VRT Jaarrekening 2023

Jaarstukken 2023

1 // JAARSTUKKEN 2023

Voorwoord Graag presenteren we u de jaarrekening van Veiligheidsregio Twente (VRT). Hierin verantwoorden wij onze resultaten, inspanningen, uitgaven en inkomsten over het jaar 2023. Als veiligheidsregio zetten we ons samen met onze partners dagelijks in voor een veilige regio. Wij bestrijden ongevallen en branden maar zijn ook aan zet bij rampen en crisis en de voorbereiding hierop. Bij de uitvoering van onze taken betrekken we ook private partners, maatschappelijke organisaties, het onderwijs en inwoners. Samen werken we aan een veilig Twente! Veiligheidsregio Twente kent vijf programma’s die terug te vinden zijn in de jaarrekening: multidisciplinaire onderwerpen, brandweer, GHOR, gemeenten en de Twente Safety Campus. Daarnaast zijn we gastheer voor verschillende samenwerkingsvormen: Platform Integrale Veiligheidszorg, Zorg en Veiligheidshuis Twente en Kenniscentrum Mensenhandel Twente. Deze onderdelen hebben een aparte financiering en zijn dus niet opgenomen in de begroting en jaarrekening van VRT. Meer informatie over de onderdelen van VRT is te vinden op de nieuwe corporate website die afgelopen jaar is gelanceerd (vrtwente.nl). Tegelijk is ook het nieuwe platform voor crisis- en risicocommunicatie live gegaan: Twente Veilig. Hier kunnen Twentse inwoners en bedrijven actuele informatie vinden bij grote incidenten, rampen en crises.

Ook bevat de website informatie over hoe mensen zich voor kunnen bereiden op verschillende risico's. Terugblik Als we terugkijken naar het afgelopen jaar dan is de opening van de nieuwe meldkamer in Apeldoorn een belangrijke mijlpaal. Jaren van voorbereiding gingen vooraf aan de samenvoeging van de meldkamers van vijf regio’s tot één robuuste meldkamer Oost-Nederland. Door de sluiting van de meldkamer in Hengelo verhuizen de onderdelen van de regionale crisisorganisatie op termijn naar de kazerne in Hengelo. Inmiddels is de verbouwing en verduurzaming van de kazerne gestart. Duurzaamheid is sowieso een thema dat afgelopen jaar veel aandacht heeft gekregen binnen onze organisatie. We hebben hiervoor een heldere visie en ambitie geformuleerd en een roadmap gemaakt. De volgende stap is dat we aan de slag gaan met een concreet actieplan hoe we de komende jaren uitvoering geven aan onze gestelde doelen op de thema's klimaat, circulair, sociaal en natuur. Aan het einde van het jaar 2023 is het Zorgrisicoprofiel Twente na een intensief traject met de zorgpartners officieel vastgesteld door het bestuur. Naast het Regionale Risicoprofiel Twente, wat een algemeen beeld geeft van de risico’s in onze regio, geeft het zorgrisicoprofiel weer welke crisistypen het meest relevant zijn voor de acute en publieke geneeskundige zorg in Twente.

Hiermee hebben we inzicht in waar de geneeskundige keten het meest kwetsbaar is ten tijde van een ramp en/of crisis en kunnen we ons hierop voorbereiden. GHOR Twente is begonnen met het uitwerken van de aanbevelingen uit het zorgrisicoprofiel. Crises en incidenten De crisis die ons na de inval van Rusland in Oekraïne een jaar eerder ook heel 2023 heeft beziggehouden, is de vluchtelingencrisis. De veiligheidsregio’s kregen hierin van het Rijk een coördinerende rol. Samen met de gemeenten zijn in Twente grote aantallen Oekraïense vluchtelingen en andere asielzoekers ondergebracht op diverse opvanglocaties. Dit gebeurde in een projectorganisatie met mensen die hiervoor speciaal zijn aangesteld. Zij werken onder leiding van de Twentse regietafel. Naast deze doorlopende crisis is er in 2023 vijf keer opgeschaald naar een GRIP 1 situatie. Vier keer ging het om een zeer grote brand in respectievelijk Almelo (twee keer), Nijverdal en Hengelo en één keer werd er een drugslab aangetroffen in het buitengebied van Overdinkel. Voor Brandweer Twente was 2023 qua inzetten een gemiddeld jaar. Ter voorbereiding op opgeschaalde crisisbeheersing hebben afgelopen jaar in alle Twentse gemeenten systeemoefeningen plaatsgevonden.

Versterking crisisbeheersing en informatievoorziening Het ministerie van Justitie en Veiligheid wil via de Contourennota en aanpassing van de Wet veiligheidsregio's komende jaren de crisisbeheersing en brandweerzorg in Nederland versterken. Specifiek voor de onderwerpen crisisbeheersing en informatievoorziening krijgen alle 25 veiligheidsregio’s daarvoor extra Rijksmiddelen. In 2023 zijn binnen Twente de bestuurlijke uitgangspunten en kaders hiervoor opgehaald. Vanaf 1 januari 2024 is een projectteam aan de slag met deze opdracht. Tot slot Met elkaar hebben we afgelopen jaar binnen alle onderdelen van Veiligheidsregio Twente mooie resultaten geboekt. De drijvende kracht hierachter zijn onze medewerkers. We zijn trots op wat we met elkaar hebben neergezet. We lopen op verschillende vlakken voorop in Nederland en dienen meer dan eens als voorbeeld voor andere regio’s. Laten we die ingeslagen weg voortzetten! Enschede, juli 2023 Het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Twente

2 // JAARSTUKKEN 2023

Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2023 van Veiligheidsregio Twente. Deze zijn opgesteld in overeenstemming met de richtlijnen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) dat het Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) met ingang van 2005 ook voor gemeenschappelijke regelingen van toepassing heeft verklaard. Zowel de programmabegroting als de jaarstukken zijn in het BBV in vier onderdelen verdeeld: Begroting Beleidsbegroting Financiële begroting

a. b.

Programmaplan; Paragrafen.

a.

Overzicht van baten en lasten en de toelichting; Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting; Overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld.

b.

c.

Jaarstukken Jaarverslag Jaarrekening

a. b.

Programmaverantwoording; Paragrafen.

a.

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting; Balans en de toelichting; Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; Overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

b. c. d.

Conform het hierboven gepresenteerde overzicht bestaan de jaarstukken 2023 uit de programmaverantwoording, de paragrafen, de programmarekening en de balans. In het jaarverslag vindt beleidsmatige verantwoording per programma plaats en in de jaarrekening de financiële verantwoording. Leeswijzer Het jaarverslag begint met een samenvatting van het resultaat gevolgd door hoofdstuk 2 met algemene informatie over Veiligheidsregio Twente. In hoofdstuk 3 wordt volgens de richtlijnen van het BBV getracht om per programma de drie beleidsvragen uit de programmabegroting; “Wat willen we bereiken?”, “Wat doen we ervoor?” en “Wat gaat het kosten?” te beantwoorden. In de programmaverantwoording wordt per programma verantwoording afgelegd over de in het programmaplan aangegeven doelstellingen, geleverde prestaties en de maatschappelijke effecten. Om het document sneller te kunnen scannen wordt aanvullend hierop bij ambities de score door middel van een kleurenschema weergegeven. Voor het aangeven van kleuren is de volgende richtlijn gehanteerd: • Groen: we hebben gepresteerd (of zelfs beter dan dat) wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. • Oranje: we hebben gedeeltelijk gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. • Rood: we hebben niet gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven.

Na de programmaverantwoording treft u in hoofdstuk 4 in de paragrafen de status van de in de begroting benoemde beleidslijnen met betrekking tot beheersmatige aspecten aan. Hierin worden de volgende door het BBV verplicht gestelde onderdelen behandeld: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing; • Onderhoud kapitaalgoederen; • Financiering; • Bedrijfsvoering; • Verbonden partijen. In hoofdstuk 5 e.v. treft u de balans, het overzicht van baten en lasten en de toelichtingen hierop aan. Deze dienen een inzicht te geven in de financiële positie van Veiligheidsregio Twente. Als laatste onderdeel van de jaarstukken 2023 treft u de analyse begrotingsrechtmatigheid aan. De jaarrekening bestaat uit de hoofstukken 5 t/m 10 met de bijlagen 1 t/m 3.

3 // JAARSTUKKEN 2023

Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................. 2 Inleiding ................................................................................................................................. 3 Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 4 Jaarverslag 2023 ................................................................................................................... 6 1

Samenvatting ................................................................................................................. 7

1.1 1.2 1.3

Wat heeft het gekost en hoe is het gefinancierd? .......................................................................................... 7 Samenvatting resultaat 2023 ......................................................................................................................... 7 Resultaat t.o.v. bestuursrapportage 2023 .................................................................................................... 12

2

Veiligheidsregio Twente ............................................................................................... 13

2.1 2.2 2.3

Wie is Veiligheidsregio Twente? .................................................................................................................. 13 Wat doet Veiligheidsregio Twente?.............................................................................................................. 13 Organisatie .................................................................................................................................................. 14

3

Toelichting op de programma’s .................................................................................... 15

3.1

Programma Multidisciplinaire onderwerpen ................................................................................................. 15

3.2

Programma Brandweer ............................................................................................................................... 20

3.3 3.4 3.5 3.6

Programma GHOR ...................................................................................................................................... 26 Programma Gemeenten .............................................................................................................................. 31 Programma Twente Safety Campus ............................................................................................................ 34 Overzicht van herkomst en bestedingen baten en lasten ............................................................................ 36

4

Paragrafen ................................................................................................................... 37

4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................................. 37

4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6

Terugblik risico’s begroting 2023 .................................................................................................................................... 37 Beschikbare weerstandscapaciteit ................................................................................................................................. 37 Benodigde weerstandscapaciteit .................................................................................................................................... 38 Beoordeling weerstandsvermogen ................................................................................................................................. 38 Financiële kengetallen ................................................................................................................................................... 38 Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen in relatie tot de financiële positie .......................................................... 39

4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7

Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................................... 39 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................. 39 Toelichting op de rechtmatigheidstoets ........................................................................................................ 41 Verbonden partijen....................................................................................................................................... 42 Financiering ................................................................................................................................................. 44 Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................................................. 46

Jaarrekening ........................................................................................................................ 47 5

Balans per 31-12-2023 ................................................................................................ 48

6

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening......................................................... 50

7

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................... 51

8

Toelichting op de balans per 31-12-2023 ..................................................................... 53

8.1 8.2

Toelichting op de mutaties van de reserves ................................................................................................. 59 Toelichting op de mutaties van de voorzieningen ........................................................................................ 60

9

Toelichting op het overzicht van baten en lasten.......................................................... 61

9.1

Analyse op afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken ............................................... 61

4 // JAARSTUKKEN 2023

9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 9.7

Aanwending van het bedrag voor onvoorzien .............................................................................................. 67 Incidentele baten en lasten .......................................................................................................................... 67 Structurele toevoegingen en onttrekking aan de reserves ........................................................................... 68 Wet Normering Topinkomsten (WNT).......................................................................................................... 68 EMU saldo ................................................................................................................................................... 71 Investeringen ............................................................................................................................................... 71

10

Analyse begrotingsrechtmatigheid ............................................................................... 72

11

Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................. 74

Bijlagen ................................................................................................................................ 75 Bijlage 1 Overzicht taakvelden ............................................................................................................................... 76 Bijlage 2 Aard, reden en oordeel per 31-12-2023 van de reserves ........................................................................ 77 Bijlage 3 Single Information Single Audit ............................................................................................................... 79

Overige gegevens................................................................................................................ 80 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ............................................................................................ 81 Lijst met afkortingen ............................................................................................................................................... 82

5 // JAARSTUKKEN 2023

Jaarverslag 2023

6 // JAARSTUKKEN 2023

1 Samenvatting 1.1

Wat heeft het gekost en hoe is het gefinancierd?

Programma's

Totaal

Totaal

Mutaties

Resultaat

x € 1.000,-

Lasten

Baten

Reserves

Gem.bijdrage

Bijdrage

incl.mutaties

per

reserves

inwoner*

Multidisciplinaire onderwerpen

4.840

4.836

121

228

-117

-0,18

Brandweer

57.143

8.397

630

640

48.115

74,72

GHOR

1.553

1.275

0

331

278

0,43

527

526

0

174

0

0,00

Totaal Veiligheidsregio Twente

64.062

15.035

751

1.374

48.276

75

Twente Safety Campus

3.104

3.323

-219

0

0

0

Totaal Veiligheidsregio Twente

67.166

18.358

532

1.374

48.276

75

Gemeenten

* bijdrage per inwoner is berekend op basis van de gegevens van CBS. ** lasten en baten van het programma Brandweer is exclusief de verrekening met TSC.

1.2

Samenvatting resultaat 2023

Veiligheidsregio Twente heeft in verslagjaar 2023 een positief resultaat geboekt van € 1.373.679,-. In de onderstaande tabel zijn de financiële voor- en nadelen opgesomd die hebben geleid tot dit resultaat. De betreffende voor- en nadelen zijn onder de tabel beknopt toegelicht. De tabel maakt een uitsplitsing tussen de verschillende activiteiten van Veiligheidsregio Twente. Hierbij zijn crisisbeheersing en brandweerzorg, de Twente Safety Campus (TSC), FLO en activiteiten met separate geldstromen afzonderlijk weergeven. Alle activiteiten dragen gezamenlijk bij aan het resultaat waarbij de intentie is om de resultaten (positief of negatief) van TSC, FLO en activiteiten met separate geldstromen te nivelleren met een bestemmingsreserve. Onder de RECAP wordt apart toegelicht op de uitsplitsing. Brandweerzorg en crisisbeheersing Financiële voordelen

Financiële nadelen

X 1.000,-

x 1.000,-

Vrijval concrete verplichtingen

328 Salarissen

Repressieve uitrusting en beschermingsmiddelen

256 Salarissen overall

1.268

IT

251 Salarissen invoering ploegchefs

Meldkamer

228 Materieel

205

Vakbekwaamheid: oefenen GHOR en Multi

171 Energie

128

Vakbekwaamheid; Opleiden en Oefenen

58 Overige kosten

14

Financieringsresultaat

52

Gebouwenbeheer

18

1.063 205

Rijksbijdrage BDUR Loon- en prijsbijstelling

409

Niet aangewende versterkingsgelden

1218

2.989

1.615

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

1.374

Onttrekking aan reserves

Dotatie aan reserves 0

Gerealiseerde resultaat

7 // JAARSTUKKEN 2023

0 1.374

Twente Safety Campus Positief saldo Twente Safety Campus

219

Gerealiseerde saldo van baten en lasten TSC

219

Onttrekking aan reserves

Dotatie aan reserves Reserve TSC

219

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

0

FLO FLO

630

Gerealiseerde saldo van baten en lasten FLO

-630

Onttrekking aan reserves Reserve FLO Almelo

Dotatie aan reserves 228

Reserve FLO Borne

169

Reserve FLO Hengelo

481

Reserve FLO Enschede

89 799

169

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

0

Activiteiten met separatie geldstromen Veiligheidshuis Twente

48 Veiligheidsstrategie

IVZ

13 Zorgfraude

179 4

61

182

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

-121

Onttrekking aan reserves Reserve Veiligheidsstrategie Reserve Zorgfraude

Dotatie aan reserves 179 Reserve Veiligheidshuis Twente 4 Reserve IVZ

13

182 Gerealiseerd Resultaat

Financiële voordelen Brandweerzorg en crisisbeheersing

61 0

I = Incidenteel M = Meerjarig S = Structureel

Vrijval concrete verplichtingen VRT is sinds vorig jaar bezig om de balans op te schonen. Het gaat dan hier met name om de eenmalige BDUR-gelden die als kortlopende verplichting op de balans zijn verantwoord. Dit heeft in 2022 geresulteerd in een vrijval van c.a. € 0,4 mln. Onder de gelden die per 2023 op de balans zijn aangehouden, lagen concrete verplichtingen. Gebleken is dat een deel van de veronderstelde concrete verplichtingen zich niet hebben voorgedaan. Zo zijn bepaalde detacheringsovereenkomsten vroegtijdig beëindigd, getekende offertes niet als zodanig omgezet in een daadwerkelijke besteding of komen de verplichtingen op een later moment. In het laatste geval is er geen titel om de gelden vast te houden in 2023 en dus valt de verplichting vrij. Wel wordt aan het bestuur gevraagd om de gelabelde gelden voor de invoering van de WOO (128k) alsnog te reserveren (zie bestemmingsvoorstel horende bij de jaarrekening).

8 // JAARSTUKKEN 2023

48

Repressieve uitrusting en beschermingsmiddelen Het voordeel houdt verband met de stagnatie in de landelijke uitrol van het operationele uniform. De uitlevering voor Twente staat nu gepland voor Q1 2024. Daarnaast heeft VRT zelf de vervanging van ademluchtapparatuur doorgeschoven naar 2024. De prijsontwikkeling van deze apparatuur maakt dat VRT zich voor de opgave gesteld ziet om alternatieve scenario’s te onderzoeken (bijv. stelselmatig reviseren van apparatuur). IT Betreft het voordeel ten gevolge van de verrekening van eenmalige BDUR gelden die niet als zodanig waren begroot alsmede een voordeel in de kapitaallastensfeer voor vaste werkplekken.

Meldkamer De meldkamers in Overijssel en Gelderland zijn per maart 2023 samengevoegd. Het hier behaalde positieve financiële resultaat hangt samen met verschillende factoren. Waaronder de gunstige financiële afspraken met de LMS die nog doorliepen in het eerste kwartaal, de gunstige afwikkeling van de verkoop van het pand Demmersweg en de relatief beperkte frictiekosten ten gevolge van de samenvoeging. Voor deze frictie- en desintegratiekosten zijn verscheidene dekkingsbronnen voor handen. Deze blijken nu meer dan toereikend en vallen dan ook voor een deel vrij ten gunste van het resultaat. Vakbekwaamheid Oefenen GHOR/Multi De beheersmatige en ontwikkelingsgerichte opleidingskosten van de organisatie fluctueren van jaar tot jaar. Dit jaar zijn de lasten geringer dan begroot. Het resultaat op het oefenprogram Multi / GHOR is deels het gevolg van een resterende verrekening met nog niet besteed incidenteel geld. Vakbekwaamheid Opleiden en Oefenen De trend van een grotere opleidingsbehoefte is al enige tijd zichtbaar. De vakbekwaamheidsbegroting van de brandweerkolom staat hierdoor al enige tijd onder druk. Reden waarom er bij gelegenheid scherpere keuzes worden gemaakt. In de tweede helft van het jaar zijn de oefenactiviteiten op de TSC verminderd.

Daarnaast zijn de uitgaven om uitvoeringstechnische redenen lager uitgevallen dan gepland(tijdelijke onderbreking rijvaardigheidstrainingen en het niet starten van één opleidingsgroep van manschappen). De gemaakte keuzes en omstandigheden hebben uiteindelijk geleid tot licht positief resultaat. Financieringsresultaat De rentestijgingen van de afgelopen tijd werken inmiddels ook door in het financieringsresultaat van VRT. Er zijn verschillende maatregelen genomen om de stijgende rentelasten te temperen (o.a. door het omzetten van kortlopende leningen naar langlopende leningen). Het resultaat is in 2023 nog licht positief, maar zal in de komende periode verder verslechteren. Een aanpassing van de renteomslag is dan ook niet afwendbaar. Gebouwenbeheer De investeringslasten zijn in ‘23 nog lager dan begroot. Voornamelijk omdat de huidige verbouwing van de kazerne in Hengelo Centrum nog niet op de exploitatie rust. De servicegebonden kosten nivelleren daarentegen het saldo. Met als gevolg een nagenoeg neutraal financieel resultaat op de gebouwen. BDUR gelden Loon en prijsbijstelling Medio dit jaar heeft het ministerie van J&V de BDUR aanzienlijk gecorrigeerd voor inflatie. De loonen prijsbijtelling bedroeg maar liefst 0,5 mln. Op zich een realistische correctie. De begroting ‘23 houdt geen rekening met dergelijke inflatietendensen. Dit geeft dus een voordeel t.o.v. de begroting.

Het voordeel is eenmalig van aard. Zoals bekend zijn de forse inflatie-effecten bij VRT doorgevoerd in de begroting m.i.v. begrotingsjaar ‘24. Die begroting rekent dan ook op een flink hogere BDUR van c.a. 10%. Een deel daarvan hebben we dus nu in ‘23 reeds ontvangen. BDUR niet aangewende versterkingsgelden Met ingang van 2023 ontvangen de veiligheidsregio’s extra middelen van het Rijk voor versterking van crisisbeheersing en informatievoorziening / VIK’s (veiligheidsinformatieknooppunten). De Rijksbijdrage wordt in vier tranches opgehoogd. De eerste tranche voor Twente ging gemoeid met een bedrag van € 1,3 mln. Voor de structurele aanwending van de gelden wordt in Q4 van ‘23 een separaat voorstel aangeboden. Dit betekent dan ook dat de gelden in ‘23 voor het overgrote deel niet is aangesproken.

9 // JAARSTUKKEN 2023

Financiële nadelen Crisisorganisatie en Brandweerzorg

I = Incidenteel M = Meerjarig S = Structureel

Salarissen Het nadeel in het boekjaar 2023 wordt grotendeels veroorzaakt door de effecten van de nieuwe CAO. Vorig jaar was de overschrijding vooral toe te schrijven aan een bezetting die o.a. vanwege ziekte en uitval uitsteeg boven de formatie. Inmiddels is de bezetting weer aardig in evenwicht gebracht met de formatie zoals opgenomen in de begroting. Invoering ploegchefs Per 1 april 2022 is voor de kazernes in Almelo en Hengelo een nieuw aansturingsmodel geïntroduceerd, gelijk aan de wijze van aansturing in Enschede. Het model zelf en de extra menskracht die hiervoor is aangetrokken maken het mogelijk om roosters beter en flexibeler in te vullen. Voor de bekostiging van deze organisatorische aanpassing is deels formatie ingeleverd. Het resterende deel dient te worden betaald uit terugdringing van overwerk. Dat effect is in ‘23 deels waarneembaar. Materieel In tegenstelling tot voorgaande jaren is het resultaat op materieel dit jaar nadelig. In het afgelopen jaar is de achterstand in vervanging van voertuigen (tankautospuiten, schuimblusvoertuigen en een hoogwerker) deels ingelopen. Het BTW-nadeel op deze vervangingsinvesteringen (dit nadeel was t/m 2022 van dekking voorzien via het AB-besluit in 2018 tot stapsgewijze ophoging van de gemeentelijke bijdrage) begint zich te manifesteren in het resultaat. Per saldo is het nadeel op de investeringslasten licht nadelig.

Het resultaat op materieel is dit jaar sterker beïnvloed door de prijsstijging van brandstof en de uitvoering van een midlife-update voor een hoogwerker. Het laatste overigens juist om redenen van doelmatigheid (de hoogwerkers gaan hierdoor een jaar of 5 langer mee). Energie Betreft voornamelijk de stijgende kosten voor elektra. Zoals bekend wordt de noodgedwongen overstap van Gazprom naar Vattenfall i.v.m. het EU-sanctiepakket tegen Rusland door het Rijk volledig gecompenseerd. De indruk bestaat op dit moment dat we in komende jaren rekening moeten houden met hogere energieprijzen. Een sterker accent op verduurzaming kan wel leiden tot een lager verbruik. Overige kosten Betreft een verschil van kleine voor- en nadelen.

Financiële voor- en nadelen Twente Safety Campus Positief saldo Twente Safety Campus Twente Safety Campus heeft in 2023 een positief saldo gerealiseerd in de exploitatiebegroting. De omzet (en daarmee ook het resultaat) viel hoger uit dan de verwachting. De kasstroom van TSC (= uitgaven – inkomsten) was eveneens positief in 2023. Dit geeft aan dat een deel van de investeringen in de campus weer is terugverdiend. Toevoeging aan de reserve Conform besluit AB wordt het positieve resultaat toegevoegd aan de reserve TSC.

Financiële voor- en nadelen FLO Kosten FLO Op 31 maart 2021 zijn de afspraken over de financiering van het FLO-overgangsrecht vernieuwd. De oorspronkelijke afspraken waren vanwege aanpassingen in het overgangsrecht niet meer toereikend. Het gerepareerde overgangsrecht zorgt (o.a. vanwege het versneld volstorten van de levensloop) voor een flinke piek in de uitgaven in de periode 2020-2024. Hier door ontstaat een tijdelijk gat in de financiering van het overgangsrecht.

10 // JAARSTUKKEN 2023

Onttrekking aan de reserve FLO Op basis van de huidige set financieringsafspraken wordt de FLO-resultaten verrekend met de reserves.

Activiteiten met separate geldstromen Positief saldo Veiligheidshuis Twente Veiligheidshuis Twente heeft in 2023 een nagenoeg kostendekkende exploitatie gedraaid (klein nadeel) dit geeft aan dat de financiële impuls is omgezet in een beleidsrealisatie met sluitende exploitatie. In de komende jaren zal ook een deel van het overschot van eerdere jaren worden ingezet Positief saldo IVZ De kosten van Platform IVZ zijn in 2023 lager dan begroot. Het overschot wordt in lijn met het besluit van het besluit AB, gedoteerd aan de gelijknamige reserve. Zorgfraude In 2022 is het project zorgfraude gestart. In 2023 zijn de activiteiten horende bij deze geldstroom in volledigheid uitgevoerd. Het project wordt deels bekostigd met een separate bijdrage van de gemeenten. Voor dit gemeentelijke aandeel wordt het tekort in lijn met het AB besluit genivelleerd vanuit de gelijknamige reserve. Veiligheidsstrategie Oost Nederland Vanwege de omvang van de reserve is in 2023 voor Veiligheidsstrategie Oost Nederland gekozen om geen invordering te versturen naar de betrokken gemeenten. Het tekort (volledige exploitatie 2023) wordt genivelleerd vanuit de gelijknamige reserve. RECAP effecten Het saldo (exclusief alle onttrekkingen) is qua doorwerking als volgt uit te splitsen. De weergave is enigszins vertekend. In de BERAP is melding gemaakt van nadelige effecten die doorwerken naar volgende jaren.

Naar aanleiding van de BERAP heeft de organisatie geacteerd op die ontwikkeling. Met als gevolg dat een deel van de resultaten nu als eenmalig voordeel is te kwalificeren. Daarmee zijn de nadelige effecten voor komende jaren niet volledig opgelost. In die zin blijft het nodig om de focus op kostenbeheersing te houden. Doorwerking (x € 1.000,-) Incidenteel Meerjarig Structureel Resultaat

Voordelen* 2.562 427 2.989

Nadelen* 1.078 205 333 1.615

Totaal 1.484 222 -333 1.374

TSC FLO Separate geldstromen Mutatie reserves

219 -630 -121 532

Gerealiseerde resultaat

1.374

Gehanteerde termen in bovenstaande tabel zijn als volgt gedefinieerd: Incidenteel : effect komt in beginsel alleen dit jaar tot uitdrukking in het resultaat. Meerjarig : effect komt de komende jaren tot uitdrukking in het resultaat, maar vervalt op termijn. Structureel : effect komt in beginsel voor onbepaalde tijd tot uitdrukking in het resultaat.

11 // JAARSTUKKEN 2023

1.3

Resultaat t.o.v. bestuursrapportage 2023

In de onderstaande tabel is het saldo van de jaarrekening vergeleken met het saldo van de bestuursrapportage. Hierin zijn de saldo’s op TSC, FLO en op activiteiten met separate geldstromen niet meegenomen gelijk aan de bestuursrapportage. Het jaarrekeningresultaat valt t.o.v. de bestuursrapportage € 1.324.000,- positiever uit. De belangrijkste afwijkingen zijn onder de tabel toegelicht. De activiteiten met separate geldstromen zijn hierin niet mee genomen om reden van het feit dat de overschotten of tekorten ook in de BERAP niet zijn gespecificeerd en de bestemming van overschotten of tekorten anders verloopt dan bij regulier toegekende geldstromen. Saldo bestuursrapportage 2023 Saldo jaarrekening 2023

101.000,1.374.000,-

Verschil

1.273.000,-

Vakbekwaamheidskosten 250.000,De vakbekwaamheidsbegroting van de brandweerkolom staat al enige tijd onder druk. Reden waarom er bij gelegenheid scherpere keuzes worden gemaakt. In de tweede helft van het jaar zijn de oefenactiviteiten op de TSC verminderd. Daarnaast zijn de uitgaven om uitvoeringstechnische redenen lager uitgevallen (tijdelijke onderbreking rijvaardigheidstrainingen en het niet starten van één opleidingsgroep van manschappen). De invulling van het oefenprogramma en de beheersing van het opleidingsuitgaven blijven voor de komende jaren evenwel een aandachtspunt. Vrijval concrete verplichtingen BDUR 328.000,VRT is sinds vorig jaar bezig om de balans op te schonen. Het gaat dan hier met name om de eenmalige BDURgelden die als kortlopende verplichting op de balans staan. Een deel van de veronderstelde verplichtingen hebben zich niet voorgedaan. Zo zijn bepaalde detacheringsovereenkomsten vroegtijdig beëindigd, getekende offertes niet als omgezet in een daadwerkelijke besteding of komen de verplichtingen op een later moment. In het laatste geval is er ook geen titel om de gelden vast te houden en dus vallen ze vrij ten gunste van het resultaat in 2023. Een deel van dit verschil was voorzienbaar in de BERAP. IT 137.000,Betreft voordeel ten gevolge van de verrekening van eenmalige BDUR gelden die niet als zodanig in de tussenrapportage zijn opgenomen.

Salarissen en vergoedingen 584.000,In de BERAP zijn de te verwachten loonkosten voor het jaar 2023 overschat. Het verschil laat zich verklaren door verschillende factoren: Sinds 2023 wordt er meer kritisch gekeken naar invulling van vacatures. Niet vanwege knelpunten in de loonsom per se. Maar vanwege het feit dat in de komende periode de begroting verder onder druk komt te staan. En een kritische blik op vacatures een vrij doeltreffende manier is om in te spelen op deze kostentendensen. Vacatures zijn daarom in het 2e helft van 2023 deels aangehouden of anders ingevuld. Dit heeft als bijgevolg dat de werkelijke loonkosten in ‘23 lager zijn uitvallen dan in de BERAP werd verondersteld. Naast de bewuste sturing op de loonsom is in het laatste kwart van 2023 ook op verschillende plekken vacatureruimte ontstaan vanwege personeelsverloop en of interne doorstroming. UWV-inkomsten i.v.m. zwangerschap zijn in en BERAP niet volledig als opbrengst meegenomen. De vergoedingen voor vrijwilligers zijn lager uitgevallen dan in de BERAP gedacht, zij het in beperkte mate (c.a. 50 k). Ook de overwerkvergoedingen voor de beroepskrachten zijn lager uitgevallen dan in de BERAP gedacht vanwege een meer stabiele bezetting. Overige kosten 100.000,Een tweetal ICT-uitgaven is gefinancierd met eenmalige BDUR-gelden. In de tussenrapportage is per abuis geen rekening gehouden met deze dekkingswijze.

Gebouwenbeheer -126.000,Door noodzakelijk correctief onderhoud in de tweede helft van 2023 is het saldo van de BERAP overschreden. De uitgaven passen overigens wel binnen het hiervoor beschikbare budget.

12 // JAARSTUKKEN 2023

2 Veiligheidsregio Twente 2.1

Wie is Veiligheidsregio Twente?

Veiligheidsregio Twente is een samenwerkingsverband van hulpverleningsdiensten en de veertien gemeenten in Twente. De samenwerking is gestoeld op de Wet Veiligheidsregio’s en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Veiligheidsregio Twente heeft een algemeen bestuur dat bestaat uit de 14 burgemeesters van Twente. Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf burgemeesters. Voor de ondersteuning van het bestuur is er de Veiligheidsdirectie, die bestaat uit de commandant brandweer, de vertegenwoordiger van Politie Nederland, de directeur Publieke Gezondheid en de coördinerend gemeentesecretaris. Voorzitter van de Veiligheidsdirectie is tot 1 januari 2024 de secretaris van het bestuur, en per 1 januari 2024 de commandant brandweer. De basis voor de ambtelijke organisatie wordt gevormd door vier kolommen: brandweer, GHOR, Veiligheidsbureau en gemeenten, die als zelfstandige organisatieonderdelen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de wettelijke taken en onder de verantwoordelijkheid van het algemeen bestuur multidisciplinair en innovatief samenwerken. De kolommen en andere veiligheidspartners staan garant voor een kwalitatief goede monodisciplinaire taakuitvoering en programmatische multidisciplinaire aanpak. De multidisciplinaire taken staan onder regie van de veiligheidsdirectie. De taken zijn daarbij in verschillende portefeuilles onderverdeeld.

Al jaren is er een intensieve regionale samenwerking op het gebied van integrale veiligheidszorg, niet alleen op het gebied van fysieke veiligheid maar ook op het gebied van sociale veiligheid (Platform IVZ, Veiligheidsnetwerk Oost Nederland en Veiligheidshuis Twente). Wij hebben als VRT een gastheerfunctie voor deze onderdelen, deze zijn ook apart opgenomen in de jaarrekening. Om daadwerkelijk te komen tot meer veiligheid zet de VRT in op samenwerking en innovatie. Ontwikkelingen op het gebied van bestuur, netwerken, technologie, economie en social media zijn aan de orde van de dag. De VRT is een netwerkpartner en werkt veel samen om publieke en private partners, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen rondom het thema veiligheid en innovatie bijeen te brengen en vernieuwing mogelijk te maken ten gunste van ‘meer’ veiligheid en een hoger maatschappelijk rendement. Samenwerking met bedrijfsleven en kennisinstituten is daarbij het uitgangspunt. De VRT participeert hierbij als ‘spin in het web’ en vervult verschillende rollen; coördinator, facilitator, adviseur, opdrachtnemer. Het aanjagen van innovatie en samenwerking moet leiden tot nieuwe activiteiten en faciliteiten op het gebied van veiligheid in Twente.

2.2

Wat doet Veiligheidsregio Twente?

Taken op basis van de Wet veiligheidsregio’s Op basis van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) bereidt de VRT zich voor op ongevallen, branden, rampen en crises. De VRT inventariseert risico’s en heeft een adviserende taak over deze risico’s. Wanneer er een brand, ongeval, ramp of crisis optreedt beschikt de VRT over de middelen om professioneel en slagvaardig te kunnen optreden. Veiligheidsregio Twente heeft primair tot doel de Wet Veiligheidsregio’s uit te voeren. Taken niet voortkomende uit de Wet veiligheidsregio’s Daarnaast voert de VRT een aantal taken uit die niet voortkomen uit de Wet Veiligheidsregio’s. Het gaat hier om verschillende soorten taken. Sommige taken vloeien wel voort uit een (andere) wet en/of zijn in opdracht van de gemeenten belegd bij de VRT. Het betreft de volgende taken: 1. Het adviseren bij (grootschalige) evenementen: VRT adviseert om evenementen zo veilig mogelijk te maken. 2. Bevorderen van de landsgrensoverschrijdende samenwerking. 3. Een deel van de activiteiten op de Twente Safety Campus Het bieden van een platform voor samenwerking op het gebied van de fysieke of sociale veiligheid, zoals het Platform Integrale Veiligheidszorg (IVZ), Veiligheidsstrategie Oost Nederland, de Regionale Toezichtsruimte (RTR), het Veiligheidshuis Twente (VHT) en Netwerk Mensenhandel.

13 // JAARSTUKKEN 2023

2.3

Organisatie

Het organogram van Veiligheidsregio Twente ziet er als volgt uit:

De VRT opereert in heel Twente. De Twentse crisisorganisatie is 24/7 beschikbaar voor crisis in Twente. De brandweer beschikt over 29 kazernes met materieel verspreid over Twente. Vanuit deze kazernes staat de brandweer 24/7 paraat, met zowel beroeps als vrijwilligers, voor de inzet bij incidenten. Het aantal fte’s en het aantal vrijwilligers is als volgt verdeeld over de programma’s: Programma Brandweer Veiligheidsbureau GHOR Gemeenten Totaal

14 // JAARSTUKKEN 2023

Aantal beroeps/ambtelijk 343 27 9 2 381

Aantal vrijwilligers 690

690

3 Toelichting op de programma’s Veiligheid begint bij het zoveel mogelijk voorkomen van incidenten, branden, rampen en crises en het voorkomen en beperken van schade bij incidenten, rampen en crises. De risico’s in de regio vormen de basis waarop het veiligheidsbeleid door Veiligheidsregio Twente wordt vormgegeven. Veiligheidsregio Twente voelt zich verantwoordelijk voor het, waar mogelijk, reduceren van risico’s en voor het bestrijden en beperken van de effecten. Veiligheidsregio Twente werkt samen met diverse partners en inwoners aan een veilig Twente. We bevorderen de samenwerking van diverse veiligheidsinitiatieven op regionaal, nationaal en internationaal niveau door het verbinden van partijen, stimuleren van innovatieve oplossingen en het bieden van een platform voor veiligheidsinitiatieven. In de begroting 2023 hebben we verwoord wat we in 2023 graag wilden bereiken en wat we daarvoor wilden doen. In deze jaarrekening lichten we toe wat we hebben bereikt en wat we daarvoor hebben gedaan. Daarbij onderscheiden we een toelichting op de verschillende programma’s: het programma Multidisciplinaire onderwerpen, Brandweer, GHOR en Bevolkingszorg.

3.1

Programma Multidisciplinaire onderwerpen

Portefeuillehouder Programmamanager

DB-leden voor de verschillende portefeuilles H.G.W. Meuleman

Samenvatting Het programma multidisciplinaire onderwerpen bevat de coördinatie van de werkzaamheden, projecten en activiteiten welke multidisciplinair opgepakt worden. Trends en Ontwikkelingen De trends en ontwikkelingen zoals vermeld in de begroting 2023 zijn grotendeels ook daadwerkelijk aan de orde geweest. We doen in toenemende mate een beroep op de zelfredzaamheid van de inwoners en bezoekers van Twente en zetten in op risico-communicatie. Ook hebben we te maken gehad met grote ontwikkelingen in de digitale wereld die van invloed zijn op de veiligheid. We hebben ook stappen gezet in het vliegen met drones. Na jaren van voorbereiding is de meldkamer Oost-Nederland op een goede manier gestart. We zijn meer informatiegestuurd gaan werken en na Covid hebben we weer diverse evenementen van een advies mogen voorzien.

Gerealiseerd Wat willen we bereiken? Alle activiteiten van de Veiligheidsregio Twente richten zich op het vergroten van de veiligheid van de inwoners, ondernemers en bezoekers van Twente. Dit doen wij door veiligheidsrisico’s in Twente nauwgezet in kaart te brengen en de zelfredzaamheid bij inwoners en ondernemers in Twente te stimuleren. Onze activiteiten strekken zich uit van het adviseren over het voorkomen van (en voorbereiden op) ongevallen en rampen, tot het verhelpen van de situatie bij ongevallen, rampen en crisis. Daarbij gaat onze aandacht niet alleen uit naar bestaande risico’s, ook zicht krijgen op en bestrijding van nieuwe risico’s staat hoog bij ons op de agenda. Het resultaat is niet per definitie een hoger veiligheidsniveau, maar wel meer veiligheid in Twente en duidelijkheid over de risico’s waardoor mensen in Twente zich beter kunnen voorbereiden. Om dit te bereiken hebben we de juiste mensen nodig. Hiervoor willen wij een aantrekkelijke werkgever blijven.

15 // JAARSTUKKEN 2023

Wat hebben we bereikt? De activiteiten zoals vermeld in de begroting 2023 hebben we (uiteraard) vormgegeven. Alles wat we doen staat in het teken van het vergroten van de veiligheid van onze samenleving. In het volgende overzicht wordt hier nader op ingegaan.

Wat doen we ervoor? Bestuursondersteuning a. Advisering aan en ondersteuning van het bestuur. b. Coördinatie van de multidisciplinaire samenwerking op het gebied van de voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing. c. Coördinatie van de planning en controlcyclus. d. Waar nodig en mogelijk ondersteuning aan brandweer, GHOR, gemeenten, politie en partners. e. Invulling geven aan het regisseurschap voor veiligheid; onder andere middels de platformfunctie. Samenwerking We werken met vele partners samen op verschillende terreinen. Vanzelfsprekend blijven we de samenwerking tussen de verschillende kolommen en partners stimuleren en faciliteren. Bijvoorbeeld de GGD en andere zorgpartners middels een Stuurgroep Zorg, Veiligheid en Straf. Politie en justitie zijn verbonden in het Districtelijk Veiligheidsoverleg. Rond de thema’s leefbaarheid en milieu werken we samen met de Omgevingsdienst Twente, Waterschap Vechtstromen en andere partners. We werken in verschillende verbanden nauw samen met andere veiligheidsregio’s en partners, zoals het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). De samenwerking met onze Oosterburen in Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen heeft de afgelopen jaren een verdiepingsslag gekend. Op velerlei terrein zijn goede afspraken tot stand gekomen. Eind vorig jaar is het zg. N4 overleg officieel van start gegaan.

In dit overleg werken de zuidelijke Veiligheidsregio’s (liggend aan de grens met Noordrijn-Westfalen nauw samen met de Kreise uit deze deelstaat die liggen aan de grens met Nederland. Ook in 2023 zal verder worden geïnvesteerd in de samenwerking met de beide deelstaten en in het bijzonder met onze directe buren: de Kreis Borken en de Grafschaft Bentheim. Crisisorganisatie Op het gebied van crisisorganisatie willen we ons richten op het volgende: • Bestendigen van de huidige flexibele en slagvaardige crisisorganisatie. • Intensiveren contacten vitale partners • Blijvende vakbekwaamheid van de crisisorganisatie organiseren door trainen en oefenen (o.a. 14 systeemoefeningen) • Uitrollen van een vakbekwaamheidssysteem (persoonlijk portofolio). • Impuls geven aan het leren van oefenen en incidenten.

Wat hebben we ervoor gedaan? In 2023 is uitvoering gegeven aan deze onderdelen. Er is vijf keer een cyclus van vergaderingen van het dagelijks- en algemeen bestuur, die we voor- en nabereiden. Daarnaast organiseren we jaarlijks een ééndaagse en een tweedaagse voor het bestuur waarin bepaalde thema’s verder worden uitgediept. We adviseren de voorzitter, de portefeuillehouders en de individuele leden van het algemeen bestuur, gevraagd en ongevraagd. Dit alles doen we vanuit een multidisciplinaire gedachte en inzet.

Op de bestaande samenwerkingsvormen is verder geïnvesteerd in de samenwerking. Het gaat o.a. om: • Stuurgroep Zorg, Veiligheid en Straf • DVO • Omgevingsdienst, Waterschap en andere partners • NIPV • Duitsland • Oost-5

•

•

•

16 // JAARSTUKKEN 2023

In 2023 hebben alle gemeenten een systeemoefening gehad. Hiervan waren er 12 gepland en 2 onverwachts. Eén van deze twee onverwachtse oefeningen was de wettelijk verplichte systeemtest. Uit deze systeemtest bleek wederom dat onze crisisorganisatie voldoet aan de wettelijke eisen maar ook aan onze eigen doelstellingen (slagvaardig, flexibel en outputgericht). Belangrijkste aandachtspunt uit de systeemtest is het optreden van de CaCo/MKON. Deze zit nog niet op het niveau van de meldkamer in Hengelo. Alle multidisciplinaire sleutelfunctionarissen hebben een crisiscompetentiescan aangeboden gekregen. Hiermee hebben zij inzicht gekregen in hun eigen vakbekwaamheid. De crisisorganisatie kan op basis van de groepsrapportages en de overall rapportages gericht aan de slag met de ontwikkelpunten en hiermee toewerken naar een vast- en variabel programma. De eerste module van het leermanagementsysteem is geïntroduceerd. Dit

Convenanten In Oost 5 verband is in 2018 de afspraak gemaakt om in gezamenlijkheid de afsprakenlijsten met de verschillende crisispartners te actualiseren. Deze werkwijze lijkt aan de gestelde verwachtingen te voldoen. Ook in 2023 willen we deze werkwijze continueren en daar waar mogelijk verder optimaliseren.

Drones Diverse partijen in Twente, zoals Space53, Brandweer Twente, Twente Safety Campus, Politie etc. hebben het initiatief genomen om de toepassing van drones met name op het dossier veiligheid verder in ontwikkeling te brengen. Ook de kennisinstellingen en diverse Twentse bedrijven zijn bij de verschillende initiatieven betrokken. De VRT volgt deze ontwikkelingen en wil waar mogelijk ook in 2023 een ondersteunende rol bieden. De VRT wil hiermee het gebruik van drones in Twente verder stimuleren. Risicobeheersing Door technologische en maatschappelijke veranderingen zien we de afgelopen jaren een verschuiving op het gebied van veiligheid en risico’s op en onder de grond, in de lucht en onzichtbare risico’s. De vraag daarbij is welke rol heeft de VRT. Deze vraag zal lopende dit jaar kunnen worden beantwoord. Risicocommunicatie Het bestuur van de Veiligheidsregio is verantwoordelijk voor de informatievoorziening aan burgers over de risico’s, rampen en crises en over de maatregelen die het heeft genomen ter voorkoming en bestrijding ervan. Risicocommunicatie is er niet alleen op gericht dat burgers zich bewust zijn van de risico’s, maar ook van de voorbereidingen die ze zelf kunnen treffen en acties die ze kunnen ondernemen op het moment van een incident. Doel van risicocommunicatie is hoofdzakelijk het vergroten van de zelfredzaamheid.

We richten ons naast op het algemene publiek ook op kwetsbare doelgroepen.

betreft een persoonlijke module. Hiermee heft iedereen een eigen ‘portfolio’ waarmee hij/zij de eigen leercurve en behoefte inzichtelijk heeft. • In 2023 zijn er 5 GRIP incidenten geweest, allemaal GRIP 1. Hieruit komen geen grote aandachtspunten naar voren. De VRT heeft een aantal convenanten en afsprakenlijsten met vitale partners: • Waterschap • Vitens • Pro-rail • Rijkswaterstaat • Enexis • Cogas • Defensie • Politie/OM De afsprakenlijsten behorende bij de convenanten met de vitale partners worden tweejaarlijks geactualiseerd. Dit gebeurt op Oost 5 niveau omdat een groot deel van deze partners werken in meerdere veiligheidsregio’s. In 2023 zijn een aantal van deze afsprakenlijsten geactualiseerd. Een nieuwe drone is in gebruik genomen die binnen kan vliegen. De verbouwing in Hengelo van het nieuwe RCC is gestart, deze is eind 2024 afgerond.

Met de leden van de Vakgroep Risicobeheersing is in beeld gebracht welke vragen op ons af komen en waar we wel en niet een rol voor de VRT zien. Hieruit is een document voortgekomen die ons helpt bij het maken van keuzes.

Nieuwe websites: in april 2023 zijn drie nieuwe websites live gegaan: • Vrtwente.nl (vernieuwde versie van de corporate website) • Twenteveilig.nl (een nieuwe website voor risicoen crisiscommunicatie) • Evenementen.vrtwente.nl (vernieuwde versie van de voorlichtingswebsite voor evenementenorganisatoren) Met de komt van twenteveilig.nl heeft de VRT nu een eigen platform beschikbaar om inwoners, ondernemers en bezoekers te informeren tijdens grote incidenten of crises. Tijdens incidenten is het vaak lastig om in de wirwar van alle media (tv, internet, social media) betrouwbare informatie te vinden. Daarnaast is het gezien de verschillende ontwikkelingen in social medialand het van belang grip te houden op onze eigen informatiekanalen. Met deze website kun je hiervoor op één plek terecht. Naast de livegang is gewerkt aan de doorontwikkeling en optimalisatie van de websites. In 2024 wordt dit voortgezet en volgt een campagne in Twente. Digitale toegankelijkheid: als overheidsinstantie willen we toegankelijk zijn voor iedereen. De digitale

17 // JAARSTUKKEN 2023

middelen van de VRT moeten dan ook toegankelijk zijn voor iedereen. Wij moeten hierbij ook voldoen aan bepaalde wetgeving. De vernieuwde websites zijn getoetst op digitale toegankelijkheid. De uitkomsten worden gebruikt om de websites volledig toegankelijk te maken. De volgende stap is om organisatiebreed beleid te ontwikkelen voor digitale toegankelijkheid waarin ook het volledige aanbod aan digitale middelen van de VRT (en alle organisatieonderdelen) wordt meegenomen.

Evenementen Het coronavirus heeft een grote impact op de evenementenwereld. Veel evenementen konden in 2020, 2021 en 2022 niet doorgaan. De verwachting is dat in 2023 het aantal grootschalige evenementen minimaal hetzelfde blijft of zal toenemen. Ingeschat wordt dat voor circa 40 evenementen een multidisciplinair advies wordt opgesteld. Naast advisering zal de focus in 2023 blijven liggen op het vergroten van het veiligheidsbewustzijn van organisatoren. Er worden informatiebijeenkomsten en table topoefeningen georganiseerd. Daarnaast is verbinding tussen de gemeenten onderling en tussen de hulpdiensten en gemeenten en regionale afstemming een speerpunt. Informatiegestuurd werken De rol van de Veiligheidsregio bij het creëren van een veilige omgeving vraagt om een sterke informatiepositie. De focus voor het komende jaar ligt op het doorontwikkelen van het gebruik van data. Onder andere door meer te testen met de inzet van drones en andere robots te gebruiken. We verbinden eigen gegevens met deze van netwerkpartners en brengen het grotere geheel in kaart. Veiligheidsregio Twente onderneemt verschillende initiatieven om informatie een meer cruciale rol te laten spelen in zowel de voorbereidende, koude fase van incidentbestrijding als in de lauwe en warme fase van incidentbestrijding.

Voorbeeld is het werken aan een actueel operationeel beeld door het beschikbaar stellen van up-to-date informatie voor de verschillende functionarissen in de crisisorganisatie. Ander voorbeeld is het actueel houden van het regionaal risicoprofiel. Dit gebeurt vanuit het informatie- en operationeel centrum (IOC). Rampenbestrijdingsplannen Conform de wet worden er rampenbestrijdingsplannen opgesteld. Dit zijn de operationele plannen waarin de aanpak van concrete rampsituaties voor specifieke inrichtingen is beschreven. Deze 18 // JAARSTUKKEN 2023

Risicocommunicatie: op de nieuwe website twenteveilig.nl zijn de risico’s in Twente uitgewerkt en is een begin gemaakt met het onder aandacht brengen van de verschillende risico’s en bijbehorende handelingsperspectieven. Het doel is het vergroten van zelfredzaamheid en veerkracht van de inwoners van Twente. Ook is speciaal aandacht geweest voor de doelgroep thuiswonende senioren. Verder is een start gemaakt met een risicocommunicatie-traject met betrekking tot vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor. Ook is aandacht geweest voor de thema’s klimaatverandering, natuurbrand en energietransitie, al dan niet in afstemming met andere partijen als Waterschap, Risk Factory en Brandweer Twente. Daarnaast is gewerkt aan de verspreiding van landelijke thema’s als het noodpakket en terrorisme. In 2023 is voor 50 evenementen een multi-advies afgegeven. Dit is meer dan in 2022 ingeschat werd en wederom een stijging. Deze stijging is verklaarbaar door zowel nieuwe evenementen als vanwege een gemeentelijk verzoek om eenmalig voor een tweetal evenementen een multi-advies op te stellen. Naast de coördinatie op het multi-advies proces t.b.v. risicovolle evenementen is vanuit VRT ook geïnvesteerd op het risicobewustzijn van organisatoren en gemeenten. Zo is de vernieuwde voorlichtingswebsite live gegaan. Daarnaast zijn diverse doorleefsessies en table-top oefeningen georganiseerd.

Om de verbinding tussen gemeenten en veiligheidsregio c.q. hulpdiensten te stimuleren heeft in het najaar een netwerkdag evenementenveiligheid plaatsgevonden. De nadruk bij het veiligheidsbeeld lag in 2023 op de samenwerking binnen Oost 5. In het project informatiegestuurde veiligheid Oost 5 is gekeken naar eenduidigheid om zodoende beelden met elkaar te kunnen uitwisselen.

De rampbestrijdingsplannen en coördinatieplannen zijn allemaal actueel. Het gaat om de volgende plannen: Rampbestrijdingsplannen • VARO

• • • • •

rambestrijdingsplannen worden door het bestuur van de Veiligheidsregio vastgesteld. Het gaat hier om 6 rampbestrijdingsplannen en 3 coördinatieplannen. Deze plannen zijn eind 2021 geactualiseerd en zijn begin 2022 ter besluitvorming aan het DB aangeboden partners samen op verschillende terreinen.

Vivochem Urenco Almelo Twente Airport Kolb Specialities KKE Lingen

Coördinatieplannen • Snelwegen • Spoorwegen • Vaarwegen In 2024 komt er een nieuw rampbestrijdingsplan bij: Sarpi.

Wat heeft het gekost? Multidisciplinaire onderwerpen

Lasten

Baten

Bestuursondersteuning

1.416.997

1.736.353

Rampenbestrijding en Crisisorganisatie

927.244

802.285

Meldkamer

329.856

354.659

Kwaliteit & Informatievoorziening

0

1.835

Multidisciplinaire onderwerpen

244.840

189.769

Risicobeheersing & Communicatie

511.960

280.901

Platform IVZ

190.062

202.849

Veiligheidshuis Twente

849.609

898.055

Kenniscentrum Mensenhandel

369.146

369.147

Totaal Multidisciplinaire onderwerpen

4.839.714

4.835.854

Toevoeging/ onttrekking aan reserves

9.145

130.300

4.848.859

4.966.154

Totaal Multidisciplinaire onderwerpen

19 // JAARSTUKKEN 2023

-117.295

3.2

Programma Brandweer

Portefeuillehouder S.W.J.G. Schelberg Programmamanager S.J.M. Wevers Als brandweer houden we ons bezig met het voorkomen en beperken van brand en het bestrijden van brand en ongevallen. Hierbij richten we ons op minder branden, minder slachtoffers en minder schade. Tevens leveren we een bijdrage aan de crisisorganisatie van de VRT. We staan 24 uur per dag, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar klaar om te helpen. De Brandweer heeft een uitvoeringsagenda gemaakt voor periode 2018-2023 gebaseerd op de huidige bestuurlijk vastgestelde visie (De Blik Veuroet, januari 2018). De jaren 2018-2023 staan in het teken van drie pijlers: 1. Ondernemende en vernieuwende organisatie 2. Mens staat centraal 3. Midden in de maatschappij. Ontwikkeling en realisatie van deze pijlers wordt uitgevoerd vanuit het uitgangspunt: Brandweer Twente is er altijd. Trends en Ontwikkelingen Meldkamer Brandweer en multi In 2023 heeft de overgang naar één meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn plaatsgevonden. In de jaren hiervoor zijn voorbereidende werkzaamheden getroffen om de overgang zo goed mogelijk te realiseren. In maart is de meldkamer in Hengelo door middel van een technisch stappenplan 'uitgezet' en gelijktijdig overgenomen door de nieuwe meldkamer in Apeldoorn. In het afgelopen jaar is hard gewerkt aan de verdere harmonisatie van de processen brandweer en crisisbeheersing in Oost 5.

Daarnaast is het werkgeverschap van de brandweercentralisten overgegaan naar de Veiligheidsregio (VNOG). Binnen de VRT heeft na de transitie de focus gelegen op het behoud van continuïteit en borging van de informatievoorziening en operationele processen. Hierbij is veelvuldig afstemming geweest tussen de meldkamer en de VRT. De planning en controlcyclus rondom de meldkamer wordt de komende periode nog verfijnt. Natuurbranden Het risico op, en de impact van natuurbranden is de afgelopen jaren toegenomen. De verwachting is dat de maatschappelijke impact en schade van natuurbranden de komende jaren groter wordt. In Twente zijn we adequaat ingericht om op te treden bij natuurbranden. De voornaamste winst is te behalen ‘voor het vlammetje’ en met name gericht op advisering bij ontwikkelingen in/van natuurgebieden en in samenwerking met verschillende partijen. In 2023 is een landelijke visie natuurbrandbeheersing opgesteld. De visie onderkent dat we als brandweer het verschil kunnen maken met onze inzet op het voorkomen en bestrijden van natuurbranden terwijl het tegelijkertijd benadrukt dat verankering in wet- en regelgeving nodig is om natuurbranden beheersbaar te houden. Dit laatste voornamelijk vanwege de grote hoeveelheid aan partijen die allemaal een verschillende rol en belang hebben in dit dossier. Samenwerking is essentieel op het gebied van natuurbrandbeheersing.

Het is een langdurig traject dat om structurele inzet en tijd vraagt. Omgevingswet Er vinden diverse veranderingen plaats in het omgevingsrecht. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet ingevoerd en daarmee ook de wet Kwaliteitsborging bouw (WKB). Dit heeft invloed op de rol van de brandweer ten aanzien van brandveiligheid en op het repressieve optreden. 2023 stond in het teken van verder voorbereiden op alle veranderingen. Dit hebben we op verschillende manieren gedaan. Naast actieve deelname via het Programmamanagersoverleg Omgevingswet Twente is de aandacht vooral gericht op de ketentesten van de samenwerkingsfunctionaliteit en het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Verder is opnieuw ervaring opgedaan door deelname aan de regionale en lokale omgevingstafels en is geparticipeerd in de pilot Omgevingsveiligheid voor het Omgevingsplan. De Producten- en Dienstencatalogus is grotendeels aangepast en wordt in 2024 verder aangepast naar aanleiding van de daadwerkelijk start van de Omgevingswet (en deels WKB voor nieuwbouw). Betrokken medewerkers hebben bijscholing gevolgd over de Omgevingswet. Landelijk wordt gekeken naar wat de structurele (financiële) effecten van de Omgevingswet op decentrale overheden zijn. Vanuit Brandweer Nederland start een traject om de effecten voor de veiligheidsregio’s inzichtelijk te maken.

EU-regelgeving vrijwilligheid (bouwsteen ‘verplichtend karakter’) Het huidige brandweerstelsel met vrijwillig is in strijd met de Europese wet- en regelgeving. Vrijwilligers en beroeps zijn vergelijkbaar en dan geldt het principe gelijk werk, gelijk betalen. Er is onderzocht welke mogelijkheden er zijn om de verschillen tussen vrijwilligers en beroeps zo te vergroten dat er geen spanning meer is met de wet- en regelgeving. Hier is een denkrichting uit voortgekomen (bouwsteen ‘verplichtend karakter). De essentie hiervan is dat vrijwilligers niet meer verplicht mogen worden om taken uit te voeren of aanwezig te zijn op een bepaald moment (waarbij een beroeps verplicht kan worden). Voor Twente betekent dit dat vormen als consignatie, piket en kazernering van vrijwilligers niet meer mogelijk is. Om dit uit te voeren is landelijk een implementatieplan opgesteld die in december 2022 is vastgesteld door het Veiligheidsberaad. Wel onder de voorwaarde dat de financiering gedragen wordt door het ministerie van JenV. Sindsdien ligt het dossier stil. Voor Twente begint de huidige situatie echter te knellen, met name in de kazernes Hengelo en Almelo (waar vrijwilligers zijn gekazerneerd) staat de paraatheid onder druk. 20 // JAARSTUKKEN 2023