RST- jaarstukken 2024 concept
Tekst van het document
:b
Recreotieschop Twente
Raden van de aan het Recreatieschap Twente deelnemende gemeenten
UW KENI\,IERK
BEHANDELDDooR
-
oeruu 10-04-2025
oNs KENMERK 2024-0001 16
Dénick Scholten
e-uar¡- d.scholten@recreatieschaptwente.
nl
DooRKrEsNR. 06-221 1 2528
oNDERwERP Aa n bied in g concepþjaarstukken 2024
Geachte leden van de gemeenteraad, Graag bieden wij u hierbij de jaarstukken 2024 van Recreatieschap Twente aan. Wij leggen hiermee verantwoording af aan het bestuur over het afgelopen begrotingsjaar. Zowel op voortgang van beleidsinhoud als over de financiële resultaten. ln de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is bepaald dat het bestuur van een gemeenschappelijke regeling de voorlopige jaarrekening vezendt aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten.
Recreatieschap Twente Onze organisatie werkt voor uw gemeente en de 13 andere Twentse gemeenten aan een leefbare en gezonde natuurbeleving en vrijetijdsbesteding. Wij zijn er voor alle ruim 630.000 inwoners van Twente. De organisatie heeft twee grote organisatieonderdelen en de subsidiering aan Twente Marketing (€ 734.000, -) is via het Recreatieschap Twente geborgd De twee organisatieonderdelen zijn:
1. Recreatieparken Twente Exploitatie en (natuur)beheer van de recreatieparken:
. r ¡
Het Hulsbeek Het Rutbeek Het Lageveld
2. Routenetwerken Twente Ontwikkeling, beheer en onderhoud van ca. 11.000 km routenetwerken met 153 ontvan g stl ocafies e n i nform atie I ocatie s :
. . ¡ . ¡ .
Fietsnetwerk (2.500 km) Wandelnetwerk (5.500 km) Mountainbikenetwerk (1.000 km) Paardrünetwerk (1.500 km) Autonetwerk (500 km) Onderhoud van ruim 405 km recreatieve infrastructuur
Jaarstukken 2O24 Lee sw ijze r j a arstu kke n 2024 De jaarstukken bestaan uit twee delen; het inhoudelijke jaarverslag en de financiële jaarrekening. ln het jaarverslag wordt inhoudelijk teruggekeken op de uitvoering van de
plannen en activiteiten en wordt ingegaan op onderwerpen waaraan aandacht moet worden besteed, zoals de verplichte paragrafen. Om de leesbaarheid te vergroten vindt u aan het begin van het document de "Jaarrekening in één oogopslag". Nijverheidstraat 30 7511 JM Enschede
o53- 487 6543
info@recreatieschaptwente.nl ww1r'v. recreatieschaptwente.n I
KvK:85145742 BTW: N1863525325801 IBAN: NL95 RABO 0375 3467 32
w
v
Recreotieschop Twente PAGTNA 212
Re ken i ngresultaat 2024
ln 2023 zqn w¡ aan de slag gegaan met de visie op de recreatieparken welke in 2024 verder vorm heeft gekregen en uiteindelijk ook is vastgesteld. ln 2024 hebben we de financiering van de vervanging van de beschoeiing geregeld via een incidentele extra bijdrage van de gemeenten. Ook in 2024 was er weer aandacht voor stijgende prijzen voor energie en onderhoud op de parken en bij de routenetwerken. Een jaar welke we hebben afgesloten met een positief resultaat van bijna € 152.000, -. Resultaatbestemming Het is de bevoegdheid van het bestuur om over de dekking van het rekeningresultaat te beslissen. Van het positieve jaarrekeningresultaat van € 152.000 wordt conform de spelregels € 43.000 gestort in de algemene reserve om hiermee het weerstandsvermogen op peilte krijgen. Om de eerste noodzakelijke investeringen op de recreatieparken te financieren wordt voorgesteld om het restant, zijnde € 109.000, te storten in de reserve recreatieparken.
Accountantscontrole De jaarstukken zijn nog niet voorzien van een accountantsverklaring. De accountantscontrole vindt in april/mei plaats en het accountantsverslag inclusief verklaring wordt u dan ook nagezonden. Met deze handelswijze heeft het bestuur ingestemd en ook de provinciale toezichthouder is hiermee akkoord. Procedure Onze jaarstukken sturen wij u ter informatie toe. Anders dan met betrekking tot de ontwerpbegroting, hebben de gemeenteraden geen bevoegdheid om een formele zienswijze over de jaarrekening bij ons bestuur in te dienen. Het bestuur stelt de jaarstukken vast in zijn vergadering van 10 juli 2025. De besluitvorming over de jaarstukken 2024 inclusief het bestemmingsvoorstel vindt in overeenstemming met artikel l0 van onze gemeenschappelijke regeling plaats op basis van het inwonertal op peildatum 1 januari 2024. Wij bieden u de mogelijk om uw vragen en/of aandachtspunten over onze jaarstukken kenbaar te maken. Om uw vragen tijdig van een antwoord te kunnen voorzien vragen wij u deze uiterlijk 1 juli bij ons schriftelijk kenbaar te maken. Vervolgens sturen wij vóór 15 juli 2025 de vastgestelde jaarstukken aan de Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel.
Tot slot Wij hopen u op deze manier voldoende te hebben geïnformeerd over onze concept jaarstukken 2024.
Hoogachtend,
Bestuur, voorzitter,
A.E. van der Ham
Bijlagen 1. Concept jaarstukken 2024
Nijverheidstraat 3O 7511 JM Enschede
o53 - 487 65 43
info@recreatieschaptwente.nl \ ¡iwv.recreatieschaptwente.nI
KvK:85145742 BTW: N1863525325801 IBAN: NL95 RABO 0375 3467 32
Jaarstukken 2024
Voorwoord
Voorwoord Geachte lezer, Allereerst wil ik mijn dank uitspreken naar de hardwerkende medewerkers van het Recreatieschap Twente, de vele vakantiekrachten die ons in de zomer helpen op de recreatieparken in Twente en de vele vrijwilligers die zich inzetten op de mooie Routenetwerken in Twente. Dankzij hun inzet en toewijding kunnen we recreatie en de vele routes in Twente op een hoog niveau houden en blijven verbeteren. Daarnaast wil ik de 14 Twentse gemeenten enorm bedanken voor het vertrouwen dat zij in ons hebben om dit werk voor hen te mogen doen. Het Recreatieschap is er immers voor en van de Twentse gemeenten, voor onze inwoners. Ook dit jaar presenteren wij u, met een flinke dosis Twentse trots, de jaarrekening van het Recreatieschap Twente over het jaar 2024. Het afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van verandering en herstructurering binnen onze organisatie. Begin 2024 heeft het bestuur de nieuwe visie op de parken vastgesteld en daarbij de keuze gemaakt om het fundament op orde te krijgen en te houden. Dit betekent geen hogere ambities, maar het streven naar zo veel mogelijk (maatschappelijke) waarde-creatie met het huidige, door de 14 Twentse gemeenten beschikbaar gestelde budget. Het veranderen van de organisatie was een wezenlijk onderdeel van dit sterke fundament.
Door intern de zaken op orde te krijgen, kunnen wij bouwen aan mooie producten buiten, voor onze gasten van de recreatieparken en de gebruikers van de Routenetwerken. We hebben bewuste keuzes gemaakt om onze begroting en organisatie efficiënter en logischer in te richten. Dit betekende dat we een pas op de plaats hebben gemaakt met investeringen, zodat we eerst de interne processen konden optimaliseren. Deze veranderingen hebben geleid tot meer overzicht, een efficiëntere werkwijze en een heldere taakverdeling. Dit alles draagt bij aan meer transparantie, zowel intern als naar buiten toe. Hoewel deze koerswijziging heeft geresulteerd in een financieel positief jaar, moeten we benadrukken dat deze zwarte cijfers geen structurele meevallers zijn. De investeringen die we in 2024 hebben uitgesteld, zullen in de komende jaren alsnog moeten worden gedaan. Dit betekent dat de huidige balans geen garantie biedt voor toekomstige overschotten, maar eerder een weerspiegeling is van de strategische keuzes die we het afgelopen jaar hebben gemaakt. Ondanks de interne veranderingen hebben we ook in 2024 weer vele gasten mogen verwelkomen op onze recreatieparken en routes. We zijn trots op de bijdrage die we leveren aan het recreatieve aanbod in Twente en blijven ons inzetten om de kwaliteit en beleving van onze voorzieningen te waarborgen en te verbeteren.
Dit kunnen wij alleen met de steun van de 14 Twentse gemeenten, de ondernemers op onze recreatieparken en de miljoenen bezoekers die genieten van ons prachtige Twentse landschap. We nodigen u uit om deze jaarrekening met interesse door te nemen en samen met ons vooruit te kijken naar een toekomst waarin we blijven investeren in de recreatiemogelijkheden van Twente. Met vriendelijke groet, Bart-Jan Harmsen, Secretaris/directeur Recreatieschap Twente
Inhoudsopgave
Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 1.
Jaarrekening in één oogopslag .................................................................................................. 4
2.
Inleiding ........................................................................................................................................ 6
3.
Programmaverantwoording ........................................................................................................ 8 3.1 Programma Vrijetijdseconomie ...................................................................................................... 8 3.2 Programma Recreatieve Voorzieningen ........................................................................................ 9
4.
Paragrafen .................................................................................................................................. 14 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 14 4.1.1 Financiële Kengetallen ........................................................................................................... 15 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................... 17 4.3 Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 18 4.4 Verbonden partijen ....................................................................................................................... 20 4.5 Financiering .................................................................................................................................. 20 4.6 Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................................. 21
5.
Specificatie herkomst baten en besteding lasten .................................................................. 23
6.
Jaarrekening............................................................................................................................... 25
7.
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .................................................................. 26 7.1 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening .................................................................. 27 7.1.1 Analyse van de belangrijkste ontwikkelingen die het resultaat hebben veroorzaakt ............. 27 7.1.4 Analyse begrotingsrechtmatigheid ......................................................................................... 32 7.1.5 Overzicht van begrote en gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................................. 34 7.1.6 Wet Normering Topinkomens ................................................................................................ 35 7.1.7 Rechtmatigheidsverantwoording............................................................................................ 37
8
Balans en de toelichting ............................................................................................................... 39 8.3 Balans per 31-12-2024 ............................................................................................................. 39 8.2 Grondslagen voor resultaat en waardebepaling .......................................................................... 40 8.3 Toelichting op de balans per 31-12-2024 .................................................................................... 42 8.4 Belangrijkste niet uit de balans blijkende verplichtingen .............................................................. 49
9. Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................... 49 10. Overige gegevens .......................................................................................................................... 49 10.1 Controleverklaring accountant (volgt) ........................................................................................ 49 11. Bijlagen ....................................................................................................................................... 50 Bijlage 1 Totaal begrote gemeentelijke bijdrage en resultaat 2024 per gemeente ............................ 50 Bijlage 2 Aard en reden reserves ....................................................................................................... 51 Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 indeling jaarstukken................................................................................................................... 6 Tabel 1 Beschikbare weerstandscapaciteit ........................................................................................... 15 Tabel 2 Kengetallen ........................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Tabel 3 Overzicht aantal medewerkers en fte’s ............................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Tabel 4 Incidentele Baten ...................................................................................................................... 31 Tabel 5 Overzicht WNT ......................................................................................................................... 35 Tabel 6 Leden bestuur per ultimo 2024 ................................................................................................. 36 Tabel 7 Totaal in rekening gebrachte Gemeentelijke Bijdrage ............................................................. 50
3
In één oogopslag
1. Jaarrekening in één oogopslag Baten en lasten op hoofdlijnen De jaarrekening heeft betrekking op alle uitgaven en inkomsten in 2024. Dit betreft onder andere inkomsten voor: 1. producten die gefinancierd worden uit de gemeentelijke bijdrage; 2. bijdragen van overige overheden (projecten); 3. inkomsten uit betaald parkeren op de recreatieparken; 4. inkomsten uit huren en erfpachten; 5. inkomsten uit evenementen; 6. inkomsten uit verkoop van routekaarten. Bedrag (€)
Baten Gemeentelijke bijdrage
3.935.000
Gemeentelijke bijdrage in projecten
686.000
Parkeergelden
475.000
Huur- en erfpachtopbrengsten
476.000
Overige opbrengsten
275.000
Evenementen
168.000
Overige inkomsten
68.000
Rente
48.000
Storting reserve
15.000
Bijdrage overige Overheid
12.000
Totaal
6.156.000 Bedrag (€)
Lasten Salarissen en overige vergoedingen
1.382.000
Inhuur en tijdelijk (sociale werkverbanden)
1.209.000
Subsidies en overdrachten
743.000
Onderhoud
676.000
Gebouwen, terreinen en voertuigen
410.000
Dotaties reserves
632.000
Afschrijvingen
388.000
Overige kosten
167.000
Dotaties voorzieningen
191.000
Rente
95.000
Verzekeringen
60.000
ICT
51.000
Totaal
6.004.000
Ontwikkeling begroting 2024 De programmabegroting 2024 is in juli 2023 door het bestuur vastgesteld. In 2022 en 2024 is het visiedocument met betrekking tot de Routenetwerken respectievelijk de recreatieparken vastgesteld waarmee (financieel) invulling kan worden gegeven aan de verdere toekomst van zowel de recreatieparken als routenetwerken.
4
In één oogopslag
Hieronder treft u een overzicht aan van het gerealiseerde resultaat per programma.
Programma's bedragen X € 1.000
Recreatieve Voorzieningen
Totaal baten
Totaal lasten
Gem. bijdrage
Gereal. saldo van baten en lasten
2.206
4.634
3.200
773
Vrijetijdseconomie Gerealiseerd resultaat
Resultaat Mutatie Saldo na reserves Gereal. Mutatie reguliere (egal. resultaat reserves mutatie res.) reserves 617-
156
0
156
-
738
734
4-
-
4-
0
4-
2.206
5.372
3.935
769
617-
152
-
152
Resultaat 2024 Het gerealiseerde resultaat bedraagt circa € 152.000. In de jaarrekening is een gedetailleerde analyse opgenomen van de afwijkingen. Beleidsindicatoren
Indicator
Realisatie 2024
Formatie/Bezetting in fte per 1.000 inwoners
Begroting 2024
Realisatie Realisatie 2023
2022
Realisatie 2021
0,03
0,03
0,03
0,03
Apparaatskosten in kosten per inwoner
€ 4,08
€ 3,40
€ 4,50
€ 3,14
Externe inhuur als % kosten van totale loonsom plus kosten inhuur externen
43,4%
35,4%
34,4%
Geen gegevens 35,6% beschikbaar
Overhead in % van totale lasten
14,2%
16,0%
17,3%
16,8%
Toelichting De apparaatskosten zijn hoger dan voorzien door de verhoogde kosten uit voornamelijk energie, software en adviesbureaus. De externe inhuur is ten opzichte van de begroting hoger omdat in de begroting de verhoogde bijdrage voor routenetwerken was geraamd als onderhoud. In 2024 is hierin meer inzicht gekomen en is gebleken dat de inzet van Coöperatie Centroide deels onder externe inhuur hoort. De overhead is iets lager omdat de totale lasten door prijsstijgingen lager zijn dan kon worden voorzien.
5
Inleiding
2. Inleiding Voor u liggen de jaarstukken van Recreatieschap Twente. Hierin beschrijven we hoe het afgelopen jaar verlopen is, zowel wat betreft de beleidsuitvoering als de bijbehorende financiële effecten. De jaarstukken zijn conform de meest recente ontwikkelingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) als volgt onderverdeeld: Programmaverantwoording Jaarverslag Paragrafen Jaarstukken Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting
Jaarrekening Balans en toelichting Figuur 1 indeling jaarstukken
Conform het hierboven gepresenteerde overzicht bestaan de jaarstukken uit twee delen: − Het jaarverslag met daarin de programmaverantwoording met de paragrafen; en − De jaarrekening met daarin het overzicht van baten en lasten en de balans met bijbehorende toelichtingen. Jaarverslag Programmaverantwoording In dit hoofdstuk beschrijven we per programma de uitgevoerde activiteiten die in 2024 hebben bijgedragen aan de (mate van) realisatie van onze ambities en de ontwikkeling van de bijbehorende indicatoren. In de programmaverantwoording geven we antwoord op de drie W-vragen: Wat hebben we bereikt? Hier wordt vermeld in welke mate we geslaagd zijn het gewenste resultaat te bereiken. Wat hebben we hiervoor gedaan? Hier zijn de projecten, activiteiten en kernindicatoren vermeld om de ambities te bereiken. Wat heeft het gekost? Hier worden de budgettaire effecten vermeld waarin we een onderscheid maken tussen de begrote baten en lasten voor wijziging, -na wijziging en de gerealiseerde baten en lasten. Om de programmaverantwoording sneller te kunnen scannen werken we met een verkeerslichtrapportage die rechts naast de ambities weergegeven is. Voor het aangeven van de status van kleuren is de volgende richtlijn gehanteerd: • Groen: we hebben gepresteerd (of zelfs beter dan dat) wat we in de programmabegroting hebben aangegeven.
• Oranje: we hebben gedeeltelijk gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. • Rood: we hebben niet gepresteerd wat we in de programmabegroting hebben aangegeven. Voor gedetailleerde informatie over de te bereiken ambities en de voorgenomen activiteiten om deze ambities te bereiken verwijzen wij u naar de Programmabegroting 2024. Paragrafen In de paragrafen komen de onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in de benoemde beleidslijnen zoals opgenomen in de programmabegroting. De focus daarbij is gericht op belangrijke beheersprocessen en het beleid dat daaraan ten grondslag ligt.
6
Inleiding
U vindt hier de verantwoording over de volgende beheersmatige onderwerpen: • weerstandsvermogen en risicobeheersing; • onderhoud kapitaal goederen; • verbonden partijen; • bedrijfsvoering; • financiering; Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en toelichting In dit hoofdstuk zijn diverse financiële overzichten opgenomen met vergelijkende cijfers. Hier presenteren wij in feite op een andere wijze de cijfers die zijn opgenomen in de programmaverantwoording onder het kopje “Wat heeft het gekost?” en enkele aanvullende (verplichte) financiële overzichten. Balans en toelichting Het laatste onderdeel gaat in op onze financiële positie aan de hand van de balans met een toelichting. Wij wensen u veel leesplezier!
7
Programmaverantwoording
3. Programmaverantwoording 3.1 Programma Vrijetijdseconomie Inleiding In 2024 heeft Twente Marketing voortgebouwd op het fundament dat in 2023 is gelegd om de ambitie uit de visie 'Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030' te realiseren. Dit jaar markeerde een verdere integratie van de vrijetijdseconomie binnen de bredere economische strategie van Twente, waarbij recreatie en toerisme niet langer als afzonderlijke sectoren worden beschouwd. De focus is verschoven van louter toeristische promotie naar een holistische benadering waarin de vrijetijdseconomie bijdraagt aan de grote maatschappelijke opgaven van Twente. Twente Marketing fungeert als ‘destinatiemanagementorganisatie’ die samenwerking stimuleert tussen diverse sectoren en stakeholders. De nadruk ligt op het verbeteren van het leef- en vestigingsklimaat voor huidige en toekomstige inwoners, met bezoekers als katalysator voor positieve ontwikkelingen. Het aantrekken van doelgroepen die economische en sociale waarde toevoegen, zoals millennials, is hierbij essentieel. Deze strategische koers draagt bij aan het verhogen van het 'Bruto Twents Geluk' en versterkt de identiteit en trots van de regio. Door verhalen over het rijke verleden van Twente, zoals die van de Tubanti en de textielindustrie, te ontsluiten en te verbinden, wordt een aantrekkelijk vrijetijdsaanbod gecreëerd voor zowel bewoners als bezoekers.
Kaderstellende beleidsnota’s Beleidsnota
Vastgesteld door
Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030
Bestuur Recreatieschap Twente/Twente Marketing
Programma Gastvrij Overijssel 2020-2023
Gastvrij Overijssel
Marketingcommunicatieplan Marketing Oost/Twente Marketing ‘Stimulatie van de vrijetijdseconomie Twente’
Bestuur Recreatieschap Twente
Datum vaststelling 30 september 2022 maart 2016 18 januari 2022
Realisatie ambities 1. Het versterken van de Twentse economie, waar de vrijetijdseconomie een belangrijk onderdeel van is. Het marketingcommunicatieplan draagt hiertoe bij en heeft als doel het aantal toeristen en de toeristische bestedingen in Twente te verhogen. Wat hebben we bereikt? In 2024 heeft de vrijetijdseconomie in Twente een opmerkelijke groei doorgemaakt. Ondanks een lichte afname van het aantal Nederlanders dat in eigen land op vakantie ging, steeg het aantal overnachtingen in Nederlandse logiesaccommodaties met meer dan 4% ten opzichte van 2023.Deze groei werd voornamelijk gedreven door een toename van binnenlandse toeristen met 5%, terwijl het aantal buitenlandse toeristen met ruim 3% toenam. In Twente werd deze positieve trend weerspiegeld in een stijging van het aantal gasten en overnachtingen. Hotels in de regio noteerden een significante toename, wat bijdroeg aan een algehele groei van de sector. De totale bestedingen door toeristen namen eveneens toe, wat resulteerde in een versterking van de regionale economie. Deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van de vrijetijdseconomie voor Twente. De voortdurende samenwerking tussen de 14 Twentse gemeenten en lokale ondernemers heeft bijgedragen aan deze positieve resultaten.
Gezamenlijke investeringen en een geïntegreerde benadering van destinatieontwikkeling en promotie hebben geleid tot een aantrekkelijker aanbod voor zowel bewoners als bezoekers. In 2024 blijft Twente Marketing zich inzetten voor het versterken van de regionale vrijetijdseconomie. Door middel van gerichte campagnes en strategische samenwerkingen
8
Status
● ○ ○
Programmaverantwoording wordt gestreefd naar duurzame groei en het verhogen van het 'Bruto Twents Geluk'. De focus ligt op het aantrekken van bezoekers die een positieve bijdrage leveren aan de economische en sociale ontwikkeling van de regio. Wat hebben we hiervoor gedaan? In 2024 hebben we verdere stappen gezet in de implementatie van de nieuwe positionering “Vrij zijn in Twente” binnen onze marketing- en communicatieactiviteiten. Na de eerste aanpassingen in 2023, zoals het redesign van basismiddelen en de eerste online activaties, hebben we dit jaar de campagne verder uitgerold en versterkt via gerichte socialmediaacties en samenwerkingen met regionale en landelijke partners. Om deze ontwikkeling duurzaam voort te zetten, blijven we ons richten op de uitgangspunten van Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030. Deze visie blijft leidend bij het aanscherpen van onze strategie en het verder positioneren van Twente als aantrekkelijke bestemming voor zowel bewoners als bezoekers.
Wat heeft het gekost? Overzicht van baten en lasten Vrijetijdseconomie
Bedragen in x € 1.000
Realisatie
Begrotingsjaar na wijziging
Begrotingsjaar voor wijziging
2024
2024
2024
Baten Lasten
Saldo
Baten Lasten
Saldo
Baten Lasten
Saldo
Programma excl. Overhead
0
738
-738
0
734
-734
0
734
Overhead
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Subtotaal incl. Overhead
0
738
-738
0
734
-734
0
734
-734
Treasury
-734
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Gemeentelijke bijdrage
734
0
734
734
0
734
734
0
734
Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen
734
738
-4
734
734
0
734
734
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
734
738
-4
734
734
0
734
734
0
Mutaties reserves Totaal incl. mut. reserves
3.2 Programma Recreatieve Voorzieningen Inleiding In 2024 heeft onze organisatie zich gericht op het versterken van de interne structuur en het optimaliseren van processen om een solide basis te leggen voor toekomstige ontwikkelingen. Deze focus op herstructurering was noodzakelijk om maximale (maatschappelijke) waarde-creatie te realiseren binnen het huidige budget dat door de 14 Twentse gemeenten beschikbaar is gesteld. Het optimaliseren van interne processen en het verkrijgen van meer inzicht in de baten en lasten van Recreatieschap Twente waren hierbij belangrijke pijlers. Een van de belangrijkste stappen was de gezamenlijke inkoop voor Recreatieschap Twente. Door talrijke succesvolle aanbestedingen hebben we meer grip gekregen op het inkoopproces en kunnen we efficiënter opereren. Deze aanpak heeft geleid tot een efficiëntere werkwijze, meer overzicht en een duidelijke taakverdeling, wat bijdraagt aan verhoogde transparantie binnen de organisatie en naar onze partners. Daarnaast hebben we een steeds robuustere positie weten te verwerven na de ontvlechting van Regio Twente. Ondanks de uitdagingen die gepaard gaan met een kleine gemeenschappelijke regeling, staat er een vaste groep medewerkers die trots is op wat er gezamenlijk is bereikt. Hun toewijding en inzet zijn essentieel gebleken voor het succes van onze organisatie.
9
Programmaverantwoording Een bijzonder hoogtepunt in 2024 was de daadwerkelijke start met de revitalisering van de Routenetwerken in Twente. Na een intensieve voorbereidingsperiode is de visie hiervoor in 2022 unaniem vastgesteld door het bestuur en de Twentse gemeenteraden. In 2024 zijn we voortvarend aan de slag gegaan om de regio nog beter te ontsluiten voor recreanten en bezoekers. De eerste mooie resultaten van deze inspanningen zijn inmiddels zichtbaar op de vele routes in Twente, waar de kwaliteit en beleving merkbaar zijn verbeterd. Het weerbeeld van de zomer van 2024 had een gematigde invloed op het bezoek aan onze recreatieparken. Ondanks het tegenvallende warme weer en zonneschijn vielen de bezoekersaantallen uiteindelijk toch mee. De overvloedige regenval in juli, met 353 mm neerslag, zorgde voor een merkbaar rustiger maand, terwijl augustus met warm en droog weer voor herstel zorgde. Hierdoor hebben wij, ondanks het mindere weer in juli, toch een goede zomer gedraaid. Deze zomer benadrukt de afhankelijkheid van onze recreatieparken van gunstig weer. Daarom is het belangrijk om de komende jaren meer in te zetten op een jaarrond aanbod van (speel)voorzieningen, zodat bezoekers ook op minder mooie dagen blijven komen.
We blijven ons inzetten voor de kwaliteit en beleving van onze voorzieningen en danken de 14 Twentse gemeenten, de ondernemers op onze recreatieparken en de miljoenen bezoekers die jaarlijks genieten van het prachtige Twentse landschap voor hun onmisbare bijdrage. Kader stellende beleidsnota’s Beleidsnota
Vastgesteld door
Datum vaststelling
Visie Routenetwerken Twente
Bestuur Recreatieschap Twente
7 december 2022
Visie Recreatieparken Twente
Bestuur Recreatieschap Twente
8 februari 2024
Koersdocument Recreatieschap
Bestuur Recreatieschap Twente
4 april 2024
Realisatie ambities 1. Stimuleren van een veilig en zo intensief mogelijk gebruik van de recreatieparken en het verbeteren van het financiële rendement van de recreatieparken.
Wat hebben we bereikt? Recreatieparken Uit een bezoekersonderzoek uit 2022 is gebleken dat de drie Twentse recreatieparken gezamenlijk circa 1,5 miljoen bezoeken trekken. Ook in 2024 blijkt dat de populariteit van Het Rutbeek, Het Hulsbeek en Het Lageveld onverminderd groot is. Hiermee leveren de drie recreatieparken een aanzienlijke bijdrage aan het Twentse vertier en vermaak, zowel voor de Tukker zelf als voor toeristen die Twente ontdekken. Het Recreatieschap Twente blijft zich inzetten om een warm welkom te bieden aan alle bezoekers van de recreatieparken. Of je nu een lokale inwoner bent of een toerist, ongeacht achtergrond of inkomen, de parken zijn vrij toegankelijk voor iedereen. Hierdoor zijn de recreatieparken niet alleen plekken van ontspanning en plezier, maar ook van inclusie en saamhorigheid. In een tijd waarin de drukte van het dagelijks leven soms overweldigend kan zijn, bieden onze parken een welkome ontsnapping en gelegenheid tot ontspanning. Of je nu wilt wandelen, fietsen, een festival bezoekt of simpelweg wilt genieten van het landschap, de Twentse recreatieparken zijn dé plek waar Tukkers en bezoekers van buiten de regio zich kunnen verbinden met de prachtige Twentse omgeving. De vraag naar recreatiemogelijkheden in Twente blijft gestaag groeien.
Deze toegenomen behoefte aan groene recreatieruimte weerspiegelt een groeiend bewustzijn van het belang van ontspanning in de buitenlucht. Tegelijkertijd brengt deze groeiende vraag een toenemende druk met zich mee op de natuurlijke gebieden in de regio. Het vinden van een zorgvuldig evenwicht
10
Status
● ○ ○
Programmaverantwoording tussen het behoud van de natuurlijke schoonheid van Twente en het voldoen aan de recreatieve behoeften van de bevolking vereist dan ook continue planning en beheer. Daarnaast groeit de aandacht voor gezondheid en welzijn, wat de vraag naar recreatiemogelijkheden die bijdragen aan een actieve levensstijl stimuleert. De Twentse recreatieparken spelen hierin een essentiële rol door diverse activiteiten en voorzieningen te bieden die zowel lichaam als geest ten goede komen. Door te investeren in recreatieve infrastructuur die gezonde levensstijlen ondersteunt, voorzien we niet alleen in de behoeften van de bevolking, maar dragen we ook bij aan het welzijn van de gemeenschap als geheel. Ondanks de minder gunstige weersomstandigheden in juli 2024 is het opnieuw een prachtig jaar geweest voor de drie recreatieparken. De sfeer was het hele jaar door goed en er hebben zich geen grote of ernstige incidenten voorgedaan. Dit benadrukt wederom de belangrijke rol die deze recreatieparken spelen in het bieden van een veilige, toegankelijke en plezierige omgeving voor iedereen. In samenwerking met onze ondernemers en festivalorganisatoren hebben we gestreefd naar maximale opbrengsten uit de recreatieparken.
Door, daar waar mogelijk, gezamenlijke investeringen in voorzieningen en marketing hebben we de aantrekkingskracht van de parken vergroot en een uitstekende sfeer gecreëerd. Deze strategische samenwerking heeft niet alleen geleid tot financieel gezonde parken, maar mogelijk ook tot economische groei in de regio. Wat hebben we hiervoor gedaan? Recreatieparken In 2024 zijn er opnieuw belangrijke stappen gezet om de recreatieparken Het Rutbeek, Het Hulsbeek en Het Lageveld toekomstbestendig, aantrekkelijk en efficiënt te beheren. Hieronder een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen: Op de parken: • Nieuw toiletgebouw op Het Lageveld gerealiseerd Voor de zomer van 2024 is de nieuwbouw van een modern toiletgebouw op Het Lageveld succesvol afgerond. Hiermee is een belangrijke voorziening toegevoegd die bijdraagt aan een nog betere bezoekerservaring. • Voorbereiding realisatie camperplaats Het Lageveld gestart In 2024 is, na een openbare uitvraag, een ondernemer gevonden voor de ontwikkeling van de camperplaats. De voorbereidingen voor de realisatie zijn inmiddels in gang gezet, met als doel om in 2025 te kunnen starten. Het realiseren van de camperplaats draagt bij aan het verhogen van het rendement van het recreatiepark. • Financiering en aanbesteding nieuwe beschoeiing voor Het Rutbeek en Het Hulsbeek.
De beschoeiing op Het Rutbeek en Het Hulsbeek bleek in slechte staat te verkeren. Om de veiligheid van bezoekers en de duurzaamheid van de recreatiegebieden te waarborgen, was een grootschalige vervanging noodzakelijk. Voor deze forse investering hebben de 14 Twentse gemeenten gezamenlijk financiële middelen beschikbaar gesteld. De aanbestedingsprocedure voor dit project werd in 2024 succesvol afgerond en het project zal starten in 2025. • Nieuwe contracten door groei en komst van nieuwe parkondernemers Ook de ondernemers op de recreatieparken zijn volop in ontwikkeling, van forse expansie van buitenterreinen, tot overname van ondernemingen. Er is actief gewerkt aan het aangaan van nieuwe contracten met (nieuwe) ondernemers. Tevens zijn oude contracten herzien. Het doel hiervan was om alle contracten up-to-date te maken, inclusief huur- en pachtprijzen die aansluiten bij de huidige marktontwikkelingen. Interne organisatie: • Gezamenlijke en eenduidige inkoop Er is overgegaan tot gezamenlijke en eenduidige inkoop voor de drie recreatieparken. Door deze bundeling van krachten zijn schaalvoordelen benut, wat leidt tot kostenbesparingen en uniforme kwaliteit op alle locaties.
11
Programmaverantwoording •
•
Aanbestedingen afgerond voor scherpere inkoop Vele (noodzakelijke) aanbestedingen zijn in 2023 opgepakt en in 2024 succesvol afgerond. Dit had als doel om scherp(er) in te kopen en tegelijkertijd te voldoen aan de geldende aanbestedingsregels. Vernieuwde organisatiestructuur geïmplementeerd De in 2023 voorbereide vernieuwde organisatiestructuur voor het Recreatieschap Twente is in 2024 volledig geïmplementeerd. Hierdoor is de organisatie efficiënter en effectiever ingericht. Personeel is nu daadwerkelijk werkzaam voor het gehele Recreatieschap Twente en niet meer uitsluitend verbonden aan één recreatiepark.
2. Stimuleren van een veilig en zo intensief mogelijk gebruik van de toeristische routenetwerken, te weten het wandel-, fiets-, paardrijd- MTB-netwerken, alsmede de recreatieve fietspaden.
Wat hebben we bereikt? In 2024 zijn we middels een uitvoeringsagenda aan het werk gegaan. Allereerst om achterstanden in kwaliteit en onderhoud weg te werken. Daarnaast is er geïnvesteerd in personeel, professionaliteit en communicatie. De impasse in het MTBnetwerk is opgepakt en voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd om dit weer op gang te krijgen. Wat hebben we hiervoor gedaan? • Schoonmaken van bebording voor de belangrijkste routenetwerken Alle bebording van het fietsnetwerk, deels wandelnetwerk en de informatielocaties zijn schoongemaakt en waar nodig opgewaardeerd; • Aanvullen van missende data in de digitale systemen De digitale tweeling van al het areaal, CTIP, is volledig gemaakt met data dat nog ingevoerd moest worden. Dit is nodig om de juiste keuzes te kunnen maken en de routeportal van de juiste gegevens te voorzien; • Onderzoeken naar verbetertrajecten in MTB-routes De lijst voor vele verbeteringen en verplichte wijzigingen in het MTBnetwerk is onderzocht, geschouwd en geanalyseerd. Dit is doorgestuurd naar de ecologen om de uitvoering hiervoor voor te breiden; • Risicoanalyse en classificatie voor MTB-netwerk Om meer grip te verkrijgen is naast en volmaken van data ook een uitgebreid onderzoek verricht naar de risicoaansprakelijkheid. Naast een rapportage zijn er een tiental aanbevelingen gedaan om de aansprakelijkheid te verkleinen.
De meeste van deze aanbevelingen zijn opgestart of al uitgevoerd. Een belangrijk onderdeel hierin is de classificatie; • Revitaliseren van Autonetwerk Het autonetwerk bevat drie autoroutes die een lange tijd slecht onderhouden zijn. De afgelopen jaren is hier al een verbetering doorgevoerd. Dit jaar is een grootse inhaalslag gemaakt, waarbij het netwerk volledig is gerevitaliseerd. Een onderdeel hierin is het weer terugbrengen van de gewilde Nederlandse lus in de Hamalandroute; • Afronden van projecten (Verhalend landschap, Hilligenpad, Wandelnetwerk Almelo, e.a.) De lijst met in de wacht staande projecten en verbeteringen was voor 2024 heel lang. Hierin zaten een paar zeer belangrijke wijzigingen en uitbreidingen. Een aantal zeer gewaardeerde projecten zijn de verhalende panelen langs het fietsnetwerk, de bucketlist-wandelroute Hilligenpad en de noodzakelijke inbreiding van Almelo in het wandelnetwerk; • Omzetten van de huisstijl van Routenetwerken Twente De huisstijl van Routenetwerken Twente was gebaseerd op ‘Landgoed van Nederland'. Deze regiobranding is al eerder stopgezet, maar alle uitingen en opmaak stond nog in dat format.
Dit jaar is er gewerkt aan de branding van Routenetwerken Twente zelf, met een duidelijk blijvend design waar Twente in te herkennen is; • Opname en communicatie van onder andere de video's In 2024 hebben we de communicatie sterk verbeterd, nieuwsartikelen geïntroduceerd, nieuwsbrieven verdubbeld en zijn begonnen met de opnames voor een belangrijke videoreeks rondom alle werkzaamheden van Routenetwerken Twente;
12
Programmaverantwoording •
•
•
Verbeteren communicatietraject Routenetwerken Twente Naast het verbeteren van de communicatie zelf zijn we ook een traject gestart met allerlei onderzoeken/enquêtes onder onze afnemers (oa TTI's). Dit wordt vervolgd in 2025 met een analyse en waar nodig verdere communicatieverbeteringen; Invoeren van proces- en projectmanagement en investering in personeel Om alles beter te gaan handelen is in 2024 een proces- en projectmanagementsysteem doorgevoerd. Met dit systeem kunnen we strakker sturen op personele inzet, doorlooptijd van projecten en de financiële middelen die geïnvesteerd worden. Daarnaast is het ook een nacalculatietool om meer grip te krijgen voor toekomstbestendig werken; Verbeteren van financieel model en projectkosten De financiële huishouding is stevig onder de loep genomen. Het budget van Routenetwerken Twente is verveelvoudigd en dat brengt een ander model met zich mee.
Daarnaast zijn vele onderdelen gestart en in afrondende fase.
Met opmerkingen [DS1]: Hier kijkt Han nog even naar
Wat heeft het gekost?
Met opmerkingen [HH2R1]: gedaan!
Overzicht van baten en lasten Recreatieve Voorziening
Realisatie
Begrotingsjaar na wijziging
2024 Bedragen in x € 1.000 Programma excl. Overhead Overhead Subtotaal incl. Overhead Treasury
2024
Baten Lasten 2.180 1 2.180
Begrotingsjaar voor wijziging
Saldo
Baten
3.783 -1.604 851
2024
Lasten
1.255
-851
0
4.635 -2.454
1.255
Saldo
3.625 -2.370 830
Baten Lasten 1.239
-830
0
4.455 -3.200
1.239
Saldo
3.597 -2.358 842
-842
4.439 -3.200
26
-1
27
0
0
0
0
0
0
Gemeentelijke bijdrage
3.200
0
3.200
3.200
0
3.200
3.200
0
3.200
Subtotaal incl. algemene dekkingsmiddelen
5.407
4.634
773
4.455
4.455
0
4.439
4.439
0
15
632
-617
0
0
0
0
0
0
5.422
5.266
156
4.455
4.455
0
4.439
4.439
0
Mutaties reserves Totaal incl. mut. reserves
13
Programmaverantwoording Realisatie taakstelling In 2013 heeft de Provincie Overijssel de jaarlijkse onderhoudsbijdrage afgekocht. Deze afkoopsom is gereserveerd. In verband met het vervallen van de jaarlijkse bijdrage moet Recreatieve Voorzieningen in totaal € 603.885 bezuinigen. In 2024 is het vanwege een positief jaarresultaat niet nodig om de taakstelling te onttrekken aan de hiervoor bestemde reserve.
Gemeentelijke bijdrage
Realisatie
Begrotingsjaar na wijziging
Begrotingsjaar voor wijziging
2024
2024
2024
Baten Lasten
3.935 -
3.935 -
3.935 -
Totaal
3.935
3.935
3.935
Begrotingsjaar na wijziging
Begrotingsjaar voor wijziging
Treasury
Realisatie 2024
2024
2024
Baten
26
0
0
Lasten
-1
0
0
Totaal
27
0
0
4. Paragrafen Inleiding In het hoofdstuk paragrafen komen een aantal belangrijke beheersmatige onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in onze financiële positie. De programma’s in de vorige hoofdstukken zijn grotendeels direct gericht op het primaire proces en de Twentse burgers. De paragrafen zijn indirect daarop gericht en geven kaders voor het beheer en de uitvoering. Op grond van artikel 9 van het BBV komen de volgende paragrafen aan de orde: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing; • Onderhoud kapitaalgoederen; • Bedrijfsvoering; • Verbonden partijen; • Financiering; 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Beleidskader risicomanagement De wetgeving en het beleid voor het weerstandsvermogen zijn vastgelegd in: • Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV art. 9, 11 en 26); • De financiële verordening Recreatieschap Twente; • De “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen”. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de organisatie om tegenvallers op te vangen zonder dat dit leidt tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage dan wel tot noodzakelijke ombuigingen in bestaand beleid. Om het weerstandsvermogen te berekenen, dient de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet te worden tegen de benodigde weerstandscapaciteit. Hieronder treft u de uitkomst van deze exercitie aan.
In de alinea’s hieronder worden zowel de beschikbare als de benodigde weerstandscapaciteit uiteengezet.
14
Programmaverantwoording Berekening weerstandsvermogen Omschrijving Bedragen in €
Beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2024
Benodigde weerstandscapaciteit per 01-01-2025
Reserve Recreatieparken/ Fietspaden
84
84
Algemene Reserve
79
122
Totaal
163
206
Weerstandsratio
0,79
Als we de beschikbare weerstandscapaciteit (reserves) afzetten tegen de benodigde weerstandscapaciteit (geïnventariseerde risico’s van het opvolgende jaar), komen we eind 2024 uit op een ratio van afgerond 0,79. De ratio bevindt zich hiermee iets onder de door het bestuur vastgestelde ondergrens van 0,8. Vergelijking met 2023 Vanwege toegenomen risico’s is de ratio lager geworden ten opzichte van het verantwoordingsjaar 2023. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt opgebouwd: Saldo per 31-12-2024
Maakt onderdeel uit van weerstandscapaciteit
Algemene Reserve
122
Ja
Reserve Recreatieparken/ Fietspaden Totaal Algemene Reserves
84
Ja
Omschrijving
206 544
Provinciale reserve recreatieve voorzieningen Totaal reserves m.b.t. taakstelling
Nee. Beklemd
544
RV Reserve Recr. parken/ Fietsp. (kl toilet Rutbeek)
9
RV Reserve Recr. parken/ Fietspaden (kl loods Lageveld) Reserve werkplaats Hulsbeek Reserve beschoeiing Hulsbeek/Rutbeek Totaal reserves kapitaallasten
25 40 632
Totaal reserves
1.457
Nee. Beklemd
707
Tabel 1 Beschikbare weerstandscapaciteit
Benodigde weerstandscapaciteit In overeenstemming met de “Nota van risicomanagement tot reserves en voorzieningen” wordt voor het becijferen van de benodigde weerstandscapaciteit gebruik gemaakt van de actuele vastgestelde risicoinventarisatie. Dit is de risico-inventarisatie van de begroting van 2025. Door toevoeging van een deel van het jaarresultaat aan de algemene reserve gaat de weerstandsratio naar 1. 4.1.1 Financiële Kengetallen Mede naar aanleiding van de Quikscan van vorig jaar van de Twentse gezamenlijke rekenkamer heeft in 2024 een doorontwikkeling plaatsgevonden hoe we kengetallen beoordelen en hierover rapporteren. In de Quikscan is aangegeven om ratio’s te beoordelen over een langere periode en in onze reactie hierop hebben we aangegeven deze doorontwikkeling te willen maken. De diverse (verplichte) kengetallen zijn samengevat weergegeven in onderstaande tabel. In deze tabel maken we onderscheid in de categorieën stabiliteit, weerbaarheid, flexibiliteit en de overige verplichte kengetallen.
15
Programmaverantwoording
Categorie
IJkpunten
Flexibiliteit
Overige verplichte indicatoren
Begroting primaire
2024
2024
2023
2022
Werkelijk Werkelijk
Saldo van baten en lasten (realisatie vs begroting)
x €1.000
769
0
-56
113
1.
%
14,3%
0%
-1,2%
2,5%
2.
Saldo van baten en lasten (realisatie vs begroting)
3.
Structureel exploitatiesaldo
4.
Weerstandsvermogen
Stabiliteit
Weerbaarheid
Werkelijk Eenheid
Norm / Signaalwaarde
>=0
%
1,8%
0,0%
0,0%
2,8%
0 - 1%
Ratio
0,79
1,01
1,09
0,96
1,2 -1,5
%
30,7%
61,7%
63,1%
70,1%
100%
%
30,7%
61,7%
63,1%
70,1%
n.v.t.
%
25,5%
19,0%
16,4%
16,9%
20%
7.
Rentequote (rentelasten tov totale lasten)
%
1,6%
1,8%
2,2%
0,5%
8.
Netto-rentequote (rentelasten /- rentebaten tov tot. lasten)
%
0,8%
1,8%
2,2%
0,5%
n.v.t.
9.
Afschrijvingslasten tov totale lasten
Netto-schuldquote Gecorrigeerde netto5b. schuldquote 6. Solvabiliteit (EV/TV) 5.
%
6,5%
10,1%
8,5%
11,0%
n.v.t.
10. EMU-saldo 11. Kasgeldlimiet
x €1.000
369
369
381
253
n.v.t.
x €1.000
441
424
378
371
n.v.t.
12. Renterisiconorm 13. Overhead
x €1.000
899
860
748
905
n.v.t.
%
14,2%
16,0%
17,3%
16,8%
n.v.t.
Hieronder treft u toelichting op de kengetallen die voor ons van toepassing zijn. Solvabiliteit (25,5%) Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Onder het eigen vermogen verstaan we de algemene reserve en de overige bestemmingsreserves en het resultaat uit het overzicht baten en lasten. Met het kengetal solvabiliteit beoordeel je in hoeverre het bezit op de balans schuldenvrij is. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de organisatie. Solvabiliteit is daarom één van de belangrijkste graadmeters van de financiële gezondheid van een organisatie. Ultimo 2024 komt de solvabiliteit uit op 25,5%. Deze bevindt zich binnen de veilige marges van de signaleringswaarden (tussen de 20% - 50%) Netto schuldquote (30,7%) Dit ratio weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van Recreatieschap Twente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een laag percentage is veelal gunstig. Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief (gecorrigeerd) als exclusief de doorgeleende gelden.
Samen met de solvabiliteitsratio is de netto schuldquote het meest bepalend voor de financiële gezondheid. Onze netto schuldquote laat zien dat de druk van rentelasten en de aflossingen op de exploitatie erg laag is. Volgens de signaleringswaarden zit dit percentage logischerwijs in de minst risicovolle klasse (<90%). Onze organisatie heeft één langlopende geldlening, er zijn geen kortlopende geldleningen en er wordt voor financiering zowel voor de korte termijn als de lange termijn zoveel mogelijk gebruik gemaakt van interne middelen. Het niet aantrekken van externe middelen is echter geen doel op zich. Structurele exploitatieruimte (2,1%) Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte wij hebben om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten en structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Onze begroting wordt jaarlijks sluitend opgesteld. Bij de jaarrekening zien we dit jaar een iets hogere structurele exploitatieruimte dan geraamd (afgerond 2%). Dit komt doordat bij deze ratio het structurele karakter van
16
Programmaverantwoording met name de parkeerinkomsten lastig is af te leiden. Concluderend, de structurele baten zijn bij de jaarrekening voldoende om de structurele lasten te dekken. Beschouwing kengetallen en financiële positie in samenhang Een afzonderlijk kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. De kengetallen zullen daarom altijd in samenhang moeten worden bezien. De solvabiliteit is voldoende en begeeft zich binnen de veilige categorie. Dit betekent dat de weerbaarheid van de organisatie om eigenstandig negatieve ontwikkelingen op te pakken, voldoende is. De netto schuldquote is laag en dit geeft aan dat de organisatie goed in staat is om zijn schulden te kunnen betalen (de schuldenlast in relatie tot de baten is erg laag). De structurele exploitatieruimte laat zien dat de baten en lasten structureel in evenwicht zijn. Mocht dit evenwicht tijdelijk verstoord raken dan blijkt uit de solvabiliteitsratio dat de organisatie dit tijdelijk kan opvangen. 4.2 Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In deze paragraaf beschrijven we het beleidskader en de uitvoering daarvan in 2024 voor het onderhoud van kapitaalgoederen. Kapitaalgoederen worden onderscheiden in vaste en vlottende activa, die als bezittingen op de balans staan en waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt.
In het kader van deze paragraaf gaat het om de vaste activa, zoals bedrijfsgebouwen, recreatieparken en fietspaden. Ze onderscheiden zich doordat ze voor hun instandhouding en verbetering in de exploitatiebegroting structureel een substantieel beslag op middelen leggen. Dit geldt niet voor de financiële activa en de bedrijfsmiddelen omdat die regelmatig worden vervangen. De beoogde kwaliteit en het onderhoud daarvan bepalen het voorzieningenniveau en de jaarlijkse lasten. Recreatieparken, Routenetwerken en Fietspaden Recreatieschap Twente beheert namens de Twentse gemeenten de recreatieparken: Het Hulsbeek (Oldenzaal), Het Rutbeek (Enschede) en Het Lageveld (Wierden). Recreatieschap Twente beheert en onderhoudt namens de Twentse gemeenten ook 410 km recreatieve fietspaden in Twente en ruim 11.500 km aan routes. Per 31 december 2024 is het volgende geïnvesteerd en afgeschreven: Kapitaalgoed (bedragen x € 1.000)
Boekwaarde 31-12-2024
Afschrijvingen Desinvesteringen Investeringen
Boekwaarde 31-12-2023
Het Hulsbeek
719
127
1
19
828
Het Rutbeek
1.000
95
0
4
1.091
Het Lageveld
1.225
78
0
251
1.052
Routenetwerken
926
70
14
25
985
Fietspaden
35
17
0
3
49
PRK Alg
21
0
0
21
0
RNT Alg
17
0
0
17
0
Algemeen
0
1
0
0
1
3.942
388
15
340
4.006
Totaal
In dit overzicht staan alleen de investeringen waar nog een boekwaarde op zit. De boekwaarden vertegenwoordigen de balanswaarde van deze kapitaalgoederen. In hoeverre hier sprake is van stille reserves is moeilijk aan te geven. Investeringen op Het Hulsbeek In 2024 zijn de eerste investeringen met betrekking tot vervanging beschoeiing gedaan. Investeringen op Het Rutbeek In 2024 is een 1e termijn betaald ter vervanging van een schakelkast.
17
Programmaverantwoording Investeringen op Het Lageveld In 2024 is geïnvesteerd in een verbeterd toiletgebouw. Investeringen bij Routenetwerken In 2024 is een vervangende bedrijfsauto aangeschaft met inruil wat hier zorgt voor een desinvestering. Investeringen bij Routenetwerken algemeen In 2024 zijn vervangende duurzame kettingzagen en trimmers gekocht (elektrificatie). Het beleidskader Voor de instandhouding van de recreatieparken, routenetwerken en fietspaden zijn in de begroting 2024 budgetten voor jaaronderhoud en kapitaallasten opgenomen. Daarnaast zijn ten behoeve van groot onderhoud voorzieningen ingesteld. Groot onderhoud wordt uitgevoerd middels een meerjarenplanning en meerjarig onderhoudsplan. Per jaarschijf wordt door de parkbeheerders en medewerker fietspaden beoordeeld welk groot onderhoud dient plaats te vinden. De kosten voor groot onderhoud worden rechtstreeks ten laste gebracht van de daarvoor ingestelde voorzieningen: Uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties In het jaar 2024 zijn de volgende bedragen aan de voorzieningen toegevoegd en bekostigd: Voorzieningen Grootonderhoud (bedragen x €1.000)
Boekwaarde
Boekwaarde Besteding
31-12-2024
Dotatie
31-12-2023
Voorzieningen Het Hulsbeek
-24
15
57
-66
Voorzieningen Het Rutbeek
274
0
53
221
Voorzieningen Het Lageveld
71
23
20
73
Voorzieningen Fietspaden
49
0
5
44
Totaal
370
37
134
273
In 2024 is er groot onderhoud gepleegd op de recreatieparken Hulsbeek en Lageveld alsmede aan de fietspaden. Op het Hulsbeek is voornamelijk groot onderhoud (herstel) gepleegd aan een brug bij een zonneweide. Op Het Lageveld is er schilderwerk verricht aan de bedrijfsgebouwen waaraan tevens keratop is aangebracht. Vanwege niet voorzienbaar groot onderhoud riolering Hulsbeek is hier incidenteel een bedrag van circa € 19.000 bijgestort, hiermee wordt voorkomen dat de totale voorziening riolering een niet toegestaan negatief saldo vertoont. 4.3 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering gaat over de ondersteunende bedrijfsprocessen waarmee de beleidsdoelstellingen worden gerealiseerd en de sturing en beheersing daarvan. Bedrijfsvoering processen zorgen ervoor dat de beleidsprogramma’s efficiënt, effectief en conform de geldende wetgeving worden uitgevoerd. De diensten met betrekking tot Bedrijfsvoering worden via een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgenomen van de GR SamenTwente en wij verwijzen naar hun programma verantwoording voor dit onderdeel. Personeel Hieronder een overzicht van het totaal aantal medewerkers per programma en de bezetting in fte per 31-12-2024. Dit betreft een overzicht van medewerkers in dienst (tijdelijk en/of vast) van Recreatieschap Twente. Bezetting per 31-12
Programma
in Fte
Recreatieve Voorzieningen
in %
17,89
Vrijetijdseconomie Eindtotaal
18
100%
0
0%
17,89
100%
Programmaverantwoording Arbeidsomstandigheden Arbodienst Net zoals voorgaand jaar is in 2024 structureel overleg geweest tussen de bedrijfsarts, leidinggevende en HRM-medewerkers. De ambitie is om de komende tijd deze samenwerking nog verder te versterken. Medewerkers kunnen ook zelfstandig contact opnemen met de Arbodienst. Ongewenst gedrag Gevolgen van ongewenste omgangsvormen kunnen een enorme impact hebben op medewerkers en in bijzondere situaties op de omgeving en de organisatie. Medewerkers kunnen gebruik maken van een speciaal opgeleide vertrouwenspersoon. De werkzaamheden van de vertrouwenspersoon bestaan uit: eerste emotionele opvang, hulp aan de betrokken medewerker, advisering voor een plan van aanpak, ondersteuning bij het realiseren van de gewenste aanpak, eventuele doorverwijzingen en nazorg. Er zijn in 2024 geen meldingen bij de vertrouwenspersoon binnengekomen. Thuiswerken In 2022 is een thuiswerkregeling in werking getreden. Hierdoor kunnen medewerkers ook in 2024 thuis een ergonomische werkplek creëren. Als er nog maatwerk nodig is, wordt deze toegepast. Verantwoording archiefwet De oude Archiefwet 1995 wordt gemoderniseerd waarbij de focus ligt op digitale duurzaamheid van archiefbescheiden, zodat digitale informatie ook in de toekomst goed bewaard en leesbaar blijft.
De nieuwe archiefwet (Archiefwet 2021) brengt de overbrengingstermijn terug van twintig naar tien jaar. Hierdoor zijn overheidsdocumenten eerder openbaar voor publiek. Het beleidsarchief van Recreatieschap Twente (voorheen Regio Twente) is in 2018 gedigitaliseerd en digitale dossiers moeten tien jaar na afhandeling worden overgebracht naar een e-depot. Echter, bij belangrijke redenen, zoals privacy, kan sommige informatie een bepaalde tijd alleen onder voorwaarden worden ingezien. De overheid moet straks duidelijker uitleggen wanneer ze de openbaarheid willen beperken. Archiefwet 2021 verplicht verder dat alle overheidsorganen een archiefdienst aanwijzen voor het houden van toezicht. Als gemeenschappelijke regeling dient Recreatieschap Twente de archiefdienst aan te wijzen van één van de deelnemende gemeenten. In regionaal verband is er een onderzoek gaande voor keuze van een e-depot ten behoeve van overbrenging van het digitaal archief. Al deze extra maatregelen brengen extra kosten met zich mee. Daarnaast wordt het archief toezicht uitgebreid naar de overgedragen archieven. De inwerkingtreding van de wet is mogelijk op 1 januari 2026. Webarchivering Websites worden door de overheid gebruikt als het primaire communicatiemiddel met burgers, bedrijven en medeoverheden.
Dat betekent dat websites net zo goed output zijn van overheidshandelen als alle andere vormen van informatie die de overheid produceert. De verplichting om websites te archiveren vloeit voort uit de Archiefwet en de Wet open overheid. De websites van Recreatieschap Twente en Routenetwerken Twente worden wekelijks gearchiveerd op archiefweb.eu. De keuze voor dagelijks of wekelijks archiveren heeft te maken met het aantal updates dat plaatsvindt op de resp. Websites. Rechtmatigheidsverantwoording Het bestuur moet ervoor zorgen dat alle inkomsten, uitgaven en veranderingen in de financiële status (in vaktermen: de baten, de lasten en balansmutaties) van Recreatieschap Twente rechtmatig tot stand zijn gekomen. Rechtmatigheid is een juridische term, die aangeeft dat een (voorgenomen) handelswijze in overeenstemming is met de geldende regels en besluiten. Het begrip rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is echter een minder omvattend begrip. Bij rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Het gaat om de financiële beheers handelingen. De rechtmatigheidsverantwoording is conform de wet- en regelgeving van het BBV opgenomen bij de jaarrekening.
In de paragraaf Bedrijfsvoering moet op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van afspraken met het bestuur aanvullende informatie worden opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf geven we nadere toelichting op de afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording zijn opgenomen en de rapporteringsgrens van € 40.000 overschrijden. Begrotingscriterium: In hoofdstuk 7.1 is een analyse opgenomen van de programma’s waarbij de lastenoverschrijding groter is dan € 40.000. De lastenoverschrijdingen zijn daar eveneens toegelicht. Die toelichting is beoordeeld. Op
19
Programmaverantwoording basis van de verrichte werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording is geconcludeerd dat de lastenoverschrijding toereikend zijn toegelicht. Uit deze toelichting blijkt dat de lastenoverschrijdingen, worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten en/of door het bestuur zijn geaccordeerd bij vaststelling van de financiële tussenrapportage in december 2024. Middels de vastgestelde begroting is een investeringsbudget gevoteerd ter grootte van € 110.000. Uit de toelichting op de balans blijkt dat de investeringen uitkomen op bijna € 340.000. Deze overschrijding is eveneens geaccordeerd bij de vaststelling van de financiële tussenrapportage in december 2024. De mutaties in de bestemmingsreserves zijn geautoriseerd door het bestuur. Voorwaardencriterium: De bevindingen onder het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de verantwoording in de jaarrekening. M&O criterium Het misbruik en oneigenlijk gebruik heeft betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen door derden. Recreatieschap Twente verstrekt geen uitkeringen en heft evenmin belastingen. 4.4 Verbonden partijen Recreatieschap Twente heeft geen verbonden partijen. 4.5 Financiering Inleiding De uitvoering van programma’s wordt mede ondersteund door de financieringsfunctie.
Deze functie voorziet in de financieringsbehoefte bij de uitvoering van beleidstaken, door het zo nodig aantrekken van externe financieringsmiddelen, dan wel het beheren en uitzetten van gelden die daarvoor niet direct nodig zijn. Beleid treasury functie en wettelijk kader In het treasurystatuut is het beleidskader rondom de treasury functie vastgelegd. De uitvoering van het financieringsbeleid vindt plaats binnen de kaders zoals gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO). Om vooral de financieringsrisico’s te beperken, is in de Wet FIDO een tweetal instrumenten opgenomen, te weten de rente risiconorm en de kasgeldlimiet. Door de bepalingen van de Wet Fido (Wet financiering decentrale overheden) worden gemeenschappelijke regelingen verplicht alle geldelijke overschotten bij het Ministerie van Financiën te beleggen, het zogenoemde schatkistbankieren. Voor Recreatieschap Twente is schatkistbankieren aangevraagd en dit is eind maart 2024 toegekend. Renterisiconorm De rente risiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening en herfinanciering. Hiermee is een maximumgrens gesteld aan het renterisico op de langlopende lening portefeuille. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar zal worden aangepast.
Herfinanciering is het aangaan van een nieuwe lening om de oude af te lossen. De rente risiconorm beperkt dus de aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. In 2024 is er bij ons geen sprake geweest van renteherziening en/of herfinanciering. In onderstaande tabel is de renterisiconorm uiteengezet. Nr.