Reactie GBTwente op quick scan rekenkamercommissie

Postadres Postbus 845 7550 AV Hengelo gbtwente.nl/contact

Aan de gemeenteraden en colleges van de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal en Twenterand

Datum

Uw kenmerk

Ons kenmerk

9 mei 2022

IBAN NL72BNGH0285141228 t.n.v. GBTwente

Behandeld door H. Cloosterman/ K. van der Ent

Onderwerp Reactie op QuickScan Jaarstukken gemeenschappelijke regelingen 2022

Geachte leden van de raad / het college, Met belangstelling heeft GBTwente kennis genomen van de Quick Scan Gemeenschappelijke Regelingen van de gezamenlijke Rekenkamercommissies van onder meer de gemeenten Almelo, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal en de gemeenteraden van Borne en Twenterand. In deze reactie reageren wij op de bevindingen/suggesties/opmerkingen die ten aanzien van GBTwente in de quick scan in paragraaf 5.1 zijn geformuleerd. 1. WOZ-bezwaren 2021 De jaarlijks toenemende kosten van deze proceskosten zijn een landelijk bekend fenomeen. Begin 2021 verscheen het WOCD-rapport ‘Van beroep in bezwaar, werkwijze en verdienmodel ‘no cure no pay’ bedrijven WOZ en BPM’. Dit rapport gaat in op de werkwijze en het verdienmodel van de no cure no pay-bedrijven die bezwaar maken tegen de hoogte van de WOZ-waarde. De ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, Financiën en Justitie en Veiligheid samen hebben met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten een vervolgonderzoek aangekondigd. Alles met het doel om te komen tot passende oplossingen en om verder te onderzoeken welke ondersteuning gemeenten nodig hebben om hun WOZ-processen te optimaliseren. GBTwente tracht, onder andere door gerichte communicatie en door bijvoorbeeld het verlagen van de drempel om bezwaar te maken, het aantal bezwaren via No Cure No Pay bureau’s te verminderen.

Opmerking commissie: In de jaarrekening meldt GBTwente dat men een systeem heeft ontwikkeld om via QR-codes het indienen van bezwaren te vergemakkelijken (JV, p. 3). Op die manier wil de organisatie proberen de kosten die ontstaan door commerciële bezwaarbureau’s te beperken. In de stukken is geen informatie te vinden over de aantallen (gehonoreerde) bezwaren, kosten die

ontstaan door commerciële bureau’s en andere aan het bezwaarproces gerelateerde informatie. Reactie GBTwente: In 2021 is voor het eerst een QR-code op de aanslag geplaatst, zodat laagdrempelig bezwaar kan worden ingediend door de inwoner. Dit heeft mede gezorgd voor een afname van het aantal ingediende no cure no pay-bezwaren (hierna: NCNP-bezwaren). Het handhavingspercentage van de afgehandelde reguliere en QR-bezwaren is gestegen van 47,6 % in 2020 naar 52,8 % in 2021. Hieronder geven we de uitkomsten van alle 10.859 WOZ-bezwaren, gepresenteerd over de reguliere en de QR-bezwaren in tabel 1 en de NCNP-bezwaren in tabel 1.1, dit betreft de stand van zaken op 10 februari 2022. Er is sprake van 4.661 gehonoreerde bezwaren. Tabel 1: Afgehandeld reguliere en QR-bezwaren Zaken in bezwaar

Reeds afgehandeld

Handhaven

Wijzigen

%Handhaven 2021

%Handhaven 2020

Almelo

975

971

523

448

53,9%

50,7%

Berkelland

721

720

355

365

49,3%

41,9%

Borne

411

410

274

136

66,8%

35,5%

Bronckhorst

430

425

193

232

45,4%

40,7%

Enschede

1534

1523

914

609

60,0%

50,1%

Haaksbergen

412

412

234

178

56,8%

44,2%

Hengelo

1538

1535

758

777

49,4%

59,8%

Losser

554

550

239

311

43,5%

46,9%

Oldenzaal

496

495

225

270

45,5%

46,0%

Twenterand

552

430

231

199

53,7%

42,9%

Totaal

7623

7471

3946

3525

52,8%

47,6%

Gemeente

Tabel 1.1: Afgehandelde bezwaren ingediend door gemachtigden (inclusief NCNP-bureau’s) Zaken in bezwaar

Reeds afgehandeld

Handhave n

Wijzigen

%Handhaven 2021

%Handhaven 2020

Almelo

422

418

269

149

64,4%

62,5%

Berkelland

370

369

216

153

58,5%

50,6%

Borne

171

171

124

47

72,5%

52,9%

Bronckhorst

249

248

148

100

59,7%

47,7%

Enschede

763

759

529

230

69,7%

69,5%

Haaksbergen

203

203

137

66

67,5%

64,7%

Hengelo

513

513

325

188

63,4%

72,0%

Losser

139

137

78

59

56,9%

54,3%

Oldenzaal

206

206

135

71

65,5%

55,4%

Twenterand

200

183

110

73

60,1%

56,6%

Totaal

3236

3207

2071

1136

64,6%

61,8%

Gemeente

2. Proceskosten No Cure No Pay bureau’s Opmerking commissie: Het punt van hoge kosten door commerciële bezwaarbureau’s speelt landelijk. In Limburg maakt zusterorganisatie BsGW de kosten van bezwaren wel publiek. Reactie GBTwente: De reden dat wij de kosten niet publiekelijk maken is omdat de uit te betalen proceskostenvergoedingen door de gemeenten worden betaald sinds 2021 (en dus niet meer bij GBTwente in de begroting zijn opgenomen). De toegekende proceskosten zijn in 2021 € 774.800 en zijn gedaald t.o.v. 2020 (€ 798.300), dit ondanks de toename van het aantal binnengekomen WOZ-bezwaren met ruim 3.500 stuks. Tabel 2: Uitgekeerde proceskosten Gemeente Over 2021 Over 2020 Almelo € 98.562 € 105.872 Berkelland € 88.340 € 74.878 Borne € 30.466 € 54.920 Bronckhorst € 60.919 € 95.584 Enschede € 203.721 € 181.497 Haaksbergen € 42.225 € 35.567 Hengelo € 116.404 € 99.159 Losser € 34.592 € 39.015 Oldenzaal € 49.240 € 53.650 Twenterand € 50.380 € 58.143 Totaal € 774.849 € 798.286 Verder merken wij graag op dat het aantal WOZ-bezwaren in 2022 een lichte stijging vertoont ten opzichte van het jaar 2021. Het aandeel NCNP-bezwaren is daarin, mede door de grote mediacampagnes van de NCNP-bureaus toegenomen van 32% in 2021 naar 48% in 2022. 3. Ambitie 99% foutloos Vraag commissie: In de begroting (p.

10) staat de ambitie om 99% foutloos te werken, maar hoe verhoudt dat zich dan tot de discussie over bezwaarschriften of de ambities rondom de verbetering van de dienstverlening (Begr., p. 17)? Immers, bij nagenoeg foutloos werken zou naar verwachting het aantal bezwaarschriften ook vrij klein moeten zijn. Antwoord GBTwente: Op zich is dit een logische redenering. Door procesoptimalisatie wordt er hard gewerkt aan verdere kwaliteitsverbetering. Ook de verplichte omzetting van waardes van m3 naar m2 zorgt voor een kwaliteitsslag. Echter, de verhoogde landelijke aandacht voor de WOZ-waarden door bv NCNP-bureaus en een verhoging van de OZB-tarieven door de gemeenteraad, zorgen voor extra bezwaren. Daarnaast moet opgemerkt worden dat de WOZ-waarde niet persé één bedrag is. Bij bijvoorbeeld een woning met een vastgestelde WOZ-waarde van € 300.000, zou de waarde wellicht ook € 295.000 of 305.000 kunnen zijn. Kleine marges zijn mogelijk. Omdat een

rechter dit verschil veelal ook niet kan bepalen, wordt van partijen verwacht dat ze tot een compromis komen. De WOZ-waarde wordt dan minimaal verlaagd, hetgeen voor de eigenaar nagenoeg niks oplevert, maar de proceskosten moeten wel vergoed worden. Dit is dan ook het verdienmodel van de NCNP-bureaus. Een aanpassing van de WOZ waarde wil dus niet noodzakelijkerwijs zeggen dat de initiële WOZ-waarde niet correct was vastgesteld. Dus ook al is de waarde correct vastgesteld, bezwaren zullen altijd blijven binnenkomen. 4. Omzetting inhuur personeel Vraag/suggestie/opmerking commissie: Zowel in de begroting (p. 5 en 18) als in de jaarrekening (p. 26 en 52) zijn aanwijzingen te vinden over de kosten van ingehuurd personeel. GBTwente probeert die kosten terug te dringen door meer in te zetten op personeel in ambtelijke dienst. Vanuit kostenperspectief is deze ambitie begrijpelijk, maar lijkt te staan gepland voor 2023. In de begroting 2022 stond een dergelijke ambitie niet zo expliciet. Het roept de vraag op of er geen aanleiding is om gelet op de huidige arbeidsmarkt al in 2022 stappen te zetten in de gewenste richting, eventueel ten laste van het financieel resultaat 2022. Antwoord/reactie GBTwente: Het klopt dat deze ambitie niet in de begroting 2022 staat opgenomen. Dit heeft te maken met het tijdstip van opstelling van de begroting (maart 2021).

De stappen worden nu gezet en dit zal in de 1e Berap 2022 middels een begrotingswijziging (zonder wijziging in de bijdragen van de deelnemers) in juli 2022 aan het Algemeen Bestuur wordt voorgelegd. 5. Resultaatbestemming Suggestie commissie: De begroting 2023 en ook de meerjarenbegroting laat telkens een klein overschot zien (Begr., p. 14). Op dezelfde pagina staat ook dat in 2022 naar verwachting de Algemene Reserve het toegestane maximum van 5% van het begrotingstotaal zal overschrijden. De tekst gaat verder met een opmerking dat bekeken wordt hoe de overschotten in de tarieven te verwerken. De overschrijding van het maximum van de Algemene Reserve is iets eenmaligs. Verwerken van die overschrijding in de tarieven wekt de suggestie dat de tarieven permanent omlaag kunnen. Het geraamde positieve resultaat in de meerjarenbegroting ligt tussen 0,3% en 0,1%. Dat zou een zeer beperkte tariefaanpassing betekenen, met daarbij de vraag of dat voor alle tarieven of voor enkele tarieven geldt. U zou het bestuur in uw zienswijze kunnen meegeven om bij eventueel teruggeven van een bedrag uit de Algemene Reserve een eenvoudiger en eenmalige oplossing te zoeken. reactie GBTwente: Dank voor de suggestie. We zullen dit nader uitwerken en gaan voorleggen aan ons Algemeen Bestuur.

Wij nemen aan u met deze toelichting van dienst te zijn geweest en danken tenslotte vanzelfsprekend de opstellers van de quick scan voor de heldere en duidelijke analyse en suggesties. Met vriendelijke groet, B. Lassche Directeur ad interim GBTwente