Raadsvoorstel programmeringsafspraken wind op land

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 24 april 2024

nr.

Onderwerp: Programmeringsafspraken wind op land

Voorstel: 1. de programmeringsafspraken wind op land vast te stellen.

Inleiding / aanleiding Pure Energie heeft het college van Gedeputeerde Staten van Overijssel (GS) op 21 november 2023 verzocht het windinitiatief Oude Buurserdijk formeel in behandeling te nemen. Op 13 februari 2024 heeft het college van GS het windinitiatief Oude Buurserdijk in behandeling genomen. Het college van GS is op grond van de Elektriciteitswet 1998 het bevoegd gezag voor het windinitiatief Oude Buurserdijk. Op 16 januari 2024 heeft het college van GS de Aanpassing Omgevingsverordening Overijssel instructieregel windenergie 2024, het Provinciaal Programma Energiestrategie (PPE) 2024 en een Omgevingseffectrapportage (OER) ter inzage gelegd. Belanghebbenden konden tot en met 28 februari 2024 een zienswijze indienen. Het college heeft bij besluit van 27 februari 2024 zienswijzen ingediend en uw raad hierover per raadsinformatiebrief geïnformeerd. Op 27 februari 2024 heeft het college tevens besloten het college van GS niet te verzoeken het bevoegd gezag voor het windinitiatief Oude Buurserdijk over te dragen aan het college. Er is geen aanleiding aan te nemen dat het college het project Oude Buurserdijk kan versnellen, waarbij aan alle belangen recht wordt gedaan en er zijn anderszins geen voordelen verbonden aan het overdragen van het bevoegd gezag door het college van GS.

Op dit moment kan het college van GS aanvragen voor windinitiatieven niet weigeren, indien in datzelfde gebied reeds andere aanvragen zijn ingediend en/of reeds windinitiatieven zijn vergund. Op verzoek van gemeenten heeft het college van GS de mogelijkheid onderzocht dergelijke ongewenste ontwikkelingen te voorkomen. Het college van GS is van oordeel dat dit mogelijk is door het creëren van ‘schaarse ruimte’ voor aanvragen van vergunningen voor windinitiatieven. Bestuurlijk / wettelijk kader Gemeentewet Algemene wet bestuursrecht Omgevingswet Elektriciteitswet 1998 Omgevingsvisie Overijssel Omgevingsverordening Overijssel (ontwerp) Aanpassing Omgevingsverordening Overijssel - instructieregel windenergie 2024 Provinciaal Programma Energiestrategie (ontwerp) Provinciaal Programma Energiestrategie (PPE) 2024 (ontwerp) Omgevingseffectrapportage (OER) Motie Provinciale Staten “Grip op Wind” d.d. 21 juni 2023 Pagina 1 van 4

Besluiten college van GS d.d. 16 januari 2024 Raadsafspraken 2022-2026 Motie PvdA en D66 d.d. 9 november 2022 Raadsbesluit d.d. 31 mei 2023 Raadsbesluit d.d. 29 november 2023 Argumenten 1.1. De programmeringsafspraken vloeien voort uit het PPE en zijn hier, na vaststelling door Provinciale Staten van Overijssel (PS), onderdeel van. De programmeringsafspraken zijn onderdeel van het PPE. Het PPE is een instrument van het college van GS om de provinciale ambities uit de Regionale Energiestrategie (RES) te realiseren. Het PPE is een uitwerking van de kaders die door PS zijn én worden vastgesteld in de Omgevingsvisie Overijssel en Omgevingsverordening Overijssel. 1.2.

Op grond van artikel 4.108c van de (ontwerp) Omgevingsverordening Overijssel kunnen wij programmeringsafspraken maken. Omgevingsplannen voorzien niet in het oprichten van windturbines voor zover dit ertoe leidt dat er in Overijssel jaarlijks in totaal meer dan 2 terawattuur (TWh) aan windenergie geproduceerd wordt. Omgevingsplannen staan alleen toe dat nieuwe windturbines worden opgericht als dit past binnen de geldende programmeringsafspraken windenergie, zoals deze zijn gemaakt en vastgelegd in bestuurlijke afspraken tussen provincie en gemeenten. Wanneer de realisatie van een nieuwe windturbine niet past binnen de vastgestelde programmeringsafspraken windenergie, kan de windturbine alleen worden opgericht als daarvoor vooraf instemming is verkregen van het college van GS. De procedure voor selectie van de aanvragen voor vergunningen voor windinitiatieven en de verdeling van het maximum per gebied, staat in hoofdstuk 3 van het PPE. 1.3.

Met de programmeringsafspraken creëren we een schaarse ruimte voor aanvragen van vergunningen voor windinitiatieven. Wij maximeren met de programmeringsafspraken het aantal windturbines en GWh. In de (ontwerp) Omgevingsverordening Overijssel is een maximum van 2 TWh aan windenergie opgenomen. Met de programmeringsafspraken wind op land geven we invulling aan de Omgevingsverordening Overijssel, maar wordt ook tegemoetgekomen aan de belangen van gemeenten. Met de programmeringsafspraken maximeren we namelijk het op te wekken Gigawattuur (GWh) door windenergie op land en het aantal windturbines op ons grondgebied. De programmeringsafspraken zijn onderdeel van het PPE. Het college van GS is op grond van artikel 9c van de Elektriciteitswet het bevoegd gezag voor windinitiatieven binnen 5 - 100 MW. Met de programmeringsafspraken is het college van GS als bevoegd gezag voor windinitiatieven binnen 5 - 100 MW in staat aanvragen voor windinitiatieven binnen de vastgestelde maxima te reguleren en te beoordelen. De programmeringsafspraken worden, indien nodig, elke twee jaar, herzien. Het college van GS kan met deze programmeringsafspraken de schaarse ruimte optimaal en op ruimtelijke gronden verdelen. Hiermee is het mogelijk bij huidige en toekomstige aanvragen voor windinitiatieven, de aanvragen te selecteren die binnen de vastgestelde (nog) beschikbare afspraken passen.

Tevens is het mogelijk aanvragen in de tijd te faseren. Voor de subregio Haaksbergen - Enschede is de gezamenlijke opgave die in het PPE is opgenomen 160 GWh. Haaksbergen heeft in de programmeringsafspraken de opgave van 100 GWh voor windenergie opgenomen en voldoet hiermee ruimschoots aan de gemeentelijke opgave vanuit de RES, namelijk 50 GWh voor windenergie. Met de programmeringsafspraken hebben wij de opgave gemaximeerd en vervalt voor Haaksbergen de opgave van 160 GWh.

Pagina 2 van 4

Het windinitiatief Oude Buurserdijk is betrokken in de programmeringsafspraken voor wat betreft de maximering. Het windinitiatief Oude Buurserdijk gaat uit van maximaal 5 windturbines. Het getal van 100 GWh vloeit voort uit de som van het maximum aantal windturbines vermenigvuldigd met de gemiddelde opbrengst die het college van GS hanteert van 20 GWh per windturbine. 1.4.

Een maximum aan vergund vermogen voor windinitiatieven op ons grondgebied kan het college van GS alleen stellen als voorwaarde voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het vaststellen van programmeringsafspraken is een kans om het aantal windinitiatieven op ons grondgebied te maximeren. Indien wij geen programmeringsafspraken maken, moet het college van GS aanvragen voor windinitiatieven in behandeling nemen totdat het provinciaal plafond van 2 TWh in de hele provincie is bereikt. Haaksbergen zal dan namelijk worden toegevoegd aan het restgebied van Overijssel. Ook de ruimte in het restgebied moet openbaar en transparant worden verdeeld volgens de verdeling zoals opgenomen in het PPE. 1.5.

We zetten het grondgebied van gemeente Haaksbergen, buiten het door uw raad vastgestelde zoekgebied ‘Buurse Noord’, op slot voor verdere ontwikkeling van windinitiatieven in Haaksbergen. Op 13 februari 2024 heeft het college van GS het windinitiatief Oude Buurserdijk in behandeling genomen. Voornoemd windinitiatief is betrokken in de programmeringsafspraken voor wat betreft de maximering. Daarmee is er buiten het al in proces zijnde windinitiatief Oude Buurserdijk geen mogelijkheid meer voor andere windinitiatieven in onze gemeente. Concreet betekent dit dat naast het huidige windinitiatief Oude Buurserdijk door het college van GS verder géén windinitiatieven in behandeling worden genomen. Dit geeft ons en vooral de gemeenschap in Buurse duidelijkheid. Risico’s Vervolgproces/communicatie/planning Onder voorbehoud van agendering door PS, is de planning vooralsnog als volgt: 1 april 2024 : deadline bieding gemeenten voor programmeringsafspraken; 23 april 2024 : besluitvorming college GS tot verdeling van de schaarste; 15 mei 2024 : commissievergadering PS; 29 mei 2024 : PS vergadering. In de programmeringsafspraken wind op land is het voorbehoud van instemming van de raad opgenomen. Vaststelling van de programmeringsafspraken door de raad is benodigd voorafgaand aan de geplande vergadering van PS op 29 mei 2024.

Bijlagen: - collegevoorstel; - programmeringsafspraken wind op land.

Pagina 3 van 4

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. datum.

R. Meinen griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 4 van 4