VVD Begroting 2025

Programmabegroting 2025 en meerjarenperspectief 2026-2028 Eerste termijn Bestuur en ondersteuning Haaksbergen is al een aantal jaar bezig met het programma ‘Haaksbergen sterker in ontwikkeling’. In onze ogen is de gemeente de goede weg in geslagen als het gaat om het betrekken van inwoners bij het besturen van de gemeente. In bijlage 6 van de begroting zien wij dat een groter deel van onze inwoners het idee heeft dat de gemeente flexibel is en naar hen luistert. De plannen in de begroting om meer aandacht te schenken om brieven en mails op een meer begrijpelijke manier te schrijven vinden wij ook verstandig. Als het gaat om de bedrijfsvoering, zijn wij als VVD-fractie een stuk minder tevreden. Op pagina 88 van de begroting lezen wij dat de gemeente Haaksbergen fors meer geld uitgeeft aan externe inhuur dan referentiegemeenten. Wij lezen dat de gemeente in het jaar 2024 maar liefst 23,5 procent van de totale personeelsuitgaven heeft uitgegeven aan externe inhuur. Uit onze eigen berekeningen komt naar voren dat dit om een bedrag gaat van 3.568.000 euro. De gemeente heeft dus ruim 3.5 miljoen euro uitgegeven aan externe inhuur in slechts één jaar! In onze ogen is dat onacceptabel. Het is niet uit te leggen aan onze inwoners dat de gemeente voor zoveel geld adviseurs en procesmanagers inhuurt, maar de nieuwbouw van het Assinklyceum jarenlang is uitgesteld vanwege geldgebrek.

Aan de ene kant is het begrijpelijk dat de gemeente soms iemand moet inhuren als een vacature door de erg krappe arbeidsmarkt niet ingevuld kan worden. Dit verklaart echter niet dat de inhuur bij de gemeente Haaksbergen zoveel hoger is dan bij de referentiegemeenten. Zij hebben namelijk ook te maken met een krappe arbeidsmarkt. Ook zijn wij kritisch naar de uitspraak dat in geval van kortdurende of specialistische opdrachten, het kostenefficiënter zou zijn om in te huren in plaats van personeel in dienst te nemen. De VVD-fractie doet daarom een oproep aan de lokale rekenkamer om deze kwestie te onderzoeken. Hoe kan het bijvoorbeeld dat Haaksbergen minder goed in staat is om vacatures in te vullen? En is de inhuur van de

specialistische opdrachten eigenlijk wel kostenefficiënter dan het in dienst nemen van personeel? Voor de inhuur van een adviseur of procesmanager betaalt een gemeente al snel 90 of 100 euro per uur. Mogelijk huurt de gemeente Haaksbergen voor veel opdrachten iemand extern in, terwijl het kostenefficiënter is om daar een beleidsadviseur of een procesmanager voor in vaste dienst te nemen. Wij hopen dat de rekenkamer bereid is om hiermee aan het werkt te gaan, zodat er hopelijk concrete adviezen op tafel komen waarmee de inhuurkosten verlaagd kunnen worden. Naast de hoge externe inhuur kijkt de VVDfractie kritisch naar de overheadkosten die de gemeente Haaksbergen maakt. Voor 2025 zijn deze overheadkosten begroot op 11.787.000 euro. Op pagina 88 lezen wij dat de overheadkosten 14,09 procent van de totale begrotingsuitgaven bedragen. Hoewel wij in bijlage 7 lezen dat dit iets lager is dan vergelijkbare gemeenten, hadden wij graag concretere plannen gezien in deze begroting om de overheadkosten beheersbaar te houden. Veiligheid Volgens de cijfers is gemeente Haaksbergen relatief veilig. Dat weet de politie ook. Hun aanwezigheid is in Haaksbergen bedroevend. Het college is recent hier tweemaal over bevraagd. Criminelen zien ook dat er minder toezicht is.

Dat maakt ondermijning interessanter [persbericht, Haaksbergen, 28 oktober 2024: Grote hoeveelheid illegaal vuurwerk gevonden bij controles in Haaksbergen]. We moeten oppassen dat criminaliteit niet naar onze gemeente migreert. De VVD blijft aandacht vragen voor de veiligheid. Het cynisme is in opkomst. Een sfeer van wantrouwen groeit. Het gevoel van eigen verantwoordelijkheid krimpt. De maatschappij verhardt (bijvoorbeeld de VS in verkiezingstijd). Cynisme werkt aanstekelijk, ook hier. Als voorbeeld volgt hier een cynische uitspraak: Activisten gebruiken ons goed bedoelde participatie om de middengroep te verdelen. Einde voorbeeld. De VVD wil cynisme en

polarisatie beter begrijpen voordat deze tot intimidatie leidt. Verkeer, vervoer en waterstaat De VVD vindt het belangrijk dat Haaksbergen goed bereikbaar is en blijft voor de inwoners zelf en mensen van buiten die hier op bezoek komen. De grote projecten die in Haaksbergen hebben plaatsgevonden zijn voor het merendeel gereed en daar zijn we blij mee. Zoals vaker aangegeven gaat onze voorkeur niet uit naar verkeersdrempels wanneer men besluit tot snelheidsbeperkende maatregelen, maar spoort de VVD het college aan om naar alternatieven te zoeken zoals wegversmallingen. Verkeersdrempels zijn een grote ergernis voor alle weggebruikers. Daarnaast moet Haaksbergen goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer en moet men zich comfortabel en snel kunnen verplaatsen naar de grote steden om ons heen. Zo vindt de VVD de bereikbaarheid van het ziekenhuis per openbaar vervoer onvoldoende. Dit kan en moet beter. In de gesprekken met de vervoerder zal dit echt een aandachtspunt moeten zijn. Het monitoren van de prestaties van de nieuwe concessiehouder alleen is niet voldoende. Haaksbergen moet zich proactief bezighouden met de concessiehouder. Daarnaast zien we dat Haaksbergen gaat onderzoeken om mogelijkheden van haltevoorzieningen te verbeteren. Dit is ook weer vaag college. Neem zelf het initiatief. Hier heb je geen (duur en tijdrovend) onderzoek voor nodig.

We stellen ons actief op in de discussie rond het goederenvervoer over het spoor in oost Nederland en een eventueel onderzoek naar een Noordtak van de Betuweroute zo lezen we in de begroting. De VVD is geen voorstander van deze plannen en zal zich ook verzetten en blijven verzetten bij eventuele verdere ontwikkelingen. Economie Het midden- en kleinbedrijf is de banenmotor van de gemeente. Wanneer het goed gaat met de ondernemers, gaat het goed met de gemeente. We willen vaart maken met de invulling van de bedrijventerreinen, inzetten op duurzaamheid, het vergemakkelijken van aanvragen en verminderen van regels. Dit zeiden we al jaren geleden, maar we zien hier weinig tot geen verbetering in. Kijk naar de recente berichtgeving in de krant over Henk Pen. Blijkbaar is het lastig in Haaksbergen dingen te realiseren.

Centrumplan. Zou het er dan eindelijk van komen? Kunnen we binnen afzienbare tijd en na zoveel jaar van debatten, onderzoeken, tegenstellingen en vertragingen echt invulling geven aan die plek op de markt? Vurige wens van de VVD, maar daar hoort ook het meenemen van de mensen in de besluitvorming bij. Op dit moment vinden inwoners van Haaksbergen en mensen van buiten Haaksbergen het nog prettig om in het centrum te wandelen en te winkelen. Er is op dit moment veel leegstand en een groot verloop in winkelaanbod. Een actief beleid om het centrum aantrekkelijk(er) te maken moet een hoge prioriteit krijgen. Onderwijs De jeugd is de toekomst en daar zullen we vol op moeten inzetten. Goed en volledig onderwijs hoort daarbij. Onderwijs gericht op de toekomst. Zo is Haaksbergen bezig met het verder uitvoeren en verbeteren van het Integraal Huisvestingsplan (het IHP). Met name in het basisonderwijs worden goede stappen gezet, zoals de nieuwbouw van de school het Palet met gym voorzieningen, plannen voor basisscholen St. Bonifatius en Buurse. Aan de andere kant vindt de VVD het vreemd dat er niets is terug te vinden over nieuwbouw van het voortgezet onderwijs, het Assink. Er is wat geld vrijgemaakt de toekomst, maar zoals het nu gaat heeft Haaksbergen over 10 jaar nog steeds geen nieuw en toekomstgericht gebouw voor goed voortgezet onderwijs.

Natuurlijk kunnen we niet alles tegelijk, maar een groot aantal zaken gaat veel te langzaam. Wanneer we Haaksbergen aantrekkelijk willen houden voor onze (nieuwe) inwoners, zullen er toch echt op de korte termijn stappen gezet moeten worden. Sport, cultuur en recreatie Dit programma is bedoeld voor de gezondheid en het welzijn van een brede doelgroep. Inwoners van de gemeente Haaksbergen kunnen zich blijvend ontwikkelen binnen een passend sport- en cultuuraanbod. Haaksbergen is een sportieve gemeente. Dat blijkt uit de Gezondheidsmonitor (GGD-CBS/RIVM). De VVD wil het programma met een budget van € 4,6 miljoen in 2025 zo breed mogelijk inzetten. Ook voor de jeugd met speelvoorzieningen en ontmoetingsplekken. Ook voor mensen die willen recreëren in het buitengebied. Recreatie in het buitengebied wordt bedreigd door geluid, tanende natuur en

ruimtelijke ontwikkelingen. Ook voor cultuur willen we het budget zo breed mogelijk inzetten. We willen werken aan een cultuur die de gemeente bindt en waar we trots op kunnen zijn. We zien hier ook een bestemming voor het gebouw De Kappen. Cultuur is moeilijk op geld te zetten. Dat blijkt onder andere uit de onduidelijke manier van waarderen van erfgoed in deze begroting. En wist u dat de Unesco immaterieel erfgoed in Haaksbergen heeft bekroond? Wat is dat waard? Hier ligt nog een schone taak. Nu er schot lijkt te komen in ‘Het gat in de markt’ is het tijd om meer groen in het centrum te plannen. Groen voor biodiversiteit, voor het opvangen van weerextremen, en groen voor een beetje meer gezelligheid en recreatie. Communicatie met ondernemers op het gebied van recreatie verloopt nog niet altijd goed. Hier is zelfs reparatie nodig. Sociaal domein De VVD-fractie deelt de visie die de gemeente in de begroting heeft opgenomen. Wij staan voor een gemeente die inwoners zo goed mogelijk ondersteunt om zelfredzaam te worden en te blijven. Hier moet de gemeente waar nodig is, ondersteuning voor bieden. Dit geld voor arbeidsparticipatie, schuldhulpverlening, bestaanszekerheid, inburgering, toegang tot sport, onderwijs, zorg en nog veel andere zaken. Problemen in het sociaal domein kunnen beter zo vroeg mogelijk worden opgelost.

Het beste is om in te zetten op preventie, zodat problemen voorkomen kunnen worden voordat ze ontstaan. In de begroting lezen we veel over preventie. Wat we echter niet lezen, is preventie van (online) gokproblematiek. Een probleem wat de afgelopen jaren erg is gegroeid. Houdt de gemeente zich hiermee bezig? Naast preventie hecht de VVD-fractie er waarde aan dat inwoners die hulp nodig hebben, deze hulp kunnen krijgen met zo kort mogelijke wachttijden. Problemen op gebieden als schuldhulpverlening, zorg of een veilig woonklimaat, kunnen groter worden als deze niet snel opgelost kunnen worden. Samenwerking met andere gemeenten kan een bijdrage leveren om deze problemen efficiënter op te lossen. De gemeente Haaksbergen moet er dan wel bovenop zitten om het belang van Haaksbergen te waarborgen. Dit geldt ook voor onszelf, de gemeenteraad. Zo is het in het verleden regelmatig in het nieuws gekomen dat bonafide zorgaanbieders in Twente zorgcontracten

afsloten met, en vervolgens niet de afgesproken zorg met de afgesproken kwaliteit leverden. Hoewel dit in het verleden al door heel veel personen en partijen gezegd is, willen wij nog graag een keer benadrukken dat de gemeente Haaksbergen er bovenop moet blijven zitten, om ervoor te zorgen dat gemeenschapsgeld niet terecht komt bij deze malafide aanbieders. Naast samenwerking met andere gemeenten, is het van groot belang om samen te werken met stichtingen en verenigingen binnen de gemeente Haaksbergen. Wij steunen het plan uit de begroting om stichting leergeld extra te ondersteunen. Volksgezondheid en milieu In de begroting staan allerlei mooi plannen om inwoners van Haaksbergen zowel fysiek als mentaal als sociaal gezond te krijgen en te houden. Dit is uiteraard een mooi streven, maar als we dan lezen hoe men dit wil aanpakken door het inzetten op een gezonde leefstijl, zoals water drinken en fruit eten, meer bewegen, een goede mentale gezondheid en omgaan met verleidingen van drank, drugs en social media, dan vragen wij als VVD ons af hoe het college dit ziet. Wat zijn de concrete maatregelen die het college hierbij in gedachten heeft? We zijn zeer benieuwd. We zijn blij dat er gekeken wordt naar het riool en er een groot aantal projecten op stapel staan om probleem locaties aan te pakken.

De VVD vindt het nog steeds onverteerbaar dat bij hevige regenval vijvers en dergelijke vollopen met rioolwater en daarbij toilet afval en menselijke ontlasting. M.b.t. afval zet het college hoog in. We gaan naar GFE inzameling. Wat gebeurt er met tuinafval en wat is eigenlijk het voordeel van GFE inzameling t.o.v. GFT? Daarnaast een overgang van LAP3 naar CMP. Van landelijk afvalbeheer plan naar circulair materialen plan. Allemaal leuk deze afkortingen en plannen, maar laten ook praktisch blijven en kijken of het allemaal wel uitvoerbaar is zonder teveel lastige aanpassingen. Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Net zoals in eerdere jaren pleit de VVD voor een versnelling op het gebied van woningbouw. Laten we met z’n allen (college, ambtenaren en raad) trachten de komende jaren nu echt vaart te zetten met het bouwen van nieuwe woningen. En dan bedoelen we allerlei verschillende type woningen, voor allerlei

verschillende doelgroepen. De druk voor geschikte woonruimte wordt enorm, niet alleen landelijke, maar ook hier in Haaksbergen. Nu vragen wij van het college om echt naar een hogere versnelling te schakelen. Wees creatief, faciliteer zoveel mogelijke maak het gemakkelijk voor de initiatiefnemers die met initiatieven komen, ook in het buitengebied. Er

is in Nederland een crisis waar iedereen het over eens is en dat is een woningcrisis. Deze crisis manifesteert zich ook in Haaksbergen. Behoudens wat kleine projecten, ziet de VVD niet genoeg ambitie om het aantal woningen zoals in het coalitieakkoord staat te realiseren. Doe wat college en maak een prioriteitenlijst.