Raadsvoorstel zoekgebieden en participatie windenergie

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 29 november 2023

nr. Nummer

Onderwerp: Zoekgebieden en participatie windenergie

Voorstel: 1. Het bij besluit d.d. 31 mei 2023 vastgestelde zoekgebied ten zuiden van de kern Buurse (zoals genoemd zoekgebied ‘Buurse Zuid’) uit te sluiten. 2. Het bij besluit d.d. 31 mei 2023 vastgestelde zoekgebied ten noorden van de kern Buurse (zoals genoemd zoekgebied ‘Buurse Noord’) gewijzigd vast te stellen als zoekgebied voor de ontwikkeling van windenergie (zoals aangegeven op bijgevoegde kaart). 3. Het gewijzigde participatieplan windenergie vast te stellen.

Inleiding / aanleiding Op 31 mei 2023 heeft uw raad een besluit genomen om regie te houden op de invulling van windenergie in onze gemeente. Hiertoe heeft u twee zoekgebieden aangewezen: Buurse Noord en Buurse Zuid. Onderdeel van dit besluit was een participatieplan om te komen tot voorwaarden voor windenergie. Na besluitvorming is gestart met de uitvoering van het participatieplan. Op 21 juni 2023 hebben Provinciale Staten (PS) de motie ‘Grip op wind’ aangenomen. Naar aanleiding van deze motie hebben Gedeputeerde Staten (GS) op 18 juli 2023 besloten tot een wijziging van het windbeleid. Op 9 september 2023 hebben wij u hierover met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Op 14 september 2023 heeft gedeputeerde Tijs de Bree u bijgepraat over het voorgenomen aangescherpte windbeleid van de provincie en de (mogelijke) gevolgen hiervan voor Haaksbergen. Met de aanscherping van het provinciaal beleid trekt de provincie de regie naar zich toe over waar én onder welke ruimtelijke voorwaarden windmolens in de provincie en dus ook in onze gemeente geplaatst zouden kunnen worden. Het initiatief Windpark Oude Buursedijk1 van Pure Energie, waarvoor eind juni 2023 een principeverzoek bij de provincie is ingediend, past binnen de kaders van de provincie. Naar verwachting wordt dit principeverzoek binnenkort in behandeling genomen.

Dit houdt in dat GS de benodigde onderzoeken gaan uitvragen bij de initiatiefnemer over ruimtelijke en technische aspecten, ecologische kaders én projectparticipatie. De nieuwe feiten en ontwikkelingen betekenen dat het participatieplan, zoals door uw raad op 31 mei 2023 is vastgesteld, niet langer uitvoerbaar is en wordt aangepast aan de huidige situatie. Dit sluit aan op de toezegging van het college aan uw raad op 27 september 2023..

1 Windpark Oude Buurserdijk

Pagina 1 van 5

Bestuurlijk / wettelijk kader Gemeentewet Algemene wet bestuursrecht Wet ruimtelijke ordening Elektriciteitswet 1998 Raadsafspraken 2022-2026 Motie PvdA en D66 d.d. 9 november 2022 Motie Provinciale Staten (PS) “Grip op Wind” d.d. 21 juni 20232 Besluit Gedeputeerde Staten (GS) d.d. 18 juli 2023 Raadsbesluit d.d. 31 mei 2023 Participatieplan beleidsparticipatie grootschalige windenergie d.d. 31 mei 2023 Raadsinformatiebrief d.d. 7 september 2023 Beleidsnota participatie Argumenten 1.1. De motie van PS ‘Grip op Wind’ d.d. 21 juni 2023 en het besluit van GS d.d. 18 juli 2023 hebben geleid tot gewijzigde feiten en omstandigheden. Naar aanleiding van de motie van PS heeft GS gewijzigd windbeleid vastgesteld. Met dit gewijzigde windbeleid zijn gebieden die geschikt zijn voor grootschalige clustering vastgesteld. Daarnaast zijn de mogelijkheden voor windenergie in andere gebieden aan strengere voorwaarden gebonden. De aanscherping wordt vastgelegd in het provinciaal beleid: 1. De gebieden die geschikt zijn voor grootschalige clustering; 2. Alleen nog mee te werken aan windturbines in trede 1-3 van de windladder2, 3. Zowel binnen als buiten de gebieden voor grootschalige clustering; 4. In principe niet meer mee te werken aan initiatieven uitsluitend in trede 4 en 5, tenzij onderdeel van een cluster van 4 (of meer); 5.

Buiten de gebieden die voor grootschalige clustering in aanmerking komen, in principe alleen nog mee te werken aan initiatieven van 4 of meer windturbines. Deze initiatieven moeten tevens voldoen aan de ruimtelijke ontwerpprincipes (trede 1-3 van de windladder). 1.2. Zoekgebied Buurse Zuid valt buiten het aangewezen provinciaal voorkeursgebied. Het provinciaal beleid geeft de voorkeur aan grootschalige clustering (trede 1). Door de aanscherping van de windladder (zoals benoemd onder argument 1.1.) valt het zoekgebied Buurse Zuid buiten het provinciaal voorkeursgebied. Buiten de grootschalige clustering wordt door GS in beginsel alleen medewerking verleend aan initiatieven van vier of meer windturbines. 1.3. Het ontwerpbesluit activiteiten leefomgeving d.d. 11 oktober 2023 beperkt de haalbaarheid. Uit ons haalbaarheidsonderzoek, waarvan de resultaten op 19 april 2023 door uw raad zijn vastgesteld, is gebleken dat de technische mogelijkheden van Buurse Zuid beperkt zijn. Eventuele afstandsnormen of aangescherpte db-normen waren ten tijde van besluitvorming over de zoekgebieden nog niet bekend. In het op 11 oktober 2023 gepubliceerde ontwerpbesluit ‘tot wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving, het Besluit kwaliteit leefomgeving en het Omgevingsbesluit (Besluit windturbines leefomgeving3)’ is, onder meer, een afstandsnorm opgenomen.

Artikel 5.162d (afstandsnorm windturbines) in voornoemd ontwerpbesluit luidt als volgt: “In een omgevingsplan wordt een afstand van ten minste twee keer de tiphoogte van de windturbine in acht genomen tussen een windturbine en een windturbinegevoelig gebouw.” Door de verwachte aanscherping van de landelijke normen, wordt de haalbaarheid van windenergie in Buurse Zuid verder beperkt. De aanscherping heeft waarschijnlijk geen, of beperkte, invloed op het initiatief in Buurse Noord. De beoordeling is uiteindelijk aan het bevoegd gezag.

2 230404-WINDLADDER.pdf (nieuweenergieoverijssel.nl) 3 Ontwerpbesluit | Windturbines leefomgeving | Platform Participatie

Pagina 2 van 5

1.4. Uitsluiten van zoekgebied Buurse Zuid voor windmolens, geeft duidelijkheid. Nu duidelijk is dat GS het principeverzoek Windpark Oude Buurserdijk in behandeling neemt, is het aanhouden van een extra zoekgebied niet wenselijk. Onze zoektocht naar mogelijkheden voor windenergie in Haaksbergen heeft geleid tot maatschappelijke onrust. Het uitsluiten van Buurse Zuid voor de ontwikkeling van windmolens maakt duidelijk aan onze inwoners en ontwikkelaars dat wij hier geen initiatieven voor windmolens toestaan. Daarmee voorkomen we dat Buurse aan meer zijden wordt ‘ingesloten’ door windenergie. Indien GS besluit tot medewerking aan het initiatief Windpark Oude Buurserdijk, voorziet het bovendien ruimschoots in onze doelstelling om windenergie op te wekken. 2.1

Het bij besluit van 31 mei 2023 vastgestelde zoekgebied Buurse Noord is aangewezen voor participatie. De zoekgebieden die door uw raad op 31 mei 2023 zijn vastgesteld, waren bedoeld als zoekgebied waarbinnen participatie plaatsvindt om te komen tot voorwaarden waaronder windenergie mogelijk is. Het zoekgebied Buurse Noord kon, afhankelijk van de uitkomsten van het participatieproces, op basis van ruimtelijk relevante argumenten nog worden beperkt dan wel worden uitgesloten. Dit participatieve proces hebben wij, door de aangenomen motie van PS en de ontstane onrust, moeten pauzeren. Het reeds gestarte participatieproces zullen wij op een andere wijze voortzetten, zie hiervoor argumenten 3.1 en 3.2. 2.2 In het gewijzigd zoekgebied Buurse Noord is windenergie, onder voorwaarden, mogelijk. Door het zoekgebied Buurse Noord te wijzigen naar de contouren van het provinciale voorkeursgebied maken we een keuze waar in onze gemeente windenergie, onder voorwaarden, mogelijk is. Hierdoor worden toekomstige windinitiatieven buiten het zoekgebied ‘Buurse Noord’ niet in behandeling genomen én beperken we de ruimtelijke kaders binnen het speelveld dat we als gemeente nog hebben.

Figuur 1: Zoekgebied Buurse Noord

Pagina 3 van 5

2.3

Het vaststellen van het zoekgebied is voorwaardelijk om beleidskaders windenergie te formuleren. Het vaststellen van het zoekgebied biedt ons de mogelijkheid om in te zoomen op de niet ruimtelijke kaders en voorwaarden die we als gemeente Haaksbergen willen opnemen voor de ontwikkeling van windenergie in Haaksbergen. Wij willen daarmee zo veel mogelijk regie houden op de ontwikkeling van windenergie in onze gemeente en willen, aanvullend op het provinciale beleid, kaders stellen. Kaders die wij als gemeente willen stellen zijn onder andere: lokaal eigendom, financiële- en projectparticipatie en de mitigatie van (milieu)effecten. Daarmee beogen wij enerzijds de bescherming van de leefomgeving, anderzijds bevorderen wij daarmee de betrokkenheid bij initiatieven. Zonder deze gemeentelijke kaders kunnen wij deze invloed niet uitoefenen bij de behandeling van een initiatief. 3.1 Het aangescherpte windbeleid van de provincie doorkruist het beoogde participatieproces. In het vastgestelde participatieplan d.d. 31 mei 2023 was beoogd in gezamenlijkheid met belanghebbenden door middel van een participatieproces voorwaarden te formuleren waaronder windenergie mogelijk zou zijn.

Met het gewijzigde (voorgenomen) provinciaal beleid is de beoogde aanpak zoals beschreven in het vastgestelde participatieplan niet langer realistisch en uitvoerbaar, omdat wij geen invloed meer hebben op de gebieden waar windenergie mogelijk is. 3.2 Wij raadplegen belanghebbenden bij het formuleren van (niet- ruimtelijke) beleidskaders. Omdat de spelregels door de provincie zijn veranderd, en het speelveld kleiner is geworden, is er minder om over te participeren. Belanghebbenden betrekken we daarom bij het formuleren van (nietruimtelijke) beleidskaders door te raadplegen (trede 2 van de participatieladder). Een hogere trede heeft in het oorspronkelijke participatieplan niet geleid tot de benodigde betrokkenheid bij het opstellen van beleid. Het beoogde doel, namelijk: het komen tot voorwaarden waaronder windenergie binnen onze gemeente mogelijk is, is daarmee niet dichterbij gekomen. Met het gewijzigde participatieplan wordt belanghebbenden een aantal kaders voorgelegd waarover zij zich kunnen uitspreken. Dit betreffen kaders waar wij invloed op hebben, zoals lokaal eigendom, financiële- en projectparticipatie en de mitigatie van de effecten. De input van belanghebbenden wordt betrokken bij het op te stellen (ontwerp) beleid. Het ontwerpbeleid zal vervolgens op grond van de inspraakverordening ter inzage worden gelegd, waarbij zienswijzen kunnen worden ingediend.

Risico’s Er zijn geen risico’s verbonden aan het nemen van dit besluit. Vervolgproces en uitvoeringsaspecten Het zoekgebied Buurse Noord grenst direct aan de gemeente Enschede. Windinitiatieven in zoekgebied Buurse Noord hebben gemeentegrensoverschrijdend invloed op het gebied, en daarmee de leefomgeving, van Enschede zuid. Wij zijn, en blijven, hierover in overleg met onze buurgemeente Enschede.

Bijlagen: Zoekgebied Buurse Noord Gewijzigd participatieplan windenergie Fysiek, ter inzage in raadsbibliotheek: Vul hier fysieke bijlagen in. Digitaal: Vul hier digitale bijlagen in.

Pagina 4 van 5

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. datum.

R. Meinen griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 5 van 5