Raadsvoorstel nota reserves en voorzieningen 2024

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 24 april 2024

nr. Nummer

Onderwerp: Nota reserves en voorzieningen 2024

Voorstel: 1. Vaststellen van de nota reserves en voorzieningen 2024 en de nota reserves en voorzieningen 2012 intrekken. 2. Instellen van een plafond voor egalisatievoorzieningen die gedekt worden uit leges en niet meer dan kostendekkend mogen zijn, zoals afval en riool.

Inleiding / aanleiding De Nota reserves en voorzieningen is een instrument dat de kaderstellende rol van de gemeenteraad ondersteunt. In de ‘financiële verordening van de gemeente Haaksbergen’ is opgenomen dat elke vier jaar het beleid voor reserves en voorzieningen moet worden geactualiseerd. De laatste vastgestelde versie dateert echter van 2012. Mede doordat er in de afgelopen jaren, rondom de gemeentelijke financiën, de nodige veranderingen zijn geweest, is het noodzakelijk de nota reserves en voorzieningen nu te actualiseren. Reserves en voorzieningen zijn van grote betekenis voor de budgettaire en financiële stabiliteit van de gemeente. Ze vormen de basis voor een inzichtelijke en betrouwbare financiële bedrijfsvoering. Reserves en voorzieningen kunnen worden aangewend om financiële tegenvallers op te vangen, tekorten en risico’s te dekken en dekking te geven voor nieuw beleid en nieuwe (of vervangende) gemeentelijke voorzieningen. Ook kunnen reserves en voorzieningen worden ingezet om een egale verdeling van kosten over de jaren te realiseren en hiermee ongewenste schommelingen in de exploitatie op te vangen. Reserves en voorzieningen leggen beslag op het vrij besteedbare vermogen van de gemeente. Dit betekent dat het geld dat hiermee gemoeid is, niet voor andere doeleinden kan worden gebruikt (tenzij de raad een andere bestemming aan de reserve(s) geeft).

Met betrekking tot het structurele en reële evenwicht van onze begroting zijn reserves en voorzieningen dus van groot belang. Hiermee worden de instandhouding van beleid en voorzieningen gewaarborgd. Beoogd resultaat - Kaders te stellen voor beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels betreffende reserves en voorzieningen. - Te voldoen aan wet- en regelgeving uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) als ook de Financiële verordening gemeente Haaksbergen 2012. - Bevordering van de afweging rond het gebruik van reserves en voorzieningen Bestuurlijk / wettelijk kader Gemeentewet Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) Financiële verordening gemeente Haaksbergen

Pagina 1 van 3

Argumenten 1.1 De Nota reserves en voorzieningen geeft kaders voor het instellen, muteren en opheffen van reserves en voorzieningen Volgens de financiële verordening van de gemeente Haaksbergen moeten we het beleid voor reserves en voorzieningen elke vier jaar actualiseren. De laatst vastgestelde nota reserves en voorzieningen dateert van 2012 (volledigheidshalve als bijlage toegevoegd). Met het vaststellen van voorliggende nota hebben we weer actueel beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen. Duidelijke kaders zijn nodig voor het omgaan met reserves en voorzieningen. Terughoudendheid bij het instellen van nieuwe reserves heeft ook in deze nota een plek gekregen (hoofdstuk 3). De belangrijkste wijzigingen in de nieuwe nota ten opzichte van de voorgaande nota zijn: - Wettelijk kader is thematisch opgebouwd. Relevante wet en regelgeving is per thema meegenomen om zo duidelijk in beeld te brengen wat waar betrekking op heeft. Wetsartikelen zijn dus niet als opsomming opgenomen. - Toelichting verschil geblokkeerde (beklemde) en niet geblokkeerde (niet beklemde) reserves is toegevoegd. - Artikel 44 van het BBV, voor de vorming van een voorziening, is met een extra punt uitgebreid: d. de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen voor investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven.

- Doelstelling voor de hoogte van de algemene reserve is aangepast conform eerder vastgestelde “Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2023”. - Het instellen van een maximaal plafond voor de voorziening Afval en Riool, met een minimaal terug te betalen bedrag. - Bestemmingsreserves vervanging maatschappelijk vastgoed en kapitaallasten is opgenomen en beschreven en zal worden meegenomen in de P&C cyclus. 1.2

Een bestemmingsreserve vervanging maatschappelijk vastgoed is noodzakelijk om in de toekomst ons bestaande maatschappelijk vastgoed te kunnen vervangen Op dit moment is onze financiële basis voor het accommodatie- en vastgoedbeleid niet goed op orde. We zien namelijk dat er veel maatschappelijk vastgoed langzamerhand aan vervanging of renovatie toe is, maar er is geen financiële ruimte voor vervangingsinvesteringen. De kapitaallasten van het maatschappelijk vastgoed zijn relatief beperkt (in verhouding tot de herbouwwaarde) en hiermee is ook de mogelijke dekking bij toekomstige vrijval (na volledige afschrijving) beperkt. Anderzijds is de nieuwbouw of renovatie na 40 jaar (of meer) inflatie natuurlijk fors duurder dan de oorspronkelijke investering. Daarom ziet het college het als noodzakelijk voor de vervanging van maatschappelijk vastgoed een reserve op te bouwen. In de nota gaan we in paragraaf 3.4 uitgebreid in op de opbouw van deze bestemmingsreserve met structurele en incidentele stortingen. We hebben ook een tabel opgenomen met ons maatschappelijk vastgoed. In de tabel is per pand de herbouwwaarde en de oorspronkelijke boekwaarde waarop wordt afgeschreven opgenomen. Het verschil tussen deze twee bedragen is de grondslag voor het te reserveren bedrag.

Als bijlage bij dit raadsvoorstel hebben we een rekenvoorbeeld toegevoegd van een investering van € 10.000.000 die iedere 40 jaar terugkeert. De laatste kolom ‘structurele last begroting’ laat zien dat met het gebruik van deze bestemmingsreserve de structurele last ieder jaar conform indexatie stijgt. Voorkomen wordt dat de last na 40 jaar ineens meer dan verdubbelt. De nota dient als kader voor een in te stellen bestemmingsreserve vervanging maatschappelijk vastgoed. Voor het daadwerkelijk instellen, leggen we niet eerder dan bij de kadernota en uiteindelijke begroting 2025 een voorstel aan uw raad voor.

Pagina 2 van 3

2.1

Met een plafond op egalisatievoorzieningen die gedekt worden uit leges voorkomen we dat deze voorziening ‘oneindig’ kunnen groeien Met deze nota stellen we, toegelicht onder paragraaf 4.1.2, voor om bij egalisatievoorzieningen die gedekt worden uit leges die niet meer dan kostendekkend mogen zijn een plafond op te nemen. Als plafond hanteren we 25% van de bij de laatst vastgestelde jaarrekening in de paragraaf lokale heffingen opgenomen werkelijke lasten bij het betreffende onderdeel. Het college acht 25% als een voldoende buffer om tegenvallers te kunnen opvangen, voordat dit ten laste van de algemene middelen gaat. De reden dat we niet voor 10-15% kiezen, is dat er tegenvallers (bijv. bij afval op de prijs voor papier of plastic) kunnen zijn die structureel van aard zijn. Als die zich dan laat in het kalenderjaar voordoen, kunnen ze niet meer verwerkt worden in de begroting en kostendekkende leges van het volgende kalenderjaar. We moeten de tegenvaller dus twee keer kunnen opvangen. Voor het terugbetalen hanteert het college vanwege uitvoeringskosten overigens een minimaal bedrag van € 125.000. Bij een stand van de voorziening van € 125.000 boven het plafond wordt het bedrag boven het plafond teruggegeven aan de inwoner met een eenmalige korting op het tarief in het eerstvolgende belastingjaar. In de nota zit een voorbeeld. Risico’s Geen.

Vervolgproces/communicatie/planning Na vaststelling van deze nota zullen de hierin gestelde kaders worden toegepast bij het opstellen van de nieuwe planning & control documenten.

Bijlagen: Nota reserves en voorzieningen 2024 In te trekken nota reserves en voorzieningen 2012 Rekenvoorbeeld inzet bestemmingsreserve vervanging maatschappelijk vastgoed Digitaal: Nota reserves en voorzieningen 2024 In te trekken nota reserves en voorzieningen 2012 Rekenvoorbeeld inzet bestemmingsreserve vervanging maatschappelijk vastgoed

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 24 april 2024

mr. R. Meinen griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter Pagina 3 van 3