TOE BP Haaksbergen Centrum, PH Marktplan vastgesteld (27-09-2024)

Bestemmingsplan

Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan

September 2024

Vastgesteld

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan”

Gemeente Haaksbergen Postbus 102 7480 AC HAAKSBERGEN

Plannaam: Plantype: IMRO-idn: Status: Datum:

Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan Bestemmingsplan NL.IMRO.0158.BP1191-0002 Vastgesteld September 2024

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 6 HUIDIG PLANOLOGISCH REGIME ...................................................................................................................... 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8

HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 9 2.1 2.2

HAAKSBERGEN ............................................................................................................................................ 9 PLANGEBIED ............................................................................................................................................. 10

HOOFDSTUK 3 3.1 3.2

PLANBESCHRIJVING ...................................................................... 11

DE ONTWIKKELING ..................................................................................................................................... 11 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 14

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 16 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 16 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 20 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 26

HOOFDSTUK 5 PLANOLOGISCHE EN MILIEUTECHNISCHE UITVOERBAARHEID .................... 36 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

BODEM.................................................................................................................................................... 36 GELUID .................................................................................................................................................... 36 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 38 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 39 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 41 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 45 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 49 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 50

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 52 6.1 6.2

VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 52 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 53

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING............................... 56 7.1 7.2 7.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 56 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 56 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 57

HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 60 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG EN INSPRAAK ......................................................... 61 9.1 9.2 9.3

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 61 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 61 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 61

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 62 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7

ACTUALITEITSCHECK MARKTPLAN 2023 ................................................................................................. 63 NADERE ANALYSE EN ACTUALITEITSCHECK MARKTPLAN 2024 .................................................................... 64 BEZONNINGSSTUDIE ........................................................................................................................... 65 VERKEERSTOETS ................................................................................................................................ 66 AANVULLENDE MEMO BEZOEKERSSTROMEN SUPERMARKTEN HAAKSBERGEN ................................................. 67 LADDERONDERBOUWING SUPERMARKT .................................................................................................. 68 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 69

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12 BIJLAGE 13 BIJLAGE 14 BIJLAGE 15 BIJLAGE 16 BIJLAGE 17 BIJLAGE 18 BIJLAGE 19 BIJLAGE 20 BIJLAGE 21

AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 70 LUCHTKWALITEITSONDERZOEK .............................................................................................................. 71 AKOESTISCH ONDERZOEK INDUSTRIELAWAAI............................................................................................ 72 AKOESTISCH ONDERZOEK CUMULATIE WEGVERKEERSLAWAAI EN INDUSTRIELAWAAI ...................................... 73 AKOESTISCH ONDERZOEK GELUIDWERING GEVELS HIBBERTSSTRAAT 9 EN 18.................................................. 74 AERIUS-BEREKENING......................................................................................................................... 75 QUICKSCAN NATUURWAARDEN............................................................................................................. 76 NADER ONDERZOEK ECOLOGIE .............................................................................................................. 77 BOOMTECHNISCH ONDERZOEK ............................................................................................................. 78 PROGRAMMA VAN EISEN ARCHEOLOGISCH VERVOLGONDERZOEK .................................................................

79 AANMELDNOTITIE BESLUIT MER ............................................................................................................ 80 WATERHUISHOUDKUNDIG PLAN............................................................................................................ 81 PARTICIPATIEPROCES MARKTPLAN ........................................................................................................ 82 ZIENSWIJZENNOTA ............................................................................................................................. 83

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Het centrum van Haaksbergen is al enige tijd aan vernieuwing toe. Met het oog op de toekomst is het nodig om de leefbaarheid en de kwaliteit van het centrum en de lokale en regionale centrumfunctie voor de toekomst te waarborgen. In dat kader heeft DTNP (Droogh Trommelen en Partners) in 2011 een haalbaarheidsstudie (De Markt Centraal) opgesteld voor de herontwikkeling van het centrumgebied van Haaksbergen. Het gaat om locatie De Markt (beter bekend als ‘Gat in de Markt’ en voormalige locatie Konings Schoenen) en locatie De Bron. In de vergadering van 30 november 2011 heeft de gemeenteraad besloten om de haalbaarheidsstudie als ruimtelijk kader te nemen bij de verdere planvorming. Deze studie gaat uit van 2 varianten, een variant met en een variant zonder supermarkt (met verschillende planbegrenzingen; met en zonder pand Konings Schoenen). Dit ruimtelijk kader is door de gemeenteraad op 5 maart 2014 op onderstaande punten verruimd: • • •

mogelijkheid behoud pand Konings Schoenen; mogelijkheid nieuwvestiging supermarkt; entree nieuwe supermarkt aan nieuw parkeerterrein.

Nadien is een bestemmingsplan opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. In 2018 heeft de Raad van State het bestemmingsplan vernietigd. Naar aanleiding daarvan hebben initiatiefnemers de handen ineen geslagen, met als doel te onderzoeken of ze één gezamenlijk plan kunnen ontwikkelen voor het zogeheten ‘Gat in de Markt’, inclusief het terrein van De Bron, het voormalige pand van Konings Schoenen en de omliggende openbare ruimte. Basis voor deze planvorming zijn de door de gemeenteraad vastgestelde ruimtelijke kaders, zoals de haalbaarheidsstudie “De Markt Centraal” en de Structuurvisie 2030. Deze gesprekken hebben in 2019 geleid tot een eerste opzet van een stedenbouwkundig plan. Het college heeft op 17 december 2019 besloten onder voorwaarden met het plan in te stemmen. Na dit besluit is het plan verder uitgewerkt door initiatiefnemers, is een tender uitgeschreven en uiteindelijk overeenstemming bereikt met de Lidl voor het supermarktgedeelte. Naar aanleiding van gesprekken met de Lidl, de resultaten van het parkeeronderzoek en een inschatting van de woonbehoefte is het plan op onderdelen gewijzigd wat eind 2021 heeft geleid tot een aangepast plan. De gemeenteraad heeft op 26 januari 2022 bij de behandeling van de startnotitie over het Marktplan kennisgenomen van dit plan. Tevens heeft de gemeenteraad besloten de commissie m.e.r.

een second opinion te vragen over het niet doorlopen van een m.e.r. procedure, waarbij de commissie de aanmeldnotitie met bijbehorende onderzoeken heeft beoordeeld. Naar aanleiding van het uitgebrachte advies van de commissie m.e.r zijn diverse onderzoeken aangepast en aangevuld en is de aanmeldnotitie aangepast. Daarnaast heeft DTNP op verzoek van de gemeente zowel in 2023 als in 2024 een actualiteitscheck/nadere analyse uitgevoerd (resp. bijlagen 1 en 2 bij deze toelichting) waarin het advies uit 2011 nogmaals is getoetst rekening houdend met hedendaagse inzichten. In de vergadering van 25 januari 2023 heeft de gemeenteraad een kaderstellend besluit genomen, waarbij de actualiteitscheck Marktplan is vastgesteld als aanvulling op het ruimtelijk kader de haalbaarheidsstudie “De Markt Centraal” en is besloten om voor dit plan geen m.e.r.-procedure te doorlopen. Naar aanleiding van dit raadsbesluit is het plan uitgewerkt en voorliggend ontwerpbestemmingsplan opgesteld. Voorliggend bestemmingsplan biedt concreet het juridisch planologisch kader voor de realisatie van: 1. 2. 3. 4. 5.

een supermarkt met een omvang van maximaal 2.500 m² bvo; maximaal 39 appartementen boven de supermarkt; een appartementengebouw op locatie De Bron met maximaal 28 appartementen; parkeervoorzieningen, waaronder een parkeergarage onder de supermarkt (110 parkeerplaatsen) en een parkeergarage onder het appartementengebouw De Bron (32 parkeerplaatsen); een parkachtige openbare ruimte.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld In hoofdstuk 3 wordt een nadere toelichting op het plan gegeven. In deze toelichting zal worden aangetoond dat het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied maakt onderdeel uit van het centrumgebied van Haaksbergen. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in de kern Haaksbergen en ten opzichte van de directe omgeving weergegeven.

Afbeelding 1.1

1.3

Ligging van het plangebied in Haaksbergen en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: PDOK)

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0158.BP1191-0002) en een renvooi; regels.

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidig planologisch regime

1.4.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de grenzen van het bestemmingsplan “Haaksbergen Centrum”, vastgesteld op 15 juli 1981 door de gemeenteraad van Haaksbergen en goedgekeurd op 20 juli 1982 door Gedeputeerde Staten

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld van Overijssel. Voor een deel van het plangebied geldt het bestemmingsplan “Haaksbergen Centrum 2003”, vastgesteld op 29 januari 2003. Opgemerkt wordt dat naast de hiervoor genoemde bestemmingsplannen tevens het facetbestemmingsplan “Paraplubestemmingsplan terrassen Haaksbergen” van toepassing is. Dit facetbestemmingsplan is in het kader van voorliggend bestemmingsplan niet relevant en wordt daarom buiten beschouwing gelaten. Afbeelding 1.2 en 1.3. bevatten respectievelijk uitsneden van de verbeeldingen behorende bij de bestemmingsplan “Haaksbergen Centrum” en “Haaksbergen Centrum 2003”. Hierin is het plangebied globaal weergegeven met de rode contour. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.

Afbeelding 1.2

Uitsnede bestemmingsplan ‘Haaksbergen Centrum´ (Bron: Gemeente Haaksbergen)

Afbeelding 1.3

Uitsnede bestemmingsplan ‘Haaksbergen Centrum 2003´ (Bron: Gemeente Haaksbergen)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld 1.4.2

Bestemmingen en aanduidingen

Bestemmingsplan ‘Haaksbergen Centrum’ Op basis van het geldende bestemmingsplan kent het plangebied de enkelbestemmingen ‘Eengezinshuizen’, ‘Horecabedrijven, ‘Kantoren’, ‘Winkels’, ‘Parkeerterrein’, ‘Tuinen’, ‘Bijzondere Doeleinden’, ‘Voet/fietspad’ en ‘Verblijfsgebied’. Bestemmingsplan ‘Haaksbergen Centrum 2003’ Op basis van het geldende bestemmingsplan kent het deel van het plangebied dat binnen de planbegrenzing valt de volgende bestemmingen ‘Centrumdoeleinden 1’, ‘Centrumdoeleinden 2’ met aanduiding ‘Horeca 1’, ‘Verblijfsdoeleinden’ en ‘Tuin’. 1.4.3

Strijdigheid

De voorgenomen ontwikkelingen zijn niet in overeenstemming met de bestemmingsregels, omdat de bouwen gebruiksmogelijkheden voor een supermarkt, appartementen en parkeergarages ontbreken. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridische planologisch kader op basis waarvan de voorgenomen ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van de huidige situatie binnen het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de ontwikkeling en gewenste situatie. Hoofdstuk 4 gaat in op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen beschreven. In hoofdstuk 5 passeren de relevante milieuaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op het aspect water. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de juridische aspecten en planverantwoording en hoofdstuk 8 gaat in op de uitvoerbaarheid van het initiatief. Tot slot wordt in hoofdstuk 9 ingegaan op het vooroverleg.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld

HOOFDSTUK 2

HUIDIGE SITUATIE

2.1

Haaksbergen

2.1.1

Ruimtelijke structuur

De Markt met de Pancratiuskerk is het ruimtelijke middelpunt van Haaksbergen. Dit is van oudsher het centrale plein waar het gemeentehuis is gelegen en vele evenementen worden gehouden waaronder de wekelijkse warenmarkt. Publieksgerichte voorzieningen zijn hoofdzakelijk gelegen aan de Spoorstraat, Blankenburgerstraat en Molenstraat. Op het centrale marktplein komen al deze straten samen. Rondom het centrum ligt de hoofdontsluitingsroute bestaande uit de Meester Eenhuisstraat, Blankenburgerstraat, Sterrebosstraat, Zeedijk, Eibergsestraat en Lansinkstraat. 2.1.2

Functionele structuur

Het zwaartepunt van het winkelaanbod in het centrum (kernwinkelgebied) ligt in het gebied bestaande uit de Spoorstraat en het westelijke deel van de Blankenburgerstraat. De bebouwing rondom de Markt is ingevuld met horecagelegenheden (inclusief terrassen), het gemeentehuis, de kerk en de pastorie. Het winkelaanbod aan de Markt is relatief beperkt. De Molenstraat en de Jhr. von Heijdenstraat vormen de aanloopstraten naar het kernwinkelgebied. In de Molenstraat zijn relatief veel publieksgerichte functies gevestigd, in tegenstelling tot de Jhr. von Heijdenstraat waar het winkelaanbod aan het afnemen is. Hiermee is het centrumgebied compacter geworden. De Jumbo vormt de noordelijke pool (trekker) van het kernwinkelgebied en de zuidelijke pool werd gevormd door de Hema (hoewel eigenlijk niet sterk genoeg als trekker). Door verplaatsing van de Hema, praktisch naast de Jumbo, is binnen het kernwinkelgebied geen sprake meer van een trekker in de zuidelijke pool. De Action, gevestigd in het zuidelijke deel van de Molenstraat, zorgt voor enige trekkracht. Het versterken van de zuidelijke pool is voor een levendig en compact kernwinkelgebied nog steeds onverminderd noodzakelijk (DTNP, bijlagen 1 en 2 bij deze toelichting). 2.1.3

Verkeer en parkeren

Rondom het centrum ligt een verkeersring vanwaaruit een groot deel van de parkeerlocaties is te bereiken. De parkeerlocatie aan de westzijde van de Markt (achter ´De Bron´) is te bereiken via de Spoorstraat en via lokale ontsluitingswegen in de wijk, zoals ’t Meuke en de Hibbertsstraat. Een relatief klein deel van het centrum is ingericht als voetgangersgebied. Het gaat om een groot deel van de Markt en het begin van de Spoorstraat (gezien vanaf de Marktzijde). In de centrumstraten is veelal sprake van éénrichtingsverkeer. 2.1.4

Beeldkwaliteit

Rondom de Markt en het begin van de Jhr. von Heijdenstraat zijn diverse rijks- en gemeentelijke monumenten aanwezig. Dit deel van het centrum heeft een aantrekkelijke historische uitstraling. Ook in de Spoorstraat en de Blankenburgerstraat (westzijde) zijn diverse panden met een hoge beeldkwaliteit aanwezig. Deze panden hebben een aantrekkelijke architectonische uitstraling en zijn goed onderhouden. In delen van de Spoorstraat en de Molenstraat laat de beeldkwaliteit van panden te wensen over. Er zijn een aantal panden met een lage architectonische kwaliteit en/of slechte staat van onderhoud.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld

2.2

Plangebied

Het plangebied is gelegen in centrumgebied van Haaksbergen en omvat locaties De Markt (plaatselijk ook bekend als ‘Gat in de Markt’ en voormalige locatie Konings Schoenen), De Bron en openbaar gebied. Het plangebied ligt globaal tussen ‘t Meuke, De Braak, Spoorstraat, Markt, Molenstraat en Hibbertsstraat. Het plangebied is voor een beperkt deel bebouwd. Het gaat om enkele gedateerde bijgebouwen langs de voormalige Marktsteeg. Het voormalige pand van Konings Schoenen (Markt 18) en aangrenzende pand (Markt 19) is inmiddels gesloopt (fundatie nog aanwezig), nadat in juni 2021 een deel van de bebouwing is afgebrand. Het overige terrein is onbebouwd en ingericht als tijdelijk park (The Gap), buitenterrein, infrastructuur, gazon of ligt braak. Tot slot zijn er binnen het plangebied enkele bomen aanwezig. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto van het plangebied opgenomen.

Afbeelding 2.1

Luchtfoto van het plangebied (Bron: PDOK)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld

HOOFDSTUK 3 3.1

PLANBESCHRIJVING

De ontwikkeling

Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de herontwikkeling van een deel van het centrumgebied van Haaksbergen, te weten locatie De Markt (beter bekend als ‘Gat in de Markt’ en voormalige locatie Konings Schoenen) en locatie De Bron. Het plangebied is in te delen in vier deelgebieden, te weten; •

•

• •

Deelgebied 1 De Markt; omvat de geplande bebouwing tussen de Markt en de Hibbertsstraat en biedt ruimte aan een publiekstrekker in de vorm van een supermarkt, met appartementen op de verdiepingen en een ondergrondse parkeergarage; Deelgebied 2 Openbaar gebied rondom gevels Hibbertsstraat en voormalige Pastorietuin; in dit deelgebied ligt de entree van de supermarkt aan de Markt, wordt de ondergrondse parkeergarage ontsloten (via de Hibbertsstraat), vindt de bevoorrading plaats en bevinden zich (fiets-) parkeervoorzieningen; Deelgebied 3 De Bron; omvat de bouw van een L-vormig (gespiegeld) appartementengebouw met ondergrondse parkeergarage en het naastgelegen parkeerterrein. Deelgebied 4 Parkachtige indeling openbaar gebied; het openbaar gebied tussen het appartementengebouw op De Bron en de voormalige Pastorie/restaurant Sirtaki wordt parkachtig ingericht.

In afbeelding 3.1 zijn de verschillende deelgebieden aangegeven. In de hiernavolgende subparagrafen worden de ontwikkelingen in de deelgebieden nader toegelicht.

Afbeelding 3.1

Situatietekening van het plangebied (Bron: Archimees)

Opgemerkt wordt dat voor dit plan een beeldkwaliteitsplan is opgesteld. Dit plan wordt gelijktijdig met het bestemmingsplan vastgesteld. Bij aanvragen om een omgevingsvergunning voor het bouwen zal aan het

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld beeldkwaliteitsplan worden getoetst. Voor meer informatie inzake de stedenbouwkundige en architectonische voorwaarden wordt verwezen naar het beeldkwaliteitsplan. 3.1.1

Deelgebied 1; De Markt

In dit deelgebied wordt uitgegaan van functiemenging in de vorm van een supermarkt en appartementen op de verdiepingen. Met deze functies wordt een bijdrage geleverd aan het vernieuwen en verbeteren van de kwaliteit van het centrumgebied van Haaksbergen (publieksaantrekkende werking supermarkt) evenals het verhogen van de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit ter plaatse. Op momenten dat voorzieningen op de Markt (winkels en horeca) gesloten zijn zorgen de woningen voor de gewenste levendigheid en sociale veiligheid. De voormalige steeg naast de Pastorie wordt verbreed en opgewaardeerd tot een aantrekkelijke verbinding tussen de Markt, het achterliggende parkachtige gebied en de Bronlocatie. Programmatisch/Functioneel Op de begane grond, met een omvang van maximaal 2.500 m² bvo, is een supermarkt gepland met inpandige winkelwagenstalling, magazijn en laadperron (inpandig laden en lossen). De hoofdentree van de supermarkt bevindt zich op de hoek van de Markt en de voormalige Marktsteeg. Daarnaast is de supermarkt te bereiken via een lift en/of tapis roulant vanuit de parkeergarage met zicht op de Markt (i.v.m. combinatiebezoek). Ook bevinden zich op de begane grond een aantal bergingen ten behoeve van een deel van de appartementen. Op de verdiepingen zijn maximaal 39 appartementen voorzien. De appartementen hebben een gebruiksoppervlak tussen de circa 60 m2 en 100 m2.

Het gaat dan ook om appartementen in het goedkope en middensegment, waarbij het op dit moment nog niet vaststaat of de appartementen verhuurd of verkocht zullen gaan worden. De appartementen zijn zowel bereikbaar via twee liften als twee trappenhuizen en kunnen hiermee als levensloopbestendig worden aangemerkt. Op de 1 e etage zijn tevens ca. 14 bergingen voorzien behorende bij de appartementen op de 1e verdieping en een daktuin. Zoals aangegeven bevinden de bergingen voor de overige appartementen zich op de begane grond. De appartementen hebben elk een eigen balkon danwel loggia (Marktzijde). Beeldkwaliteit De historische sfeer van het centrum is een belangrijke kwaliteit. Nieuwe ontwikkelingen dienen de historische, dorpse sfeer te versterken. De vormgeving van de winkel en appartementen sluiten hierbij aan en moeten een positieve impuls geven aan de kwaliteit van het dorpse centrum. Aan de Markt wordt een aaneengesloten gevelbeeld gerealiseerd. De nieuwbouw heeft drie representatieve gevels die grenzen aan het openbaar gebied; deze dienen voorgevelkwaliteit te bezitten. De drie gevels bezitten hun eigen ontwerp-opgaven maar moeten ook samenhang vertonen. De nieuwbouw kent een eenvoudige hoofdvorm met enkele hoekverdraaiingen. Het bestaat naast een volledige begane grond hoofdzakelijk uit drie (en deels twee) lagen met kap/aangekapt aan representatieve gevels.

De kap mag doorbroken worden ten behoeve van hoekaccenten, verticale geleding in de gevel en stijgpunten. Aan de Markt zijn geen uitkragende balkons toegestaan, maar enigszins naar voren komende elementen ten behoeve van loggia’s zijn denkbaar, om diepte aan het gevelvlak toe te voegen. De overige gevels aan openbaar gebied mogen voorzien worden van uitkragende balkons, mits passend in het dorpse karakter, opgenomen in de architectuur en ondergeschikt aan de dominantie van de kap. Luifels zijn niet toegestaan; uitzondering is gemaakt voor het laad- en losdok en de entree van de supermarkt, welke benadrukt kan worden middels een accent. Daarnaast zijn luifels toegestaan ter plaatse van de twee entreepartijen naar de appartementen op de verdiepingen. Bezonning Archimees heeft voor voorliggende ontwikkeling een bezonningsstudie uitgevoerd. Dit om te bepalen welke invloed de nieuwe bebouwing qua bezonning heeft op de directe omgeving. Er is geen wet- en regelgeving voor bezonning. De meeste gemeenten, waaronder ook Haaksbergen, hanteren de TNO-norm. TNO kent een 'lichte' en een 'strenge' norm: •

De 'lichte' TNO-norm: ten minste 2 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode van 19 februari – 21 oktober (gedurende 8 maanden ) in midden vensterbank binnenkant raam.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld •

De 'strenge' TNO-norm: ten minste 3 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode 21 januari – 22 november (gedurende 10 maanden) in midden vensterbank binnenkant raam.

Deze normen worden alleen toegepast op gevels die zon kunnen ontvangen. Noordgevels ontvangen immers hoogbouw of niet - nooit direct zonlicht. De gemeente Haaksbergen past de ‘lichte’ TNO-norm toe. In voorliggend geval wordt ten opzichte van omliggende woningen in alle gevallen aan de lichte TNO-norm voldaan. Ten gevolge van het plan is dan ook geen sprake van onevenredige effecten ten aanzien van bezonning op omliggende woningen. Voor de volledige rapportage wordt verwezen naar bijlage 3 bij deze toelichting. 3.1.2

Deelgebied 2; Openbaar gebied rondom gevels Hibbertsstraat en voormalige Pastorietuin

Vanaf de Markt wordt de bestrating langs de gevels doorgezet richting de Hibbertsstraat. Hiervoor dient een nader terreinontwerp worden gemaakt. In het openbaar gebied tussen het terras van Grieks restaurant Sirtaki en de entree van de supermarkt wordt een openbare opstelplaats voor fietsen gerealiseerd, welke op een natuurlijke manier ingebed dient te worden. Ook wordt in de nabijheid van de entree van de Markt gezocht naar aanvullende locaties voor stallen van fietsen. De afvalinzameling voor bewoners en ondernemers dient mee ontworpen te worden. Langs de Hibbertsstraat is voorzien in een aantal dwarsparkeerplaatsen ten behoeve van bewoners en/of bezoekers van de supermarkt. Deze worden in een afwijkende bestrating aangelegd ten opzichte van het voetgangersgebied. Winkelwagens worden inpandig naast de entree van de supermarkt gestald. Om het openbaar gebied zoveel mogelijk vrij te houden van geparkeerde auto’s, is voorzien in een ondergrondse parkeergarage voor de bezoekers van de supermarkt en het overgrote deel van bewoners van de appartementen. De inrit van de parkeergarage en het laad- en losdok zijn direct vanaf de Hibbertsstraat toegankelijk. Voor de inrichting van het openbaar gebied is een werkgroep geformeerd. In subparagraaf 3.1.4 wordt hier nader op ingegaan. 3.1.3

Deelgebied 3; De Bron

Binnen dit deelgebied is een appartementengebouw met maximaal 28 appartementen voorzien met ondergrondse parkeergarage. Daarnaast wordt het bestaande parkeerterrein heringericht. Programmatisch/Functioneel De appartementen hebben een gebruiksoppervlak van tussen de circa 100 m2 en 150 m2. Het gaat dan ook om appartementen in het midden- en dure segment, waarbij het op dit moment nog niet vaststaat of de appartementen verhuurd of verkocht zullen gaan worden. De appartementen zijn zowel bereikbaar via de lift als het trappenhuis en kunnen hiermee als levensloopbestendig worden aangemerkt. De appartementen hebben elk een eigen balkon/(dak)terras. Beeldkwaliteit De bebouwing op de Bronlocatie vormt volgens de stedenbouwkundige opzet de beëindiging van het erachter gelegen deel van de wijk, bestaande uit woningbouw uit voornamelijk de jaren tachtig en het tot appartementen getransformeerde St. Antoniusziekenhuis uit 1913. De twee richtingen van de straten langs de Bronlocatie, Het Meuke en De Braak, komen samen in de zijgevels van dit L-vormige appartementengebouw. Het reeds aanwezige parkeerterrein tussen Het Meuke en De Braak wordt door de nieuw bebouwing aan het zicht vanaf de Hibbertsstraat onttrokken. De zuid- en oostgevel komen aan een parkachtig ingericht openbaar gebied te liggen.

De noordgevel eveneens; hier bevindt zich tevens het Ariënsmonument welke een andere plek zal krijgen. Het gebouw is derhalve aan drie zijden omgeven door groen; aan de westzijde bevindt zich het parkeren en vindt de ontsluiting plaats. Vanaf het Meuke begeleidt de zuidgevel een zichtlijn richting de voormalige Pastorie, met erbovenuit stekend de kerktoren aan de Markt. Het gebouw kent een L-vorm, waarbij de korte gevel aan de noordzijde een afwijkende richting heeft om aan te sluiten bij de situering van het voormalige ziekenhuis en de richting van de straat. De bouwmassa bestaat

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld uit drie volledige lagen en een terugliggende vierde bouwlaag of kap. Daarnaast is het mogelijk de kern met trap en lift als accent hoger uit te voeren. Balkons mogen uitsteken, maar opgenomen in de architectuur van de gevel en rekening houdend met een dorpse uitstraling. Aan de zijde van het parkeerterrein worden de galerijen opgenomen in de bouwmassa. Voorkomen moet worden dat hier een achterkant situatie ontstaat. 3.1.4

Deelgebied 4; Parkachtige indeling openbaar gebied

De bestaande Pastorietuin draagt bij aan de dorpse karakteristiek. In de huidige situatie wordt de Pastorietuin omgeven door een stenen muur van ongeveer 2 meter hoog en ontoegankelijk voor publiek. De tuin wordt (gedeeltelijk) openbaar gemaakt en functioneert zodoende als centrumpark. Doordat het parkeren voor bewoners en bezoekers van de supermarkt grotendeels ondergrond wordt opgelost ontstaat de kans voor Haaksbergen om een groter deel van het openbaar gebied op maaiveld niveau op een parkachtige wijze vorm te geven. Dit geldt voor de Pastorietuin achter Sirtaki, tot rondom de nieuwe bebouwing op de Bronlocatie, gescheiden door de Hibbertsstraat. Het park vormt een rustpunt in de luwte van het centrum (de Markt en aanloopstraten), levert een bijdrage aan een aantrekkelijk woon- en winkelklimaat en kan daarbij gaan dienen als ‘third space’ in het centrum van Haaksbergen. Naast een groene invulling, kan het park ingericht worden met een struinpad (onverhard), zitplek (rustpunt), beeldende kunst en speelelementen voor (jonge) kinderen. Vanuit het oogpunt van participatie is er een werkgroep van bewoners en ondernemers uit de omgeving opgericht. In het werkgroep wordt gesproken op de inrichting van de openbare ruimte en hoe het eruit moet komen te zien. Voor een nadere toelichting op dit proces wordt verwezen naar paragraaf 9.2.

Voorliggend bestemmingsplan biedt de planologische kaders voor de inrichting van het openbaar gebied.

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen

Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte die daardoor ontstaat. Daartoe worden berekeningen uitgevoerd op basis van de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren. Van parkeerkencijfers naar parkeernormen’ (publicatie 381) van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. De kencijfers van het CROW zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeersgeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen. Overigens wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte. In dit geval is voor de berekening van de verkeersgeneratie en de parkeerbehoefte uitgegaan van de gemiddelde parkeerbehoefte. In voorliggend geval heeft Roelofs Advies en Ontwerp onderzoek uitgevoerd naar de verkeerseffecten van de voorgenomen ontwikkelingen. Hierna zijn de belangrijkste resultaten uit het onderzoek opgenomen. Voor het volledige rapport wordt verwezen naar bijlage 4 bij deze toelichting. 3.2.2

Uitgangspunten

De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: • • 3.2.3

Verstedelijkingsgraad: matig stedelijk / gemeente Haaksbergen (Bron: CBS Statline); Stedelijke zone: centrum. Resultaten en aanbevelingen

Uit de verkeerstoets volgen de volgende resultaten: •

Parkeren: Het initiatief kent een netto parkeerbehoefte van 135 (De Markt) en 42 (De Bron) parkeerplaatsen. Naast de parkeercapaciteit in de twee parkeergarages en gereserveerde plekken op

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld

•

• •

• •

maaiveldniveau, moeten maximaal 23 voertuigen in de openbare ruimte parkeren. In de directe omgeving is hiervoor voldoende restcapaciteit beschikbaar; Inrichting parkeergarages: Parkeergarages de Markt en De Bron voldoet aan de NEN-normen. Wel zijn de parkeervakken op de kopse kanten in de Markt lastig te gebruiken. In Parkeergarage De Bron is eventueel een extra steekbeweging nodig om een parkeervak in- of uit te rijden; Verkeersontsluiting: Met de beschikbare ontsluitingsmogelijkheden kent het plangebied een geschikte verkeerskundige ontsluitingsstructuur voor alle modaliteiten; Verkeersbelasting: Het planvoornemen brengt voor het gehele centrumgebied een extra verkeerbelasting van circa 460 mvt/werkdag met zich mee. Dit is gebaseerd op een onderzoek naar de effecten van het plan op de bezoekersstromen van supermarkten in het centrumgebied (bijlage 5 bij deze toelichting). Door verschuivingen in verkeerstromen neemt de hoeveelheid verkeer in de directe omgeving van het Marktplan in de worst-case situatie met 2.350 mvt/werkdag toe. Dit verkeer ontsluit vooral via Het Meuke en de zuidelijke Hibbertsstraat. Dit leidt tot maximale intensiteiten van circa 2.200 mvt/werkdag op Het Meuke en 2.600 mvt/werkdag op de zuidelijke Hibbertsstraat.

Op basis van de huidige weginrichting en wenselijke wegvakcapaciteit is dit verkeerskundig gezien acceptabel; Bevoorrading: Met de bevoorradingsroute, met arriveren/vertrekken via Het Meuke kan de te vestigen supermarkt op een verkeersveilige en comfortabele wijze bevoorraad worden; Verkeersveiligheid: het planvoornemen voorziet in de basis in een verkeersveilige inrichting voor alle verkeersdeelnemers. Wel zijn er een aantal aandachtspunten voor de nadere uitwerking (zie aanbevelingen).

Aanbevolen wordt om bij de nadere uitwerking van het directe plangebied aandacht te geven aan de volgende aspecten: • • • • • • •

realisatie kruispuntplateau op kruispunt Hibbertsstraat – Het Meuke; inrichting en zicht bij ontsluiting beide parkeergarages; overzichtelijke en toegankelijke voetgangersverbindingen De Bron; locaties en capaciteit fietsenstallingen; locatie en aantallen doelgroep parkeren (mindervaliden, laadplaatsen e.d.); toegankelijkheidseisen mindervaliden; na realisatie: monitoring parkeerregulatie parkeergarage en direct omliggende openbare ruimte.

Voor het indirecte plangebied volgt de aanbeveling om nader onderzoek te doen naar de vormgeving van het kruispunt Lansinkstraat – Het Meuke (inclusief ‘knik’). In het kader van de planontwikkeling is dit voor de aanvaardbaarheid echter niet noodzakelijk. 3.2.4

Conclusie

Het aspect verkeer en parkeren vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het beleid vanuit het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Haaksbergen. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifiek voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Dit is nodig om de opgenomen doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.

2.

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.

3.

Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.

4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) / Regeling Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Rarro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de NOVI wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In de NOVI wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd.

Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. De exacte geografische plaatsbepaling van de geldende reserveringszones is opgenomen in het Rarro. 4.1.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'.

In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2

Toetsing aan het rijksbeleid

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie. Wel draagt het bij aan de ambitie te komen tot sterke en toekomstbestendige woon-/werklocaties.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) / Regeling Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Rarro) Dit bestemmingsplan raakt geen reserveringszones, zoals opgenomen in het Rarro. Het bestemmingsplan is wel gelegen in een radarverstoringsgebied. Voor het plangebied geldt dat geen bouwwerken mogen worden opgericht met een hoogte groter dan 118 m +NAP. Dit bestemmingsplan staat geen bouwwerken met een dergelijke hoogte toe. De ligging van het plangebied in het radarverstoringsgebied vormt dan ook geen belemmering. Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna 'Ladder') is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 sub c in samenhang met artikel 2.12 lid 1 onder a sub 3 van de Wabo. Hierna wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan de van belangzijnde onderdelen. Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in het herontwikkelen van een deel van het centrumgebied van Haaksbergen, waarbij een supermarkt en woningen worden gerealiseerd.

Gelet op de aard en omvang van de supermarkt en het aantal beoogde woningen dient het plan te worden beschouwd als zijnde een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De infrastructurele aanpassingen (herinrichten De Bron) en het aanleggen van het park worden gelet op de aard en beperkte omvang niet beschouwd als zijnde een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte die mogelijk wordt gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de nieuwe ontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Voorliggend plan maakt onder meer een supermarkt en woningen mogelijk. Gelet op de aard en omvang van de hiervoor genoemde functies alsmede de stedelijke opgave ten aanzien van centrumontwikkeling en woningbouw (lokale behoefte) kan het ruimtelijk verzorgingsgebied worden beperkt tot de gemeente Haaksbergen. Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling Hierna wordt per functie de behoefte nader onderbouwd. Supermarkt Ten aanzien van de supermarktfunctie is een onderbouwing van de Ladder voor Duurzame verstedelijking opgesteld. Hierna is de conclusie uit het onderzoek opgenomen.

Voor het volledige rapport wordt verwezen naar bijlage 6 bij deze toelichting. Opgemerkt wordt dat in de onderbouwing gebruik wordt gemaakt van het uitgevoerde distributief planologisch onderzoek (DPO), welke is opgenomen in bijlage 1 bij deze toelichting. Kwantitatieve behoefte Uit de distributieplanologische marktberekening wordt geconcludeerd dat vraag en aanbod op dit moment in balans zijn. Er is in kwantitatieve zin niet direct ruimte is voor uitbreiding van het dagelijkse winkelaanbod. In de Nederlandse ruimtelijke ordening mag een plan/project alleen beoordeeld worden op de ruimtelijk relevante argumenten, zoals duurzame ontwrichting en relevante leegstand die leidt tot een verslechtering van het woon-, leef- en ondernemersklimaat. Hier is echter geen sprake van. Inzichtelijk is gemaakt dat het plan uit oogpunt van een goede ruimtelijke ordening geen zodanige leegstand tot gevolg zal hebben dat dit tot een onaanvaardbare situatie zal leiden. Bovendien geldt dat er kwalitatieve overwegingen die (ook op zichzelf bezien) maken dat het plan ruimtelijk aanvaardbaar is.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld Kwalitatieve behoefte Er is een grote kwalitatieve behoefte aan versterking van de winkelstructuur van Haaksbergen. Uit de verschillende onderzoeken blijkt dat het gewenst is om de detailhandel in Haaksbergen te concentreren in een ‘haltermodel’. De gemeente voert hier al jaren consequent beleid op. Het haltermodel in Haaksbergen moet worden gecomplementeerd met een publieksaantrekkende functie aan de Markt. Een supermarkt is hiervoor bij uitstek geschikt. Als rekening wordt gehouden met de Jumbo supermarkt aan de noordelijke pool en een tweede supermarkt aan de Markt (zuidelijke pool) kan het tussengelegen winkelaanbod optimaal profiteren van het combinatiebezoek. De beoogde ontwikkeling van het Marktplan met een cruciale publiekstrekker zorgt ervoor dat het gewenste haltermodel kan worden vorm gegeven. Hiermee wordt niet alleen het gebied rondom de Markt versterkt, maar verbetert de totale winkelstructuur. Haaksbergen krijgt hiermee een compact en toekomstbestendig centrumgebied. Beoogde ontwikkeling is beleidsmatig mogelijk De ontwikkeling voorziet in de beleidsmatige wens voor de concentratie van het voorzieningenaanbod in het centrumgebied van Haaksbergen. De Markt is het centrale plein van Haaksbergen. Met de ruimtelijke concentratie kan het voorzieningenaanbod op peil blijven.

De Markt is in de gemeentelijke detailhandelsvisie en de haalbaarheidsstudie De Markt Centraal aangemerkt als strategische ontwikkelingslocatie. In dit gebied wordt actief ingezet op versterking van de winkelstructuur. Het Marktplan voorziet daarin.

Naar aanleiding van de ingediende zienswijzen en een voorgesteld alternatief plan (met horeca) heeft DTNP in 2024 opnieuw een actualiteitscheck en nadere analyse uitgevoerd. Uit deze analyse blijkt dat het realiseren van een supermarkt in het plangebied nog steeds bijdraagt aan de toekomstbestendigheid van het winkelgebied (Haltermodel), en dat dit een aanzienlijk positievere invloed heeft dan het voorgestelde alternatieve plan. De conclusie is derhalve dat er behoefte is aan de beoogde ontwikkeling en dat deze ontwikkeling beter bijdraagt aan de beleidsdoelstellingen dan het aangedragen alternatief plan.

Woningen Voorliggend bestemmingsplan maakt maximaal 67 appartementen mogelijk. Het gaat om appartementen in zowel het goedkope, middendure als dure segment, waarbij het op dit moment nog onduidelijk is op de appartementen verkocht of verhuurd zullen worden. Alle appartementen zijn bereikbaar per lift. De gemeente Haaksbergen heeft recentelijk een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd onder de plaatselijke bevolking. Uit het onderzoek, genaamd ‘Goed wonen in Haaksbergen’, blijkt dat tot 2030 een uitbreidingsbehoefte in de bandbreedte van 385 tot 445 woningen bestaat (plus-scenario). Kwalitatief is vraag naar alle type woningen, waaronder levensloopbestendige woningen. Het vorenstaande heeft als basis gediend voor de onlangs vastgestelde en gelijknamige woonvisie. Voorliggend plan past qua aantal woningen binnen de geraamde kwantitatieve behoefte. Daarnaast sluit het plan ook kwalitatief aan op de behoefte door het bouwen van appartementen die bereikbaar zijn per lift en daarmee als levensloopbestendig aan te merken zijn. De appartementen zijn geschikt voor een brede doelgroep, waaronder 1- en 2-persoonshuishoudens (waaronder ook starters), kleine gezinnen en senioren. Tot slot zijn de appartementen gelegen op korte afstand van (centrum)voorzieningen wat tevens in een kwalitatieve behoefte voorziet.

Voor een nadere toelichting op de woningbehoefte wordt verwezen naar subparagraaf 4.3.4. Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de ontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied dan wordt voldaan aan de Ladder. Het plangebied is gelegen in het centrumgebied van de gemeente Haaksbergen. De betreffende gronden zijn in het geldende bestemmingsplan reeds bestemd voor stedelijke functies. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld Gelet op de huidige bestemming van de gronden binnen het plangebied is in voorliggend geval dan ook sprake van een ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied. Conclusie Het plan voorziet in een specifieke behoefte en wordt gerealiseerd binnen bestaand stedelijk gebied. Het plan is dan ook in overeenstemming met de Ladder voor duurzame verstedelijking. 4.1.3

Conclusie toets aan het rijksbeleid

Geconcludeerd wordt dat het plan past op basis van vigerend rijksbeleid.

4.2

Provinciaal beleid

4.2.1

Algemeen

Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.2

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •

•

4.2.3

Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. Er wordt nadrukkelijk gestuurd op ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. Uitgangspunt is dat verstedelijking en economische activiteiten gebundeld worden ten behoeve van een optimale benutting van bestaand bebouwd gebied. 4.2.4

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de ambities van de provincie Overijssel, wordt het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel gebruikt. In dit uitvoeringsmodel staan de volgende stappen

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld centraal: 1. Of – generieke beleidskeuzes 2. Waar – ontwikkelingsperspectieven 3. Hoe – gebiedskenmerken Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristisch-recreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, etcetera kan de hand van deze drie stappen worden bepaald of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd kan worden. De eerste stap, het bepalen van de of-vraag, lijkt in strijd met de wens zoveel mogelijk ruimte te willen geven aan nieuwe initiatieven. Met het faciliteren van initiatieven moet echter wel gekeken worden naar de (wettelijke) verantwoordelijkheden zoals veiligheid of gezondheid. Het uitvoeringsmodel maakt helder wat kan en wat niet kan. Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, varieert de provinciale sturing: soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. In afbeelding 4.1 is het Uitvoeringsmodel weergegeven.

Afbeelding 4.1

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

Of - Generieke beleidskeuzes (normstellend) Maatschappelijke opgaven zijn leidend in het handelen. Allereerst is het dan ook de vraag of er een maatschappelijke opgave is. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk hierbij aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. In de omgevingsvisie zijn de provinciale beleidskeuzes hieromtrent vastgelegd. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Dit betekent dat ze opgevolgd moeten worden: het zijn randvoorwaarden waarmee iedereen rekening moet houden vanwege zwaarwegende publieke belangen. De normstellende beleidskeuzes zijn vastgelegd in de omgevingsverordening. Waar - Ontwikkelingsperspectieven (richtinggevend)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

Bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan” Vastgesteld Na het beantwoorden van de of-vraag, is de vraag waar het initiatief past of ontwikkeld kan worden. De Omgevingsvisie onderscheid zes ontwikkelingsperspectieven. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend. Dit betekent dat er ruimte is voor lokale afweging: een gemeente kan vanwege maatschappelijke en/of sociaaleconomische redenen in haar Omgevingsvisie en bestemmings- of omgevingsplan een andere invulling kiezen. Die dient dan wel te passen binnen de – voor dat ontwikkelingsperspectief – geldende kwaliteitsambities. Daarbij dienen de nieuwe ontwikkelingen verbonden te worden met de bestaande kenmerken van het gebied, conform de Catalogus Gebiedskenmerken (de derde stap in het uitvoeringsmodel). Naast ruimte voor een lokale afweging ten aanzien van functies en ruimtegebruik, is er ruimte voor een lokale invulling van de begrenzing: de grenzen van de ontwikkelingsperspectieven zijn signaleringsgrenzen.