Toelichting op het DO Herinrichting Buurserbeek

Definitief Ontwerp Toelichting op het Definitief Ontwerp

Herinrichting Buurserbeek; traject Watermolen - Mentinksweg

Waterschap Rijn en IJssel Definitief

Toelichting op het Definitief Ontwerp

Herinrichting Buurserbeek; traject Watermolen - Mentinksweg

18-423

4 juni 2019

Definitief

I. Brinkhuis

B. Tolkamp Waterschap Rijn en IJssel

©Ecogroen bv Alles uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt, mits onder vermelding van bron en status. Brinkhuis, I. (2019). Toelichting op het Definitief Ontwerp. Herinrichting Buurserbeek; traject Watermolen Mentinksweg. Rapport 18-423. Ecogroen bv Zwolle.

1.

Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Gebiedsbeschrijving 1.3 Aanpak en leeswijzer

4 4 6 6

2.

Beoogde gebiedsontwikkeling 2.1 Doelstellingen en randvoorwaarden 2.2 Inrichtingsadvies 2.2.1 Buurserbeek tussen de Oostendorper watermolen en de Veddersbrug 2.2.2 Buurserbeek tussen de Veddersbrug en de Eibergsestraat 2.2.3 Buurserbeek tussen Eibergsestraat en Mentinksweg 2.2.4 Bestaande vloeiweiden tussen Lankheterweg en Veddersweg 2.2.5 Nieuwe vloeiweiden tussen Veddersweg en Buurserbeek

7 7 9 9 9 10 10 10

3.

Inrichting 3.1 Maatregelen 3.1.1 Buurserbeek tussen de Watermolen en de Veddersbrug 3.1.2 Buurserbeek tussen de Veddersbrug en de Eibergsestraat 3.1.3 Buurserbeek tussen Eibergsestraat en Mentinksweg 3.1.4 Bestaande vloeiweiden tussen Lankheterweg en Veddersweg 3.1.5 Nieuwe vloeiweiden tussen Veddersweg en Buurserbeek 3.2 Grondbalans en grondstromen

12 12 12 14 17 19 19 21

4.

Vervolg 4.1 Vergunningen 4.2 Uitvoering 4.3 Beheer, onderhoud en monitoring

22 22 23 24

Geraadpleegde bronnen

25

Bijlagen Bijlage 1 - DO-tekeningen

Toelichting Toelichtingop ophet hetDefinitief DefinitiefOntwerp Ontwerp

1. Inleiding 1.1

Aanleiding Waterschap Rijn en IJssel heeft vanuit de Kaderrichtlijn Water een beekherstelopgave voor de Buurserbeek tussen Haaksbergen en Rietmolen. De Buurserbeek is een KRW-waterlichaam type R5: langzaam stromende middenloop/benedenloop op zand, ambitieniveau hoog. Daarnaast heeft de Buurserbeek een SED (Specifiek Ecologische Doelstelling)-status Laaglandbeek en is het een Ecologische verbindingszone (modellen Winde, Kamsalamander, Das). In de Omgevingsverordening van de provincie Overijssel is binnen de begrenzing van de EHS het beekdal van de Buurserbeek aangemerkt als: Zone Ondernemen met Natuur en Water (ONW). In de ONW-gebieden buiten de EHSbegrenzing is ruimte voor economische ontwikkeling, in combinatie met versterking van natuur, landschap en water. De beekherstelopgave van het waterschap op het traject Buurserbeek tussen Haaksbergen en Rietmolen gaat uit van het verkleinen van het zomerbed en het verbreden van het winterbed waardoor de stroomsnelheid in het voorjaar en de zomer toeneemt en de aquatische ecologie zich beter kan ontwikkelen door meer variatie in o.a. stroming, substraat en dynamiek. Door het verondiepen van de beek en het beter laten aansluiten van het beekpeil op de omgeving worden de functies (natuur en landbouw) langs de beek beter bedient en draineert de Buurserbeek minder in droge perioden.

Op grond van het Tracébesluit N18 Varsseveld - Enschede moet Rijkswaterstaat de negatieve effecten op natuur (ecologische hoofdstructuur en -verbindingszones) compenseren door terreinen in te richten als natuur. Een deel van deze natuurcompensatie vindt plaats op eigendommen van landgoed het Lankheet binnen het beekdal van de Buurserbeek. De koppeling van de natuurcompensatieopgave van de N18 aan het beekherstel van de Buurserbeek leidt ertoe dat het beekherstel robuuster en breder uitgevoerd kan worden zodat het gebied fungeert als hoogwaardige natuurverbinding tussen het Haaksbergerveen/Buurserzand via het Lankheet en Needse Achterveld naar hetNoordijkerveld. Beekherstel wordt daarmee beekdalherstel. Voor de herinrichting van de Buurserbeek tussen Haaksbergen – Rietmolen is in 2017 een visie uitgewerkt (Eelerwoude 2017). In deze visie is de ontwikkelrichting voor 2 deeltrajecten beschreven; een agrarisch beekdal (traject 1) en een natuurlijk beekdal (traject 2). Voor traject 2; Watermolen Mentinksweg is aanvullend een voorlopig ontwerp (VO) uitgewerkt (figuur 1.1). Het beekdalherstel zoals voorgesteld in de visie en het voorlopig inrichtingsplan past in de ambities van Rijkswaterstaat en Landgoed het Lankheet. Door het waterschap zijn inmiddels diverse landbouwpercelen aangekocht die na inrichting als natuurgrond worden doorgeleverd aan het Lankheet.

Bovendien verleent het Lankheet medewerking aan het waterschap voor de realisatie van het

04

Toelichting op het Definitief Ontwerp

inrichtingsplan en stelt hiervoor ook de benodigde gronden beschikbaar voor herinrichting. Het Lankheet is voorts bereid het beheer en onderhoud van de aldus gerealiseerde landnatuur voor haar rekening te nemen. Tussen waterschap, Landgoed het Lankheet en Rijkswaterstaat is op 13 februari 2019 een uitvoeringsovereenkomst gesloten om gezamenlijk de natuurcompensatie en een klimaat robuust watersysteem te realiseren.

Figuur 1.1 VO Buurserbeek (Eelerwoude 2017).

De her in te richten Buurserbeek stroomt voor het grootste deel door landgoed Het Lankheet. Hier worden grote delen van het beekdal omgevormd naar een natuurlijk beekdal, met meer ruimte voor water(berging) met daarnaast ruimte voor extensieve landbouw, wonen, recreatie en educatie. Binnen dit traject worden waar mogelijk kades verwijderd waardoor het beekdal begrensd wordt door natuurlijke barrières en gronden bij hoge waterstanden weer kunnen inunderen. Het zomerprofiel van de beek zelf wordt verkleind en een aantal oude meanders worden aangetakt, dan wel nieuwe gegraven. Om de vloeivelden te herstellen wordt zomerinundatie geherintroduceerd naar historisch ontwerp. Uitgangspunt zijn hierbij de laat middeleeuwse structuren die nog aanwezig zijn in en aan de zogenaamde Veddersweiden en het advies van de Heidemaatschappij uit 1899 aan de Diaconie voor de percelen van Sleen, dat echter nooit is uitgevoerd.

05

Toelichting op het Definitief Ontwerp

1.2

Gebiedsbeschrijving Het projectgebied (zie figuur 1.2) loopt langs de Buurserbeek tussen de Oostendorper watermolen en de Mentinksweg en ligt volledig in de gemeente Haaksbergen. Het grootste deel van het projectgebied valt binnen het eigendom van Landgoed het Lankheet. Het landgoed stamt uit ca 1200 en is ca 600 ha groot. Het is een bosrijk gebied afgewisseld met heide, vennen, historische boerderijen, hooilanden en oude essen. Op het landgoed zijn diverse landschapsprojecten uitgevoerd op het gebied van waterzuivering, energiewinning, multifunctionele klimaatbossen, houtteelt, educatie en herstel van historische watersystemen en scheepvaart.

Figuur 1.2 Projectgebied (ondergrond: Google Earth).

Tussen de Oostendorper watermolen en de Eibergsestraat (N315) stroomt de beek tussen kades en door enkele dekzandkoppen. In de 14e eeuw is dit deel gegraven als omlegging van de Oude beek die door het dorp Haaksbergen liep en daar veel wateroverlast bezorgde. Hierop wisselen esgronden en bos elkaar af. Dit deel heeft ondanks zijn vroege aanleg een natuurlijk karakter. De grootste aanliggende eigenaar in dit traject is landgoed Het Lankheet. Tussen de Eibergsestraat en de Mentinksweg is het gebied meer in agrarisch gebruik en zijn de aanliggende gronden in eigendom bij verschillende particuliere eigenaren.

1.3

Aanpak en leeswijzer Op basis van het VO (figuur 1.1) is een definitief ontwerp (DO) opgesteld (Bijlage 1). De hierin opgenomen maatregelen zijn onderbouwd in hoofdstuk 3, inclusief een grondbalans. Om de beoogde inrichting te kunnen realiseren moet een aantal vergunning trajecten worden doorlopen. Deze trajecten staan samen met de vervolgstappen en uitvoeringsplanning beschreven in hoofdstuk 4. Voor het toekomstige beheer wordt nog een apart Beheer- en Onderhoudsplan (BOP) opgesteld, evenals voor de monitoring van de natuurontwikkeling en eventuele hydrologische effecten op de omgeving.

06

Toelichting Toelichtingop ophet hetDefinitief DefinitiefOntwerp Ontwerp

2. Beoogde gebiedsontwikkeling 2.1

Doelstellingen en randvoorwaarden Het beekherstelproject heeft meerdere doelstellingen. Deels zijn deze gericht op het verbeteren van de waterkwaliteit en de ecologische kwaliteiten in de Buurserbeek (KRW doelen). Een ander doel is het klimaat robuuster maken van de beek met vermindering van afvoerpieken, tragere afvoer en langer vasthouden van water in de zandgronden langs de Buurserbeek De KRW maatregelen moeten leiden tot meer zuurstof in de beek, tot een gevarieerdere morfologie en tot een gezondere ecologie in de beek. De klimaat robuuste maatregelen moeten leiden tot een economisch vitaal en ecologisch leefbaar gebied met minder droogte en minder wateroverlast voor benedenstrooms gelegen (landbouw)gronden. Bovendien moet de nieuwe Buurserbeek leiden tot een aantrekkelijker landgoed met een fraaiere beleving voor toeristen en omwonenden. De genormaliseerde Buurserbeek met kades moet op dit traject over een lengte van ca. 4,0 km op een integrale wijze worden aangepakt, gericht op KRW maatregelen, klimaat robuustheid en herstel van oude vloeiweiden op het landgoed. Ook wordt rekening gehouden met de mogelijke realisatie van de zogenaamde Westpoort, een horeca-recreatief/museale ontwikkeling nabij de Eibergsetraat, die als ruimtelijke studie is uitgewerkt binnen het VO. De volgende maatregelen zijn hierbij o.a.

voorzien:  Verondiepen beek en doorstroomprofiel verkleinen  Waar mogelijk kades verwijderen en winterbed vergroten  Vergroten waterberging  Bestaande cascades verwijderen of aanpassen  Beektracé aanpassen en enkele oude meanders aantakken  Aanleg van historische vloeivelden op landgoed het Lankheet i.c.m. tijdelijke waterberging  Verbeteren recreatieve verbindingen en bereikbaarheid beek voor beheer en onderhoud. Na herinrichting moet er meer morfologische variatie en stroming voor beeksoorten ontstaan die kenmerkend zijn voor stromende beken (R5 type). De stroomsnelheid moet worden verbeterd door het verondiepen van het zomerbed van de beek en de gewenste morfologische variatie moet worden bereikt door het aanzetten van enkele bochten en het aansluiten van enkele oude meanders. Met het verondiepen van de beek moet het beekpeil beter aansluiten op de omgeving en moeten de functies natuur en landbouw langs de Buurserbeek beter worden bediend. De Buurserbeek moet klimaat robuuster worden gemaakt door het verwijderen van kades, het vergroten van de waterberging en het herstellen van cultuurhistorische vloeiweiden op landgoed Lankheet. Met het bergen van water, het vertraagd afvoeren in de beek en met de retentie in de vloeiweiden moet water lan-

07

Toelichting op het Definitief Ontwerp

ger in de bovenloop van de Buurserbeek worden vastgehouden. Hiermee moet de Buurserbeek langer watervoerend blijven en worden de afvoerpieken verminderd. Met het herstel van de vloeiweiden moeten deze weer van water worden voorzien zodat bloemrijke hooilanden ontstaan.

08

Toelichting op het Definitief Ontwerp

2.2

Inrichtingsadvies Op basis van het DO, de doelstellingen en randvoorwaarden per deelgebied is in deze paragraaf de voorgenomen inrichting uitgewerkt.

2.2.1

Buurserbeek tussen de Oostendorper watermolen en de Veddersbrug De kades op dit traject voldoen niet aan de norm (minimale hoogte 0,5 m boven het peil van T=100 en minimale boven breedte van 3 m). Op een drietal locaties moet de kade op hoogte gebracht en verbreed worden. In 2015 is op de linkeroever benedenstrooms van de Lankheterweg een actief gestuurde waterberging aangelegd. In een T=100 situatie kan hier ca 43.000 m³ water worden geborgen. Deze waterberging functioneert nog niet optimaal en zal uitgebreid worden tot aan de Veddersweg. Hierdoor ontstaan er 2 actief gestuurde bergingsgebieden met een totale inhoud van ca 74.000 m³ in een T=100 situatie. Voor de optimalisatie zal de instroom van de waterberging door het bos verbeterd worden door het verlagen van het maaiveld. Voor het vergroten van de berging wordt een nieuwe kade (minimale verhoging van het maaiveld) aangelegd ten zuiden van de bebouwing op de linker oever van de Buurserbeek en wordt de Veddersweg iets opgehoogd. De rest van de nieuwe berging wordt begrenst door natuurlijke hoogten. Om het water vast te houden in de berging worden alle bestaande en nieuw aan te leggen duikers onder de Veddersweg voorzien van afsluiters. In 2015 zijn in de Buurserbeek een aantal drempels met houtpatches aangelegd. De vispasseerbaarheid van deze constructies is niet optimaal.

Daarom wordt achter beide drempels de eerste houtpatch vervangen door een riffle. De meander op de linkeroever bovenstrooms van de Veddersbrug wordt opgeschoond maar, vanwege het waarborgen van de waterveiligheid van de aangrenzende bebouwing, niet aan getakt op de Buurserbeek. In de Zijtak van de Buurserbeek, benedenstrooms van de Oostendorper watermolen, worden voor het verbeteren van de onderhoudssituatie en de recreatieve beleving van het gebied een nieuwe duiker aangelegd, een houten brug verplaatst en de aanwezige beschoeiing verwijderd. Vervolgens worden de oevers door het verflauwen van het talud natuurvriendelijk ingericht.

2.2.2

Buurserbeek tussen de Veddersbrug en de Eibergsestraat Ook op dit traject voldoet de kade niet overal aan de norm (minimale hoogte 0,5 m boven het peil van T=100 en minimale boven breedte van 3 m). Op de rechteroever, benedenstrooms van de Veddersbrug, moet de kade op hoogte gebracht en verbreed worden. Verder wordt op dit traject het winterbed van de Buurserbeek vergroot door het verwijderen van het grootste deel van de bestaande kade op de linkeroever en het aanbrengen van een drietal openingen in de kade op de rechteroever. Op de locaties waar de kade verwijderd of doorbroken wordt zal de aanwezige beplanting worden verwijderd. Het nieuwe winterbed wordt op de linkeroever begrensd door natuurlijke hoogtes. Op de grens van het winterbed aan de rechteroever wordt een nieuw kade tracé aangelegd door het bos. Dit tracé volgt voor het grootste deel bestaande paden in het bos en zal deels moeten worden opgehoogd. Door het vergoten van het winterbed kan ca 140.000 m³ extra water geborgen worden in een T=100 situatie. Benedenstrooms van de Veddersbrug wordt op de linkeroever een nieuwe meander gegraven. Hierbij is het vormprofiel van de beek van vóór de aanpassingen van 1937 als uitgangspunt genomen,

09

Toelichting op het Definitief Ontwerp

destijds 30 tot 50 meter noordelijker gelegen. Deze meander sluit in het bos aan op een oude afgesloten meander welke benedenstrooms weer aangesloten wordt op de Buurserbeek. De huidige Buurserbeek wordt tussen de in- en uitstroom van de nieuwe meander verondiept en omgevormd naar een hoogwatergeul. De in dit traject aanwezige cascade wordt volledig verwijderd. Naast deze nieuwe meander worden ook nog twee oude meanders (één op de linker- en één op de rechteroever) aangesloten op de Buurserbeek. Ter hoogte van de meander op de rechteroever, net bovenstrooms van de Eibergsestraat, wordt de huidige Buurserbeek tussen de in- en uitstroom van de aan getakte meander ook verondiept en omgevormd naar een hoogwatergeul. In de Buurserbeek wordt op drie locaties een verhoogde bodembescherming aangebracht zodat op een natuurlijke wijze door sedimentatie van zand de bodem van de Buurserbeek verhoogd gaat worden. De linkeroever tussen de twee aan te takken meanders wordt natuurvriendelijk ingericht door het aanpassen van het talud en het onderhoudspad en het aanbrengen van boomstobben in de oever. 2.2.3

Buurserbeek tussen Eibergsestraat en Mentinksweg Op dit traject voldoet een deel van de kade niet aan de norm (minimale hoogte 0,5 m boven het peil van T=100 en minimale boven breedte van 3 m). Op een vijftal locaties moet de kade op hoogte gebracht en verbreed worden. Het winterbed van de Buurserbeek wordt op dit traject vergroot door het verwijderen van een deel van de bestaande kade op de linkeroever aan weerszijden van de nieuwe N18. Het nieuwe winterbed wordt op de linkeroever deels begrensd door de nieuwe N18, een aantal nieuw aan te leggen kades en hoge gronden. De oude meander op de linkeroever tussen de nieuwe N18 en de Mentinksweg wordt aangesloten op de Buurserbeek. Aan de instroom zijde van deze meander wordt in de Buurserbeek een drempel aangelegd zodat de basis afvoer van de Buurserbeek door de meander stroomt. De huidige Buurserbeek blijft tussen de in- en uitstroom van de nieuwe meander gehandhaafd en dient als hoogwatergeul.

2.2.4

Bestaande vloeiweiden tussen Lankheterweg en Veddersweg Het bestaande vloeiweiden systeem wordt geoptimaliseerd. Bovenstrooms van het bestaande aquaduct in de Waterleiding (lokaal: de kleine Vedder) van het Lankheet (A-watergang die van de legger wordt gehaald) wordt een regelbare overstortschuif aangebracht. Hierdoor kan het water via het bestaande aquaduct de zuidelijke vloeiweide bereiken. Verder wordt in deze watergang een fishflow aangebracht. Deze passage zorgt voor extra zuurstof in het water wat richting de vloeiweides gaat. Om het bestaande systeem verder te optimaliseren wordt een aantal aanvoergreppels opgeschoond en een aantal nieuwe greppels gegraven. Hiervoor zal lokaal de beplanting verwijderd worden. In deze greppels worden verschillende spindel- en schuifafsluiters geplaatst zodat het water de juiste kant op gestuurd kan worden. In de Afwatering van het Lankheet worden een tweetal regelbare overstortschuiven geplaatst waarmee het water opgezet kan worden tot op maaiveld niveau. In de Waterleiding van het Lankheet wordt over een lengte van ca. 210 m een natuurvriendelijke oever aangelegd.

2.2.5

Nieuwe vloeiweiden tussen Veddersweg en Buurserbeek Onder de Veddersweg wordt een afsluitbare duiker aangelegd waardoor het nieuwe vloeiweidensysteem gevoed kan worden. Deze duiker wordt afgesloten bij de inzet van de bovenstrooms gelegen berging (zoals beschreven in paragraaf 2.2.1.). Ook voor dit nieuwe vloeiweidensysteem worden een aantal greppels opgeschoond en aangelegd en voorzien van duikers met afsluiters. In de Schipbeekweg worden een drietal voordes aangelegd waar het water voor de vloeiweides over heen kan stromen. Op het perceel langs de Veenpaalweg wordt het ruggenbouwsysteem, wat in de

10

Toelichting op het Definitief Ontwerp

19e eeuw bedacht is door G.J. van Heek, aangelegd. De bodemvallen in de Afwatering van het Lankheet ten zuiden van deze percelen worden verwijderd en er wordt een natuurvriendelijke oever aangelegd. De duiker op het eind van deze watergang wordt vervangen en verhoogd.

11

Toelichting Toelichtingop ophet hetDefinitief DefinitiefOntwerp Ontwerp

3. Inrichting 3.1

Maatregelen Op basis van de doelstellingen en randvoorwaarden (paragraaf 2.1) en het inrichtingsadvies (paragraaf 2.2) zijn inrichtingsmaatregelen uitgewerkt en ingetekend op het DO (bijlage 1). De maatregelen uit het DO zijn uitgewerkt naar locatie, aard, omvang en afmetingen en bestaan in grote lijnen uit verwijderen beplanting, diverse opruimwerkzaamheden, grondwerkzaamheden, waterhuishoudkundige werkzaamheden, aanleg kleine kunstwerken en overige terreininrichting. Bij deze maatregelen hoort ook een kostenraming. Deze kostenraming is niet opgenomen bij deze toelichting.

3.1.1

Buurserbeek tussen de Watermolen en de Veddersbrug Voorbereidende werkzaamheden Op hoogte brengen kades Eventuele aanwezige begroeiing wordt verwijderd en afgevoerd. Voorafgaand aan het ophogen van de kades wordt de nog aanwezige grasmat gemaaid en het maaisel afgevoerd. Vervolgens worden alle op te hogen delen ca. 0,1 m diep gefreesd. Optimaliseren waterberging Voorafgaand aan het ophogen van het maaiveld wordt de nog aanwezige grasmat gemaaid en het maaisel afgevoerd. Vervolgens worden alle op te hogen delen ca. 0,1 m diep gefreesd. De in de Veddersweg aanwezige puin verharding wordt voorafgaand aan de ophoging van de Veddersweg opzij gezet en na ophoging weer opnieuw aangebracht, verdicht en geprofileerd. De aanwezig paaltjes in Veddersweg die dienen als fysieke scheiding tussen rijbaan en het fiets-/wandel gedeelte zullen voorafgaand aan de ophoging verwijderd worden. Aanpassen drempels De twee drempels in dit deel van de Buurserbeek worden aangepast door de eerste houtpatch na de drempel te verwijderen. Tevens zal het aanwezige slib op de bodem verwijderd worden. Het slib wordt op de kant gelegd en na indroging afgevoerd.

Opschonen meander De beplanting aan de rechterzijde van de op te schonen meander (dwarsprofiel 40) wordt over een breedte van 4 m verwijderd zodat er een voldoende brede werkstrook ontstaat. Ook wordt de in de

12

Toelichting op het Definitief Ontwerp

meander aanwezige beplanting verwijderd. Na het verwijderen van de beplanting wordt het aanwezig organische materiaal (laagdikte ca. 0,75 m) ontgraven en afgevoerd. Waardevolle stoven worden gespaard om te worden herplaatst. Maatregelen Zijtak van de Buurserbeek De bestaande beschoeiing aan beide zijden van deze beek wordt verwijderd vanaf de molenkolk tot aan de instroom in de Buurserbeek. Deze beschoeiing bestaat uit houten palen (ca 3 st./m1), vlechtscherm en waterdoorlatend doek. De brug aan de benedenstroomse zijde wordt gedemonteerd en verwijderd en bovenstrooms, ter plaatse van het aanwezige wandelpad, herplaatst op nieuw aan te brengen landhoofden. Grondwerkzaamheden Op hoogte brengen kades De bestaande kade van de Buurserbeek wordt op dit traject op drie locaties (dwarsprofiel 1, 7, 9 en 10, lengte 10 m, 140 m en 230 m) 10 – 15 cm opgehoogd. De bestaande bovengrond wordt ontgraven en na ophoging kade weer teruggezet. De kade wordt na ophoging ingezaaid met het bermen en dijken mengsel B3. Optimaliseren waterberging Ten westen van de parkeerplaats aan de Lankheterweg ligt een bestaande inlaat (linkeroever, ca. 60 m benedenstrooms van de Lankheterweg) die uitkomt in een reeds gegraven slenk. Het maaiveld door het bos aansluitend aan de slenk wordt richting de berging over een breedte van 7 m verlaagd tot een niveau van 23,00 m +NAP.

Hierbij worden bestaande bomen gespaard. Op 2 locaties wordt een nieuwe kade aangelegd. De eerst kade langs de nieuw aan te leggen vloeiweide ten oosten van de Veddersweg wordt over een lengte van ca. 320 m op een hoogte van 22,70 m +NAP aangelegd (dwarsprofiel 102 en 103). De gemiddelde ophoging is hier ca. 0,30 – 0,45 m. De kade wordt landschappelijk afgewerkt met taluds van ca 1:10. De Veddersweg wordt over een lengte van ca. 210 m gemiddeld 0,35 m opgehoogd tot 22,70 m +NAP (dwarsprofiel 106). Hierbij wordt de bestaande puinverharding verwijderd, de weg opgehoogd met zand en de verwijderde puinverharding weer aangebracht, verdicht en geprofileerd. Tijdens de ophoging wordt de rijbaan fysiek gescheiden van een wandel en fiets gedeelte door middel van houten paaltjes. De taluds van de weg worden afgewerkt met zand en na verdichting af gestrooid met teelaarde. Alle ophogingen worden na het verdichten afgestrooid met teelaarde en ingezaaid met een BG3 zaadmengsel. Opschonen meander De beplanting aan de rechterzijde van de op te schonen meander wordt over een breedte van 4 m verwijderd zodat er een voldoende brede werkstrook ontstaat. Ook wordt de in de meander aanwezige beplanting verwijderd. Na het verwijderen van de beplanting wordt het aanwezig organische materiaal (laagdikte ca. 0,75 m) ontgraven en afgevoerd. De beplanting wordt waar nodig weer hersteld.

Waardevolle stoven worden gespaard om te worden herplaatst. Maatregelen Zijtak van de Buurserbeek De oevers worden aan beide zijden door middel van verflauwing van het talud (taluds 0:1 - 1:4) natuurvriendelijk ingericht.

13

Toelichting op het Definitief Ontwerp

Waterhuishoudkundige maatregelen Optimalisering waterberging Om het water vast te kunnen houden en vervolgens weer af te kunnen laten uit de berging worden 2 duikers met afsluiters geplaatst. De eerste duiker komt onder de Veddersweg te liggen met een b.o.k. van 21,80 m +NAP. Deze duiker wordt voorzien van een spindelafsluiter welke moet worden gesloten om zo de actieve berging bovenstrooms van de Veddersweg optimaal te kunnen inzetten. Deze duiker heeft ook een functie in het vloeiweiden systeem (zie ook paragraaf 3.1.4). De tweede duiker ligt in de watergang die de nieuwe kade in het verlengde van de Veddersweg kruist met een b.o.k. van 21.10+. Deze duiker wordt ook voorzien van een spindelafsluiter welke moet worden gesloten om zo de actieve berging bovenstrooms van de Veddersweg optimaal te kunnen inzetten. Aan de zuidzijde van de Veddersweg (dwarsprofiel 111) wordt een voorde aangelegd die in extreme situaties kan fungeren als noodoverloop. Deze voorde bestaat uit een zandfundering (dikte 300 mm) met daarop mengranulaat (dikte 200 mm) op waterdoorlatend geotextiel. De voorde wordt afgewerkt met grasbetonstenen. De hele constructie wordt aan beide zijden van de weg opgesloten door middel van een hardhouten damwand (FSC klasse 1).

Aanpassen drempels Benedenstrooms van de bestaande drempels ’wordt een riffle aangelegd van breuksteen (sortering 90-250) op geotextiel (blad 5.1, Principe profiel riffle’s). De bovenstroomse helling wordt ingevoegd met lijmmortel en krijgt een talud van 1:3. De benedenstroomse helling krijgt een talud van 1:20 en bestaat uit losse stortsteen. Maatregelen Zijtak van de Buurserbeek Bij de uitstroom in de Buurserbeek wordt in het onderhoudspad een rechthoekige betonnen duiker (afmeting 2,00 x 1,25 m, lengte 6 m) aangebracht. Benedenstrooms van deze duiker wordt een bodem- en taludbekleding aangebracht van breuksteen (sortering 9-250) en op en boven de waterlijn ingevoegd met lijmmortel. 3.1.2

Buurserbeek tussen de Veddersbrug en de Eibergsestraat Voorbereidende werkzaamheden Graven nieuwe meander en aantakking op bestaande meander linker oever De aanwezige grasmat op het tracé van de nieuw te graven meander wordt gemaaid en 0,1 m diep gefreesd (dwarsprofiel 41 t/m 43). Ter plaatse van de bestaande meander die hierop wordt aan getakt worden op de rechter oever over een strook van 4 m de aanwezige bomen gekapt en afgevoerd (dwarsprofiel 44 t/m 46). De betonnen duiker (diameter 400 mm, lengte 20 m) die de oude meander benedenstrooms verbindt met de Buurserbeek wordt verwijderd en afgevoerd. Verwijderen kade t.b.v. vergroting winterbed Het grootste deel van de bomen en struiken op de te verwijderen kade op de linkeroever van de Buurserbeek tussen de Veddersweg en de tweede aan te takken meander (dwarsprofiel 12 t/m 23) wordt inclusief stobbe verwijderd. Een aantal markante bomen zijn gemarkeerd en blijven gehandhaafd. Op de rechteroever wordt de kade op drie locaties over een breedte van ca. 15 m doorgegraven. Op deze locaties worden ook de aanwezige bomen en struiken inclusief stobbe verwijderd. Bij het bepalen van deze doorsteken is rekening gehouden met te handhaven markante bomen.

14

Toelichting op het Definitief Ontwerp

Dempen Buurserbeek Op een tweetal locaties wordt de Buurserbeek gedempt (dwarsprofiel 12 t/m 16 en 26). Voorafgaand aan deze verondieping wordt het aanwezige slib verwijderd. Het slib wordt op de kant gelegd en na indroging afgevoerd. Aanbrengen bodembescherming Voorafgaand aan het aanbrengen van de bodembescherming (2 locaties) wordt het aanwezige slib op de bodem verwijderd. Het slib wordt op de kant gelegd en na indroging afgevoerd. Verwijderen drempels De twee aanwezige betonnen drempels in de Buurserbeek worden voor zover als nodig verwijderd. Het vrijkomende materiaal wordt waar mogelijk weer hergebruikt in de aan te leggen drempels. Ophogen kades Voorafgaand aan het ophogen van de kades wordt de nog aanwezige grasmat (dwarsprofiel 15 en 16) gemaaid en het maaisel afgevoerd. Vervolgens worden alle op te hogen delen, met uitzondering van het deel wat voorzien is van puin (dwarsprofiel 12 t/m 14), ca. 0,1 m diep gefreesd. Aanleggen nieuwe kades De aanwezige begroeiing wordt verwijderd en afgevoerd. Voorafgaand aan het ophogen van de kades wordt de nog aanwezige grasmat gemaaid en het maaisel afgevoerd. Vervolgens worden alle op te hogen delen ca. 0,1 m diep gefreesd. Aan takken twee oude meanders De in de meanders (dwarsprofiel 47 en 48 t/m 51) aanwezige beplanting wordt verwijderd en afgevoerd.

Na het verwijderen van de beplanting wordt het aanwezig organische materiaal ontgraven en afgevoerd. Natuurvriendelijk inrichten oevers Buurserbeek De linker buitenbocht bovenstrooms van de tweede aangetakte meander (dwarsprofiel 20 en 21) wordt doormiddel van ontgraving natuurvriendelijk ingericht. Voorafgaand aan deze ontgraving wordt de aanwezige puinbestorting verwijderd. Deze vrijkomende bestorting wordt waar mogelijk weer hergebruikt in de aan te leggen drempels. Grondwerkzaamheden Graven nieuwe meander en aantakking op bestaande meanderlinker oever De nieuwe meander wordt benedenstrooms van de Veddersweg gegraven conform de dwarsprofielen 41 t/m 43. Er wordt een geul gegraven met een bodembreedte van 3 m. en taluds van 0:1. Het is de bedoeling dat deze meander zich in de loop van de tijd zelf gaat ontwikkelen richting het gewenste theoretische profiel (rode lijn in de dwarsprofielen). Dit principe wordt doorgezet in de bestaande meander (dwarsprofiel 44 t/m 46), waarbij het bestaande zuidelijke talud gespaard wordt. De vrijkomende grond wordt zoveel mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (aanleg kades, herprofilering onderhoudspad, dempen Buurserbeek e.d.). De overblijvende grond wordt afgevoerd naar nader te bepalen locaties in de omgeving van het projectgebied.

In enkele buitenbochten van deze meander worden een aantal stobben verwerkt die vrijkomen bij het verwijderen van de bomen op de kades.

15

Toelichting op het Definitief Ontwerp

Aantakken twee oude meanders De twee aan te takken meanders worden op de gewenste diepte gebracht doormiddel van het hiervoor beschreven profiel (bodembreedte 3 m en taluds 0:1). De vrijkomende grond wordt zoveel mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (aanleg kades, herprofilering onderhoudspad, verondieping Buurserbeek e.d.). In de meander bovenstrooms van de Eibergsestraat wordt de te graven diepte grotendeels vanuit de meander zelf gegraven waarbij het reeds bestaande profiel zoveel mogelijk gespaard blijft. In de benedenstroomse buitenbocht van deze meander worden een aantal stobben verwerkt die vrijkomen bij het verwijderen van de bomen op de kades. Verwijderen kade t.b.v. vergroting winterbed De kade op de linkeroever van de Buurserbeek wordt benedenstrooms van de Veddersbrug (dwarsprofielen 12 t/m 23) verwijderd tot op het aanliggende maaiveld. De vrijkomende grond wordt zoveel mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (aanleg kades, herprofilering onderhoudspad, dempen Buurserbeek e.d.). De overblijvende grond wordt afgevoerd naar nader te bepalen locaties in de omgeving van het projectgebied. Op de rechteroever wordt op drie locaties de kade over een breedte van 15 m (bodembreedte 10 m), conform principeprofiel 112, verlaagd tot het peil van T=10.

De vrijkomende grond wordt zoveel mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (aanleg kades, herprofilering onderhoudspad, verondieping Buurserbeek e.d.). Dempen Buurserbeek De Buurserbeek wordt ter hoogte van de nieuwe meander benedenstrooms van de Veddersbrug (dwarsprofiel 12 t/m 16) en de aangetakte meander bovenstrooms van de Eibergsestraat (dwarsprofiel 26) tussen de in- en uitstroom gedempt. In het midden van de demping wordt een slenk gegraven voor de afvoer van (regen)water. De demping wordt ingezaaid met een grasmengsel B3. Aanbrengen bodembescherming Voorafgaand aan het aanbrengen van de materialen t.b.v. de bodembescherming (2 locaties) wordt het profiel uitgegraven conform het principe bodembescherming (blad 5.1, dwarsprofiel 20). Ophogen kades De bestaande kade van de Buurserbeek wordt op dit traject op één locatie (dwarsprofiel 12 t/m 16) 0,1 – 0,3 m opgehoogd. Het grootste deel (ca. 340 m) wordt opgehoogd met menggranulaat (Veddersweg). De rest van de het traject (ca. 110 m) wordt opgehoogd met uit het werk vrijkomend zand. De bestaande bovengrond wordt ontgraven en na ophoging kade weer teruggezet. De kade wordt na ophoging ingezaaid met het bermen en dijken mengsel B3. Aanleggen nieuwe kades Op de rechteroever van de Buurserbeek worden door het bos, voornamelijk op de bestaande paden, nieuwe kades aangelegd.

De ophoging van deze nieuwe kades varieert van 0,1 tot meer dan 1 m. Alle kades krijgen een minimale kruinbreedte van 3 m (onderhoudsroutes 4 m) en taluds van 1:2. De nieuw kades worden aangelegd met uit het werk vrijkomend zand uit de te ontgraven kades. Alle nieuwe kades, behoudens de kades op bestaande en nieuwe paden, worden na ophoging ingezaaid met het bermen en dijken mengsel B3. Natuurvriendelijk inrichten oevers Buurserbeek De linker buitenbocht bovenstrooms van de tweede aangetakte meander (dwarsprofiel 20 en 21) wordt natuurvriendelijk ingericht. De oever wordt hier afwisselend steil en flauw afgegraven, waar mogelijk (minimaal 1 plek) zal een steilwand worden gecreëerd. De vrijkomende grond wordt zoveel

16

Toelichting op het Definitief Ontwerp

mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (aanleg kades, herprofilering onderhoudspad, dempen Buurserbeek e.d.). Daarnaast worden op verschillende locaties in de oever van de Buurserbeek stobben verwerkt. Waterhuishoudkundige werkzaamheden Aanbrengen drempels Op zes locaties in dit deel traject wordt ter hoogte van de in- en uitstroom van de drie aangetakte meanders drempels (D1 t/m D3) talud beschermende constructies aangebracht. De drempel constructies aan de instroomzijde van de meanders wordt opgebouwd uit zand (talud 1:3) en voorzien van zanddicht doek en afgewerkt met een laag schraal beton van 150 mm dik waarop een laag breuksteen (sortering 90-250) van 300 mm dik, ingevoegd met lijmmortel, verwerkt wordt. In de bodem bovenstrooms van de drempel wordt over een lengte van ca. 10 m een 200 mm dikke leemlaag aangebracht. Deze leemlaag wordt aan de bovenstroomse zijde opgesloten door een damwand met klemgording. Aan de uitstroom zijde van elke meander komt op het tegenoverliggende talud een beschermende constructie. Deze constructie bestaat uit een zanddicht doek welke afgewerkt wordt met een laag schraal beton van 150 mm dik waarop een laag breuksteen (sortering 90-250) van 300 mm dik, ingevoegd met lijmmortel, verwerkt wordt. In de bodem langs de taludbescherming wordt over een lengte van ca. 10 m een 200 mm dikke leemlaag aangebracht.

Deze leemlaag wordt aan beide zijden opgesloten door een damwand met klemgording. Aanbrengen bodembescherming In dit traject van de Buurserbeek wordt op 2 locaties over een lengte van 10 m bodembescherming aangebracht bestaand uit breuksteen (sortering 90-250) in een hoeveelheid van ca. 400 kg/m² (minimale laagdikte 0,3 m). Deze bescherming loopt door in de taluds (1:2) en ca. 1 m in het aanliggende onderhoudspad. De bodembescherming wordt aan de boven- en benedenstroomse zijde opgesloten door damwand met een klemgording.

3.1.3

Buurserbeek tussen Eibergsestraat en Mentinksweg Voorbereidende werkzaamheden Ophogen kades In dit tracé wordt op vijf locaties de kade opgehoogd (lengte variërend van 50 tot ca. 200 m). Voorafgaand aan het ophogen van de kades wordt de nog aanwezige grasmat gemaaid en het maaisel afgevoerd. Vervolgens worden alle op te hogen delen ca. 0,1 m diep gefreesd. Verwijderen kade De aanwezige bomen en struiken op de te verwijderen kade op de linkeroever van de Buurserbeek ter hoogte van de aan te takken meander (dwarsprofiel 36 en 37) worden inclusief stobben verwijderd. Aantakken meander De in de meander aanwezige beplanting wordt verwijderd en afgevoerd. Na het verwijderen van de beplanting wordt het aanwezig organische materiaal ontgraven en afgevoerd. Aanleggen nieuwe kades Voorafgaand aan het ophogen van de kades wordt de nog aanwezige grasmat gemaaid en het maaisel afgevoerd. Vervolgens worden alle op te hogen delen ca. 0,1 m diep gefreesd.

17

Toelichting op het Definitief Ontwerp

Grondwerkzaamheden Ophogen kades De bestaande kade van de Buurserbeek wordt op dit traject op vijf locaties 0,1 – 0,7 m opgehoogd. Het grootste deel (ca. 450 m) wordt opgehoogd met uit het werk vrijkomend zand. De bestaande bovengrond wordt ontgraven en na ophoging kade weer teruggezet. De kade wordt na ophoging ingezaaid met het bermen en dijken mengsel B3. Op de linkeroever bovenstrooms van de Mentinksweg (dwarsprofiel 39) wordt 50 m kade door middel van een betonnen opsluitbandband in beton ca. 0,1 m opgehoogd. Deze maatregel wijkt af van de normale kade verhogingen, hiervoor is gekozen in verband met de bestaande haag naast het woonhuis aan de Mentinksweg 8. Verlagen kades De kade op de linkeroever van de Buurserbeek wordt net bovenstrooms van de N18 (dwarsprofiel 34) en ter hoogte van de aan te takken meander (dwarsprofiel 36 en 37) verwijderd tot op het aanliggende maaiveld (21.70 +). De vrijkomende grond wordt zoveel mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (aanleg kades, herprofilering onderhoudspad, dempen Buurserbeek e.d.). Aan takken meander De aan te takken meander (dwarsprofiel 52 en 53) wordt op de gewenste diepte gebracht doormiddel van een iets afwijkend profiel ten opzichte van de andere meanders (bodembreedte 4 m en taluds 0:1). Het bestaande talud aan de zuidzijde zal niet worden ontgraven.

De vrijkomende grond wordt zoveel mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (aanleg kades, herprofilering onderhoudspad, dempen Buurserbeek e.d.). Aanleggen nieuwe kades Op de linkeroever worden zowel direct boven- als benedenstrooms van de N18 nieuwe kades aangelegd c.q. gebruikt gemaakt van de natuurlijke hoogten in het terrein. De ophoging van deze nieuwe kades varieert van 0,3 tot meer dan 1 m. Alle kades krijgen een minimale kruinbreedte van 3 m en taluds van 1:2, met uitzondering van de kering bovenstrooms van de N18 (dwarsprofiel 109 en 110). Deze krijgt voor een deel een talud van 1:10 zodat deze landbouwkundig gebruikt kunnen worden. De nieuwe kades worden aangelegd met uit het werk vrijkomend zand en grond. Alle nieuwe kades worden na ophoging ingezaaid met het bermen en dijken mengsel B3 of in weilandpercelen met een weidemengsel e.e.a. in afstemming met de eigenaar van het perceel. Waterhuishoudkundige maatregelen Aanbrengen drempels Op één locatie in dit deel traject wordt ter hoogte van de in- en uitstroom van de aangetakte meander een drempel (D4) en een talud beschermende constructie aangebracht.

De drempel constructies aan de instroomzijde van de meander wordt opgebouwd uit zand (talud 1:3) voorzien van zanddicht doek en afgewerkt met een laag schraal beton van 150 mm dik waarop een laag breuksteen (sortering 90-250) van 300 mm dik, ingevoegd met lijmmortel, verwerkt wordt. In de bodem bovenstrooms van de drempel wordt over een lengte van ca. 10 m een 200 mm dikke leemlaag aangebracht. Deze leemlaag wordt aan de bovenstroomse zijde opgesloten door een damwand met klemgording. Aan de uitstroom zijde van de meander komt op het tegenoverliggende talud een beschermende constructie. Deze constructie bestaat ook uit een zanddicht doek welke afgewerkt wordt met een laag schraal beton van 150 mm dik waarop een laag breuksteen (sortering 90-250) van 300 mm dik, ingevoegd met lijmmortel, verwerkt wordt. In de bodem langs de taludbescherming wordt over een

18

Toelichting op het Definitief Ontwerp

lengte van ca. 10 m een 200 mm dikke leemlaag aangebracht. Deze leemlaag wordt aan beide zijden opgesloten door een damwand met klemgording. Duikers Om de afwatering van de binnendijks gelegen gronden langs de N18 te behouden worden er in de bestaande watergangen die de nieuw kade kruisen twee betonnen duikers (diameter 500 mm) met een terugslagklep aangelegd. 3.1.4

Bestaande vloeiweiden tussen Lankheterweg en Veddersweg Voorbereidende werkzaamheden Op een aantal locaties waar greppels opgeschoond of nieuw worden gegraven worden de aanwezige bomen en struiken inclusief stobben verwijderd. Daarnaast worden en drietal betonnen duikers (diameter 400, 600 en 800 mm) verwijderd en afgevoerd. Grondwerkzaamheden Een aantal greppels wordt opgeschoond en uitgediept. De greppels krijgen een minimale bodembreedte van 0,3 m en een boven breedte van ca. 0,9 m. Daarnaast worden een aantal nieuwe greppels gegraven met dezelfde minimale afmetingen. De aan te leggen bodemhoogtes staan aangegeven op de DO tekening (blad 3). De rechteroever van de Afwatering van het Lankheet wordt over een lengte van ruim 210 m ingericht als natuurvriendelijke oever (dwarsprofiel 108). De vrijkomende grond wordt zoveel mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (aanleg kades, herprofilering onderhoudspad, dempen Buurserbeek e.d.). Waterhuishoudkundige maatregelen In dit deelgebied worden een aantal nieuwe kunstwerken geplaatst om de vloeiweiden op de juiste wijze van water te kunnen voorzien. Op blad 3 van het DO zijn alle kunstwerken ingetekend en voorzien van een uniek nummer (K1t/m K16). Op blad 5.2 is een tabel opgenomen met daarin per kunstwerk de b.o.k. hoogte en het type kunstwerk.

Vlak voor de Veddersweg wordt een nieuwe betonnen duiker (diameter 500 mm) aangelegd. Daarnaast wordt in de afwatering van het Lankheet een vistrap in de vorm van een fishflowform (www.fishflowform.nl) aangelegd.

3.1.5

Nieuwe vloeiweiden tussen Veddersweg en Buurserbeek Voorbereidende werkzaamheden Op een aantal locaties waar greppels opgeschoond of nieuw worden gegraven worden de aanwezige bomen en struiken verwijderd. Waar nodig zullen ook de stobben worden verwijderd. Daarnaast worden een tweetal betonnen duikers (diameter 800 mm), een houten stuw en een drietal bodemvallen (breuksteen in beton) verwijderd en afgevoerd. Ook wordt er over een lengte van ca. 120 m eenzijdig een beschoeiing (houten palen met schotten) verwijderd en afgevoerd. Grondwerkzaamheden Een aantal greppels wordt opgeschoond en uitgediept. De greppels krijgen een minimale bodembreedte van 0,3 m en een boven breedte van ca. 0,9 m. Daarnaast worden een aantal nieuwe greppels gegraven met dezelfde minimale afmetingen. De aan te leggen bodemhoogtes staan aangegeven op de DO tekening (blad 3). De rechter oever van de Afwatering van het Lankheet wordt over een lengte van ruim 450 m ingericht als natuurvriendelijke oever (dwarsprofiel 107). Een deel van

19

Toelichting op het Definitief Ontwerp

deze watergang (dwarsprofiel 107 en 113) en de watergang langs de Veddersweg worden verondiept. De vrijkomende grond wordt zoveel mogelijk in de omgeving van de ontgravingen verwerkt (verondieping A-watergang, aanleg kades, dempen Buurserbeek e.d.). Waterhuishoudkundige maatregelen In dit deelgebied worden een aantal nieuwe kunstwerken geplaatst om de vloeiweiden op de juiste manier van water te kunnen voorzien. Op blad 3 van het DO zijn alle kunstwerken ingetekend en voorzien van een uniek nummer (K1t/m K16). Op blad 5.2 is een tabel op genomen met daarin per kunstwerk de b.o.k. hoogte en het type kunstwerk. Onder de Veddersweg en de Schipbeekweg worden een nieuwe betonnen duikers (diameter 500 mm) aangelegd. In de Schipbeekweg wordt op drie locaties een voorde aangelegd. Deze voordes bestaan uit een zandfundering (dikte 300 mm) met daarop een geotextiel. Deze wordt voorzien van een laag schraal beton van 150 mm dik waarop een laag natuursteen (sortering 90-250) 300 mm dik, ingevoegd met lijmmortel, verwerkt wordt. De hele constructie wordt aan beide zijden van de weg opgesloten door middel van een houten damwand.

Nog iets noemen over de hoeveelheid te verwijderen bos c.q. bosplantsoen en de hoeveelheid her te planten bos c.q. bosplantsoen en spontane ontwikkeling van bos. Als we gaan aanplanten moet dit met autochtoon plantmateriaal (rassenlijst bomen). Nog iets noemen over de begrenzing van de kern- en beschermingszone voor de legger.

20

Toelichting op het Definitief Ontwerp

3.2

Grondbalans en grondstromen De belangrijkste en meest intensieve maatregel in het DO is het vergraven van een groot deel van de kades en het graven van een nieuwe meander. Dat gaat gepaard met een flinke hoeveelheid grondverzet. Het grondverzet bedraagt bijna 28.000m³. De vrijkomende grond kan voor een aanzienlijk deel worden verwerkt in het gebied bij het dempen van enkele watergangen en het aanbrengen van kades. In totaal wordt circa 25.000m³ verwerkt in het gebied. In onderstaande tabel is per deelgebied aangegeven welke hoeveelheden grond zijn gemoeid met afgraven, vervoeren, verwerken (ophogen) en afvoeren (tabel 3.1). Tabel 3.1 Grondbalans per deelgebied, hoeveelheden in vaste1 m³ te ontgraven grond Deelgebied Buurserbeek Vloeiweiden Onderhoud zijtak Buurserbeek Totaal

Ontgraven 24.400 3.000 450

Vervoeren 24.400 3.000 450

Verwerken 24.400 300

Afvoeren

27.850

27.850

24.700

3.150

2.700 450

________________________________________________________________________________

1 Bij natuurtechnisch grondwerk wordt overeenkomstig de Standaard RAW Bepalingen 2015 (CROW, 2015) onderscheid ge-

maakt tussen vaste en losse kubieke meters. Het verschil tussen beide is het volume, dat met name afhankelijk is van de grondsoort. Als één kubieke meter vaste grond eenmaal uit het terrein ontgraven is, levert dit in de regel 1,2 losse kubieke meters grond op. Dit verschil is van belang voor de hoeveelheid grond die getransporteerd, verwerkt en afgevoerd moet worden.

21

Toelichting Toelichtingop ophet hetDefinitief DefinitiefOntwerp Ontwerp

4. Vervolg 4.1

Vergunningen Wet- en regelgeving zorgen voor behoud van een gezonde leefomgeving. Bij veranderingen in of aan de leefomgeving moet worden bekeken of deze passen binnen de wet- en regelgeving. Als dit niet het geval is, is een ontheffing, vergunning of aanpassing van de herinrichting vereist. Voor de relevante wet- en regelgeving is een vergunning scan opgesteld. De samenvatting hiervan staat in onderstaande tabel (tabel 4.1) opgesomd waarvoor een actie vereist is in de vorm van een aanvraag tot bestemmingsplanwijziging, vergunningsaanvraag, ontheffingsaanvraag of melding. Tabel 4.1 Vergunningenoverzicht Vergunning/ontheffing 1. Bestemmingsplan

Toelichting Gemeenten Haaksbergen is het bevoegd gezag. Voordat het inrichtingsplan kan worden uitgevoerd is een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk. Het betreft hierbij een bestemmingswijziging voor percelen een aantal voormalige agrarische percelen van de bestemming agrarisch naar natuur met dubbelbestemming waterberging.

2.

Omgevingsvergunning

Gemeenten Haaksbergen is het bevoegd gezag. De aanvraag Omgevingsvergunning wordt afgestemd met de gemeente Haaksbergen.

3.

Vergunning Waterwet

Bevoegd gezag is Waterschap Rijn en IJssel. Omdat zij tevens trekker zijn in dit traject, is er geen sprake van een aanvraag vergunning Waterwet, maar van een projectplan Waterwet.

4.

Vergunning wet Natuurbescherming

De provincie Overijssel is bevoegd gezag. De Wet Natuurbescherming kent drie relevante onderdelen. Onderdeel soortbescherming De voorgenomen maatregelen hebben effect op het leefgebied van de grote bosmuis, de beekrombout, de ijsvogelvlinder en de hazelworm. Voor deze soorten zal dan ook een ontheffing in het kader van de Wet Natuurbescherming worden aangevraagd bij de provincie Overijssel. Onderdeel gebiedsbescherming Voor het onderdeel gebiedsbescherming hoeft geen vergunning aangevraagd te worden Onderdeel houtopstanden Indien (een deel van) een beschermde houtopstand (minimaal 10 are of een bomenrij van minimaal 21 bomen) wordt geveld, geldt meld- en herplantplicht. Het te kappen bos ter plaatse van de te verwijderen kades overschrijd de grens van 10 are ruim en valt dus binnen de eisen voor de meld- en herplantplicht.

5.

Ontgrondingenvergunning

De provincie Overijssel is het bevoegd gezag. Het project voldoet aan de criteria voor vrijstelling van de ontgrondingsvergunning. Hierover is op 19- februari 2019 overleg geweest met de provincie. Wel moet er een vormvrije m.e.r. beoordeling worden opgesteld.

22

Toelichting op het Definitief Ontwerp

4.2

Uitvoering Het concept-definitief ontwerp is in de eerste helft van 2019 met vergunningverleners van de bevoegde gezagen provincie Overijssel, waterschap Rijn en IJssel en de gemeente Haaksbergen besproken. Na het doorvoeren van de benodigde wijzigingen omwille van de vereiste vergunningen, is het uiteindelijke definitief ontwerp door de projectgroep vastgesteld (bestaande uit Waterschap Rijn en IJssel, provincie Overijssel, en Landgoed het Lankheet). Dit moment markeert het vertrekpunt voor de planuitwerking naar een bestek en voor het aanvragen van de benodigde vergunningen. De vergunningaanvraag Omgevingswet heeft een reguliere behandeltermijn van 8 weken (met een maximale uitloopperiode van 6 weken). Het projectplan Waterwet heeft een maximale behandeltermijn van 6 maanden. De vereiste bestemmingsplanwijziging neemt circa zes maanden tijd in beslag. Ten behoeve van de inrichting van het projectgebied wordt een bestek opgesteld, waarin de uitvoeringsvoorschriften en de vergunningsvoorschriften uit ontvangen vergunningen worden meegenomen. De uitvoerende partij (aannemer) heeft daarmee een uitvoeringscontract in handen waarin alle eisen en randvoorwaarden zijn opgenomen. De aannemer dient zich tijdens de realisatie van het werk aan dit bestek te conformeren.

Het bestek wordt tijdens de looptijd van het vergunningentraject opgesteld en wordt naar verwachting eind 2019 aanbesteed. De uitvoering kan naar verwachting begin 2020 starten. De uitvoeringsperiode bedraagt circa 9 maanden. Afhankelijk van de zorgplicht in het kader van de NB-wet en weer en de daarmee samenhangende terreingesteldheid kan deze termijn langer duren. Bij optredende vertraging kunnen de werkzaamheden uitlopen tot begin 2021 en vindt de oplevering uiterlijk eind maart 2021 plaats. Het verwijderen van de houtopstanden wordt separaat opgedragen aan de Bosgroep en wordt in het najaar van 2019 uitgevoerd.

23

Toelichting op het Definitief Ontwerp

4.3

Beheer, onderhoud en monitoring Als alle inrichtingsmaatregelen zijn uitgevoerd treedt de beheerfase in. De verantwoordelijkheid van het beheer voor Buurserbeek ligt bij waterschap Rijn en IJssel. Het beheer van de vloeiweiden ligt bij landgoed het Lankheet. Waar de inrichting de uitgangspositie creëert voor het gewenste systeem, bepaald het beheer of het systeem op de wenselijke manier blijft functioneren. Het systeem wordt daarbij ook op de ontwikkeling van de gewenste natuurdoelen gemonitord en er wordt bekeken of de inrichtingsmaatregelen geen onbedoelde negatieve effecten op haar omgeving hebben. Omdat dit belangrijke thema’s zijn, wordt hiervoor een beheer- en onderhoudsplan en een monitoringsplan opgesteld. Ook zullen de gevolgen voor de exploitatiekosten in beeld worden gebracht.

24

Toelichting Toelichtingop ophet hetDefinitief DefinitiefOntwerp Ontwerp

Geraadpleegde bronnen Literatuur Eelerwoude (2017). Een nieuwe Buurserbeek, Haaksbergen - Rietmolen. Eelerwoude, Goor.

Internet

25

Toelichting op het Definitief Ontwerp

Toelichting op het Definitief Ontwerp

Bijlage 1 DO-tekeningen Blad 1: Overzichtstekening Blad 2.1: Maatregelen Buurserbeek Blad 2.2: Maatregelen Buurserbeek Blad 2.3: Details Veddersweg Blad 3: Vloeiweiden Lankheet Blad 4.1: Dwarsprofielen Buurserbeek Blad 4.2: Dwarsprofielen meanders Buurserbeek Blad 5.1: Details Buurserbeek Blad 5.2: Details Buurserbeek Blad 6.1: Opruimingstekening Blad 6.2: Opruimingstekening Blad 7: Zijtak Buurserbeek sbk 24.000