Raadsvoorstel Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Raadsvoorstel Raadsvergadering
d.d. 24 juni 2026
nr.
Onderwerp: Jaarstukken 2025
Voorstel: 1. De Jaarstukken 2025 vast te stellen. 2. Een bestemmingsreserve “Woonrijp maken Wissinkbrink” in te stellen, waarbij gelet op art., 14 lid 3 van de Financiële verordening Haaksbergen de volgende kaders worden vastgesteld: a. Het doel van de bestemmingsreserve is om de kapitaallasten als gevolg van het Woonrijp maken van Wissinkbrink te dekken. b. De reserve wordt met een eenmalige storting gevoed, zodat direct aansluit bij de toekomstige kapitaallasten. c. De maximale hoogte sluit aan bij de toekomstige kapitaallasten en bedraagt € 169.000 d. De maximale looptijd bedraagt 10 jaar na gereed melding van de investering. Dit is gelijk aan de afschrijvingstermijn van de investering. 3. Een bestemmingsreserve “Flexwoningen” in te stellen, waarbij gelet op art., 14 lid 3 van de Financiële verordening Haaksbergen de volgende kaders worden vastgesteld: a. Het doel van de bestemmingsreserve is de kapitaallasten te dekken als gevolg van het realiseren van Flexwoningen. b. De reserve wordt gevoed met incidentele resultaten binnen het budget opvang ontheemden, zodat het kapitaallasten voor flexwoningen volledig gedekt kunnen worden. c. De maximale hoogte sluit aan bij de toekomstige tekort voor het dekken van de kapitaallasten en een risico-opslag voor mogelijke nadelige effecten binnen de exploitatie voor flexwoningen (zoals huurinkomsten).
Door dit risico wordt het plafond van de reserve gesteld op € 600.000. d. De maximale looptijd bedraagt 10 jaar na gereed melding van de investering. Dit is gelijk aan de afschrijvingstermijn van de investering. 4. Een bestemmingsreserve “Ontwikkelbedrijf” in te stellen, waarbij gelet op art., 14 lid 3 van de Financiële verordening Haaksbergen de volgende kaders worden vastgesteld: a. De bestemmingsreserve heeft als doel: − het beschikbaar houden van incidentele middelen voor de voorbereiding en uitwerking van opgaven en ambities; − het faciliteren van nadere prioritering en besluitvorming door uw raad; − het vergroten van de flexibiliteit om in te spelen op kansen, zoals subsidiemogelijkheden en samenwerking met externe partijen; − het ondersteunen van een integrale afweging tussen verschillende ontwikkelopgaven. b. De reserve wordt gevoed met incidentele beschikbare middelen. c. De maximale hoogte van de reserve bedraagt € 3.000.000. d. De maximale looptijd bedraagt 10 jaar. 5. Het incidenteel voordelig resultaat van € 5.181.000 als volgt te bestemmen: a. € 500.000 te storten in de bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting. b. € 100.000 budget beschikbaar te stellen voor de zorgplicht van bibliotheken. c. € 14.000 tegemoetkoming kinderopvang voor pleegouders. d. € 169.000 te storten in bestemmingsreserve kapitaallasten ‘Woonrijp maken Wissinkbrink’. e.
€ 440.000 te storten in bestemmingsreserve ‘Flexwoningen’. f. € 1.500.000 te storten in bestemmingsreserve Ontwikkelbedrijf. Pagina 1 van 6
g. € 2.458.000 te storten in de algemene reserve. 6. Akkoord te gaan met de geconstateerde begrotingsoverschrijdingen zoals opgenomen in de bijlage ‘Financiële overzichten’ van de jaarstukken 2025.
Inleiding / aanleiding Het college biedt uw raad de Jaarstukken 2025 aan. Het jaarverslag bevat de toelichting op de realisatie van de doelstellingen in de programma’s. De jaarrekening bevat het totaaloverzicht van baten en lasten en de toelichting daarop, inclusief de balans met toelichting. Met de aanbieding van de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de besteding van de door uw raad ter beschikking gestelde middelen. Daarnaast legt het college verantwoording af over de rechtmatigheid. De accountant heeft ten tijde van de aanbieding van dit raadsvoorstel nog geen definitieve accountantsverklaring afgegeven. De controle is nog niet afgerond. De reden hiervoor is dat het aanbestedingsproces voor een nieuwe accountant in het najaar is afgerond en de controle later dan gebruikelijk is gestart.
Bestuurlijk / wettelijk kader • Gemeentewet, hoofdstuk XIII • Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente • Financiële verordening Haaksbergen • Controleverordening Haaksbergen 2023 • Controleprotocol 2025 • Programmabegroting 2025 en meerjarenperspectief 2026-2028 • Nota reserves en voorzieningen 2024 Argumenten 1.1 De Jaarstukken 2025 zijn opgesteld overeenkomstig het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en onderworpen aan controle door de accountant De accountant brengt met betrekking tot de uitgevoerde controle op de jaarstukken een rapport met bevindingen aan uw raad uit. De accountant heeft ten tijde van de aanbieding van dit raadsvoorstel nog geen definitieve accountantsverklaring afgegeven. De controle is nog niet afgerond. De reden hiervoor is dat het aanbestedingsproces voor een nieuwe accountant in het najaar is afgerond en de controle later dan gebruikelijk is gestart. 1.2 Het college verantwoordt in de jaarstukken al dan niet rechtmatig te handelen Sinds 1 januari 2024 is het college verplicht in de jaarrekening de rechtmatigheid van de baten en lasten te verantwoorden. De rechtmatigheidsverantwoording hanteert een grensbedrag, omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken.
Deze grens is door uw raad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 1.697.000. Het college stelt vast dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 2.744.000 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 1.697.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties is een bedrag van € 1.125.667 acceptabel op basis van door uw raad vastgestelde afspraken. Alle geconstateerde bevindingen zijn meegenomen in de rechtmatigheidsverantwoording en zo nodig toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. 2.1 Instellen bestemmingsreserve ‘Woonrijp maken Wissinkbrink’ ten behoeve van de kapitaallasten In boekjaar 2025 is de grondexploitatie Wissinkbrink afgesloten. In 2025 is de laatste kavel verkocht. In de Jaarstukken 2024 is al een winst genomen van € 635.897 en onderdeel van het resultaat van het boekjaar. Bij de afsluiting van de grondexploitatie is het resterende resultaat op eindwaarde van € 489.016 aan het resultaat van het boekjaar 2025 toegevoegd. Aanvullend zijn voor het woonrijp maken in 2026 nog kosten voorzien; hiervoor zal een uitvoeringskrediet worden aangevraagd van naar Pagina 2 van 6
verwachting € 152.000. De bijbehorende kapitaallasten van het uitvoeringskrediet bedragen € 169.000. Voorgesteld wordt om een bestemmingreserve te openen voor het woonrijp maken van de Wissinkbrink. De bestemmingsreserve is benodigd voor de dekking van toekomstige kapitaallasten. 3.1 Instellen bestemmingsreserve ‘Flexwoningen’ ten behoeve van de kapitaallasten De bestemmingsreserve is bedoeld voor de dekking van de kapitaallasten van de flexwoningen. De flexwoningen zijn bedoeld voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Gedurende de afschrijvingsperiode van de flexwoningen, wordt ieder jaar een vast bedrag onttrokken voor de structurele dekking van de kapitaallasten. Daarmee leidt de exploitatie van de flexwoningen niet tot een nadeel in de begroting van de gemeente. Omdat de reserve gevoed wordt met ontvangen middelen voor de opvang van Oekraïners en statushouders, doen we recht aan het raadsvoorstel van 24 april 2024 inzake het krediet voor kleinschalige opvanglocaties. Voor 2025 is € 406.000 overgebleven binnen de begroting. Daarnaast heeft de gemeente in decembercirculaire nog € 34.000 ontvangen voor de opvang van Oekraïners. Samen betekent dit een saldo van € 440.000.
4.1 Instellen bestemmingsreserve ‘Ontwikkelbedrijf’ ten behoeve van de majeure opgaven De jaarrekening over het afgelopen boekjaar sluit met een positief resultaat van ruim € 4.000.000, terwijl binnen de meerjarenbegroting geen ruimte is voor nieuwe ontwikkelingen. Voorgesteld wordt om € 1.500.000 te storten in een bestemmingsreserve ontwikkelbedrijf. Uw raad heeft reeds verschillende ambities en prioriteiten kenbaar gemaakt en daarnaast zijn er nog meer opgaven te realiseren. Om ondersteuning te geven aan alle ambities en opgaven wordt een ontwikkelbedrijf opgezet. Onder het “Ontwikkelbedrijf” wordt in dit kader geen afzonderlijke rechtspersoon verstaan, maar een organisatiebrede werkwijze, waarin strategische en complexere opgaven programmatisch worden aangepakt. Het betreft opgaven die bestuurlijk prioriteit hebben en waarvoor gerichte aandacht, samenhang en voortgang noodzakelijk zijn. Het Ontwikkelbedrijf draagt eraan bij dat deze opgaven concernbreed in samenhang worden geprogrammeerd en uitgevoerd. Daarbij wordt inzichtelijk gemaakt welke inzet en capaciteit vanuit de organisatie nodig zijn. Dit ondersteunt het maken van afgewogen keuzes in een situatie, waarin niet alle opgaven gelijktijdig en in dezelfde mate kunnen worden gerealiseerd. Op deze wijze wordt beoogd meer focus, integraliteit en voortgang te realiseren op majeure opgaven.
De bestemmingsreserve fungeert daarbij als financieel instrument. In de raadsinformatiebrief over het ontwikkelbedrijf wordt aanvullend toegelicht wat het ontwikkelbedrijf inhoud. Voorgesteld wordt een bestemmingsreserve “Ontwikkelbedrijf” in te stellen en een deel van het incidentele rekeningresultaat hierin te storten. De bestemmingsreserve heeft als doel: • het beschikbaar houden van incidentele middelen voor de voorbereiding en uitwerking van opgaven en ambities; • het faciliteren van nadere prioritering en besluitvorming door uw raad; • het vergroten van de flexibiliteit om in te spelen op kansen, zoals subsidiemogelijkheden en samenwerking met externe partijen; • het ondersteunen van een integrale afweging tussen verschillende ontwikkelopgaven. De reserve kan worden betrokken bij opgaven en ambities, die de komende jaren nader worden uitgewerkt. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan ontwikkelingen op het gebied van: • onderwijshuisvesting; • maatschappelijke voorzieningen, zoals het zwembad; • informatiemanagement; • gemeentelijk vastgoed; • sportvoorzieningen. Deze opsomming is nadrukkelijk niet limitatief en vormt geen voorafgaande prioritering. De inzet van middelen uit de reserve kan betrekking hebben op: Pagina 3 van 6
• •
de dekking van voorbereidingskosten (zoals planvorming, onderzoek en ontwerp); de (tijdelijke of structurele) dekking van kapitaallasten die voortvloeien uit investeringsbeslissingen, voor zover uw raad daartoe besluit.
Indien middelen worden ingezet ter dekking van kapitaallasten, wordt in de afzonderlijke besluitvorming expliciet aandacht besteed aan de structurele effecten en de inpassing daarvan in de gemeentelijke begroting. Voor de genoemde en andere mogelijke opgaven wordt, waar nodig, een meerjarige programmering opgesteld. De bestemmingsreserve fungeert daarbij als financieel instrument om op een later moment middelen toe te wijzen. De vorming van de reserve, inclusief de hoogte van de dotatie, wordt afzonderlijk aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd. Onttrekkingen aan de reserve vinden uitsluitend plaats op basis van expliciete raadsbesluiten, waarbij tevens het doel en de omvang van de inzet worden bepaald. De instelling van deze reserve heeft daarmee een faciliterend karakter en laat de inhoudelijke keuzes, prioritering en eventuele structurele doorwerking aan uw raad. De maximale hoogte van de reserve wordt gesteld op € 3.000.000. De benodigde inzet is afhankelijk van de beschikbare middelen en besluitvorming over majeure opgaven en het moment dat gewerkt moet worden aan deze opgaven. Dit geeft flexibiliteit om waar nodig invulling te geven aan de majeure opgaven. De reserve heeft een looptijd van 10 jaar. Dit is gekoppeld aan de majeure opgaven die de komende 5 tot 10 jaar op ons afkomen. 5.1 ad. a.
Ruimte binnen het resultaat te storten in de bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting De nieuwbouw van Het Assink Lyceum (hierna HAL) is al jaren als prioriteit benoemd. Eerder zijn structurele middelen vrijgemaakt in de meerjarenbegroting en zijn stortingen gedaan in de bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting. Op dit moment is nog onvoldoende dekking om de nieuwbouw van HAL te kunnen realiseren. Om in 2026 en 2027 niet onder de streefwaarde 2,0 van de weerstandsratio uit te komen, wordt voorgesteld een bedrag van € 500.000 te storten in de bestemmingsreserve. Met een extra storting van € 500.000 in de reserve is meer dekking voor toekomstige kapitaallasten. In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van de bestemmingsreserve weergeven. Ontwikkeling bestemmingsreserve onderwijshuisvesting Bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting (IHP)
Stand JR 25 begroot begroot begroot begroot begroot 31-12-2025 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2028 31-12-2029 31-12-2030 4.944
10.758
10.873
11.287
11.701
12.115
5.2 ad. b. Het beschikbaar gestelde bedrag voor bibliotheken is niet besteed in 2025 Vanuit het Rijk hebben we € 100.000 ontvangen voor de zorgplicht van bibliotheken die geldt vanaf 2026. Het ontvangen bedrag is niet besteed in 2025 en zal worden besteed in 2026. Dit is niet meegenomen in de eindejaarsrapportage, omdat de verwachting was dat het in 2025 nog besteed zou kunnen worden. Het plan van de bibliotheek om de € 100.000 te besteden was niet voldoende genoeg om te accorderen. 5.3 ad. c. De VNG adviseert om budget over te hevelen voor de kosten die pleegouders maken voor de kinderopvang In de decembercirculaire heeft het Rijk geld beschikbaar gesteld voor de kosten, die pleegouders maken voor kinderopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. Op dat moment moest de regeling nog worden vormgegeven door de landelijke partijen. De VNG heeft hierover in een aanvullende communicatie de gemeenten geadviseerd om, gezien de tijdsdruk, de middelen mee te nemen naar 2026. Daarom stellen wij voor dit bedrag over te hevelen naar 2026 via de resultaatbestemming.
Pagina 4 van 6
5.4
ad. d. De bestemmingsreserve ‘Woonrijp maken Wissinkbrink’ is nodig voor de dekking van toekomstige kapitaallasten Dit beslispunt wordt hierboven toegelicht onder argument 2.1. 5.5
ad. e. De bestemmingsreserve ‘Flexwoningen’ is nodig voor de dekking van de toekomstige kapitaallasten Dit beslispunt wordt hierboven toegelicht onder argument 3.1. 5.6
ad. f. De bestemmingsreserve ‘Ontwikkelbedrijf is nodig om de majeure opgaven en ambities te kunnen ondersteunen Dit beslispunt wordt hierboven toegelicht onder argument 4.1. 5.7 ad. g. Het resultaat na bestemming € 2.458.000 toe te voegen aan de algemene reserve Het resultaat voor bestemming bedraagt € 5.181.000. Voorgesteld wordt om € 2.723.000 te bestemmen en daarmee resteert € 2.458.000. Dit kan toegevoegd worden aan de algemene reserve, waardoor de weerstandsratio in 2026 aansluit bij de streefratio van 2.0. 6.1
De commissie BBV beveelt aan dat de raad haar akkoord geeft op de geconstateerde begrotingsoverschrijdingen In de nieuwe situatie waarbij wij verantwoording afleggen over de rechtmatigheid van de baten en lasten van de gemeente, zijn alle begrotingsoverschrijdingen onrechtmatig (begrotingscriterium). Alle begrotingsonrechtmatigheden zijn daarom opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De geconstateerde overschrijdingen zijn toegelicht in de bijlage ‘Financiële overzichten’ paragraaf ‘Analyse begrotingsonrechtmatigheden’ van de Jaarstukken 2025. Risico’s Geen. Vervolgproces/communicatie/planning 3 juni 2026 Raad ontvangt de jaarrekening digitaal, mogelijk wordt accountantsverslag en controleverklaring nagestuurd. 11 juni 2026 Gesprek auditcommissie met accountant over jaarrekening en (voorlopig) verslag van bevindingen accountant. Mondeling beantwoording van technische vragen van fracties. 24 juni 2026 Behandeling en besluitvorming jaarrekening raad.
Bijlagen: Jaarstukken 2025
Pagina 5 van 6
Burgemeester en wethouders
M. (Marcel) Broekhuis gemeentesecretaris
G.J. (Gerard) van den Hengel burgemeester
Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 24 juni 2026
R. (Robin) Meinen griffier
G.J. (Gerard) van den Hengel voorzitter
Pagina 6 van 6