Raadsvoorstel vaststellen van de Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest-Twente

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 24 april 2024

nr.

Onderwerp: Vaststellen van de ‘Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest-Twente’

Voorstel: 1. De ‘Reactienota ontwerpbeleid regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest Twente’ vast te stellen; 2. De ambtshalve wijzigingen ten opzichte van het ontwerp beleid, conform bijgevoegde ‘Staat van wijzigingen’ vast te stellen; 3. Het beleid ‘Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest-Twente’ (met inachtneming van de ambtshalve wijzigingen) gewijzigd vast te stellen en het ‘Rood voor Rood en VAB beleid 2011’, ‘Rood voor Rood beleid 2015’ en het KGO-beleid ‘KGO-balansmodel’ in te trekken.

Inleiding/ aanleiding Sinds 2008 heeft de gemeente Haaksbergen meerdere beleidsdocumenten en regels voor het buitengebied vastgesteld. Dit betreffen onder ander het Rood voor Rood, VAB (vrijkomende agrarische bebouwing) en KGO beleid (Kwaliteitsimpuls groene omgeving). Dit beleid is veelvuldig toegepast en heeft een positieve bijdrage geleverd aan de uitstraling van het buitengebied van Haaksbergen. Naast de gemeente Haaksbergen hebben de andere Twentse gemeenten voorliggend beleid ook vastgesteld. Iedere gemeente vanuit een eigen invalshoek en met een eigen interpretatie. De voorliggende beleidsnota “Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van zuidwest Twente”, richt zich op de KGO onderwerpen Rood voor Rood, VAB, nieuwe landgoederen en de uitbreiding van agrarische of niet-agrarische bedrijven. Deze beleidsnota is een gezamenlijke uitwerking van enkele gemeenten binnen de netwerksamenwerking Groene Metropool Twente. Met dit beleid wordt naast de harmonisatie van de spelregels voor verschillende gemeenten ook de harmonisatie van de voorheen vastgestelde beleidsregels voor het buitengebied in Haaksbergen geregeld. Het beleid vervangt, na vaststelling door uw raad, het huidige Rood voor Rood en VAB beleid 2011 en Rood voor Rood beleid 2015. Wel dient er nog een update plaats te vinden van het KGO beleid ‘KGO-balansmodel’.

De update van het KGO beleid ‘KGO- balansmodel’ is gerelateerd aan de vaststelling van de omgevingsvisie en zal na vaststelling hiervan opgepakt worden. De omgevingsvisie moet dus nog vastgesteld worden. Het voorliggende beleid is echter niet gekoppeld aan de inwerkingtreding van de omgevingswet en de omgevingsvisie. De omgevingswet voegt oude wetten samen en bevat wettelijke/juridische kaders voor de fysieke leefomgeving, het voorliggende beleid biedt globale en ruimtelijke kaders, en voorziet in meer beleidsmatige mogelijkheden voor erfeigenaren dan met het huidige beleid het geval is. In de gemaakte raadsafspraken staat het volgende benoemd met betrekking tot het beleidsstuk ‘Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest Twente: “De fracties spreken daarom af dat zij het college verzoeken in een

werksessie te bespreken of het conceptbeleid in de “regionale spelregels” voldoende invulling geeft aan Haaksbergse opvattingen/vraagstukken. In die werksessie van de raad moet ook aan de orde komen op welke manier de fracties in de komende vier jaar beter geïnformeerd kunnen worden over regionaal, provinciaal en landelijk beleid, waarmee het buitengebied te maken krijgt, zodat zij proactief kunnen reageren op plannen die op die niveaus spelen. In de bespreking moeten in ieder geval de economische, ecologische en recreatieve aspecten van het buitengebied aan de orde worden gesteld. Dit onderwerp kan verder goed als ‘casus’ worden gebruikt om te onderzoeken hoe de raad wel en niet betrokken wil worden bij besluitvorming die vooral op regionaal, provinciaal of landelijk niveau plaatsvindt.” Conform eerder gemaakte raadsafspraken hebben we in 2022 een bijeenkomst georganiseerd over de spelregels. Daarin is toegelicht dat het destijds voorgelegde ontwerpbeleid niet voldoende invulling gaf aan de Haaksbergse opvattingen en vraagstukken. Om die reden heeft het nieuwe beleid wat langer op zich laten wachten. Zo is er in het voorliggende beleidsstuk een hoofdstuk opgenomen met spelregels die enkel voor Haaksbergen gelden. Verder is er inmiddels ook beleid rondom herbouw tweede bedrijfswoning en woningsplitsing vastgesteld.

We zijn voornemens u te betrekken bij de totstandkoming van het KGO beleid ‘KGO-balansmodel’. Echter, om erfeigenaren nu al gebruik te laten maken van nieuwe beleidsmogelijkheden als afschaling, ontmenging en/of aanvragen sloopvouchers, wordt voorliggende beleidsnota nu vastgesteld. Op deze manier wordt er met het voorliggend besluit uitvoering gegeven aan de gemaakte raadsafspraken. In het landbouwontwikkelingsgebieden (LOG) blijft een "nee tenzij" principe gelden. Het huidige KGO beleid ‘KGO-balansmodel’ blijft daarmee voorlopig nog even in werking. In Borne is destijds een motie aangenomen om aanvullende regels inzake KGO te hanteren. Zie hiervoor bijlage 2 van de voorliggende notitie. De nieuwe regels komen voor een groot deel overeen met de eerder vastgestelde regels in het Rood voor Rood en VAB beleid 2011 en het Rood voor Rood beleid 2015. Op onderdelen zijn aanpassingen doorgevoerd. Het ontwerpbeleid heeft op 23 juni 2021 in de commissie Ruimte voorgelegen voor het geven van wensen en bedenkingen. Het ontwerpbeleid heeft van 28 mei 2021 tot en met 8 juli 2021 voor een periode van zes weken ter inzage gelegen voor inspraak. Tijdens de terinzagelegging is er één inspraakreactie binnengekomen. De vragen naar aanleiding van de commissie Ruimte en de behandeling van de inspraakreactie zijn verwerkt in een reactienota (zie bijlage ‘Reactienota ontwerpbeleid’).

Dit heeft er tot aanpassingen van het beleid geleid. Mede naar aanleiding van de afstemming met de overige deelnemende gemeenten, waar het beleid ook ter inzage heeft gelegen, zijn enkele ambtshalve wijzigingen doorgevoerd. Deze zijn opgenomen in de bijgevoegde 'Staat van wijzigingen’. Het gaat om enkele tekstuele zaken en wat verduidelijking. Het beleid is door de gemeenten Borne (7 december 2021) , Hof van Twente (maart 2023), Hengelo (15 september 2021), en Wierden (18 maart 2022) inmiddels vastgesteld. De gemeenten Almelo en gemeente Enschede overwegen later aan te sluiten. Voorliggend beleid voorziet, net als de vigerende beleidsregels voor het buitengebied, in het mogelijk maken van ontwikkelingen die niet binnen het bestemmingsplan passen maar wel wenselijk zijn. Ontwikkelingen zijn nodig om de vitaliteit en de toekomst van het landelijk gebied te waarborgen en erven gereed te maken voor de toekomst. Om initiatieven in Zuidwest Twente allemaal op dezelfde manier te kunnen beoordelen is dit nieuwe beleid ontwikkeld. Bestuurlijk/ wettelijk kader

Rijk  Omgevingswet  Algemene wet bestuursrecht (Awb, afdeling 3.4) Provincie Overijssel  Omgevingsvisie Overijssel  Omgevingsverordening Overijssel Gemeente Haaksbergen  Tijdelijk Omgevingsplan gemeente Haaksbergen  Tijdelijk Omgevingsplan, onderdeel bestemmingsplan ‘Buitengebied Haaksbergen, partiële herziening veegplan 1’  Beeldkwaliteitsplan ‘’Buitengebied Haaksbergen’’  Rood voor Rood en VAB-beleid 2011  Rood voor Rood beleid 2015  Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving ‘’KGO-balansmodel’’ Argumenten 1.1. De behandeling van het ontwerpbeleid in de commissie Ruimte en de ingediende inspraakreactie geven geen aanleiding om het beleid aan te passen. Het ontwerpbeleid heeft op 23 juni 2021 in de commissie Ruimte voorgelegen voor het geven van wensen en bedenkingen. De beantwoording van de vragen die zijn gesteld tijdens de commissie Ruimte en de behandeling van de inspraakreactie zijn verwerkt in de ‘Reactienota ontwerpbeleid’. Het ontwerpbeleid heeft van 28 mei 2021 tot en met 8 juli 2021 voor eenieder ter inzage gelegen voor inspraak. Tijdens deze terinzagelegging is er één inspraakreactie ingediend. De inspraakreactie heeft voornamelijk op de mogelijkheden voor de bouwlocatie van een nieuwe woning. Een en ander heeft niet geleid tot aanpassing van het beleid. 2.1. Er zijn een aantal ambtshalve wijzigingen doorgevoerd.

Er is gebleken dat er een aantal onvolkomenheden in het ontwerp beleid waren opgenomen. Ook zijn er na afstemming met de overige deelnemende gemeenten enkele ambtshalve wijzigingen doorgevoerd. Deze zijn opgenomen in de bijgevoegde ‘Staat van wijzigingen’. Het gaat om enkele tekstuele wijzigingen en wat verduidelijking. Met inachtneming van deze wijzigingen kan de beleidsnota worden vastgesteld. 3.1.

Door het beleid voor het buitengebied te harmoniseren krijgen initiatiefnemers, waaronder inwoners en bedrijven, dezelfde spelregels waaraan wordt getoetst. Binnen de verschillende Twentse gemeenten is een grote verscheidenheid aan regels waaraan, initiatiefnemers moeten voldoen bij voorgenomen ontwikkelingen in het buitengebied. Dit betekent dat de kwaliteitsinvesteringen in de gemeenten niet in evenwicht zijn. Met voorliggend beleid hebben de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hof van Twente en Wierden getracht aan deze wens tegemoet te komen. Het beleid is in de gemeenten Borne, Hengelo, Hof van Twente en Wierden vastgesteld. De gemeenten Almelo en gemeente Enschede overwegen om later aan te sluiten. Het nieuwe beleid is een gezamenlijk product van meerdere gemeenten en geeft een algemeen beeld van de KGO-regels en mogelijkheden in het buitengebied. In hoofdlijnen is er nu sprake van een eenduidig beleid, maar tussen de deelnemende gemeenten bestaan

echter nog steeds enkele verschillen. In bijlage 2 van de beleidsnota worden deze verschillen weergegeven. 3.2.

De verschillende vigerende beleidsdocumenten en beleidsregels zijn herzien en in één beleidsdocument opgenomen. De beleidsregels uit het Rood voor Rood en VAB-beleid 2011 en Rood voor Rood beleid 2015 zijn opgenomen in voorliggend beleid. Dit betekent dat na vaststelling de spelregels voor het buitengebied zijn gevat in één beleidsdocument. Hiermee wordt de verscheidenheid aan beleidsdocumenten en beleidsregels vereenvoudigd voor zowel initiatiefnemers als adviseurs. Het ontwikkelen van ‘’Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest Twente’’ is in lijn met het gedachtengoed uit de Structuurvisie 2030. De Structuurvisie 2030 kent een negental ambities, waar we als gemeente Haaksbergen voor staan en aan willen werken. Een aantal van deze ambities zijn specifiek verbonden aan het buitengebied. De belangrijkste ambitie waaraan voorliggend beleid een bijdrage kan leveren, is het stimuleren van een gezonde plattelandseconomie en op peil houden van de ecologische en cultuurhistorische kwaliteit van het buitengebied. Ontwikkeling van (agrarische) bedrijven, het herbestemmen van cultuurhistorisch belangrijke gebouwen en het opruimen van landschapsontsierende bebouwing draagt bij aan het instandhouden en vergroten van de vitaliteit in het buitengebied.

Daarnaast kan het beleid helpen bij het verbeteren van de relatie en het verzachten van de overgangen tussen dorp en buitengebied, benutten van de toeristische potentie van de samenhang tussen dorp en landschap, alsmede het verduurzamen en beleefbaar maken van het watersysteem. 3.3.

Risico’s Niet van toepassing. Vervolgproces en uitvoeringsaspecten Na vaststelling van voorliggend beleid door uw raad wordt het vastgestelde beleid gepubliceerd in Gemeenteblad en GemeenteNieuws. Het nieuwe beleid is beschikbaar op de website van de gemeente Haaksbergen. Eveneens zal de intrekking van het Rood voor Rood en VAB beleid 2011 en Rood voor Rood beleid 2015 gepubliceerd worden in Gemeenteblad en GemeenteNieuws.

Bijlagen: - Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van ZuidwestTwente - Staat van wijzigingen - Reactienota ontwerpbeleid

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 27 maart 2024

R. Meinen griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter