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2028, verlengd tot 1 januari 2028. U maakte in juli 2025 bekend geen aanwijzingsprocedures meer te starten voor de verzorgingsgebieden, waar de aanwijzing van de zittende lokale publieke omroep afloopt tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2028. In de situatie van Haaksbergen is sprake van het aflopen van de aanwijzing van RTV Sternet op een termijn van 9 maanden voorafgaande aan de inwerkingtreding van deze wet. Wij zien in de aanstaande wijziging zwaarwegende redenen de bestaande mediavoorziening in Haaksbergen, met de kwaliteit die het levert, in stand te houden. RTV Sternet beschikt

2

bovendien over een vrijwilligerskorps, waarvan wij het onwenselijk vinden dat deze inzet onder de veranderende omstandigheden onder druk komt te staan. In dat verband is relevant dat Stichting Omroep Haaksbergen nog niet als lokale omroep in Haaksbergen heeft gefunctioneerd en de door de adviescommissie opgemerkte inwerkperiode nodig zal hebben. Tweede streekomroep In 2023 heeft de raad een motie aangenomen om actief te bevorderen dat de positie van RTV Sternet, als één van de oudste lokale omroepen van Nederland, bij de onderhandelingen over de vorming van streekomroepen in Twente versterkt wordt en dat lokale bekostiging in stand wordt gehouden. In 2025 heeft de raad vervolgens opgeroepen samen met een coalitie van gemeenten en de lokale publieke omroepen, te lobbyen voor een wijziging van de streekindeling in Twente. Op 24 november 2025 heeft de Raad van State advies uitgebracht over het wetsvoorstel om de Mediawet 2008 te wijzigen met het doel de uitvoering van de publieke mediaopdracht op lokaal niveau te versterken. De Raad van State adviseert het maximum van tachtig omroepgebieden niet in de wet vast te leggen. Dit wettelijke maximum maakt het lastig het gebied van een omroep op te knippen, als blijkt dat het gebied te groot is of onvoldoende een eigen geografische, economische en sociaal-culturele identiteit heeft.

Het advies van de Raad van State sluit aan bij het oordeel van de raad van Haaksbergen. Voor Twente wordt besloten een uitzonderlijk grote streekomroep aan te wijzen, zonder daarvoor een goede onderbouwing te geven en zonder draagvlak in de regio. Dat Stichting Omroep Haaksbergen zich kandidaat stelde, kan volgens de bevindingen van onze adviescommissie niet los worden gezien van de te wijzigen Mediawet. De raad ziet de onzekerheden omtrent de streekomroepen bevestigd in het advies van de Raad van State. De raad vindt daarin steun voor het voorkeursadvies RTV Sternet vooralsnog als lokale publieke omroep te behouden. Afwijking van het voorkeursadvies Met uw voornemen wijkt u af van het voorkeursadvies van de raad en wijst u Stichting Omroep Haaksbergen als lokale publieke omroep aan. Gelet op de wetsgeschiedenis bij artikel 2.61, derde lid van de wet, jurisprudentie en democratische legitimatie van de raad, past het Commissariaat terughoudendheid bij de beantwoording van de vraag welke media-instelling de voorkeur dient de krijgen. De raad heeft immers goed zicht op de beantwoording van de vraag welke media-instelling naar verwachting de functie van lokale publieke media-instelling in de gemeente het beste kan uitoefenen, om vervolgens daarvoor zijn voorkeur uit te spreken.

Ingevolge de Beleidsregel en de toelichting daarop toetst het Commissariaat dan ook niet zelfstandig aan de criteria die door de raad zijn vastgesteld. Door uw oordeel te baseren op de aanvullende criteria, handelt u niet in overeenstemming met uw beleid. Door in het voorkeursadvies van de raad te treden, treedt u bovendien in de vrijheid van de raad een voorkeursadvies uit te brengen. Het uitbrengen van een voorkeursadvies is immers geen wettelijke verplichting. Op grond van artikel 22 van de Beleidsregel wijst uw Commissariaat op basis van loting één van de aanvragers aan, indien sprake is van meerdere aanvragen die voldoen aan de wettelijke eisen en de raad geen voorkeursadvies uitbrengt. Resumerend Uw Commissariaat streeft terecht een transparant proces tot aanwijzing van een lokale omroep na, waarbij de raad van Haaksbergen van oordeel is dat:

3

-

-

er sprake is van een zorgvuldig en deugdelijk wettelijk advies van de raad; het Commissariaat een onjuiste beoordeling van het voorkeursadvies uitvoert, door uitsluitend het opvolgen van de aanvullende criteria in uw oordeel te betrekken; er zwaarwegende redenen in de aanstaande stelselwijziging én de onzekerheden rondom een tweede streekomroep zijn gelegen. Deze omstandigheden zijn van zodanige aard om niet voor deze tijdsduur van een kwalitatief goede lokale omroep, met toegewijde vrijwilligers, af te stappen; het door uw Commissariaat aanwijzen van Streekomroep Haaksbergen op basis van de door de raad vastgestelde aanvullende criteria, in strijd is met uw beleid.

Wij verzoeken u om bovenstaande redenen uw voorgenomen besluit te herzien. Hoogachtend, Ter uitvoering van het raadsbesluit van 17 december 2025,

M. (Marcel) Broekhuis gemeentesecretaris

G.J. (Gerard) van den Hengel burgemeester

4