Raadsvoorstel zienswijze op voorgenomen besluit tot aanwijzing lokale publieke omroep gemeente Haaksbergen

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 17 december 2025

nr.

Onderwerp: Zienswijze op voorgenomen besluit tot aanwijzing lokale publieke omroep gemeente Haaksbergen

Voorstel: 1. Een zienswijze in te dienen op het voornemen van het Commissariaat van de Media om Stichting Omroep Haaksbergen als lokale publieke omroep aan te wijzen, overeenkomstig de tot dit besluit behorende bijlage (Zienswijze aanwijzing lokale publieke omroep gemeente Haaksbergen).

Inleiding / aanleiding Op 28 oktober 2025 heeft uw raad besloten een voorkeursadvies aan het Commissariaat voor de Media (hierna: Commissariaat) uit te brengen voor de aanwijzing van een lokale publieke omroep voor de gemeente Haaksbergen. Uw raad sprak daarbij de voorkeur uit RTV Sternet aan te wijzen. Bij brief van 1 december 2025 maakte het Commissariaat het voornemen kenbaar van het voorkeursadvies af te wijken en Stichting Omroep Haaksbergen als lokale publieke omroep voor de gemeente Haaksbergen aan te wijzen. Het Commissariaat overweegt in zijn brief dat het rechtszekerheidsbeginsel vereist, dat het voorkeursadvies dient te worden uitgebracht op basis van door uw raad vastgestelde, aanvullende toetsingscriteria. Vervolgens constateert het Commissariaat dat de raad van Haaksbergen heeft afgeweken van de aanvullende criteria en het daarop gebaseerde advies van de selectiecommissie. Het Commissariaat is van oordeel dat het advies van uw raad niet voldoet aan de vereisten van zorgvuldige totstandkoming en zorgvuldige motivering nu er aan de hand van andere, niet voorzienbare, criteria is geadviseerd Het Commissariaat heeft uw raad in de gelegenheid gesteld een reactie op het voornemen kenbaar te maken. Het college stelt u voor de in bijlage vervatte zienswijze in te dienen. De in de zienswijze vervatte gronden treft u in dit voorstel.

Bestuurlijk / wettelijk kader Raadsbesluit 28 oktober 2025 (agendapunt 6, link: Vergadering Gemeenteraad 28-10-2025 Gemeente Haaksbergen) Art. 2.61 Mediawet 2008 Art. 2.63 Mediawet 2008 Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen Argumenten 1.1 Het wettelijk advies is zorgvuldig en deugdelijk tot stand gekomen. Het college merkt allereerst op dat het commissariaat in het voornemen ten onrechte geen onderscheid maakt in het wettelijk advies als bedoeld in art. 2.61, derde lid, van de Mediawet 2008 en het voorkeursadvies dat zijn grondslag vindt in art. 2.63 van de Mediawet 2008. Uw raad is wettelijk gehouden een advies uit te brengen of de aanvraag of aanvragen voldoen aan de wettelijke criteria als bedoeld in art. 2.61, tweede lid, van de Mediawet 2008. Op basis van het advies van de Pagina 1 van 4

selectiecommissie komt uw raad tot het oordeel dat beide aanvragen, zowel van RTV Sternet als van Stichting Omroep Haaksbergen, voldoen aan de wettelijke criteria. Uw raad heeft dan ook geadviseerd overeenkomstig de wettelijke plichten die op de raad rusten. Het wettelijk advies is zorgvuldig tot stand gekomen en deugdelijk gemotiveerd. 1.2 Het voorkeursadvies is onjuist beoordeeld. Het uitbrengen van een voorkeursadvies is geen wettelijke plicht die op uw raad rust. Op basis van artikel 2.63 Mediawet kan er per gemeente slechts één lokale publieke media-instelling worden aangewezen, waarbij het Commissariaat acht slaat op alle factoren die voor het functioneren van de instelling van belang kunnen zijn. Deze verplichting rust bij het Commissariaat. Ter invulling van deze verplichting heeft het Commissariaat beleidsregels opgesteld. Ingevolge artikel 17 van de Beleidsregel aanwijzingsprocedure lokale publieke media-instellingen (hierna: Beleidsregel) verzoekt het Commissariaat uw raad om in aanvulling op het advies over de wettelijke eisen, een voorkeur uit te spreken voor één van de aanvragers.

Uw raad dient ten behoeve van het uitbrengen van een voorkeursadvies criteria vast te stellen, op grond waarvan hij de aanvragen met elkaar vergelijkt en beoordeelt welke aanvrager het beste in staat wordt geacht de functie van lokale publieke media-instelling voor de gemeente te vervullen. Op grond van artikel 17 lid 3 van de Beleidsregel wijkt uw raad niet af van de eerder door u vastgestelde en kenbaar gemaakte criteria, tenzij sprake is van zwaarwegende redenen. In zijn voornemen constateert het Commissariaat slechts dat het voorkeursadvies van uw raad niet op grond van de aanvullende toetsingscriteria uitgebracht. Het Commissariaat constateert dat andere redenen bepalend zijn geweest voor het voorkeursadvies ten gunste van Stichting RTV Sternet. Uitsluitend dat op basis van “andere, niet voorzienbare, criteria” is geadviseerd, komt het Commissariaat tot de conclusie dat het advies niet voldoet aan algemene beginselen. Daarmee laat het Commissariaat na om overeenkomstig het beleid te beoordelen of deze omstandigheden zwaarwegende redenen opleveren om van de criteria te wijken. In zoverre is het oordeel dan ook ondeugdelijk gemotiveerd. 1.3 Er zijn zwaarwegende redenen om te adviseren RTV Sternet als voorkeur aan te wijzen.

Aanstaande stelselwijziging Uw raad heeft op basis van het advies van de selectiecommissie geoordeeld dat beide aanvragen ruimschoots voldoen aan de aanvullende criteria. Uw raad constateert dat de aanvraag van Stichting Omroep Haaksbergen een betere score haalde dan de aanvraag van RTV Sternet. Uw raad is van oordeel dat er zwaarwegende redenen zijn om de aanvraag van RTV Sternet te laten prevaleren. U vindt deze redenen terug in de overwegingen van de selectiecommissie in relatie tot de aanstaande wijziging van de Mediawet: “Om voor zo'n korte periode te veranderen van RTV Sternet naar SOH/1Twente is wellicht niet verstandig, te meer daar RTV Sternet over de hele linie wel voldoende scoort, hoewel SOH/1Twente substantieel beter scoort. Een nieuwe organisatie zal namelijk een behoorlijke inwerkperiode nodig hebben, voordat de scores ook in de praktijk werkelijkheid worden.” De aanwijzing van een lokale omroep geldt voor de duur van vijf jaar. In 2026 is evenwel de beoogde inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking lokale publieke omroepen voorzien. De minister van OCW streeft ernaar dat de gewijzigde Mediawet per 1 juli 2026 in werking treedt en voorziet de feitelijke start van het nieuwe lokale publieke mediastelsel per 1 januari 2028.

In dat geval worden alle aanwijzingen van lokale publieke omroepen die aflopen tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2028, verlengd tot 1 januari 2028. Het Commissariaat maakte in juli 2025 bekend geen aanwijzingsprocedures meer te starten voor de verzorgingsgebieden, waar de aanwijzing van de zittende lokale publieke omroep afloopt tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2028. In de situatie van Haaksbergen is sprake van het aflopen van de aanwijzing van RTV Sternet op een termijn van 9 maanden voorafgaande aan de inwerkingtreding van deze wet. Wij zien in de aanstaande wijziging zwaarwegende redenen de bestaande mediavoorziening in Haaksbergen, met de kwaliteit die het levert, in stand te houden. RTV Pagina 2 van 4

Sternet beschikt bovendien over een vrijwilligerskorps, waarvan uw raad heeft opgemerkt het onwenselijk te vinden dat deze inzet onder de veranderende omstandigheden onder druk komt te staan. In dat verband is relevant dat Stichting Omroep Haaksbergen nog niet als lokale omroep in Haaksbergen heeft gefunctioneerd en de door de adviescommissie opgemerkte inwerkperiode nodig zal hebben. Tweede streekomroep In 2023 heeft uw raad een motie aangenomen om actief te bevorderen dat de positie van RTV Sternet, als één van de oudste lokale omroepen van Nederland, bij de onderhandelingen over de vorming van streekomroepen in Twente versterkt wordt en dat lokale bekostiging in stand wordt gehouden. In 2025 heeft uw raad vervolgens opgeroepen samen met een coalitie van gemeenten en de lokale publieke omroepen te lobbyen voor een wijziging van de streekindeling in Twente. Op 24 november 2025 heeft de Raad van State advies uitgebracht over het wetsvoorstel om de Mediawet 2008 te wijzigen met het doel de uitvoering van de publieke mediaopdracht op lokaal niveau te versterken. De Raad van State adviseert om het maximum van tachtig omroepgebieden niet in de wet vast te leggen. Dit wettelijke maximum maakt het lastig om het gebied van een omroep op te knippen, als blijkt dat het gebied te groot is of onvoldoende een eigen geografische, economische en sociaal-culturele identiteit heeft.

Het advies van de Raad van State sluit aan bij het oordeel van de raad van Haaksbergen. Voor Twente wordt besloten een uitzonderlijk grote streekomroep aan te wijzen, zonder daarvoor een goede onderbouwing te geven en zonder draagvlak in de regio. Dat Stichting Omroep Haaksbergen zich kandidaat stelde, kan volgens de bevindingen van onze adviescommissie niet los worden gezien van de te wijzigen Mediawet. De gemeente ziet de onzekerheden omtrent de streekomroepen bevestigd in het advies van de Raad van State. Uw raad kan daarin steun vinden voor het voorkeursadvies om RTV Sternet vooralsnog als lokale publieke omroep te behouden. 1.5

Het door het Commissariaat aanwijzen van Streekomroep Haaksbergen op basis van door uw raad vastgestelde aanvullende criteria, is in strijd is met de Beleidsregel. Met het voornemen wijkt het Commissariaat af van het voorkeursadvies van uw raad en wijst het de Stichting Omroep Haaksbergen als lokale publieke omroep aan. Gelet op de wetsgeschiedenis bij artikel 2.61, derde lid van de wet, de jurisprudentie en de democratische legitimatie van uw raad, past het Commissariaat terughoudendheid bij de beantwoording van de vraag welke media-instelling de voorkeur dient de krijgen. Uw raad heeft immers goed zicht op de beantwoording van de vraag welke media-instelling naar verwachting de functie van lokale publieke media-instelling in de gemeente het beste kan uitoefenen, om vervolgens daarvoor uw voorkeur uit te spreken. Ingevolge de Beleidsregel en de toelichting daarop toetst het Commissariaat dan ook niet zelfstandig aan de criteria die door uw raad zijn vastgesteld. Door het oordeel te baseren op de aanvullende criteria, handelt het Commissariaat niet in overeenstemming met zijn beleid. Door in het voorkeursadvies van uw raad te treden, treedt het Commissariaat bovendien in de vrijheid van uw raad om een voorkeursadvies uit te brengen. Het uitbrengen van een voorkeursadvies is immers geen wettelijke verplichting.

Op grond van artikel 22 van de Beleidsregel wijst het Commissariaat op basis van loting één van de aanvragers aan, indien sprake is van meerdere aanvragen die voldoen aan de wettelijke eisen en de raad geen voorkeursadvies uitbrengt. Resumerend Het commissariaat streeft terecht een transparant proces tot aanwijzing van een lokale omroep na, waarbij het college uw raad voorstelt in uw zienswijze te oordelen dat: - er sprake is van een zorgvuldig en deugdelijk wettelijk advies van uw raad; - het Commissariaat een onjuiste beoordeling van het voorkeursadvies uitvoert, door uitsluitend het opvolgen van de aanvullende criteria in zijn oordeel te betrekken; - er zwaarwegende redenen in de aanstaande stelselwijziging én de onzekerheden rondom een tweede streekomroep zijn gelegen. Deze omstandigheden zijn van zodanige aard om niet voor deze tijdsduur van een kwalitatief goede lokale omroep, met toegewijde vrijwilligers, af te stappen; - het door het Commissariaat aanwijzen van Streekomroep Haaksbergen op basis van de door uw raad vastgestelde aanvullende criteria, in strijd is met het beleid. Pagina 3 van 4

Risico’s 1.1 Het besluit tot aanwijzing van een lokale publieke omroep is voorbehouden aan het Commissariaat. Uw raad brengt in deze een wettelijk en voorkeursadvies uit. Er zijn geen juridische risico’s aan het voorkeursadvies verbonden. Vervolgproces/communicatie/planning Na besluitvorming voert het college uw besluit uit. Indien u het voorstel overneemt verzendt het college bijgaande zienswijze.

Bijlagen: 1. Brief voornemen tot aanwijzing Stichting Omroep Haaksbergen als lokale omroep 2. Zienswijze aanwijzing lokale publieke omroep gemeente Haaksbergen

Burgemeester en wethouders

M. (Marcel) Broekhuis gemeentesecretaris

G.J. (Gerard) van den Hengel burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering van 17 december 2025

R. (Robin) Meinen griffier

G.J. (Gerard) van den Hengel voorzitter

Pagina 4 van 4