Voorlopig Advies maatschappelijke ondersteuning en jeugd

Participatieraad Haaksbergen

College van B & W, gemeente Haaksbergen t.a.v. H. van Tooren en E. Bouwma Postbus 102 7480 AC Haaksbergen

Haaksbergen, 17-01-2024

Geacht College, Hierbij sturen we u het advies van de Participatieraad Haaksbergen betreffende de volgende stukken: -

Verordening jeugdhulp Haaksbergen ( 4.39c) Beleidsregels jeugdhulp Haaksbergen (4.55b) Nadere regels jeugdhulp Haaksbergen ( 4.40c) Verordening maatschappelijke ondersteuning Haaksbergen (4.15f) Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning ( 4.34e) Nadere regels maatschappelijke ondersteuning (4.33h)

Wij hebben deze stukken ontvangen tezamen met de was/wordt lijsten met betrekking tot deze stukken en het stuk advies/besluit college dd. 19-12-2023.

I. Algemeen 1. De participatieraad is zeer te spreken over de wijze waarop zij door de gemeente is meegenomen in het proces om tot advisering van deze stukken te komen. In de vergadering van 18-12-2023 is door ambtenaren een toelichting gegeven op de voorliggende stukken en is, in aanwezigheid van de wethouder, van gedachten gewisseld over de beleidsvoornemens. Wij stellen dit zeer op prijs. Ook de mogelijkheden die geboden zijn om nadere vragen te stellen en verdere informatie te krijgen stellen we erg op prijs. 2. Hoewel het taaie materie is en teksten ingewikkeld zijn, constateren we dat, zeker in vergelijking met eerdere stukken, de teksten toegankelijker zijn geschreven en logischer van opbouw zijn. Ook hiervoor dank. 3. in de verordening en de uitwerkingen in beleidsregels en nadere regels van zowel de jeugdhulp als de maatschappelijke ondersteuning wordt uitgegaan van een sterke inzet op mantelzorg, gebruikelijke hulp, sociaal netwerk ( zie bv artikel 5 lid 2 van de verordening maatschappelijke ondersteuning). Dit uitgangspunt is enerzijds te billijken en begrijpelijk, maar aan de andere kant ligt hier een probleem voor de nabije toekomst. In de publicatie Regiobeeld Twente 2023, opgesteld door Twentse Koers en Menzis, wordt een prognose gedaan van het mantelzorgpotentieel ( het aantal 50 tot 65 jarige personen per 1

85 jarigen en ouder). Dit potentieel daalt in de periode 2023 tot 2040 van 8,5 naar 3,6! Dat is meer dan een halvering van het mantelzorgpotentieel ( zie p. 47 van deze publicatie). Het lijkt ons van belang dat Haaksbergen rekening gaat houden met deze ontwikkeling en beleid gaat formuleren om de mantelzorg en informele zorg te stimuleren en beter te faciliteren. Dan gaat het verder dan 1 x per jaar een bon of bloemetje en een bijeenkomst voor vrijwilligers. Daarnaast zal het personeelstekort in de zorg- en welzijnssector oplopen van 3,1% in 2021 naar 5,2% in 2030. Er moet dus rekening worden gehouden met toenemende vraag naar zorg en afnemend aanbod van mantelzorg, maar ook van professionele zorg. In samenspraak met het maatschappelijk veld zal, ook in Haaksbergen gezocht moeten worden naar mogelijke oplossingen voor deze problemen. 4.

In het advies/besluit voor het College van B&W wordt in de inleiding gemeld dat: “In verband met de twee lopende aanbestedingen voor maatschappelijke ondersteuning (begeleiding en dagbesteding) en jeugdhulp verwachten wij dat de gemeentelijke regelgeving in de loop van 2024 nogmaals aangepast zal moeten worden.” Het lijkt ons raadzaam vooruitlopend op die aanpassingen de ervaringen die worden opgedaan met de nu voorliggende verordeningen en beleidsregels zorgvuldig te inventariseren, zodat eventuele onduidelijkheden en verschillen in interpretaties kunnen worden opgehelderd. 5. We zijn het eens met het prioriteren van een natura aanbod boven het verstrekken van een pgb. Ook zijn we het zeer eens met de gestelde voorwaarden aan en eisen voor het inschakelen van derden bij uitvoer van diensten bekostigd uit een pgb. 6. Positief zijn we over de mogelijkheden om maatwerk te leveren. Zowel in de verordening jeugdhulp ( artikel 18) als in de verordening maatschappelijke ondersteuning ( artikel 24) bestaat de mogelijkheid om gebruik te maken van de hardheidsclausule en in afwijking van de regels, in het belang van de aanvrager te besluiten.

II. Jeugdhulp Verordening: 





2

We adviseren de term jeugdhulp aan te passen en te spreken over jeugd- en gezinshulp. Het gaat immers heel vaak over een hulpvraag van het hele systeem, en niet alleen van de jeugdige. Als niet systemisch gewerkt wordt , blijft de context van de jeugdige onveranderd en keert de hulpvraag snel weer terug. Artikel 1.c Clientsysteem is hier gedefinieerd als een huishouding. We denken dit een beperkte definitie is en dat het cliëntsysteem hele sociale netwerk is. Wordt hier het hele sociale netwerk ook bedoeld, of wordt hier huishouden bedoeld? Artikel 1d Eigen kracht: we stellen voor de zin te stoppen na vrijwilligers. De opmerking …of voor het aanspreken van een aanvullende verzekering moet o.i. vervallen, omdat dit gaat over een financieringsmogelijkheid en niet over een de mogelijkheden zelf problemen op te lossen.





Artikel 5, lid 2 : de ouders of de jeugdige moeten zelf verzoeken om een beschikking. Het lijkt ons dat, gezien ook artikel 7 ( inhoud beschikking) van belang dat er standaard een beschikking wordt afgegeven. In de beschikking worden immers cruciale zaken vastgelegd.( omvang hulp, resultaat, duur van het traject etc.) Artikel 16 In dit artikel wordt gesproken over het inschakelen van een vertrouwenspersoon. We nemen aan dat hiermee een onafhankelijk clientondersteuner wordt bedoeld.

Beleidsregels 



Om het stuk inzichtelijker te maken en de vele mogelijkheden goed in kaart te brengen geven wij ter overweging een stroomschema te maken zodat duidelijker wordt welke mogelijkheden er in welke situaties zijn. Dit stroomschema kan dan worden opgenomen in een bijlage. Artikel 9 In dit artikel wordt gesproken over ‘dakje’ waarmee onderdelen uit de module wonen en verblijf worden bedoeld. We vinden deze terminologie niet passend en stellen voor het te benoemen zoals het is: onderdeel 1,2,3 etc. In lid 4 wordt gesproken over ‘hotelmatige aspecten. De termen hotelmatig of hotel vinden we niet passend in de context van jeugdzorg.

Nadere regels 

Artikel 4 Hier wordt gemeld dat het onderzoek naar behoeften, persoonskenmerken en voorkeuren uiterlijk binnen 6 weken na melding moet plaatsvinden. In artikel 5 wordt gemeld dat het verslag van het onderzoek binnen 20 werkdagen beschikbaar moet zijn. Dit betekent dat in het ongunstigste geval maar liefst 10 weken ( bijna 3 maanden) verstrijken voordat een traject überhaupt in gang wordt gezet. Dat is wel heel lang gezien de ernst van veel situaties waarover we het vaak hebben bij de jeugdhulp. Wij adviseren kortere termijnen op te nemen. Vraag: kan aangegeven worden hoeveel tijd er in de praktijk verstrijkt tussen melding en start traject??

III. Maatschappelijke ondersteuning. Verordening 



3

Artikel 5.3: Hier wordt gesproken dat het college de goedkoopst adequate voorziening verstrekt. Wij zouden dat willen omschrijven als de “zowel inhoudelijk als financieel meest adequate voorziening.” Dat hoeft niet altijd de goedkoopste te zijn en geeft de inhoudelijke afweging de voorrang. Artikel 6 Het zou ter verduidelijking goed zijn als in dit artikel expliciet wordt verwezen naar artikel 2, zodat concreter wordt waarover het gaat: begeleiding, vervoer een rolstoel etc.

Beleidsregels 

Artikel 1.a Clientsysteem wordt hier gedefinieerd als huishouden. Is een clientsysteem niet veel meer dan dat?

 







Artikel 3.1 Wij zouden hier in de opsomming “echtgenoot, ……..”liever spreken van ‘partner. Artikel 4 De zin :” Als er sprake is van een éénoudergezin ……verdwijnt de zorgplicht niet” vervangen door : “Ouders die samen het gezag hebben, blijven ook na scheiding gezamenlijk gezag uitoefenen en dus verantwoordelijk voor de gebruikelijke hulp aan kinderen.” Het woord gezag is in deze zin van belang: het gaat om gezaghebbende ouders/verzorgers. Artikel 11 Met betrekking tot ‘Dakje’ en ‘hotelmatige aspecten’: zie opmerking bij beleidsregels jeugdhulp artikel 9. Lid 5: is het hier vermelde beperkt tot mensen met een licht verstandelijke beperking die onvoorspelbaar gedrag vertonen? Wij stellen voor de term ‘onvoorspelbaar’ te vervangen door ‘onbegrepen’ Artikel 13.1 De inzet van een rolstoel is in dit artikel wel erg summier geïnterpreteerd. Uit de tekst blijkt dat men pas recht heeft op een rolstoel wanneer men binnen en buiten geheel rolstoel gebonden is. Klopt dit ? Wie binnenshuis nog wel wat op eigen kracht (met rollator of stok?) nog wel uit de voeten kan, maar buiten / op langere afstanden absoluut niet meer en dus aangewezen is op een rolstoel zou gezien de tekst daar geen recht op hebben. Is dit juist? Artikel 15 Maatwerkvoorziening vervoer. In dit artikel wordt gesteld dat lokaal verplaatsen van toepassing is in een straal van 15 tot 20 km rond de woning.

Daarboven moet gebruik worden gemaakt van bovenregionaal vervoer van Valys. In een brief van de gemeente aan de Participatieraad ( 07-03-2022; zaaknummer Z19/012543) wordt gemeld dat Valys kan worden ingezet vanaf 25 km van de woning. Het lijkt ons zaak de definitie van ‘lokaal vervoer ’ te herzien zodat deze aansluit op de grens van 25 km van Valys. Vraag: hoe pakt de grens van 1500 km per jaar voor de vervoersvoorziening uit in de praktijk? Is dit voldoende?

 

Artikel 16 ontbreekt in de ons toegezonden stukken Artikel 17a In lid 2 wordt verwezen naar artikel 16c. Dit artikel ontbreekt in onze stukken.

Nadere regels 



4

Artikel 3 We stellen voor op te nemen dat clientondersteuning actief wordt aangeboden. Artikel 5 In de verschillende stappen wordt gesproken met de inwoner. We stellen voor op te nemen dat ook een vertrouwenspersoon/clientondersteuner van de inwoner hierbij aanwezig moet zijn.

IV.Conclusie In afwachting van een reactie op de opmerkingen en beantwoording van gestelde vragen geeft de Participatieraad Haaksbergen een voorlopig positief advies op de voorliggende stukken. Vanzelfsprekend zijn we graag bereid eventuele vragen te beantwoorden of opmerkingen nader toe te lichten.

Met vriendelijke groet,

Namens de Participatieraad Haaksbergen, Bert Exterkate -

5