Raadsvoorstel wijzigingen gemeenschappelijke regelingen

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 27 september 2023

nr.

Onderwerp: Wijzigingen gemeenschappelijke regelingen

Voorstel: 1. algemene zienswijzen op grond van art. 1 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in te dienen op de ontwerpregelingen van de openbare lichamen of bedrijfsvoeringsorganisaties van de volgende gemeenschappelijke regelingen: ontwerpregeling Openbaar Lichaam Crematoria Twente; ontwerpregeling Gemeentelijk Belastingkantoor Twente; ontwerpregeling SamenTwente; ontwerpregeling Stadsbank Oost Nederland en in uw zienswijzen op te merken dat in de gemeenschappelijke regelingen van de openbare lichamen een facultatieve bepaling wordt opgenomen die de mogelijkheid biedt een adviescommissie zoals bedoeld in art. 24a van de Wgr in te richten.

Inleiding / aanleiding Haaksbergen kent zeven gemeenschappelijke regelingen waarbij een openbaar lichaam of bedrijfsvoeringsorganisatie is ingericht. Per 1 juli 2022 is het wetsvoorstel “Versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen” in werking getreden. De wet versterkt de positie bij besluitvorming en de controlerende rol van gemeenteraden door de gemeenteraden meer inspraak te geven bij het treffen van gemeenschappelijke regelingen en bij het nemen van besluiten door de besturen daarvan. Vier gemeenschappelijke regelingen hebben een gewijzigde regeling voor zienswijzen door de raden aangeboden (SamenTwente, SON, OLCT en Gbt). In de raadsinformatiebrief van 25 juli (verzonden 27 juli) heeft het college aangekondigd voor de raadsvergadering van 27 september 2023 een (verzamel)voorstel aan te bieden. Met dit voorstel stelt het college uw raad voor om zienswijzen aan te bieden op de ontwerpregelingen van de gemeenschappelijke regelingen die reeds zijn aangeboden. De termijn van de gemeenschappelijke regeling van SamenTwente eindigt reeds in oktober 2023. Van belang is dat de Twenteraad op 11 januari jl. een kennissessie heeft georganiseerd. Daarbij is onder meer stilgestaan bij de vraag of de raden een adviescommissie willen inrichten. De Wgr biedt nu deze mogelijkheid, ook als het collegeregelingen betreft.

De raad van Dinkelland en de raad van Hof van Twente hebbem een motie aangenomen, waarin zij uitspreken op een zo kort mogelijke termijn het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie als bedoeld in artikel 24a van de Wgr te onderzoeken en daarvoor de Twenteraad als platform te gebruiken. De raad van Rijssen-Holten heeft een motie aangenomen waarin hij uitspreekt de algemene besturen van de verbonden partijen waaraan de gemeente Rijssen-Holten deelneemt, op te roepen initiatieven te ontplooien om te komen tot een gemeenschappelijke raadsadviescommissie (per gemeenschappelijke regeling) en de raden van de andere 13 Twentse gemeenten over dit verzoek te informeren en hen te vragen, het verzoek van Rijssen-Holten te steunen.

Pagina 1 van 4

Bestuurlijk / wettelijk kader Gemeentewet Algemene wet bestuursrecht Wet gemeenschappelijke regelingen Versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regeling SamenTwente (GR Gezondheid) Gemeenschappelijke regeling Stadsbank Oost Nederland 2015 Gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Crematoria Twente (OLCT) Gemeenschappelijke regeling Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBTwente) Motie ter versterking van de positie van de raden in gemeenschappelijke regelingen d.d. 29 juni 2022 Raadsinformatiebrief d.d. 25 juli 2023 Argumenten 1.1 Op grond van art. 1 lid 2 van de Wgr zendt het college de ontwerpregelingen door aan uw raad waarna uw raad (art. 1 lid 3 van de Wgr) binnen acht weken na ontvangst van de ontwerpregelingen zijn zienswijzen indient, danwel afziet van het indienen van zienswijzen. Op grond van de Wgr zendt het college ontwerpregelingen door aan de raad zodat de raad binnen acht weken na ontvangst van de ontwerpregelingen zienswijzen kan indienen. Op grond van de Wgr geldt dit ook voor wijzigingen van gemeenschappelijke regelingen. 1.2

De motie ter versterking van de positie van de raden in gemeenschappelijke regelingen d.d. 29 juni 2022 roept op expliciet de mogelijkheid te betrekken tot het instellen van adviescommissies. Uw raad heeft uitgesproken de mogelijkheid te betrekken tot het instellen van adviescommissies. Door het opnemen van een facultatieve bepaling dat gemeenteraden een adviescommissie zoals bedoeld in art. 24a van de Wgr kunnen instellen, is deze mogelijkheid aanwezig. 1.3

Art. 24a van de Wgr biedt de mogelijkheid tot het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie. Het college stelt uw raad voor om voor de openbare lichamen in zijn zienswijzen op te merken een facultatieve bepaling op te nemen in de regelingen, die de mogelijkheid biedt een gemeenschappelijke adviescommissie op grond van de Wgr in te richten. Met de wijziging van de Wgr is deze mogelijkheid expliciet in de wet opgenomen. Op 11 januari 2023 is er een kennissessie van de Twenteraad over de nieuwe wet geweest. Door raadsleden van de 14 Twentse gemeenten is daar gediscussieerd over de instrumenten in de nieuwe wet, waaronder de gemeenschappelijke adviescommissie. Er wordt door de verschillende deelnemers verschillend gedacht over nut en noodzaak van een gemeenschappelijke adviescommissie. In de kennissessie van de Twenteraad is voorgesteld in eerste instantie te kiezen voor een gemeenschappelijke adviescommissie bij ‘beleidsrijke’ gemeenschappelijke regelingen. Bij de keuze of een adviescommissie een meerwaarde kan hebben, is het relevant om te kijken welke taken de gemeenschappelijke regeling heeft en in hoeverre die taken ‘beleidsrijk’ zijn. Zo worden er bij openbare lichamen meer inhoudelijke (beleids)keuzes gemaakt dan bij bedrijfsvoeringsorganisaties.

In de ontwerpregeling van SamenTwente is aangegeven dat de ontwerpregeling niet datgene regelt waarin de Wgr reeds voorziet. Op voorstel van de deelnemende raden stelt het AB van een GR een gemeenschappelijke adviescommissie in, die het AB kan adviseren, de besluitvorming van de raden met betrekking tot de GR kan voorbereiden of de raden kan adviseren. Het AB regelt de bevoegdheden, taken en werkwijze van de gemeenschappelijke commissie, nadat de raden van de deelnemende gemeenten hun wensen en bedenkingen hierover ter kennis van het AB hebben kunnen brengen. In de ontwerpregeling van de Stadsbank Oost Nederland is de mogelijkheid tot het instellen van commissies van advies opgenomen in artikel 27 van de ontwerpregeling. In de ontwerpregeling van OLCT is de mogelijkheid tot het instellen van een adviescommissie op grond van de Wgr facultatief opgenomen in artikel 17 van de ontwerpregeling en als volgt toegelicht: ‘het Pagina 2 van 4

algemeen bestuur kan op grond van art. 24a Wgr commissies instellen. Het regelt de bevoegdheden en de samenstelling. Art. 22 van de Gemeentewet is van overeenkomstige toepassing.’ In de ontwerpregeling van GBTwente is aangegeven dat de ontwerpregeling niet datgene regelt waarin de Wgr reeds voorziet. Op voorstel van de deelnemende raden stelt het AB van een GR een gemeenschappelijke adviescommissie in, die het AB kan adviseren, de besluitvorming van de raden met betrekking tot de GR kan voorbereiden of de raden kan adviseren. Het AB regelt de bevoegdheden, taken en werkwijze van de gemeenschappelijke commissie, nadat de raden van de deelnemende gemeenten hun wensen en bedenkingen hierover ter kennis van het AB hebben kunnen brengen. Met het oog op eenduidigheid en de kenbaarheid van deze wettelijke mogelijkheid adviseert het college de mogelijkheid tot het instellen van een adviescommissie specifiek in de ontwerpregelingen op te nemen. 1.4

Het college adviseert uw raad de moties van de raden van Hof van Twente, Dinkelland en Rijssen-Holten te steunen en uit te spreken de Twenteraad als mogelijk platform te gebruiken indien een gemeenschappelijke adviescommissie voor een gemeenschappelijke regeling wordt ingesteld. De raden van Hof van Twente en Dinkelland hebben verzocht te onderzoeken of de Twenteraad als mogelijk platform voor een gemeenschappelijke adviescommissie voor een gemeenschappelijke regeling kan dienen. De raad van Rijssen-Holten roept op een gemeenschappelijke adviescommissie als bedoeld in art. 24a van de Wgr in te stellen. Per gemeenschappelijke regeling bepalen de raden of een gemeenschappelijke adviescommissie wordt ingesteld. Het is dus niet zo dat er één gemeenschappelijke adviescommissie kan komen voor alle regelingen. 1.5

Voor het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie is unanimiteit in de raden vereist. Het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie vereist unanimiteit in alle raden. Voordat een gemeenschappelijke adviescommissie kan worden ingesteld, moeten alle deelnemende raden daarmee instemmen. Niet iedere raad hoeft in de gemeenschappelijke adviescommissie vertegenwoordigd te zijn. Het is aan de deelnemende raden om per gemeenschappelijke regeling te bepalen of het wenselijk is een adviescommissie in te stellen. Op het moment dat alle deelnemende raden deze wens uitspreken, wordt het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling gevraagd de adviescommissie in te stellen. Het initiatief om dit verzoek te doen ligt dus bij de raden, en kan op elk gewenst moment gedaan worden. Wel is het van belang dat de deelnemende raden dit verzoek allemaal steunen, als één van de deelnemende raden voor die gemeenschappelijke regeling niet instemt met een adviescommissie, komt die er niet. Risico’s Vervolgproces/communicatie/planning Alle gemeenschappelijke regelingen moeten uiterlijk 1 juli 2024 zijn aangepast aan de nieuwe wet. Na de zienswijzenprocedure moet de raad ook nog formeel toestemming geven voor het wijzigen van de regeling.

Bijlagen: - ontwerpregeling Openbaar Lichaam Crematoria Twente; - ontwerpregeling Gemeentelijk Belastingkantoor Twente; - ontwerpregeling SamenTwente; Pagina 3 van 4

-

ontwerpregeling Stadsbank Oost Nederland; motie adviescommissie Hof van Twente; motie adviescommissie Dinkelland; motie adviescommissie Rijssen-Holten.

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 27 september 2023

mr. G. Raaben griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 4 van 4