Raadsvoorstel voorlopig ontwerp RES Twente 1.0

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 21 april 2021

nr.

Onderwerp: Voorlopig ontwerp Regionale Energiestrategie Twente 1.0 Samenvatting voorstel: Het voorlopig ontwerp Regionale Energiestrategie Twente 1.0 is het resultaat van een regionale samenwerking met de 14 Twentse gemeenten, waterschappen en provincie. Twente wil in 2030 1,5 TWh opwekken aan duurzame elektriciteit. Om deze ambitie in regionaal verband te kunnen realiseren zijn er afspraken gemaakt over samenwerking. Vanuit deze ambitie en samenwerking is een aantal regionale, uniforme beslispunten geformuleerd. Deze beslispunten worden in dit voorstel beargumenteerd.

Voorstel: Het College van B en W legt u het voorlopig ontwerp voor van de Regionale Energiestrategie (RES) Twente. Dit voorlopig ontwerp is een tussenproduct op weg naar het definitieve ontwerp RES Twente 1.0. Een coproductie van alle betrokken partners. Hierin is op hoofdlijnen opgenomen hoe we willen bereiken dat we richting 2030 de juiste strategische koers kunnen varen om de helft van het huidige elektriciteitsverbruik op te wekken met wind- en zonne-energie en gebouwen aardgasvrij te verwarmen. Het voorlopig ontwerp is een belangrijke tussenstap en bedoeld om de komende periode reacties te verzamelen van raadsleden, statenleden, maar ook de regionale stakeholders vanuit bijvoorbeeld duurzaamheid, natuur & landschap, landbouw & leefbaarheid en toerisme. De RES Twente 1.0 moet worden gezien als een ‘regionaal verdrag’ tussen de deelnemende partijen, dat juridisch niet bindend is. Elke partij afzonderlijk zal zich zwaarwegend inspannen om de bijdrage aan duurzame opwek elektriciteit in Gigawattuur (GWh) die ze hebben toegezegd ook te gaan realiseren in regionaal verband onderweg naar 2030. We vragen u: 1. 2. 3. 4. 5.

Commitment om gezamenlijk de RES Twente 1.0 als strategisch koersdocument te realiseren. Commitment op de gezamenlijke ambitie van de 14 Twentse gemeenten, waterschappen en provincie om 1,5 Terawattuur duurzame elektriciteit op te wekken. Commitment op de gezamenlijke ambitie van de 14 Twentse gemeenten, waterschappen en provincie voor de Regionale Structuur Warmte voor Twente. Akkoord te gaan met de (proces)afspraken om te komen tot de RES Twente 1.0. Eventuele reacties op het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0 kenbaar te maken aan het College van B&W

Pagina 1 van 4

Inleiding / aanleiding De aanleiding voor het opstellen van de Regionale Energiestrategie (RES) in Twente is het landelijke Klimaatakkoord (2019). In het Klimaatakkoord is Nederland opgedeeld in 30 energieregio’s. Het Rijk vraagt van de dertig regio’s in Nederland, die werken aan de energietransitie, een voorstel te maken om gezamenlijk 35 Terawattuur (TWh) duurzame elektriciteit op land op te wekken in 2030. Twente is één van de 30 energieregio’s die een bijdrage levert aan het behalen van de doelen en afspraken in het Klimaatakkoord. In de voorlopige RES Twente 1.0 staat beschreven wat de bijdrage van Twente is. Haaksbergen maakt onderdeel uit van deze Twentse samenwerking en levert daarmee haar bijdrage aan het Klimaatakkoord. Alle Twentse gemeenten (via VNG), Provincie en Waterschappen hebben het klimaatakkoord ondertekend en de startnota vastgesteld. Hiermee hebben zij zich gecommitteerd aan deelname aan het RES proces. Als Twentse gemeenten, provincie Overijssel en Waterschappen Vechtstromen en Rijn en IJssel willen we ons steentje bijdragen, binnen de reële mogelijkheden die we in Twente hebben, waarbij we gebruik maken van het afwegingskader uit de Startnota RES-Twente. Het college heeft op 7 april 2020 de concept RES Twente vastgesteld en aangeboden aan uw raad waarbij gevraagd is om een reactie te geven.

Daarop zijn wensen en bedenkingen ingediend en hebben diverse stakeholders en belangengroeperingen in diverse bijeenkomsten en gesprekken hun inbreng geleverd. De gemene deler van de wensen en bedenkingen is in een oplegnotitie verwoord en bijgevoegd bij de concept RES die door de bestuurlijk trekker op 1 juli 2020 is aangeboden aan het NP RES. De stuurgroep RES Twente heeft het voorliggende voorlopig ontwerp Regionale Energiestrategie (RES) Twente 1.0 aan de colleges van de Twentse gemeenten, het Dagelijks Bestuur van het waterschap Vechtstromen en het College van Gedeputeerde Staten van provincie Overijssel voorgelegd. Dit voorlopig ontwerp is een tussenproduct op weg naar het definitieve ontwerp RES Twente 1.0. Hierin is op hoofdlijnen opgenomen hoe we de helft van het huidig elektriciteitsverbruik op kunnen wekken met wind- en zonne-energie en gebouwen aardgasvrij gaan verwarmen. In de bijlage bij dit raadsvoorstel, deze wordt nagezonden, is een overzicht van het proces opgenomen dat in Haaksbergen ten aanzien van de RES is doorlopen. Bestuurlijk / wettelijk kader Deze RES Twente maakt onderdeel uit van drie documenten die we in het kader van het Nationale Klimaatakkoord moeten opstellen, namelijk de Regionale Energiestrategie (RES), de Transitievisie warmte (TVW) en de Wijkuitvoeringsplannen (WUP).

De wettelijke grondslag wordt verankerd in de nieuwe Omgevingswet en Omgevingsverordeningen. Met de bijdrage vanuit onze gemeente wordt bijgedragen aan de opwek van duurzame energie en de warmtetransitie en daarmee het Klimaatakkoord van Nederland. Gemeente Collegebesluit CONCEPT Regionale Energiestrategie Twente (RES) 7 april 2020 Provincie Besluit Gedeputeerde Staten van Overijssel d.d. 15 december 2020, het verlengen van preventief toezicht met 1 jaar. Rijk Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (hierna NPRES) Argumenten Preventief toezicht 1.1. Het voorstel past binnen de voorwaarden van preventief toezicht De financiële gevolgen van dit besluit passen binnen het niveau van de begroting 2021. Pagina 2 van 4

Overige Argumenten 1.1 Dit sluit aan bij de afspraken die in de RES Twente zijn gemaakt over regionale samenwerking De RES Twente 1.0 moet worden gezien als een ‘regionaal verdrag’ tussen de deelnemende partijen, dat juridisch niet bindend is. Elke partij afzonderlijk zal zich zwaarwegend inspannen om de bijdrage aan duurzame opwek elektriciteit in Gigawattuur (GWh) die ze hebben toegezegd ook te gaan realiseren in regionaal verband onderweg naar 2030. Door samen op te trekken in Twente willen we onze ambitie om 1,5 TWh bij te dragen aan het landelijke klimaatakkoord vanuit Twente gaan waarmaken. Door de RES Twente 1.0 als strategisch koersdocument te hanteren wordt er collectief richting gegeven aan de daadwerkelijke realisatie van de opwek van duurzame elektriciteit. 2.1 Samen willen we in 2030 in Twente 1,5 Terawattuur (Twh) duurzaam elektriciteit opwekken. Elke gemeente is verantwoordelijk voor de eigen bijdrage in Gwh. Keuzes voor zon of wind worden gemaakt op lokaal niveau. De Beleidsregels zonnevelden worden op 31 maart 2021 door de gemeenteraad van Haaksbergen besproken. Na de zomer van 2021 zullen wij samen met de raad het gesprek voeren over windenergie. Het college en gemeenteraad van Haaksbergen nemen hierover de juridisch bindende beslissingen.

3.1 De Regionale Structuur Warmte maakt deel uit van het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0 Binnen de RES Twente 1.0 wordt een Regionale Structuur Warmte (RSW) opgesteld die inzicht geeft in de warmtevraag en het warmteaanbod en de bovengemeentelijke warmte-infrastructuur die nodig is om de beschikbare warmtebronnen te benutten. Onze ambitie is om steeds meer wijken duurzaam te verwarmen, zonder gebruik van fossiele brandstoffen. Belangrijkste uitgangspunt hierbij is dat het haalbaar en betaalbaar is. Warmte is vaak nog een onderbelicht onderwerp landelijk in de RES-sen. In Twente is dit opgepakt door de opzet voor de Regionale Structuur Warmte op te nemen in het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0. Twee coalities (regionaal warmtenet en biogas/groengas) werken dit verder uit. 4.1 Door procesafspraken te maken vertalen wij onze ambitie naar concrete afspraken en voorwaarden. De energiestrategie wordt tussen 2021 en 2030 iedere twee jaar door de volksvertegenwoordigers bijgesteld. Het is een dynamisch proces tussen gestelde doelen en maatschappelijke acceptatie. De RES Twente 1.0 is daarmee te beschouwen als een koersdocument. De procesafspraken zijn bijgevoegd in de bijlage.

5.1 De inbreng van uw raad wordt gebruikt voor een gedragen RES Twente 1.0 Door nu het voorlopige ontwerp RES Twente 1.0 aan u als volksvertegenwoordiger voor te leggen, kunt u een opiniërend oordeel vormen over de RES Twente 1.0 en deze meegeven aan andere volksvertegenwoordigers, de programma-organisatie en de stuurgroep RES Twente. De reacties worden waar mogelijk meegenomen bij de totstandkoming van het definitieve ontwerp RES Twente 1.0. Het voorlopig ontwerp is een belangrijke tussenstap en bedoeld om de komende periode reacties te verzamelen van raadsleden, statenleden, maar ook de regionale stakeholders vanuit bijvoorbeeld duurzaamheid, natuur & landschap, landbouw & leefbaarheid, toerisme, de lokale energiecoöperatie en het bedrijfsleven. Eventuele reacties op het voorlopig ontwerp RES Twente 1.0 kunt u kenbaar maken bij het college van B&W. Risico’s Er zijn geen financiële risico’s bij dit besluit.

Pagina 3 van 4

Vervolgproces/communicatie/planning Op 22 april 2021 vindt een regionale bijeenkomst plaats van de RES Twente en de Initiatiefgroep RES Twente en worden de reacties besproken, waaronder eventueel ontvangen moties. Begin mei 2021 legt de stuurgroep RES Twente het definitieve ontwerp RES Twente 1.0 voor aan de Colleges van B en W, waarna het definitieve ontwerp vervolgens in mei/juni 2021 ter besluitvorming wordt voorgelegd aan uw raad. Op 1 juli 2021 dient de bestuurlijk trekker de RES Twente 1.0 in bij het Nationaal Programma RES.

Bijlagen: Overzicht (proces)afspraken ter besluitvorming Voorlopig ontwerp Regionale Energiestrategie Twente 1.0 Proces RES Haaksbergen

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 21 april 2021

mr. G. Raaben griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 4 van 4