Raadsvoorstel woonzorgvisie

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 27 maart 2024

nr. Nummer

Onderwerp: Woonzorgvisie

Voorstel: 1. De “Woonzorgvisie 2024 e.v. Haaksbergen”, waarvan het afwegingskader integraal onderdeel van uitmaakt, en de zienswijzennota vast te stellen.

Inleiding / aanleiding De woningmarkt is de afgelopen jaren flink in beweging (geweest). Ook zijn er de laatste jaren ontwikkelingen geweest, waardoor kwetsbare doelgroepen, zoals ouderen, langer zelfstandig wonen. Deze ontwikkelingen en andere nationale, provinciale en regionale ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden, in combinatie met het anticiperen op toekomstige wetgeving, hebben ertoe geleid dat deze woonzorgvisie is ontwikkeld. De afgelopen jaren is er een Nationale Woon- en Bouwagenda opgesteld en zijn er provinciale prestatieafspraken en regionale woondeals gemaakt. Inmiddels zijn ook programma’s als ‘Een thuis voor iedereen’ en ‘Wonen en zorg voor ouderen’ uitgewerkt door de ministeries van BZK, VWS, Aedes, IPO, VNG en andere partners. Het doel van deze programma’s is te komen tot voldoende betaalbare en passende woonruimte voor alle aandachtsgroepen, met een evenwichtige verdeling over gemeenten, zo nodig met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. In deze programma’s is opgenomen dat gemeenten in 2023 een start maken met integrale regionaal afgestemde woonzorgvisies voor alle aandachtsgroepen en ouderen. Hierin worden de fysieke en sociale opgaven van gemeenten verbonden. Dit jaar worden de meerjarige woonzorgvisies verder uitgewerkt. De woonzorgvisie wordt naar verwachting per 1 januari 2026 onderdeel van het brede volkshuisvestingprogramma.

In het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting is opgenomen dat er voor gemeenten een verplichting komt een meerjarig volkshuisvestingprogramma op te stellen. De consultatie van dit wetsvoorstel is op 16 februari 2023 van start gegaan. Inmiddels heeft de Raad van State positief geadviseerd. Uit de memorie van toelichting volgt dat van gemeenten verlangd wordt, dat zij de woonen zorgbehoeften en -opgaven van de aandachtgroepen en ouderen in kaart brengen. Het Ministerie van BZK heeft een handleiding opgesteld met een overzicht van mogelijke thema’s rondom de woon- en zorgbehoefte. Het staat nog niet vast dat deze thema’s en onderwerpen uiteindelijk een plek krijgen in de Wet versterking regie volkshuisvesting en nadere uitwerking in lagere regelgeving. Omdat Haaksbergen een kleine gemeente betreft, richten we ons met deze visie vooral op ouderen en mensen met een lichamelijke, geestelijke of verstandelijke beperking. Het gaat om mensen die door hun beperking afhankelijk zijn van extramurale of semi-murale1 voorzieningen en langdurig zorgafhankelijke cliënten met een psychiatrische diagnose (niet zijnde specialistische GGZ). Mensen die behoefte hebben aan zwaar specialistische zorg zijn afhankelijk van regionale verdeling van voorzieningen. Datzelfde geldt voor aandachtsgroepen in het kader van het programma “Een thuis voor iedereen”.

Met aandachtsgroepen worden in het programma “Een thuis voor iedereen” bedoeld:  dak- en thuisloze mensen; 1 Tussenvoorziening tussen intramuraal en zelfstandig wonen.

Pagina 1 van 4

     

statushouders; mensen die uitstromen uit een intramurale situatie; arbeidsmigranten; uitwonende studenten; woonwagenbewoners; mensen met sociale of medische urgentie.

Voor de visie en spreiding van huisvesting van aandachtgroepen werkt de gemeente Haaksbergen mee aan een koplopersprogramma van de VNG in de regio Enschede. In onderstaande afbeelding is een schematische weergave opgenomen van het lokaal woonprogramma en de regionale woonzorgvisie vanaf 2024.

2

De voorliggende Woonzorgvisie Haaksbergen is een richtinggevend document welke de komende periode verder uitgewerkt wordt in een uitvoeringsprogramma. Vaststelling van deze visie geeft focus en richting in de gesprekken met betrokken partners. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk Wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting Nationale woon- en bouwagenda, meer specifiek programma 2: het programma ‘Een thuis voor iedereen’ Provincie / Regio Een thuis voor iedereen: kennismaking met koplopers - Platform31 | Kennis en netwerk voor stad en regio Zes koploperregio’s: voorlopers in verdeling huisvestingsopgave van aandachtsgroepen | Praktijkverhaal | Home | Volkshuisvesting Nederland Gemeente Inspraakverordening Woonvisie 2 ‘Woonprogramma en woonzorgvisie: de beoogde ordening’, Companen, 9 december 2022.

Pagina 2 van 4

Programma 6 sociaal domein Woonbehoefteonderzoek STEC Regionale woonzorgvisie Argumenten 1.1 Het woon- en zorgbeleid in Haaksbergen is aan veranderingen en toekomstige uitdagingen onderhevig, hetgeen een lokaal breed gedragen woonzorgvisie vraagt. Lokaal is in 2022 gestart met een brede omgevingsanalyse van wonen met zorgaanbod en behoefte daaraan in Haaksbergen. Ook is in de omgevingsanalyse in beeld gebracht met welke uitdagingen op het gebied van wonen en zorg de gemeente Haaksbergen te maken krijgt en welke kansen, bedreigingen en speerpunten daaruit af te leiden zijn. In een tweetal werkateliers met lokale zorg- en welzijnsspelers zijn de visie en belangrijkste speerpunten geformuleerd, die de komende periode verder wordt uitgewerkt in een uitvoeringsplan. De probleemanalyse en speerpunten worden daarmee breed gedragen. De speerpunten zijn: - toegankelijkheid van woningen vraagt afstemming en bewustwording (aanpasbaarheid en bewustwordingsproces betrokkenen); - belang van voldoende betaalbare woningen voor specifieke zorgdoelgroepen; - afstemmen zorg en diensten (inclusief 24-uurs zorg en samenwerking zorgpartners); - specifieke woonvormen/woonconcepten. In het proces om te komen tot een woonzorgvisie is rekening gehouden met het beleidsplan Sociaal Domein welke nog in ontwikkeling is en de leidende principes die zijn vastgesteld.

Deze lokale visie en het uitvoeringsplan lopen parallel aan het regionale koplopertraject van de VNG, waarin we in de regio rondom Enschede werken. In dit koplopertraject werken we aan de regionale woningbouwopgave voor andere aandachtsgroepen in het kader van het programma “Een thuis voor iedereen”, aan een huisvestingsverordening en aan het organiseren van samenhangende zorg en ondersteuning voor deze groepen. Tot slot is in het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting opgenomen dat er voor gemeenten een verplichting komt om een meerjarig volkshuisvestingprogramma op te stellen. Dit houdt onder meer in dat zij de woon- en zorgbehoeften en -opgaven van de aandachtgroepen en ouderen in kaart moeten brengen. Met de Woonzorgvisie komt de gemeente aan deze mogelijke toekomstige plicht tegemoet. 1.2

De Woonzorgvisie levert de basis voor de prestatieafspraken tussen woningcorporatie, huurdersvereniging en gemeente. Met een woonzorgvisie werken gemeenten en hun partners aan een gezamenlijke aanpak door op basis van de lokale woonzorgopgave ambities te vertalen naar concrete prestatieafspraken over wonen, welzijn en zorg. 1.3

Op grond van de Inspraakverordening is de mogelijkheid gegeven tot inspraak en de zienswijzennota maakt deel uit van de besluitvorming. Er is een reactienota geschreven waarin uitgebreid wordt ingegaan op de vragen die zijn ingediend. Er zijn geen concrete wijzigingen doorgevoerd in de woonzorgvisie, omdat de vragen en opmerkingen vooral toezien op het uitvoeringsplan. 1.4 De woonzorgvisie moet door uw raad worden vastgesteld. De woonzorgvisie is een beleidskader dat uw raadmoet vaststellen. Het kader zal worden gebruikt om tot prestatieafspraken te komen met woningcorporaties en huurdersverenigingen. Risico’s N.v.t.

Pagina 3 van 4

Vervolgproces/communicatie/planning Na vaststelling van de ontwerp Woonzorgvisie willen we graag verder met lokaal betrokken partners om de acties in de ontwerpvisie verder uit te werken in een uitvoeringsprogramma. De Woonzorgvisie geeft daarmee een eerste richting voor verdere uitwerking in een uitvoeringsprogramma. In de uitwerking van het uitvoeringsprogramma nemen we ook de laatste inzichten en vereisten van het rijk mee om per 1 januari 2026 een aansluitend volkshuisvestingprogramma gereed te hebben. Het uitvoeringsprogramma moet landen in de prestatieafspraken tussen woningcorporatie, huurdersvereniging en gemeente. Het Expertteam Huisvesting Aandachtsgroepen vanuit RVO levert maatwerkondersteuning aan onze gemeente bij de verdere uitwerking van de Woonzorgvisie. Door de uitwerking van een uitvoeringsprogramma belanden we al deels in de uitvoeringsfase. Haalbaarheidsonderzoek op de uitwerking van de speerpunten is onderdeel van deze fase. Om de aandacht rond het thema ‘levendig te houden’ werken we, in afwachting van vaststelling van de visie door de gemeenteraad, alvast verder aan het uitvoeringsplan voor de doelgroep ouderen. Haaksbergen is een sterk vergrijzende gemeente waardoor we voor ouderen op korte termijn met partners om tafel willen om de speerpunten verder uit te werken.

In de verdere uitwerking van een uitvoeringsprogramma is de ambtelijk capaciteit een kwetsbaar punt. Om dit proces te begeleiden is ondersteuning gevraagd van het Expertteam Huisvesting Aandachtsgroepen (EHA). Het EHA wordt uitgevoerd door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in opdracht van de ministeries van BZK en VWS. Er is voor 80 uur ondersteuning beschikbaar in 2024. In de uitwerking van het uitvoeringsprogramma bespreken we welk aandeel lokale partners kunnen oppakken in het proces.

Bijlagen: 1. Woonzorgvisie 2024 e.v. Haaksbergen 2. Zienswijzennota 3. Omgevingsanalyse Wonen en Zorg in Haaksbergen

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 27 maart 2024

R. Meinen griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 4 van 4