Raadsvoorstel verordeningen maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp
Tekst van het document
Raadsvoorstel Raadsvergadering
d.d. 27 maart 2024
nr. Nummer
Onderwerp: verordeningen maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp
Voorstel: 1. De Verordening maatschappelijke ondersteuning, waarin onder meer de toegankelijkheid van voorzieningen voor mensen met een beperking wordt geregeld, vaststellen; 2. De Verordening jeugdhulp, waarin onder meer de toegang tot voorzieningen voor jeugdigen wordt geregeld, vaststellen. 3. Ten behoeve van bovenstaande dictumpunten, voor zover het de bevoegdheid van de raad betreft, de bij dit besluit behorende zienswijzenota vast te stellen.
Inleiding / aanleiding De gemeentelijke regelgeving op het gebied van de maatschappelijke ondersteuning dient geactualiseerd te worden. De Verordening maatschappelijke ondersteuning Haaksbergen is op 1 mei 2020 in werking getreden. De huidige Verordening jeugdhulp Haaksbergen is ingegaan per 1 januari 2020. Inmiddels werkt onze gemeente ruim 4 jaar met deze verordeningen en is gebleken dat een actualisatie van de verordeningen noodzakelijk is. In twee beleidsateliers is sinds april/mei 2023 gewerkt aan de voorliggende gemeentelijke regelgeving op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp. De regelgeving is onder meer in samenspraak met regisseurs en consulenten van Noaberpoort en de juridisch adviseur opgesteld. De ervaring die de regisseurs en consulenten de afgelopen jaren in het werkveld hebben opgedaan, is in de regelingen verwerkt. In verband met twee lopende aanbestedingen voor maatschappelijke ondersteuning (begeleiding en dagbesteding) en jeugdhulp verwachten wij dat de gemeentelijke regelgeving in de loop van 2024 nogmaals aangepast moet worden. Beide aanbestedingen worden afgerond in 2024 en vanaf 1 januari 2025 wordt op grond van deze aanbestedingen gewerkt.
Een verder uitstel van actualisering van onze verordeningen was echter niet wenselijk, omdat deze niet in lijn waren met de van toepassing zijnde wet- en regelgeving, jurisprudentie en de uitvoeringspraktijk. De Participatieraad heeft eerst een voorlopig positief advies en, na ambtelijke beantwoording en reactie op hun vragen en opmerkingen, een positief advies uitgebracht over de verordeningen. Beide adviezen en de ambtelijke beantwoording en reactie zijn bijgevoegd. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk: - Algemene wet bestuursrecht - Gemeentewet - Jeugdwet - Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 - Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Pagina 1 van 5
Gemeente: - Collegebesluit van 2 maart 2021 met betrekking tot Gezamenlijke aanbesteding Wmo hulpmiddelen - Collegebesluit van 23 mei 2023 met betrekking tot Regionale inkoop huishoudelijke ondersteuning 2024 – 2031 - Collegebesluiten van 27 september 2022 met betrekking tot Regionale Europese aanbesteding doelgroepenvervoer en 22 december 2022 met betrekking tot Koersdocument regionale aanbesteding doelgroepenvervoer - Programma 6 Sociaal Domein - Verordening Participatieraad Haaksbergen Argumenten 1.1 en 2.1 Borgen van actuele verordeningen die aansluiten bij de van toepassing zijnde wet- en regelgeving, jurisprudentie en de uitvoeringspraktijk Met de voorliggende verordeningen maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp wordt aangesloten bij de van toepassing zijnde wet- en regelgeving, jurisprudentie en de uitvoeringspraktijk. De huidige verordeningen sloten daar niet (meer) geheel op aan. Een nadere toelichting van de wijzigingen en de keuzes die daarin zijn gemaakt, is te vinden in de was-wordt tabel in de bijlage. In de verordening maatschappelijke ondersteuning wordt niet meer gesproken over een cliënt maar staat nu inwoner (met een hulpvraag). 1.2 en 2.2
Er is gewerkt met integrale beleidsateliers waaraan alle ambtelijke disciplines een bijdrage hebben geleverd Voor de verordeningen maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp is gewerkt met integrale beleidsateliers met inbreng van alle betrokken disciplines. Het betreft regisseurs en consulenten vanuit de Noaberpoort, kwaliteitsmedewerkers, beleidsmedewerkers en juristen. De ervaring die betrokkenen de afgelopen jaren in het werkveld hebben opgedaan is in de regelingen verwerkt. 1.3 en 2.3 De wijzigingen leiden over het algemeen tot een verbetering voor onze inwoners De wijzigingen in de verordeningen zijn voor het merendeel ingegeven door jurisprudentie en aanpassingen vanuit de uitvoeringspraktijk. Deze wijzigingen leiden over het algemeen tot een verbetering van de verordeningen voor onze inwoners. Ook is met de wijzigingen de leesbaarheid van de regelingen, zowel voor inwoners als de uitvoeringspraktijk, verbeterd. 1.4 en 2.4
De wijzigingen in de verordeningen leiden niet, of tot een (zeer) beperkte, kostenstijging voor de gemeente Met uitzondering van het tarief voor informele hulp op basis van een persoonsgebondenbudget (hierna: PGB) leiden de wijzigingen in de verordeningen niet tot kostenstijgingen voor de gemeente. De verhoging van het tarief voor informele hulp is het gevolg van een rechterlijke uitspraak (jurisprudentie). Bovendien is de verhoging beperkt en betreft het een relatief klein deel van het totale aantal inwoners dat gebruik maakt van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp. Het totale financiële effect van deze wijziging blijft daarom naar verwachting beperkt. 1.5 en 2.5
De modelverordeningen van de VNG vormen de basis van de voorliggende verordeningen maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Bij het actualiseren van de verordeningen maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp hebben wij de modelverordeningen van de VNG als basis genomen. Daar waar deze verordeningen niet toereikend waren is aangesloten bij de modelverordening van Schulinck. 1.6 en 2.6
In de verordeningen maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp wordt voor de bepaling van het pgb-tarief een duidelijk(er) onderscheid gemaakt tussen formele en informele hulp Informele hulp is daarbij alle hulp die geboden wordt door personen uit het sociaal netwerk of door personen die niet beroeps- of bedrijfsmatig maatschappelijke ondersteuning en/of jeugdhulp verlenen.
Pagina 2 van 5
Het maakt in het geval van het sociaal netwerk niet uit of deze personen een zorg-gerelateerd beroep of opleiding hebben, omdat ze in eerste instantie een affectieve relatie hebben met de budgethouder. Onder de huidige verordening ontstond soms verwarring over welk tarief van toepassing is wanneer iemand uit het sociale netwerk beschikt over een passende opleiding. Uit jurisprudentie volgt dat voor een professional die zorg levert, maar tot het eigen sociale netwerk behoort, het Pgb-tarief voor informele hulp toereikend is, mits dit expliciet in de verordening is opgenomen. Het is derhalve noodzakelijk deze differentiatie op te nemen in de verordening. 1.7 en 2.7
Om goed te voorzien in de overgang van de lopende verordeningen naar de voorliggende verordeningen zijn overgangsbepalingen toegevoegd De overgangsbepalingen houden in dat een cliënt het recht behoudt op een lopende voorziening die is verstrekt op grond van de Verordening jeugdhulp van 28 november 2018 of de Verordening maatschappelijke ondersteuning van 21 november 2020, totdat een nieuw besluit wordt genomen. Wel is bepaald dat aanvragen die zijn ingediend onder de Verordening jeugdhulp van 28 november 2018 of de Verordening maatschappelijke ondersteuning van 21 november 2020 en waarop nog niet is beslist bij het in werking treden van de Verordening Jeugdhulp of de Verordening maatschappelijke ondersteuning van 27 maart 2024, worden afgehandeld krachtens de Verordening Jeugdhulp of de Verordening maatschappelijke ondersteuning van 27 maart 2024. Van de voorgaande bepalingen kan ten gunste van de inwoner of jeugdige worden afgeweken, bijvoorbeeld omdat de oude verordening gunstiger uitpakt voor de inwoner. 2.8
Om de kwaliteit van jeugdhulp bij een pgb voor informele hulp te waarborgen zijn hierover bepalingen aan de verordening jeugdhulp toegevoegd GGZ is een vorm van jeugdhulp die alleen professionals kunnen bieden. Dit betekent dat de professional objectief en onafhankelijk te werk gaat. Het objectief oordeelsvermogen van iemand uit het sociale netwerk wordt altijd beïnvloed door de persoonlijke band met het kind. Het is bovendien onwenselijk dat iemand uit het sociale netwerk een dubbelrol aanneemt, waarbij zowel de jeugdhulp als het beheer van de pgb door dezelfde persoon wordt uitgevoerd. Bij een dubbelrol zal de zorgverlener niet in staat zijn met voldoende afstand en kritisch genoeg de beheerstaken uit te voeren. De uitsluiting van deze dubbelrol is in lijn met jurisprudentie. 1.9 en 2.10
De verordeningen vormen samen met de nadere regels en beleidsregels de lokale regelgeving op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Ter uitvoering van de verordeningen zijn nadere regels en beleidsregels opgesteld. Om een compleet beeld te geven van de lokale regelgeving op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp en de wijzigingen daarin, zijn de nadere regels en beleidsregels evenals het collegebesluit en de was-wordt-tabellen over deze regels, waarin de belangrijkste wijzigingen staan, bijgevoegd. Samenvattend zijn de belangrijkste wijzigingen de volgende: - De vereiste stappen die de Centrale Raad van Beroep (hierna: CRvB) geformuleerd heeft om van een deugdelijk onderzoek te kunnen spreken, zijn in de Nadere regels maatschappelijke ondersteuning en de Nadere regels jeugdhulp opgenomen; - De CRvB heeft 4 criteria geformuleerd waarmee gekeken kan worden of een voorziening algemeen gebruikelijk is.
Deze criteria zijn in de beleidsregels maatschappelijke ondersteuning opgenomen; - De bepalingen omtrent financiële haalbaarheid zijn in lijn met de Wmo 2015 verwijderd uit de beleidsregels en de bepalingen over voorzienbaarheid en het nieuwe normenkader zijn in de beleidsregels gewijzigd; - De bepalingen over (boven)gebruikelijke hulp zijn in de beleidsregels jeugdhulp aangepast; voor bovengebruikelijke hulp geldt dat er alleen een voorziening wordt getroffen voor zover de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige en ouder(s) ontoereikend zijn. 3.1 De Participatieraad Haaksbergen heeft positief geadviseerd De Participatieraad heeft, op grond van artikel 5 lid 3 van de Verordening Participatieraad, schriftelijk advies uitgebracht. De Participatieraad heeft eerst een voorlopig positief advies en, na ambtelijke beantwoording/reactie op hun vragen en opmerkingen een positief advies uitgebracht over de gemeentelijke regelgeving. Beide adviezen en de ambtelijke beantwoording/reactie zijn bijgevoegd. Een Pagina 3 van 5
deel van het advies ziet op de nadere regelgeving en beleidsregels die worden vastgesteld door het college. Uw raad wordt voorgesteld de zienswijzennota vast te stellen voor zover het de verordeningen (de bevoegdheid van uw raad) betreft. Het advies van de Participatieraad is voor alle regelingen positief. De participatieraad is zeer te spreken over de wijze waarop zij door de gemeente is meegenomen in het proces om tot advisering van deze stukken te komen. De Participatieraad spreekt verder haar waardering uit voor de ruime mogelijkheid tot het stellen van vragen tijdens de mondelinge ambtelijke toelichting. Naar aanleiding van het advies van de Participatieraad zijn enkele wijzigingen doorgevoerd ten behoeve van de leesbaarheid. Daarnaast zijn ambtelijk ook enkele taalkundige aanpassingen aangebracht. Op 15 februari heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport per brief aangegeven dat het niet toegestaan is om beschikkingsvrij te werk gegaan binnen de Jeugdwet. Naar aanleiding hiervan is artikel 5 lid 2 van de voorliggende Verordening Jeugd gewijzigd, waarbij ook bij toegang jeugdhulp via de huisarts, medisch specialist of jeugdarts een beschikking noodzakelijk is. Artikel 5 lid 2 is derhalve niet langer gewijzigd ten opzichte van de Verordening van 28 november 2018. Risico’s Geen.
Vervolgproces/communicatie/planning Eerste week van april 2024 Inwerkingtreding en plaatsing regelingen maatschappelijke ondersteuning en jeugd op www. overheid.nl en plaatsing in Rond Haaksbergen. De nadere regels en beleidsregels treden in werking door bekendmaking. Wij gaan daartoe uitsluitend over indien en nadat de verordeningen door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Mochten de verordeningen niet worden vastgesteld, dan leggen wij u een besluit tot intrekking van de nadere regels en beleidsregels voor aan het college.
Bijlagen: Fysiek, ter inzage in raadsbibliotheek: Geen. Digitaal: - Verordening maatschappelijke ondersteuning - Verordening jeugdhulp - Was-wordt-tabel Wijziging verordening maatschappelijke ondersteuning - Was- wordt-tabel Wijziging verordening jeugdhulp - Voorlopig advies van de Participatieraad van 17 januari 2024 - Ambtelijk antwoord/reactie op het voorlopig advies van de Participatieraad van 26 januari 2024 - Advies van de Participatieraad van 2 februari 2024 - Nadere regels maatschappelijke ondersteuning - Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning - Nadere regels jeugdhulp - Beleidsregels jeugdhulp - Was- wordt-tabel Wijziging nadere regels maatschappelijke ondersteuning - Was- wordt-tabel Wijziging nadere regels jeugdhulp - Was- wordt-tabel Wijziging beleidsregels maatschappelijke ondersteuning - Was- wordt-tabel Wijziging beleidsregels jeugdhulp - Collegebesluit van 27 februari 2024 inzake Verordeningen, nadere regels en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp - Zienswijzenota Pagina 4 van 5
Burgemeester en wethouders
dr. R. Toet secretaris
mr. drs. R.G. Welten burgemeester
Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 27 maart 2024
R. Meinen griffier
mr. drs. R.G. Welten voorzitter
Pagina 5 van 5