Raadsvoorstel Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 29 mei 2024

nr.

Onderwerp: Statuten Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen

Voorstel: 1. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken op de statuten van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen.

Inleiding / aanleiding Op 17 oktober 2023 heeft het college besloten de overeenkomst tussen Gemeente Haaksbergen en Nobian Salt B.V. (Nobian), waarin toezeggingen van Nobian worden geconsolideerd en waaraan de verklaring van de minister als bijlage is gehecht, te sluiten. Op grond van art. 160 lid 1 sub e. Gemeentewet is het college bevoegd privaatrechtelijke rechtshandelingen te verrichten. De overeenkomst met Nobian is een voorbeeld van een privaatrechtelijke rechtshandeling. Een privaatrechtelijke rechtshandeling kan onderwerp zijn van de actieve informatieplicht van het college. Deze actieve informatieplicht behelst dat het college uw raad alle inlichtingen geeft, die uw raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (art. 169 lid 2 Gemeentewet). In art. 169 lid 4 Gemeentewet is een specifieke invulling aan de actieve informatieplicht van het college gegeven. In deze bepaling staat dat het college uw raad vooraf inlichtingen geeft over het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen, indien uw raad daarom verzoekt of indien de uitoefening ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente. In het laatste geval neemt het college geen besluit dan nadat uw raad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen.

Op 15 november 2023 heeft uw raad de verklaring van geen bedenkingen ten behoeve van het realiseren van acht gevraagde zoutwinningslocaties en de aanleg voor het distributie- en transportleidingentracé verleend. Bij de besluitvorming over de verklaring van geen bedenkingen heeft het college uw raad toegezegd de statuten van de op te richten Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen voor te leggen aan de raad voor wensen en bedenkingen. Op 6 februari 2024 heeft het college uw raad onder meer geïnformeerd dat Nobian in kwartalen twee en drie van 2024 verwacht te starten met de voorbereidende werkzaamheden ten behoeve van het realiseren van de zoutwinningslocaties. Het college is door Nobian geïnformeerd dat Nobian verwacht in kwartaal één van 2025 te starten met de bouwfase zoals gedefinieerd in de overeenkomst (start eerste boring). Op 27 maart 2024 heeft de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (EZK) de omgevingsvergunningen voor fase 1 (boven- en ondergrond), waar de verklaring van geen bedenkingen d.d. 15 november 2023 onderdeel van is, verleend. Tevens heeft de staatssecretaris van EZK op 27 maart 2024 instemming verleend aan het winningsplan Haaksbergen. Het is wenselijk voorafgaand aan de bouwfase de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen op te richten.

Gelet hierop is het voorgenomen proces met betrekking tot de oprichting van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen als volgt: Pagina 1 van 4

-

raadsvoorstel voor wensen en bedenkingen op de statuten van voornoemde stichting in Q2 (raadsvergadering mei 2024); bestuursleden werven voor voornoemde stichting in Q2; opstellen beleggingsstatuut door het bestuur in afstemming met het college in Q3; agendacommissie verzoeken in Q3 een thema-avond te beleggen, waarin het college uw raad informeren over een beleggingsstatuut en het financiële beheer van een fonds toelicht; oprichting van voornoemde stichting in Q4.

Bestuurlijk / wettelijk kader Art. 160 en art. 169 Gemeentewet Burgerlijk Wetboek, Boek 2 (titel 6) Collegebesluit d.d. 17 oktober 2023 Raadsbesluit d.d. 15 november 2023 Argumenten 1.1. De statuten van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen vloeien voort uit de overeenkomst tussen Gemeente Haaksbergen en Nobian. Bij brief van 30 juni 2023 heeft het college als randvoorwaarde gesteld dat Nobian haar toezeggingen van 3 juni 2022, 20 september 2022 en 13 juni 2023 in een overeenkomst vastlegt. Een onafhankelijk garantiefonds is één van de toezeggingen van Nobian die in de overeenkomst zijn opgenomen. Deze overeenkomst is het college bij besluit van 17 oktober 2023 onder opschortende en ontbindende voorwaarden aangegaan. Voornoemde overeenkomst was tevens een onderdeel van het dashboard van de procesbegeleider zoutwinning en is als bijlage meegenomen in de besluitvorming over de verklaring van geen bedenkingen. In januari 2024 is Nobian in samenspraak met het college gestart met de op- en inrichting van een garantiefonds. Op grond van artikel 7 lid 1 van de overeenkomst richt Nobian zo spoedig mogelijk na inwerkingtreding van de overeenkomst een stichting Monitoring en Garantiefonds op. De overeenkomst treedt in werking zodra de vergunningen in werking zijn getreden of zodra de bouwfase aanvangt.

Voor het oprichten van een stichting heb je onder meer een algemeen doel, statuten en een bestuur nodig. 1.2.

Het doel van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen dient het algemeen belang van Haaksbergen. De Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen heeft als langjarig doel in het algemeen belang de gevolgen van zoutwinning in Haaksbergen te monitoren en een garantiefonds te beheren om uitkeringen te doen aan belanghebbenden voor schade die is ontstaan door zoutwinning in Haaksbergen. Dit doel wordt onder meer bereikt door het doen van uitkeringen aan belanghebbenden, die schade lijden als gevolg van zoutwinning en het behartigen van de belangen van belanghebbenden in het zoutwinningsgebied op het gebied van het monitoren van metingen, analyses en hold-points. Met het instemmingsbesluit d.d. 27 maart 2024 mag Nobian tot en met 31 december 2050 maximaal 14,5 miljoen ton zout door middel van 8 cavernes met een maximaal cavernevolume van 1 miljoen m3 winnen in Haaksbergen. Nobian moet in de nazorgfase in elk geval de bodembeweging nog 30 jaar blijven monitoren. De Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen ziet hierop toe en kan zolang schade voortvloeit uit de zoutwinning in Haaksbergen blijvend uitkeringen doen uit het fonds. Nobian betaalt na de oprichting van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen € 1.000.000,- aan de stichting. Het fonds blijft € 1.000.000,- en wordt zo nodig aangezuiverd tot voornoemd bedrag. 1.3.

De Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen is onafhankelijk van Gemeente Haaksbergen en Nobian, met inachtneming van argument 1.4.

Pagina 2 van 4

De stichting dient onafhankelijk te zijn van Gemeente Haaksbergen en Nobian. De Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen heeft een bestuur dat zich richt op het algemeen belang van de stichting. De Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen is onafhankelijk van Gemeente Haaksbergen en Nobian. Deze onafhankelijkheid is geborgd op de volgende wijze: - leden van onze bestuursorganen kunnen geen bestuurder zijn; - werknemers, bestuurders en commissarissen van Nobian of haar groepsmaatschappijen kunnen geen bestuurder zijn; - degene die een zodanige andere functie bekleedt dat het lidmaatschap van het bestuur kan leiden tot onverenigbaarheid dan wel ernstige strijdigheid van deze functie met het belang van de stichting dan wel tot ongewenste belangenverstrengeling kan geen bestuurder zijn; - bestuurders van de Stichting Omgevingsfonds Haaksbergen kunnen geen bestuurder zijn. - ten hoogste één bestuurder kan als medewerker (in loondienst of anderszins) functioneel verbonden zijn aan Gemeente Haaksbergen. Hierboven is aangegeven dat ten hoogste één bestuurder van de stichting als medewerker functioneel verbonden kan zijn aan Gemeente Haaksbergen. Indien een persoon over de gevraagde kwaliteiten beschikt en functioneel verbonden is aan de gemeente, kan deze plaatsnemen in het bestuur. 1.4.

De gemeente Haaksbergen ziet toe op de doelstelling van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen. Zoals aangegeven onder argument 1.1., is de doelstelling van de stichting gericht op het algemeen belang van Haaksbergen. Als gemeente dienen wij het algemeen belang. Het college wenst inbreng te leveren en toe te zien op de verwezenlijking van de doelstelling van de stichting. De rol van de gemeente ziet op het volgende: - Gemeente Haaksbergen doet voordracht voor de benoeming van de bestuurders; - het bestuur van de stichting stelt voor het beheer van het vermogen van de stichting een vermogensstatuut op en stemt deze in hoofdlijnen af met Gemeente Haaksbergen; - Gemeente Haaksbergen kan opmerkingen maken en vragen stellen over de balans en staat van baten en lasten; - het bestuur kan een reglement vaststellen en Gemeente Haaksbergen kan een dergelijk reglement desgevraagd inzien; - een besluit tot ontbinding behoeft voorafgaande schriftelijke goedkeuring van Gemeente Haaksbergen. Stichtingen kunnen ontbonden worden door het bestuur. In de statuten van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen is opgenomen op welke wijze ontbinding en vereffening plaatsvindt. Een besluit tot ontbinding van voornoemde stichting behoeft de voorafgaande schriftelijke goedkeuring van het college.

In beginsel kan een besluit tot ontbinding van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen pas worden genomen na verloop van dertig jaar nadat de zoutwinningsactiviteiten in Haaksbergen zijn geëindigd. Voornoemde is gerelateerd aan de termijn in het instemmingsbesluit d.d. 27 maart 2024, waarin is aangegeven dat Nobian in de nazorgfase in elk geval de bodembeweging nog 30 jaar moet blijven monitoren. De Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen ziet hierop toe en kan zolang schade voortvloeit uit de zoutwinning in Haaksbergen blijvend uitkeringen doen uit het fonds. 1.5.

Aan de bestuurders van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen wordt geen beloning toegekend. Bestuurders van de stichting hebben uitsluitend recht op een vergoeding van de door hen gemaakte onkosten en voor zover het geval, een niet bovenmatig vacatiegeld binnen de grenzen van de door de Belastingdienst vastgestelde vergoeding voor vrijwilligers. De vastgestelde vergoeding voor vrijwilligers wordt onttrokken uit het vermogen van de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen. De door

Pagina 3 van 4

de Belastingdienst vastgestelde vrijgestelde maximale vrijwilligersvergoeding bedraagt voor 2024 € 2.100 per jaar. Risico’s Dit voorstel is één van de uitvoeringsaspecten van een maatschappelijk beladen besluit en kan leiden tot maatschappelijk onrust dan wel imagoschade. Vervolgproces/communicatie/planning In kwartaal twee werft het college bestuursleden voor de Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen. Het beleggingsstatuut wordt opgesteld in afstemming met het bestuur van de stichting en in kwartaal drie informeert het college uw raad hierover. In kwartaal vier moet de stichting opgericht zijn, omdat in kwartaal één van 2025 (naar verwachting) de bouwfase (start eerste boring) aanvangt.

Bijlagen: - statuten Stichting Monitoring en Garantiefonds Haaksbergen; - overeenkomst Gemeente Haaksbergen – Nobian Salt B.V.

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 29 mei 2024

R. Meinen griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 4 van 4