Toelichting EZK d.d. 27.9.22 op advies SodM

Verslag op toelichting door EZK van 27 september 2022 inzake beschikbaar stellen van het advies van SodM van 1 september 2022. Burgemeester Welten heet iedereen welkom en stelt de aanwezigen voor. De heer Hansma en mevrouw Kaya van EZK sluiten digitaal aan bij dit overleg en stellen zich voor. De heer Hansma is sinds 5 weken directeur Diepe Ondergrond bij het ministerie van EZK. De centrale vraag is of de gemeente het advies van 1 september 2022 van SodM kan ontvangen. De gemeente wil ten behoeve van het verzoek verklaring van geen bedenkingen kunnen beschikken over een complete set aan stukken. EZK. De wens om complete informatie wordt begrepen, maar is nog niet compleet aan te leveren. Zo is het advies van de Commissie MER er nog niet en moet SodM ook nog adviseren op het winningsplan. Met betrekking tot het verzoek verklaring van geen bedenkingen bestaat de mogelijkheid om voorwaarden te stellen. Daarna wordt de gemeenteraad gevraagd de verklaring definitief te verlenen. In dat stadium zijn alle stukken compleet (advies commissie MER, advies SodM op winningsplan, maar ook de ingediende zienswijzen). EZK. De Commissie MER adviseert als enige wettelijke adviseur specifiek over de inhoud van de milieueffectrapportage. Het advies van SodM op het onderdeel MER kan dus niet los worden beoordeeld. Het advies van het SodM op het MER geeft niet het integrale beeld.

Ook andere adviseurs zoals de gemeente hebben advies uitgebracht. Al deze adviezen tezamen moeten in samenhang worden gewogen. Het verzoek om los van het geheel het advies van SodM op het onderdeel MER te ontvangen past daar niet bij. EZK. Het is om formeel procedurele redenen niet wenselijk. Publicatie van dit advies voorafgaand aan de adviezen van andere partijen kan twijfels oproepen over de zorgvuldige afweging. De stukken zijn dan immers al onderdeel van politiek debat. De staatssecretaris heeft zich nog niet over het totaalpakket van adviezen kunnen uitlaten. EZK. Het advies van SodM is gericht aan de staatssecretaris en heeft geen betrekking op het onderhavige VVGB-verzoek. Immers het VVGB-verzoek betreft, anders dan het advies van SodM op het MER, de ruimtelijke beoordeling van het project zoutwinning. Voor de afweging van de gemeenteraad om een ontwerp-VVGB af te geven dient de gemeenteraad en het college een eigen oordeel te vormen over de aangevraagde afwijking van het bestemmingsplan. Burgemeester Welten markeert dat een veilige zoutwinning wordt gezien als ruimtelijk relevant. Het is dus ook aan de gemeente ter beoordeling of sprake is van veilige zoutwinning.

Burgemeester Welten geeft gelegenheid voor vragen vanuit collegeleden: Wethouder Scholten: er wordt gesteld dat gemeente zich niet mag uitspreken over milieutechnische zaken, maar enkel op ruimtelijk relevante argumenten mag toetsen. EZK. Het advies van SodM is een deeladvies. Het MER is in voorbereiding op het moederbesluit. Het SodM-advies geeft geen totaalbeeld en is daarmee geen basis. In dit stadium wordt het niet gedeeld. Wel wil EZK een toelichting geven op de aspecten die in het advies van SodM staan. Wethouder Niemans: aanvullende opmerking dat juist het advies van SodM een link heeft met veiligheid. Het is van belang om te ontleden wat de mensen bezig houdt. Het advies is weliswaar een bouwsteen en argumentatie van EZK is te begrijpen, maar een eerlijk en transparant proces is gewenst.

Wethouder van Zwanenburg: in het verlengde daarvan opgemerkt dat het trackrecord nog niet bepaald vertrouwenwekkend is. Bouwen aan vertrouwen is speerpunt. Het gaat om betrouwbare overheid. Burgemeester Welten markeert richting EZK nogmaals dat het gemeentebestuur zich niet alleen beperkt tot de wettelijke taken maar zich ook verantwoordelijk voelt voor gezond en veilige leefklimaat. Het is zowel een rationele discussie als ook een emotionele discussie die wordt gevoerd. Het gevoel bestaat dat er onvoldoende informatie wordt gedeeld. EZK. De bredere afweging die de gemeente wil maken wordt begrepen. De staatssecretaris heeft uitgesproken dat als het niet veilig is het niet kan worden uitgevoerd. Het aspect veiligheid komt aan de orde als onderdeel van het winningsplan. Dit advies van SodM is nog niet uitgebracht. Het MER is al wel openbaar gemaakt en daarvan kan kennis worden genomen. EZK. Het advies van 1 september 2022 van SodM gaat over het MER en daarin wordt niet ingegaan op veiligheid ten aanzien van winning. De volgende highlights komen in dit advies aan de orde. EZK. De gemeente heeft alle onderliggende stukken voor besluitvorming op het verzoek om VVGB te verlenen. Het advies van SodM op het winningsplan is niet voorhanden, maar wordt wel spoedig verwacht. Burgemeester Welten geeft aan dat vanuit de gemeenteraad is gevraagd om alle stukken te krijgen.

De gemeenteraad gaat over de eigen agenda. EZK. De highlights uit het advies van 1 september 2022 van SodM: - SodM heeft aangegeven dat het MER alle essentiële milieuaspecten overeenkomstig het advies van de Commissie MER bevat. Volgens SodM zijn de meeste onderdelen voldoende uitgewerkt. Maar merkt SodM ook op dat bepaalde milieuaspecten nog onvoldoende zijn uitgewerkt om daarover advies uit te brengen (waaronder lucht, geluid, bodem, hemelwater). - Lucht is een aspect waarvan wordt gevonden dat deze onvoldoende is uitgewerkt. Het gaat om concretiseren van stikstofemissie en dit kan pas wanneer precies duidelijk is welk materieel wordt gebruikt bij het boren. Dit volgt. - Geluid. Het voldoen aan gemeentelijk geluidsbeleid in de aanlegfase moet beter worden uitgewerkt. Omgevingsdienst Twente (ODT) heeft namens de gemeente aanvullende vragen gesteld ten aanzien van geluid. Dit is nader toegelicht en daarmee heeft ODT positief geadviseerd ten aanzien van geluid (meer specifiek over gemeentelijke geluidbeleid). SodM ontvangt geen adviezen van andere adviseurs. - Bodem. SodM heeft ten aanzien van onderdelen van het project (bijvoorbeeld het ketenpark en valvestation) opgemerkt dat onvoldoende informatie is opgenomen in het MER inzake bodemkwaliteit. - Hemelwater vraagt nog meer aandacht.

Het vorenstaande zal ongetwijfeld ook door de Commissie MER wordt vastgesteld en het is gebruikelijk dat het MER op vorenstaande wordt aangevuld. Het is wellicht ook goed om te weten dat er een actualisatie van de stikstofberekeningen plaatsvindt als het exacte materiaal voor het boren bekend is. Burgemeester Welten bedankt voor deze informatieve toelichting. Wethouder Scholten. De maatschappelijke onrust ingegeven door bodemdaling en cavernes (afsluiting na boring).

EZK. SodM heeft daarover gezegd dat helder moet worden toegelicht waarom voor Haaksbergen is gekozen. De bodemdalingsberekeningen die door Nobian zijn gedaan worden bevestigd door SodM. EZK. In het kader van het MER is beschreven dat de cavernes niet zodanig worden ontwikkeld dat hergebruik (bijvoorbeeld opslag) op voorhand is uitgesloten. Welke technische aspecten nodig zijn om de cavernes geschikt te maken voor eventuele andere opslag behoort niet tot de scope van deze MER (de vergunningaanvraag betreft immers geen opslag). Burgemeester Welten bedankt nogmaals voor de toelichting. Het geeft meer inzicht, maar het is uiteindelijk aan de raad om te besluiten over het VVGB-verzoek.