Raadsvoorstel krediet bouwen aan de randen

Raadsvoorstel Raadsvergadering

op 24 juni 2026

nr.

Onderwerp: Krediet bouwen aan de randen

Voorstel: 1. Een aanvullend voorbereidingskrediet van € 250.000 beschikbaar stellen voor de verdere uitwerking van bouwen aan de randen en hiertoe bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen.

Inleiding / aanleiding Uw raad heeft op 10 juli 2024 een voorbereidingskrediet van € 250.000 beschikbaar gesteld voor de verdere uitwerking van bouwen aan de randen. Tevens is een verwervingskrediet beschikbaar gesteld van € 3.500.000 voor de aankoop van gronden. Dit besluit is als bijlage toegevoegd. Aan deze verdere uitwerking hebben wij met het opstellen van het Masterplan Uitbreidingslocaties gevolg gegeven. Het Masterplan is op 17 maart 2026 door het college ongewijzigd vastgesteld, nadat daaraan voorafgaand het plan in uw raad voor wensen en bedenkingen is besproken. Het Masterplan Uitbreidingslocaties geeft weer op welke wijze de toekomstige woningbouw in de gebieden Honesch en Wissinkbrink landschappelijk wordt ingepast. Na vaststelling van het Masterplan Uitbreidingslocaties is het juridisch-planologisch borgen hiervan in het omgevingsplan een noodzakelijke vervolgstap om uitvoering mogelijk te maken. Het opstellen van een concrete stedenbouwkundige verkaveling is noodzakelijk, als onderlegger voor het te wijzigen omgevingsplan en vooral ook ter onderbouwing van de financiële haalbaarheid. Verder wordt een beeldkwaliteitsplan gemaakt om de kwalitatieve landschappelijke inpassing te waarborgen. Tevens moeten de noodzakelijke onderzoeken worden uitgevoerd ter onderbouwing van het te wijzigen omgevingsplan.

Denk daarbij onder andere aan bodemonderzoeken, stikstof, ecologie, geluid en dergelijke. En uiteraard wordt voor het wijzigen van het omgevingsplan een nieuw participatietraject ingericht. Voor het wijzigen van het omgevingsplan zoeken wij de samenwerking met een adviesbureau, dat ons daarbij gaat helpen en in staat is alle hiervoor genoemde werkzaamheden uit te voeren. Het resterende voorbereidingskrediet is onvoldoende om deze opdracht te bekostigen. Om die reden wordt uw raad een aanvullend voorbereidingskrediet van € 250.000 gevraagd. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk - Omgevingswet - Ontwerp Nota Ruimte Provincie - Provinciale omgevingsvisie - Provinciale omgevingsverordening - Woondeal Twente

Pagina 1 van 4

Gemeente - Omgevingsvisie Haaksbergen, vastgesteld 26 november 2025 (het Addendum op de structuurvisie Haaksbergen 2030 maakt hiervan onderdeel uit) - Masterplan Uitbreidingslocaties, vastgesteld door het college van 17 maart 2026 - Motie “Kansrijke bouwlocaties aan de randen van Haaksbergen”, van 31 mei 2023 - Nota grondbeleid 2025, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 1 oktober 2025 - Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Argumenten 1.1 Om de uitvoering van het project bouwen aan de randen te kunnen vervolgen, zijn aanvullende financiële middelen nodig. Het Masterplan Uitbreidingslocaties wordt juridisch-planologisch in het omgevingsplan vastgelegd. Het college heeft aanvullende financiële middelen nodig om de voorbereidende werkzaamheden te treffen voor het wijzigen van het omgevingsplan. Nadat het Masterplan Uitbreidingslocaties op 17 maart 2026 is vastgesteld, is het logische vervolg het omgevingsplan hierop aan te passen. Voor het wijzigen van het omgevingsplan wordt de samenwerking gezocht met een adviesbureau, dat ons daarbij gaat helpen. Met het adviesbureau worden in hoofdlijnen de volgende werkzaamheden opgepakt: - Het maken van een participatieplan. In dit plan wordt precies beschreven op welke wijze de omgeving wordt betrokken. Dit participatieplan moet worden beschouwd als een vervolg op de participatietrajecten die al hebben plaatsgehad.

- Het opstellen van een programmatische uitwerking. In dit programma wordt de woningbouwopgave op concrete aantallen gezet naar doelgroep en woningtypologieën (ook de mogelijkheden voor beschermd wonen en eventuele andere functies dan wonen, die al dan niet een plek moet krijgen). - Het uitwerken van een stedenbouwkundig plan met concrete verkaveling. De programmatische uitwerking wordt hiervoor als onderlegger gebruikt. Hierbij is een financiële onderbouwing vanuit planeconomie randvoorwaardelijk, om de uitvoerbaarheid en financiële haalbaarheid van de voorgestelde verkaveling en het woningbouwprogramma te kunnen beoordelen. - Het wijzigen van het omgevingsplan. De woningbouwlocaties moeten juridisch-planologisch in het omgevingsplan worden vastgelegd. Daarbij willen wij ook de mogelijkheden verkennen om tot een versnelling te komen in de realisatie van de woningbouwopgave (vergunningsvrij bouwen). Ook een regeling voor het kostenverhaal maakt onderdeel uit van deze wijziging van het omgevingsplan. - Het opstellen van een beeldkwaliteitsplan. Het is belangrijk dat de beoogde kwalitatieve landschappelijke inpassing van de woningbouw goed wordt geborgd. Omdat het voorkeursrecht is gevestigd, dient het gewijzigde omgevingsplan uiterlijk 27 november 2027 te zijn vastgesteld. Dit is nodig om het voorkeursrecht te bestendigen.

In de planning van de werkzaamheden wordt hier rekening mee gehouden. 1.2

De gemeente blijft dan in staat om goed regie te voeren op de gewenste ruimtelijke invulling van deze woningbouwlocaties en de woningbouwtypen die voor de uiteenlopende doelgroepen benodigd zijn. Met het voorkeursrecht dat eerder is gevestigd, wordt actief sturing gegeven aan de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de uitbreidingslocaties die voor woningbouw in aanmerking komen. Dit omdat het college veel belang heeft bij een snelle ontwikkeling van het juiste woningbouwtype. Het college wil regie blijven behouden en zich blijven inzetten om woningbouw te versnellen. Om de woningbouwopgave te versnellen, is het noodzakelijk dat het project bouwen aan de randen onafgebroken kan worden voortgezet. Hiervoor is vaststelling van de wijziging van het omgevingsplan vóór 27 november 2027 noodzakelijk, alsmede het beschikbaar stellen van voldoende voorbereidingskrediet om deze wijziging tijdig te kunnen realiseren. 1.3

Het openen van een grondexploitatie volgt, wanneer het project bouwen aan de randen dusdanig is gevorderd, dat een beter inzicht is te geven in het geheel van kosten en opbrengsten.

Pagina 2 van 4

Met het (aanvullende) voorbereidingskrediet kan een vervolg worden gegeven aan de werkzaamheden, die nodig zijn om ook te komen tot een financiële doorrekening van het project. Zoals in het eerste argument is beschreven, wordt toegewerkt naar een stedenbouwkundige detaillering van de woongebieden, dusdanig dat sprake is van concrete verkavelingen van de gebieden. Op grond daarvan is het precieze programma (zoals bijvoorbeeld het aantal woningen) beter te bepalen. Met deze stedenbouwkundige uitwerking kan aanvang gemaakt worden met een grondexploitatie. Het voorbereidingskrediet dat beschikbaar is gesteld, wordt verwerkt in deze grondexploitatie. 1.4 Er is een begrotingswijziging nodig om het voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Door met bijgevoegde begrotingswijziging in te stemmen is het krediet beschikbaar. Verwezen wordt naar de bijlage. Zowel het (aanvullende) voorbereidingskrediet als het eerdere krediet dat voor de grondverwerving beschikbaar is gesteld, worden opgenomen in de grondexploitatie, waartegenover opbrengsten uit grondverkopen staan. Risico’s 1.1 De voorbereidende werkzaamheden zijn onderdeel van een actief grondbeleid, waarvoor eerder al verwervingskrediet beschikbaar is gesteld. Actief grondbeleid beleid brengt risico’s met zich mee. Voor het project bouwen aan de randen is sprake van actief grondbeleid.

Op de betreffende gronden die voor woningbouw zijn aangewezen, is het voorkeursrecht gevestigd. Actief grondbeleid brengt financiële risico’s met zich mee, omdat de gemeente de gronden verwerft, bouw- en woonrijp maakt en daarmee het ondernemersrisico draagt. Daarbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan een afnamerisico, dan wel een stagnerend uitgiftetempo en het risico op kostenstijging. Daarnaast bestaat uiteraard het risico van procedurele vertragingen in het planproces of dat er helemaal geen onherroepelijk plan komt, waarmee de beoogde woningbouwontwikkeling mogelijk zou worden gemaakt. Gesprekken met verschillende grondeigenaren over de aankoop van gronden lopen. Vervolgproces/communicatie/planning Het streven is nog voor de zomervakantie van 2026 het adviesbureau waarmee samengewerkt gaat worden om uiteindelijk tot een gewijzigd omgevingsplan te komen te selecteren. Dit om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk tijd verloren gaat. De inzet is om vóór 27 november 2027 te beschikken over een door de gemeenteraad gewijzigd vastgesteld omgevingsplan, waarmee het voorkeursrecht ook daarna nog van toepassing blijft. Het opstellen van een participatieplan heeft in deze samenwerking met het adviesbureau prioriteit, omdat dit plan aan de gemeenteraad als bevoegd orgaan voor het wijzigen van het omgevingsplan moet worden voorgelegd.

De gesprekken met grondeigenaren over de verwerving van de gronden zijn gaande, alsook gesprekken met grondeigenaren die zelf willen realiseren.

Bijlagen: 1. Begrotingswijziging 2. Raadsbesluit van 10 juli 2024

Pagina 3 van 4

Burgemeester en wethouders

M. (Marcel) Broekhuis gemeentesecretaris

G.J. (Gerard) van den Hengel burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering van 24 juni 2026

R. (Robin) Meinen griffier

G.J. (Gerard) van den Hengel voorzitter

Pagina 4 van 4