Raadsvoorstel visie op het sociaal domein “De kracht van samen”

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 21 mei 2025

nr. Nummer

Onderwerp: Visie op het sociaal domein “De kracht van samen”

Voorstel: 1. De visie op het sociaal domein “De kracht van samen” vast te stellen

Inleiding/aanleiding De gemeente staat voor de uitdaging te komen tot een sterk en betaalbaar sociaal domein. De druk op zorg en ondersteuning neemt steeds verder toe door met name vergrijzing, personeelstekorten en stijgende kosten. Daarnaast krijgen gemeenten vanaf 2026 veel minder geld van het Rijk voor het uitvoeren van de gemeentelijke taken. Om koers en focus te houden op de ontwikkelingen die op ons afkomen, is een visie op het sociaal domein opgesteld. Ook om ombuigingen in het sociaal domein te kunnen realiseren is een visie nodig die de richting en strategische koers bepaalt, want als we in de toekomst zorg en hulp willen blijven bieden aan de inwoners die dit het hardst nodig hebben, moeten we keuzes maken. Als gemeente kunnen we dat niet alleen. Hiervoor werken we samen met en doen we een beroep op inwoners, maatschappelijk organisaties en zorg- en welzijnsorganisaties. Door gebruik te maken van elkaars kracht en gezamenlijke verantwoordelijkheid zien we mogelijkheden om te werken aan een duurzaam sociaal domein. Er zijn al stappen gezet die nu met de ombuigingen geformaliseerd moeten worden. Uw raad heeft alle ruimte om in de kadernota andere nuances aan te geven. Na behandeling van de Kadernota 2026 stelt het college een uitvoeringsplan vast. Een activiteitenagenda wordt gekoppeld aan het uitvoeringsplan.

Hierin staan alle acties gericht op resultaten die we samen met partners willen behalen. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk Algemene wet bestuursrecht Gemeentewet Jeugdwet en aanverwante wet- en regelgeving Participatiewet en aanverwante wet- en regelgeving Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Wet kinderopvang en aanverwante wet- en regelgeving Wet maatschappelijk ondersteuning 2015 en aanverwante wet- en regelgeving Wet op het primair onderwijs en aanverwante wet- en regelgeving Wet publieke gezondheid en aanverwante wet- en regelgeving Gemeente Beleidsplan integrale schuldhulpverlening Beleidsplan jeugd 2015-2018 Pagina 1 van 3

Beleidsplan participatiewet 2015-2018 Beleidsplan Wmo 2015-2018 Cultuurbeleidsplan 2018-2021 Inspraakverordening Verordening Participatieraad Haaksbergen Argumenten 1.1 Een visie geeft richting aan het sociaal domein Een visie op het sociaal domein geeft inhoudelijk richting aan waar we de komende jaren binnen het sociaal domein op in gaan zetten. Dit is nodig om aan de beoogde veranderingen, zoals de komende verlaging van Rijksbijdragen, in het sociale domein te kunnen voldoen. Voor het sociaal domein betekent dit, dat we met fors minder middelen de noodzakelijke ondersteuning beschikbaar, toegankelijk en beheersbaar proberen te houden. 1.2 Met deze visie borgen we onze integrale werkwijze binnen het sociaal domein Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, schuldhulpverlening, publieke gezondheid, preventie, zorg, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, sport, cultuur wonen en zorg, werk en inkomen. Een belangrijke opdracht aan gemeenten is bij de uitvoering van de wettelijke taken de samenhang in het sociaal domein te versterken, zowel intern als met onze netwerkpartners. 1.3

Deze visie op het sociale domein biedt een koers voor het opstellen van een uitvoeringsplan en activiteitenagenda Deze visie fungeert als kapstok boven het nog op te stellen uitvoeringsplan met activiteitenagenda. In de activiteitenagenda worden de maatschappelijke opgaven concreet uitgewerkt. De te realiseren ombuigingen maken daar onderdeel vanuit. 1.4 In de visie is rekening gehouden met de financiële uitdagingen De beschikbare financiële middelen in programma 4 en 6 en deels programma 5 en 7 van de gemeentelijke Begroting 2025 vormen de financiële basis voor het sociaal domein. Daarnaast ligt er een opgave om ombuigingen te realiseren op het sociaal domein vanaf 2026/2027 om de tekorten te kunnen opvangen. In de genoemde begrotingsprogramma’s zijn naast reguliere budgetten voor preventie/voorliggend veld, budgetten vanuit een Specifieke Uitkering (SPUK) opgenomen. Deze SPUK is bestemd om een samenhangende aanpak te ontwikkelen op het gebied van gezondheid, sport/bewegen en sociale basis (IZA/GALA). De SPUK-middelen worden jaarlijks uitgekeerd en zijn tot en met 2026 beschikbaar gesteld. Onderhandelingen over het vervolg zijn gestart, maar als na 2026 geen SPUK-middelen beschikbaar komen, stoppen de projecten die met deze middelen worden gefinancierd. Dit betekent dat de ingezette preventieve activiteiten, die vanuit de SPUK worden bekostigd, stoppen.

Gevolg kan zijn dat er meer aanvragen voor professionele ondersteuning en hulp (Wmo en Jeugd) bij de gemeente binnenkomen. 1.5

De Participatieraad ziet af van een advies op de visie en wordt betrokken bij de uitwerking van uitvoeringsplan en activiteitenagenda. Er zijn geen zienswijzen binnengekomen. De visie geeft richting voor het uitwerken van een uitvoeringsplan, daarmee wordt een piketpaal geslagen. De participatieraad geeft hierop geen advies, alleen een reactie. Het is dan ook niet duidelijk of deze koers zoals omschreven in de visie ook de richting is voor het sociaal domein zoals de participatieraad voor ogen heeft. Uit de reactie van de participatieraad blijkt echter ook niet het tegendeel. Om goede verbinding te houden, wordt de participatieraad betrokken bij de uitwerking van deze visie. Er zijn geen zienswijzen binnengekomen van inwoners of andere belanghebbenden. Risico’s Er zijn geen risico’s verbonden aan het vaststellen van de visie op het sociaal domein.

Pagina 2 van 3

Vervolgproces/communicatie/planning De visie geeft richting aan het sociaal domein. Na vaststelling van deze visie door de raad volgt een uitvoeringsplan en een activiteitenagenda. Netwerkpartners en de participatieraad worden betrokken bij het opstellen van de documenten. Het uitvoeringsplan en een activiteitenagenda worden na vaststelling van de kadernota ter besluitvorming aan het college voorgelegd.

Bijlagen: Visie op het sociale domein “De kracht van samen” Zienswijzennota visie op het sociaal domein Advies participatieraad op visie sociaal domein

Burgemeester en wethouders

drs. M. Broekhuis gemeentesecretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 21 mei 2025

R. Meinen griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 3 van 3