Startvoorstel erfontwikkeling Broekdijk 29-31

Advies/Besluit

college

Datum vergadering: 24 januari 2023 Portefeuille(houder): Ruimte en Mobiliteit; wethouder drs. J.H. Scholten Programma/Paragraaf: 8 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Onderwerp: Startvoorstel erfontwikkeling Broekdijk 29-31 Samenvatting besluit Wij zijn voornemens medewerking te verlenen aan het verzoek van de initiatiefnemer. Het verzoek betreft het stoppen van de melkrundvee- en varkenshouderij aan de Broekdijk 29-31 als onderdeel van een landelijke beëindigingsregeling. In totaal worden 2.549,2 m² aan opstallen die ten dienste stonden van de veehouderij gesloopt. Hierdoor verbetert de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. Initiatiefnemer wenst het akkerbouwgedeelte van het bedrijf voort te zetten. Er is reeds een omgevingsvergunning verleend voor de bouw van een nieuwe schuur met een oppervlakte van 688,5 m² ten dienste van het akkerbouwgedeelte. Er wordt niet deelgenomen aan het Rood voor Rood beleid of het VAB-beleid. De locatie wordt landschappelijk ingepast. Met voorliggend verzoek worden milieutechnische knelpunten opgelost met betrekking tot stikstofdepositie en de huidige milieucontouren in relatie tot omliggende woonbestemmingen.

Met een partiële herziening van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Haaksbergen’ (vastgesteld op 2 juli 2013) / ‘Buitengebied Haaksbergen partiële herziening veegplan 1’ (vastgesteld op 1 november 2017) wordt de ontwikkeling planologisch mogelijk gemaakt.

Besluit: 1. Medewerking verlenen aan het verzoek van de initiatiefnemer om het erf aan de Broekdijk 29-31 onder de volgende voorwaarden te ontwikkelen: - Er wordt een anterieure overeenkomst met de initiatiefnemer gesloten, waarin afspraken worden gemaakt over de voorgenomen ontwikkeling, alsmede de financiële kaders waaronder mogelijke planschade, de exploitatiebijdrage en de daadwerkelijke investeringskosten voor de beoogde ontwikkeling. - Er wordt een partiële herziening van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Haaksbergen’ (vastgesteld op 2 juli 2013) / ‘Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening veegplan 1’ (vastgesteld op 1 november 2017) doorlopen, waarin de voorgenomen ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt. - Uit milieutechnisch onderzoek is gebleken dat er tegen deze ontwikkeling geen bezwaren bestaan. De voorgenomen ontwikkelingen betreffen de volgende: - Het stoppen van de melkrundvee- en varkenshouderij. - Het voorzetten van het akkerbouwgedeelte van het agrarische bedrijf. - Het behouden van de twee bedrijfswoningen met maximaal 300 m² aan bijgebouwen bij deze woningen. - Het slopen van 2.549,2 m² aan landschapsontsierende bebouwing, welke ten dienste stond van de melkrundvee- en varkenshouderij. - Het landschappelijk inpassen van de locatie. 2.

De agendacommissie verzoeken het startvoorstel te agenderen voor de commissie Ruimte voor het geven van wensen en bedenkingen. Pagina 1 van 7

Openbaar / Niet-openbaar: Maak een keuze Openbaar Embargo tot: Kies Datum Personele zaak, niet actief openbaar Niet openbaar/ geheim (onder besluit motiveren) Aldus besloten Paraaf gemeentesecretaris:

Indien afwijkend besloten: Besluit en argumenten

Pagina 2 van 7

Inleiding / aanleiding Op 24 november 2022 heeft adviesbureau ForFarmers FarmConsult namens de initiatiefnemer een principeverzoek ingediend bij de gemeente Haaksbergen. De initiatiefnemer is eigenaar van het perceel aan de Broekdijk 29-31 en heeft een melkrundvee- en varkenshouderij (zie figuur 1). Op basis van de vigerende natuurtoestemming op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 wordt op het bedrijf het houden van 62 stuks melkvee, 49 stuks jongvee en 960 vleesvarkens toegestaan. Medio 2022 is het laatste vee weggehaald.

Figuur 1. Ligging van de Broekdijk 29-31 in de gemeente Haaksbergen en ten opzichte van het Natura 2000-gebied Buurserzand & Haaksbergerveen

Gezien de ligging van het bedrijf tegen het Natura 2000-gebied Buurserzand & Haaksbergerveen heeft de initiatiefnemer zich aangemeld voor de eerste tranche van de ‘Maatregel gerichte aankoop en beëindiging’ (MGA-1). Dit is een opkoopregeling van het Ministerie van LNV die door de provincie wordt uitgevoerd. Deelname aan deze regeling moet zorgen voor een blijvende vermindering van de stikstofemissie. Zo wordt de natuurvergunning voor het houden van vee ingetrokken of gewijzigd. Alle opstallen die ten dienste stonden van de veehouderij dienen te worden gesloopt. Het gaat hierbij in totaal om 2.549,2 m² aan landschapsontsierende gebouwen. Ook geldt voor alle veehouders die deelnemen aan de regeling dat er elders in Nederland geen nieuwe veehouderij kan worden begonnen of kan worden overgenomen. Op basis van de MGA-1 regeling wordt er voor de sloop van de opstallen een bedrag uitgekeerd. Dit verloopt buiten de gemeente om. Het is dan ook niet toegestaan naast deelname aan de MGA-1 regeling ook deel te nemen aan het Rood voor Rood beleid. Planologisch gezien dient het houden vee wel te worden uitgesloten. Op het perceel rust momenteel de enkelbestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ met de functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’. Deze functieaanduiding zal van de plankaart en uit de bestemmingsplanregels moeten worden verwijderd.

Daarnaast dienen de bestemmingsplanregels binnen de enkelbestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ te worden aangepast, zodat het houden van vee in de toekomst wordt uitgesloten. De initiatiefnemer wens het akkerbouwgedeelte van het bedrijf voort te zetten en naar de toekomst toe verder te ontplooien. De activiteiten zullen bestaan uit het telen van gewassen (snijmais, zomergerst en zomertarwe), het bewerken van gronden en het in gebruik hebben van machines en apparatuur. Voor de opslag van de gewassen en het stallen van het benodigde materiaal en materieel wordt een nieuwe loods gerealiseerd. Hiervoor is reeds een omgevingsvergunning verleend binnen de nu geldende bestemmingsplanregels. De nieuwe loods krijgt een oppervlakte van 688,5 m² (zie figuur 2 voor een impressie van de toekomstige situatie). De initiatiefnemer heeft verder een NGE-berekening aangeleverd, waaruit blijkt dat er nog sprake zal zijn van een volwaardig agrarisch bedrijf. Met een oppervlakte van 16 hectare cultuurgrond wordt een opbrengst van 11,1 NGE behaald. De opbrengst moet volgens het bestemmingsplan ‘Buitengebied Haaksbergen’ minimaal 10 NGE zijn om het nog te kunnen bestempelen als een volwaardig agrarisch bedrijf. Pagina 3 van 7

Figuur 2. Impressie toekomstige situatie

Het erf met de bestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ heeft een oppervlakte van 1,5 hectare. Hierbinnen geldt een bouwperceel van 1 hectare (specifieke bouwaanduiding – afwijkende maatvoering 2). Het huidige bestemmingsvlak met bouwperceel blijft behouden (zie figuur 3 voor een uitsnede van het bestemmingsplan). De MGA-1 regeling stelt geen nadere eisen of voorwaarden voor het verkleinen van het bestemmingsvlak noch het bouwperceel. Er is daarnaast geen gemeentelijk beleid dat toeziet op de verkleining van het bestemmings- en/of bouwperceel bij een overgang naar akkerbouw op basis van landelijke of provinciale regelingen. De initiatiefnemer heeft daarnaast aangegeven de mogelijkheid open te willen houden in de toekomst intensievere gewassen te gaan telen zoals biologische bloemen of aardappelen. Hiervoor kan in de toekomst extra opslagruimte nodig zijn. De mogelijkheden voor de toekomst worden door de initiatiefnemer graag opengehouden.

Figuur 3. Uitsnede bestemmingsplankaart huidige situatie

Pagina 4 van 7

De bestemmingsplanprocedure kan worden opgestart onder de voorwaarde dat er een landschappelijk inpassingsplan wordt aangeleverd en wordt geparticipeerd met de directe omwonenden. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk Algemene wet bestuursrecht (Awb, afdeling 3.4) Wet ruimtelijke ordening (Wro, artikel 3.1) Maatregel gerichte aankoop en beëindiging veehouderijen eerste tranche (MGA-1) Provincie Overijssel Omgevingsvisie Overijssel 2017 Omgevingsverordening Overijssel 2017 Gemeente Haaksbergen Bestemmingsplan ‘’Buitengebied Haaksbergen’’ (vastgesteld op 2 juli 2013) Bestemmingsplan ‘’ Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening veegplan 1’’ (vastgesteld op 1 november 2017) Argumenten 1.1. De voorgenomen ontwikkeling heeft een blijvende vermindering van de stikstofdepositie tot gevolg op gevoelige Natura 2000-gebieden. De initiatiefnemer exploiteerde een melkrundvee- en varkenshouderij aan de Broekdijk 29-31 en heeft zich aangemeld voor de MGA-1 regeling (Maatregel gerichte aankoop en beëindiging veehouderijen) van het Ministerie van LNV. De regeling is bedoeld om de stikstofdepositie op gevoelige Natura 2000gebieden te laten dalen. De Broekdijk 29-31 is direct naast het Natura 2000-gebied Buurserzand & Haaksbergerveen gelegen. Door mee te doen aan de MGA-regeling wordt de natuurvergunning voor het houden van vee ingetrokken of aangepast.

Ook mag de veehouder niet elders in Nederland een nieuwe veehouderij beginnen. De gebouwen die in gebruik zijn voor de veehouderij dienen daarnaast te worden gesloopt. Medio 2022 is het laatste vee aan de Broekdijk 29-31 weggehaald. Op basis van de MGA-1 regeling kan de veehouder (initiatiefnemer) er voor kiezen verder te gaan als een akkerbouwbedrijf. Dit is ook het geval aan de Broekdijk 29-31. Hiervoor is reeds een nieuwe loods vergund van 688,5 m² ten dienste van het akkerbouwgedeelte. Bij het bedrijf hoort 16 hectare cultuurgrond waar mais, zomergerst en zomertarwe op zal worden geteeld. De initiatiefnemer heeft wel de ambitie in de toekomst intensievere gewassen te gaan telen zoals biologische aardappelen en bloemen. Hiervoor kan in de toekomst extra opslagruimte benodigd zijn. 1.2.

De voorgenomen ontwikkeling leidt tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied van Haaksbergen. Aan de Broekdijk 29-31 worden de landschapsontsierende gebouwen welke ten dienste stonden van de melkrundvee- en varkenshouderij gesloopt. De sloop van deze gebouwen levert een verbetering op van de ruimtelijke kwaliteit. Ten dienste van het akkerbouwbedrijf wordt een nieuwe loods gerealiseerd. Het erf zal goed landschappelijk worden ingepast. Dit is een voorwaarde uit het bestemmingsplan. In de toekomst kunnen theoretisch gezien wel nieuwe loodsen worden aangevraagd en vergund ten dienste van een reëel agrarisch bedrijf. 1.3.

De voorgenomen ontwikkeling leidt tot het oplossen van een milieukundig knelpunt met verschillende woonbestemmingen in de direct omgeving. Aan de Broekdijk is/was een melkrundvee- en varkenshouderij aanwezig. Op basis van de handreiking ‘Bedrijven en Milieuzonering’ van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) geldt voor een varkenshouderij een richtafstand van 200 meter voor het milieuaspect geur tot woonbestemmingen. Voor een rundveehouderij geldt respectievelijk een richtafstand van 100 meter voor geur tot woonbestemmingen. In de huidige situatie ligt de woonbestemming aan de Stratersdijk 25 met ongeveer 75 meter afstand tot het bedrijf binnen beide richtafstanden. De woonbestemming aan de Wennewickweg 13 ligt alleen binnen de richtafstand van de varkenshouderij. Tot slot liggen ook de woonbestemmingen aan de Broekdijk 21 en 23 binnen de richtafstand van de varkenshouderij. Door het Pagina 5 van 7

houden van vee aan de Broekdijk 29-31 planologisch uit te sluiten worden al deze milieutechnische knelpunten opgelost. De grootste richtafstand voor bedrijfsgebouwen van akkerbouwbedrijven bedraagt 30 meter voor het milieuaspect geluid. Alle hierboven genoemde woonbestemmingen hebben een grotere afstand tot het bouwvlak van de Broekdijk 29-31. Met een partiële herziening van de bestemmingsplannen ‘’Buitengebied Haaksbergen’’ (vastgesteld op 2 juli 2013) en ‘’Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening veegplan 1’’ (vastgesteld op 1 november 2017) wordt de beoogde ontwikkeling aan de Broekdijk 29-31 mogelijk gemaakt. In het vigerende bestemmingsplan heeft het perceel aan de Broekdijk 29-31 de bestemming ‘’Agrarisch – Agrarisch bedrijf’’ met de functieaanduiding ‘’Intensieve veehouderij’’. Met het beëindigen van de veehouderijtak en deelname aan de MGA-1 regeling wordt deze functieaanduiding van de plankaart verwijderd. De bestemmingsplanregels moeten daarnaast worden aangepast, zodat het houden van vee in de toekomst niet meer mogelijk is. Er zal aan de Broekdijk 29-31 wel een agrarisch bedrijf blijven bestaan gericht op akkerbouwactiviteiten. Er zal geen deelname aan Rood voor Rood plaatvinden. Door de MGA-1 regeling is deelname hieraan uitgesloten. 1.4.

1.5. Er zijn milieutechnisch geen problemen te verwachten. Aan de Broekdijk 29-31 blijft een agrarisch bedrijf bestaan. Omliggende bedrijven zullen door deze ontwikkeling daarom niet worden gehinderd. Ook de omliggende woonbestemmingen zullen door de bedrijfsactiviteiten van het akkerbouwbedrijf aan de Broekdijk 29-31 niet worden gehinderd. Er worden wel milieukundige knelpunten opgelost ten opzichte van deze woonbestemmingen door het stoppen van de melkrundvee- en varkenshouderij. Bij het opstellen van het bestemmingsplan zullen, wanneer nodig, verschillende onderzoeken uitgevoerd worden die aan dienen te tonen dat deze ontwikkeling milieutechnisch aanvaardbaar is. Uit een eerste verkenning worden hier geen problemen verwacht. 1.6.

Door het sluiten van een anterieure overeenkomst op grond van artikel 6.24 Wro, met de initiatiefnemer, zijn de kosten voor de beoogde ontwikkeling anderszins verzekerd en hoeft er geen exploitatieplan op grond van artikel 6.12 lid 2 Wro opgesteld te worden. Door het sluiten van een anterieure overeenkomst op grond van artikel 6.24 Wro hoeft er geen exploitatieplan opgesteld te worden. De initiatiefnemer wordt met het sluiten van de overeenkomst verantwoordelijk voor alle financiële kaders, waaronder mogelijke planschade, de exploitatiebijdrage en de daadwerkelijke investeringskosten van de beoogde ontwikkeling. Naast het kostenverhaal regelt de overeenkomst ook de rechten en plichten van partijen, de termijnen en fasering die worden gehanteerd en alle overige zaken die betrekking hebben op de beoogde ontwikkeling. 2.1.

Dit is conform de werkwijze 'behandeling van verzoeken van initiatiefnemers voor een partiële herziening van het bestemmingsplan’. Op 23 september 2015 heeft de gemeenteraad de werkwijze 'behandeling van verzoeken van initiatiefnemers voor een herziening van het bestemmingsplan vastgesteld. Conform deze werkwijze wordt ons besluit aan de commissie Ruimte aangeboden. Deze commissie Ruimte wordt op deze manier vroegtijdig betrokken en blijft op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in de gemeente. Het is voor ons, maar ook zeker voor de initiatiefnemers, goed om te weten of de commissie Ruimte zich kan vinden in de ruimtelijke kaders van het voorgenomen besluit. Risico’s Door het sluiten van een anterieure overeenkomst tussen de initiatiefnemer en de gemeente Haaksbergen worden risico’s voor de gemeente Haaksbergen uitgesloten. Vervolgproces en uitvoeringsaspecten Bij een positief besluit kan er een overeenkomst tussen de initiatiefnemers en de gemeente Haaksbergen worden gesloten over deze ontwikkeling. Wanneer deze overeenkomst door alle partijen is ondertekend, kan de bestemmingsplanprocedure worden opgestart. Wanneer de bestemmingsplanprocedure is doorlopen kunnen de initiatiefnemers de benodigde omgevingsvergunningen aanvragen. Pagina 6 van 7

Bijlagen: Principeverzoek ontwikkeling Broekdijk 31 Haaksbergen (d.d. 24 november 2022)

Pagina 7 van 7