Startvoorstel Rood-voor-Rood in combinatie met Regeling Sanering Varkenshouderij Kinkelerweg 12 en Hanninkweg ong. te Haaksbergen

Advies/Besluit

college

Datum vergadering: 2 maart 2021 Portefeuille(houder): Ruimte en Mobiliteit; wethouder drs. J.H. Scholten Programma/Paragraaf: 8 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Onderwerp: Startvoorstel Rood-voor-Rood in combinatie met Regeling Sanering Varkenshouderij Kinkelerweg 12 en Hanninkweg ong. te Haaksbergen Samenvatting besluit Wij zijn voornemens om medewerking te verlenen aan het principeverzoek van de eigenaar van de Kinkelerweg 12. Het verzoek betreft het opheffen van de intensieve veehouderijtak op deze locatie. De schuren die voor de intensieve veehouderij werden gebruikt worden gesloopt. Er blijft een kleinschalig agrarisch bedrijf over aan de Kinkelerweg 12. De sloopmeters worden ingezet voor een nieuwe schuur aan de Kinkelerweg 12 en een nieuwe woning (met groter bijgebouw) aan de Hanninkweg ong. De overige sloopmeters worden geregistreerd voor een toekomstige ontwikkeling.

Besluit: Preventief toezicht is niet van toepassing 1. Medewerking verlenen aan het verzoek van de initiatiefnemer om de erven aan de Kinkelerweg 12 en Hanninkweg ong. onder de volgende voorwaarden te ontwikkelen met toepassing van het Roodvoor-Rood: - Er wordt een anterieure overeenkomst met de initiatiefnemer gesloten waarin afspraken worden gemaakt over de voorgenomen ontwikkeling, alsmede de financiële kaders waaronder mogelijke planschade, de exploitatiebijdrage en de daadwerkelijke investeringskosten voor de beoogde ontwikkeling. - Er wordt een partiële herziening van het bestemmingsplan ‘’Buitengebied Haaksbergen’’ doorlopen waarin de voorgenomen ontwikkeling voor beide locaties planologisch mogelijk wordt gemaakt. - De initiatiefnemer daadwerkelijk deel kan nemen aan de Saneringsregeling Varkenshouderij. - Er wordt aangetoond dat er een volwaardig agrarisch bedrijf aan de Kinkelerweg 12 overblijft.

De voorgenomen ontwikkelingen betreffen de volgende: - De beëindiging van de intensieve veehouderijtak aan de Kinkelerweg 12; - Er wordt 4.461 m2 aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt aan de Kinkelerweg 12; - Ten dienste van de kleinschalige akkerbouwtak wordt een bijgebouw van 450 m2 gerealiseerd aan de Kinkelerweg 12; - Er wordt een zonneakker van 0,5 hectare gerealiseerd aan de Kinkelerweg 12; - De realisatie van een woning van 1.000 m3 met bijgebouw van 340 m2 aan de Hanninkweg ong. - Het landschappelijk inpassen van beide locaties. - De registratie van de resterende 1.780 m2 aan sloopmeters voor een toekomstige ontwikkeling in het buitengebied van Haaksbergen. 2. De agendacommissie verzoeken het startvoorstel te agenderen voor de commissie Ruimte voor het geven van wensen en bedenkingen Pagina 1 van 9

Openbaar / Niet-openbaar: Maak een keuze Openbaar Embargo tot: Kies Datum Personele zaak, niet actief openbaar Niet openbaar/ geheim (onder besluit motiveren) Aldus besloten Paraaf gemeentesecretaris: Indien afwijkend besloten: Besluit en argumenten

Pagina 2 van 9

Inleiding / aanleiding Op 23 december 2020 heeft adviesbureau Eelerwoude namens de initiatiefnemer een principeverzoek ingediend bij de gemeente Haaksbergen. Dit principeverzoek betreft een Rood-voor-Rood ontwikkeling met maatwerk aan de Kinkelerweg 12 en de Hanninkweg ong. als aanvulling op de Saneringsregeling Varkenshouderij.

(Kaart: locaties ontwikkelingen. Rode marker: Kinkelerweg 12. Blauwe marker: Hanninkweg ong.)

Kinkelerweg 12 De initiatiefnemer is eigenaar van een grootschalige intensieve veehouderij (varkenshouderij) in het buitengebied van Haaksbergen en wil het erf herontwikkelen. De initiatiefnemer wil de varkenshouderij in het kader van de Saneringsregeling Varkenshouderij opheffen. In deze regeling wordt een bedrag uitgekeerd op basis van de leeftijd van de stallen en de benodigde varkensrechten. Hiervoor is de ondernemer verplicht de intensieve veehouderijtak van het bedrijf te staken, de stallen te slopen en de bestemming voor de intensieve veehouderij te wijzigen. In deze regeling is een verplichting opgenomen om alle stallen die gebruikt worden voor de varkenshouderij te slopen. Dit geldt voor alle stallen aan de Kinkelerweg 12. In totaal wordt er 4.461 m2 aan landschapsontsierende bebouwing op deze locatie gesloopt. De huidige bedrijfswoning en een karakteristieke pand blijven bestaan. Het toekomstige erf zal landschappelijk worden ingepast. Met de sloop van de schuren komt er veel ruimte vrij op het erf. De initiatiefnemer is voornemens om op basis van ontmenging het akkerbouw gedeelte van zijn agrarische bedrijf voort te zetten. Deze activiteiten worden uitgevoerd op een oppervlakte van 7,5 hectare. Ondanks het relatief kleine oppervlakte is hier wel materieel en materiaal voor nodig.

Om deze te kunnen stallen is de initiatiefnemer voornemens een nieuwe schuur in karakteristieke stijl, passend in het erfensemble op te richten van circa 450 m2 ten noorden van de huidige woning. De nieuwe schuur zal op de plek komen van één van de huidige opstallen. In de erfinrichtingsschets is de globale ligging van de te realiseren veldschuur weergegeven. Ter realisatie van deze veldschuur wordt 900 m2 van de sloopmeters ingezet. Daarnaast zullen er extensief enkele vleeskoeien worden gehouden op het erf.

Pagina 3 van 9

(Afbeelding: luchtfoto huidig erf Kinkelerweg 12 te Haaksbergen)

In de Saneringsregeling Varkenshouderij is opgenomen dat deelnemers naast deze regeling ook gebruik mogen maken van andere regelingen van de (plaatselijke) overheid. De initiatiefnemer wil daarom aanvullend op de Saneringsregeling Varkenshouderij gebruik maken van het Rood-voor-Rood beleid van de gemeente Haaksbergen. Dit biedt de mogelijkheid om de sloopmeters in te zetten voor nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied van Haaksbergen. De sloopmeters worden voor de volgende ontwikkelingen ingezet: - Een nieuw bijgebouw van 450 m2 op slooplocatie aan de Kinkelerweg 12 (zoals eerder toegelicht); - Een nieuwe woning van 1.000 m3 met bijgebouw van 340 m2 aan de Hanninkweg ong; - De overige sloopmeters worden geregistreerd voor een toekomstige ontwikkeling betreffende een woning van 1.000 m3 met bijgebouw van 340 m2. De aansluiting op het Rood-voor-Rood beleid wordt bij argument 1.1 verder toegelicht. Hanninkweg ong. Net ten zuiden van de Hanninkweg 35 ligt een perceel waar de toekomstige eigenaren graag een woning willen realiseren. De overdracht van deze grond wordt ten tijde van het opstellen van dit besluit afgerond. De huidige situatie achteraan de doodlopende weg, Hanninkweg, wordt nu al gevormd door een viertal woningen die links en rechts van de Hanninkweg zijn gerealiseerd.

Aan de rechterzijde van deze weg bevinden zich een drietal woningen met bijgebouwen en aan de linkerzijde is één woning met meerdere bijgebouwen aanwezig. De toekomstige eigenaar wenst de woning aan de linkerzijde van de weg, aansluitend bij de bestaande woning met bijgebouwen, te realiseren. De realisatie van deze nieuwe woning past goed in het landschap, mits er genoeg aandacht wordt besteed aan de beleving van het cultuurlijke en natuurlijke karakter. Hiervoor zal er extra aandacht besteed worden aan de architectuur, positionering van de woning en de invulling van het erf. De plannen voor de nieuwe woning zijn inmiddels ook in de buurt kenbaar gemaakt, waarop door iedereen positief is gereageerd.

Pagina 4 van 9

(Afbeelding: voorgestelde inrichting Hanninkweg ong.)

De verwachting is dat het bedrijf van de initiatiefnemer in aanmerking komt voor de Saneringsregeling Varkenshouderij. Om deze reden vraagt de initiatiefnemer aan de gemeente om een richtinggevend principebesluit op het ingediende verzoek te nemen. Nadat het definitief is dat de initiatiefnemer in aanmerking komt voor de RSV kan de bestemmingsplanprocedure worden opgestart. Relatie met financieel herstelplan/businesscase bedrijfsvoering N.v.t. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk Algemene wet bestuursrecht (Awb, afdeling 3.4) Wet ruimtelijke ordening (Wro artikel 3.1) Provincie Overijssel Omgevingsvisie Overijssel 2017 Omgevingsverordening Overijssel 2017 Gemeente Haaksbergen Geldend bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen“ (vastgesteld op 2 juli 2013) Rood-voor-Rood beleid 2015 Provincie Besluit Gedeputeerde Staten van Overijssel d.d. 15 december 2020, het verlengen van preventief toezicht met 1 jaar. Argumenten Preventief toezicht 1.1. Het voorstel past binnen de voorwaarden van preventief toezicht Pagina 5 van 9

De financiële gevolgen van dit besluit passen binnen het niveau van de begroting 2021. Overige argumenten 1.1 Het plan past binnen het Rood-voor-Rood beleid met maatwerk. Binnen de kaders van het Rood-voor-Rood beleid mogen er in ruil voor de sloop van 3.000 m2 aan landschapsontsierende bebouwing twee nieuwe woningen van 1.000 m3 met bijbehorende bijgebouwen van 200 m2 worden gerealiseerd. In totaal wordt er 4.461 m2 aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt. Hiervan wordt 900 m2 gebruikt om de veldschuur van 450 m2 te realiseren op het erf aan de Kinkelerweg 12. Dit houdt in dat er nog 3.561 m2 overblijft om te in te zetten voor bouwlocaties. Daarmee wordt ruimschoots aan de beleidsregel voldaan om 2 woningen van 1.000 m3 met bijgebouwen van 200 m2 te realiseren. De initiatiefnemer wenst de aanzienlijke, resterende portie van 561 m2 aan sloopmeters op basis van maatwerk te gebruiken om grotere bijgebouwen te realiseren bij de nieuw te bouwen woningen. De gemeente hanteert hiervoor de lijn dat er voor elke vierkante meter aan uitbreiding twee keer zoveel gesloopt dient te worden. Omgerekend betekent dit dat er voor 561 m2 sloop in totaal 280 m2 aan bijgebouwen uitgebreid mag worden. De initiatiefnemer wenst deze oppervlakte gelijkmatig te verdelen over de twee woningen. Dat betekent dat de toekomstige bijgebouwen met 140 m2 uitgebreid worden tot maximaal 340 m2 per locatie.

In het kader van het Rood-voor-Rood beleid dienen woningen op de slooplocatie te worden gerealiseerd tenzij er wordt aangetoond dat dit niet mogelijk is. De slooplocatie aan de Kinkelerweg 12 bevindt zich in een voormalig landbouwontwikkelingsgebied en wordt omcirkelt door op zijn 4 (intensieve) agrarische bedrijven in een straal van 100 meter. Daarnaast blijft er aan de Kinkelerweg 12 een agrarisch bedrijf bestaan. Het is vanuit zowel planologisch, landschappelijk als milieutechnisch oogpunt niet wenselijk om extra woningen te realiseren aan de Kinkelerweg. Het toevoegen van woonbestemmingen in deze agrarische kern is dan ook zeker niet gewenst. Dit is voldoende reden om de woningen op een andere locatie in het buitengebied van Haaksbergen terug te bouwen. Eén van deze locaties is de Hanninkweg ong. Deze bouwlocatie sluit aan bij een bestaande bebouwingsconcentratie. De overige 1.780 m2 aan sloopmeters worden geregistreerd voor een toekomstige ontwikkeling. Hier zal te zijner tijd een apart principeverzoek voor ingediend worden. Deze ontwikkeling dient vanzelfsprekend ook te voldoen aan het vigerende beleid. 1.2 Het plan draagt bij aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied van Haaksbergen. Het plan betreft het ontwikkelen van de locaties aan de Kinkelerweg 12 en Hanninkweg ong. Beide locaties zijn gelegen in het buitengebied van Haaksbergen.

Het slopen van 4.461 m2 aan landschapsontsierende bebouwing en het verwijderen van de overige erfverharding is een grote meerwaarde voor de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied. Daarnaast worden zowel de slooplocatie als de nieuwbouwlocatie aan de Hanninkweg landschappelijk ingepast, waardoor het aansluit op en passend is in de omgeving.

Pagina 6 van 9

1.3 Deze ontwikkeling draagt bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Haaksbergen. De initiatiefnemer is voornemens om ook bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen van gemeente Haaksbergen. Daarom wil de initiatiefnemer graag een kleinschalige zonneakker realiseren achter de veldschuur. De gemeente Haaksbergen wil namelijk in 2050 een energie neutrale, klimaatbestendige en vitale gemeente zijn zoals in de Nota Duurzaamheid Haaksbergen ‘Duurzaam ontwikkelen is investeren in opbrengsten’ wordt aangegeven. In de beoogde ontwikkeling wordt een zonneakker van 0,5 hectare gerealiseerd. De initiatiefnemer heeft reeds een SDE+ subsidie voor de plaatsing van 751 panelen, en een SDE+ aanvraag van 2400 panelen is in procedure. In de erfinrichtingsschets is de globale ligging van de zonneakker weergegeven. Deze wordt landschappelijk ingepast. 1.4 Met een herziening van het bestemmingsplan “Buitengebied Haaksbergen” worden de beoogde ontwikkelingen aan de Kinkelerweg 12 en Hanninkweg ong. mogelijk gemaakt. In het vigerende bestemmingsplan heeft het perceel aan de Kinkelerweg de bestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ met de functieaanduiding ‘Intensieve veehouderij’. Met het opheffen van de intensieve veehouderijtak wordt de functieaanduiding van de plankaart verwijderd.

Gezien de sloopmeters worden ingezet voor Rood-voor-Rood ontwikkelingen worden de bouwmogelijkheden voor deze locatie in het bestemmingsplan beperkt. De beoogde bouwlocatie aan de Hanninkweg ong. heeft momenteel de bestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschap’. Binnen deze bestemming is het niet mogelijk om een nieuwe woning te realiseren. Met een partiële herziening van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Haaksbergen’ worden deze ontwikkelingen planologisch mogelijk gemaakt. 1.5 Er zijn milieutechnisch geen problemen te verwachten. In de wet geurhinder en veehouderij zijn minimumafstanden opgenomen tussen een inrichting en de omliggende objecten. De minimale afstand van de te bouwen compensatiewoning tot het dichtstbijzijnde agrarisch bedrijf dient 50 of 100 meter te bedragen. Aan de Kinkelerweg 12 blijft een agrarisch bedrijf bestaan. Het is daarom niet mogelijk om de compensatiewoning op de slooplocatie te realiseren. Om die reden wordt de compensatiewoning op een andere, passende locatie teruggebouwd. Deze terugbouwlocatie aan de Hanninkweg ong. voldoet aan de voorwaarden voor de Wet geurhinder en veehouderij. Bij het opstellen van het bestemmingsplan zullen verschillende onderzoeken uitgevoerd Pagina 7 van 9

worden die aan dienen te tonen dat deze ontwikkeling milieutechnisch aanvaardbaar is. Uit een eerste verkenning worden hier geen problemen verwacht. 1.6 Door het sluiten van een anterieure overeenkomst op grond van artikel 6.24 Wro, met de initiatiefnemer, zijn de kosten voor de beoogde ontwikkeling anderszins verzekerd en hoeft er geen exploitatieplan op grond van artikel 6.12 lid 2 Wro opgesteld te worden. Door het sluiten van een anterieure overeenkomst op grond van artikel 6.24 Wro hoeft er geen exploitatieplan opgesteld te worden. De initiatiefnemer wordt met het sluiten van de overeenkomst verantwoordelijk voor alle financiële kaders waaronder mogelijke planschade, de exploitatiebijdrage en de daadwerkelijke investeringskosten van de beoogde ontwikkeling. Naast het kostenverhaal regelt de overeenkomst ook de rechten en plichten van partijen, de termijnen en fasering die worden gehanteerd en alle overige zaken die betrekking hebben op de beoogde ontwikkeling. 2.1 Dit is conform de werkwijze “behandeling van verzoeken van initiatiefnemers voor een herziening van het bestemmingsplan". Op 23 september 2015 heeft de gemeenteraad de werkwijze “behandeling van verzoeken van initiatiefnemers voor een herziening van het bestemmingsplan” vastgesteld. Conform deze werkwijze wordt ons voorgenomen besluit aan de commissie Ruimte aangeboden.

De commissie Ruimte wordt op deze manier vroegtijdig betrokken en blijft op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in de gemeente. Het is voor ons, maar zeker ook voor de initiatiefnemer, goed om te weten of de commissie Ruimte zich kan vinden in de ruimtelijke kaders uit het voorgenomen besluit. Risico’s Door het sluiten van een anterieure overeenkomst tussen de initiatiefnemer en de gemeente Haaksbergen worden de risico’s voor de gemeente Haaksbergen uitgesloten. Vervolgproces en uitvoeringsaspecten Bij een positief besluit kan er een overeenkomst tussen de initiatiefnemers en de gemeente Haaksbergen worden gesloten over deze ontwikkeling. Wanneer deze overeenkomst door alle partijen is ondertekend, kan de bestemmingsplanprocedure worden opgestart. Wanneer de bestemmingsplanprocedure is doorlopen kunnen de initiatiefnemers de benodigde omgevingsvergunningen aanvragen

Bijlagen:  Principeverzoek Kinkelerweg 12, d.d. 23 december 2020  Landschappelijke inpassing Hanninkweg 35, d.d. 18 december 2020  Verzoek registratie sloopmeters van Kinkelerweg 12 voor toekomstige ontwikkeling d.d. 24 februari 2021.

Pagina 8 van 9

Pagina 9 van 9