Raadsvoorstel nota grondbeleid 2025

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 1 oktober 2025

nr.

Onderwerp: Nota grondbeleid 2025

Voorstel: 1. Vaststellen van de nota grondbeleid 2025 en de nota grondbeleid 2012 intrekken.

Inleiding / aanleiding De gemeente heeft voor de uitvoering van het ruimtelijk beleid behoefte aan een vastgesteld kader voor het te voeren grondbeleid. De vorige nota grondbeleid is op 25 april 2012 vastgesteld door uw gemeenteraad. Sindsdien hebben zich diverse ontwikkelingen voorgegaan, waardoor deze nota grondbeleid niet meer actueel is. Daarom is deze actualisatie nodig. Gewijzigde (markt)omstandigheden Ten opzicht van 2012 zijn de (markt)omstandigheden aanzienlijk gewijzigd. Destijds werd er vanuit gegaan dat er een periode van krimp zou aanbreken op het gebied van wonen en werken. Deze verwachting is tot nu toe niet uitgekomen. Het is juist een tijd van een zeer krappe woningmarkt en een economie die nog steeds groeiende is. Er is op dit moment vraag naar en behoefte aan meer ruimte voor wonen en werken. Het aanbod blijft ver achter op de vraag. De vastgestelde ambitie is om tot 2030 (met een doorkijk naar 2035) 900 woningen te bouwen in Haaksbergen. Uit de Ruimtelijke ontwikkelstrategie Twente volgt een aanvullende groeiambitie voor Twente als geheel, bestaande uit een groei van meer dan 100.000 inwoners, 60.000 nieuwe woningen en 50.000 nieuwe arbeidsplaatsen. Hiervoor wordt momenteel door het Rijk, de provincie en regio gezamenlijk een ontwikkelstrategie opgesteld. Door deze gewijzigde marktomstandigheden is het noodzakelijk de nota grondbeleid te actualiseren.

Financiële verordening Daarnaast bepaalt de Financiële verordening Haaksbergen dat het college uw raad een nota grondbeleid aanbiedt en dat deze nota eens in de twee jaar moet worden geëvalueerd. Deze evaluatie heeft sinds 2012 niet meer plaatsgevonden. Gewijzigde wetgeving Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De instrumenten voor het grondbeleid zijn onder de Omgevingswet in de basis niet gewijzigd, maar op onderdelen aangepast en op onderdelen is de terminologie anders. Ook zijn sinds de laatste nota grondbeleid het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente (hierna: BBV) en de financiële verordening (meermaals) gewijzigd. Het college heeft besloten geen inspraak te verlenen bij de voorbereiding van de nota grondbeleid 2025. In de Inspraakverordening staat in artikel 2 dat het college besluit of inspraak wordt verleend bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid. Vervolgens staan een aantal uitzonderingen genoemd, wanneer geen inspraak wordt verleend. Er wordt onder andere geen inspraak verleend: - over ondergeschikte herzieningen van een eerder vastgesteld beleidsvoornemen; Pagina 1 van 3

-

als er sprake is van uitvoering van hogere regelgeving, waarbij het bestuursorgaan geen of nauwelijks beleidsvrijheid heeft; - over de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening. Op de nota grondbeleid zijn bovenstaande uitzonderingen van toepassing. De nota grondbeleid uit 2012 is geactualiseerd. De belangrijkste wijzigingen zijn: - Het college kiest meer voor actief grondbeleid (hoofdstuk 2). Dit beleidsvoornemen volgt uit eerdere besluitvorming over het vestigen van een voorkeursrecht op de uitbreidingslocaties voor wonen en uit het besluit om krediet beschikbaar te stellen voor de aankoop van gronden ten behoeve van bouwen aan de randen. De beleidswijzigingen in de nota grondbeleid zijn dus het gevolg van eerder vastgestelde beleidsvoornemens. - De instrumenten voor het grondbeleid en gebruik hiervan zijn aangepast aan hogere regelgeving, te weten de Omgevingswet (hoofdstuk 3, 4 en 5). Hierbij is er dus sprake van de uitvoering van hogere regelgeving. Daarnaast geeft het college aan hoe het bij faciliterend grondbeleid omgaat met de tarieven die in rekening worden gebracht bij marktpartijen, wanneer medewerking wordt verleend aan ontwikkelingen. Over de tarieven van gemeentelijke dienstverlening wordt geen inspraak verleend. - De financiële kaders van de grondexploitaties zijn aangepast aan het BBV en de financiële verordening (hoofdstuk 6).

Hierbij is er dus sprake van de uitvoering van hogere regelgeving en eerder vastgestelde beleidsvoornemens. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk Omgevingswet Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (hierna BBV) Gemeente Inspraakverordening Financiële verordening Haaksbergen Raadsbesluit 10 juli 2024: Beschikbaar stellen krediet aankoop gronden ten behoeve van bouwen aan de randen Diverse besluiten over het vestigen van een voorkeursrecht op de uitbreidingslocaties voor wonen Paragraaf grondbeleid Argumenten 1.1 In de nota grondbeleid 2025 worden de vormen van het grondbeleid beschreven en op welke wijze een keuze wordt gemaakt voor de vorm van het grondbeleid. Voor iedere ontwikkeling wordt bekeken welke vorm van grondbeleid (actief, faciliterend of PubliekPrivate Samenwerking) wenselijk is. Dit is situationeel grondbeleid. Om de juiste keuze te maken, wordt gekeken naar verschillende factoren, zoals grondpositie, regie, financieel resultaat, risico en urgentie. Gezien de opgaven die op de gemeente afkomen wat betreft het bouwen van woningen en bedrijfsgebouwen, zal meer gebruik gemaakt worden van actief grondbeleid dan in de afgelopen jaren is gedaan. Voor uitbreidingslocaties zet het college in op actief grondbeleid, voor zover eigenaren geen beroep doen op zelfrealisatie.

Dit volgt ook uit eerdere besluitvorming, te weten het vestigen van het voorkeursrecht en het beschikbaar stellen van een krediet voor de aankoop van gronden waarop het voorkeursrecht is gevestigd. Voor de inbreidingslocaties kijkt het college per ontwikkeling welke vorm van grondbeleid het meest wenselijk is. De uiteindelijke keuze voor het te volgen grondbeleid blijft een maatgerichte oplossing. 1.2

In de nota grondbeleid 2025 worden de instrumenten van het actief en faciliterend grondbeleid beschreven en hoe deze worden toegepast. Het actief grondbeleid kent de volgende instrumenten:

Pagina 2 van 3

-

-

minnelijke grondverwerving: bij actieve grondverwerving is het streven om de noodzakelijke gronden op minnelijke wijze te verwerven. voorkeursrecht: aan de hand van vier factoren: concurrentie, financiering en dekking, prijsontwikkeling en planning wordt de noodzaak en wenselijkheid van het vestigen van het voorkeursrecht bepaald. Bij (nieuwe) ruimtelijke ontwikkelingen Moet het college zo snel mogelijk de keuze maken wel of geen voorkeursrecht te vestigen, ter voorkoming van ongewenste grondtransacties. onteigening: onteigening is de laatste optie om gronden als gemeente in eigendom te verkrijgen.

Bij faciliterend grondbeleid is het uitgangspunt dat er een anterieure overeenkomst wordt afgesloten met een marktpartij/initiatiefnemer, in aanvulling op de regels die zijn vastgelegd in het omgevingsplan. Als er bij vaststelling van de planologische wijziging geen anterieure overeenkomst is gesloten, is het college verplicht de kosten te verhalen via een kostenverhaalsbeschikking. Het college zet in op maximaal kostenverhaal. Zowel voor de kosten die direct betrekking hebben op het plangebied, als de kosten die betrekking hebben op voorzieningen in de omgeving van het plangebied. 1.3 In de nota grondbeleid 2025 wordt het financiële kader van de grondexploitaties beschreven. Het openen van de grondexploitaties, de uitgangspunten, actualisatie, afsluiting, winst- en verliesneming, waardering van de gronden en risico’s worden beschreven. Hierbij wordt aangesloten op het BBV en de financiële verordening. Risico’s Wij voorzien geen risico’s. Vervolgproces/communicatie/planning Na vaststelling van de nota grondbeleid 2025 wordt deze gepubliceerd.

Bijlagen: 1. Nota grondbeleid 2025

Burgemeester en wethouders

M. (Marcel) Broekhuis gemeentesecretaris

G.J. (Gerard) van den Hengel burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 1 oktober 2025

R. (Robin) Meinen griffier

G.J. (Gerard) van den Hengel voorzitter

Pagina 3 van 3