Raadsvoorstel Grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen 2026-2030

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 17 december 2025

nr.

Onderwerp: Vaststellen Grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen 2026-2030

Voorstel: 1. De Grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen 2026-2030 vast te stellen onder het voorbehoud dat pas tot nadere uitwerking en vaststelling van beleid wordt overgegaan, nadat over elk van de in de visie beschreven fasen de raad een besluit heeft genomen dan wel in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en/of bedenkingen kenbaar te maken, 2. daartoe bijbehorende zienswijzenota vast te stellen.

Inleiding / aanleiding Het laatste vastgestelde afvalbeleid van Haaksbergen liep eind 2021 af. In 2023 is dit geëvalueerd. Hieruit kwam naar voren dat er een trendbreuk nodig is om de landelijke en Twentse doelstellingen te halen en er uitdagingen zijn ten aanzien van de inrichting en organisatie van de afvalinzameling. Nederland wil in 2050 volledig circulair zijn. Om richting een circulaire economie te bewegen, moet de gemeente stappen zetten. De gemeente Haaksbergen loopt daarin achter op andere (Twentse) gemeenten. Bovendien lopen kosten voor verwerking van restafval steeds verder op. Genoeg aanleiding dus om de ambities en beleidskeuzes op het vlak van de recycling van huishoudelijk afval in een nieuwe grondstoffenvisie voor de komende vijf jaar (2026-2030) uit te werken. In de visie beschrijft het college de ambities en doelstellingen en licht toe hoe zij deze gefaseerd gaat behalen. Gestart wordt met fase 1, de ‘basis op orde’, waarin wordt gezorgd dat de inzamelmiddelen toekomstbestendig zijn ingericht. Hierdoor is de gemeente in staat data te verzamelen, die zij in de volgende fase kan toepassen. In fase 2 wordt inzameling efficiënter ingericht. Op basis van verzamelde data worden waar nodig scheidingsmogelijkheden geoptimaliseerd en beter en gerichter gecommuniceerd.

In de visie wordt ook een doorkijk gegeven naar fase 3 waarin het instrument financieel belonen wordt uitgewerkt. De implementatie van fase 3 maakt geen deel uit van deze visie. Dit instrument wordt enkel overwogen als blijkt dat fase 1 en fase 2 onvoldoende effect hebben om de doelstellingen te bereiken. Over fase 3 vindt separate besluitvorming plaats, niet eerder dan na de evaluatie van fase 1 en 2. Op 15 oktober 2025 heeft de grondstoffenvisie voorgelegen bij de commissie Ruimte. Naar aanleiding van de commissie is ervoor gekozen om de volgende aspecten in het raadsvoorstel en de grondstoffenvisie aan te passen: - Het dictum in het raadsvoorstel is gewijzigd, waardoor de besluitvorming rondom de uitvoering van de verschillende fasen verder is uitgewerkt. - In de grondstoffenvisie is fase 3 losgeknipt van de uitvoering. Fase 3 betreft enkel een doorkijk c.q. uitleg over het instrument. Besluitvorming hierover zal separaat plaatsvinden door de raad. Bestuurlijk / wettelijk kader Algemene wet bestuursrecht Europese Kaderrichtlijn afvalstoffen Gemeentewet Pagina 1 van 3

Omgevingswet Wet Milieubeheer – Hoofdstuk 10 Afvalstoffenverordening 2010 Afvalbeleidsplan 2017-2021 Inspraakverordening Argumenten 1.1 Met de vaststelling van de grondstoffenvisie zet de gemeente Haaksbergen een belangrijke stap richting een toekomstbestendig en duurzaam grondstoffenbeleid. De visie biedt een heldere koers om stappen te zetten richting de landelijke en Twentse doelstellingen op het gebied van afvalreductie, hergebruik en circulaire economie. In drie overzichtelijke fasen werkt de gemeente toe naar minder restafval, meer hoogwaardige recycling en een efficiënter inzamelsysteem. Door eerst de basis op orde te brengen, vervolgens data gestuurd te optimaliseren en uiteindelijk met financiële beloning goed gedrag te stimuleren, ontstaat een eerlijk en effectief systeem dat zowel inwoners als het milieu ten goede komt. Deze visie stelt de gemeente in staat regie te voeren, milieuwinst te behalen en de dienstverlening aan de inwoners te verbeteren. De opdeling in fasen zorgt voor een realistisch en beheersbaar transitieproces. 1.2

Met de vaststelling van de grondstoffenvisie kunnen stijgende kosten voor de inwoners worden beperkt. Door de afvalinzameling professioneel en toekomstbestendig in te richten krijgt de gemeente handvatten om te sturen op minder (illegaal aangeboden) restafval, meer gescheiden grondstoffen en minder vervuiling en daarmee ook lagere kosten. Restafval is verreweg de duurste stroom in de verwerking. Door uitvoering te geven aan de plannen in de grondstoffenvisie wordt de hoeveelheid restafval aanzienlijk verlaagd, waardoor kosten voor de inwoners worden bespaard. 1.3

Voorliggende grondstoffenvisie wordt verwerkt in het stelsel van de Omgevingswet, maar is (grotendeels) ook geregeld met de afvalstoffenverordening die bij de raad ter vaststelling voorligt Na inwerkingtreding van de Omgevingswet is ook voor afvalstoffen de wet- en regelgeving gewijzigd. Voor bepaalde afvalaspecten blijft de Wet milieubeheer gelden, voor het overige geldt de Omgevingswet. Het strategisch kader voor grondstoffen staat in de omgevingsvisie. De omgevingsvisie is inmiddels ter vaststelling aangeboden aan de raad. Op 9 september heeft het college de raad voorgesteld de grondstoffenvisie vast te stellen. Bedoeld was om de grondstoffenvisie voorafgaand aan vaststelling van de omgevingsvisie vast te stellen. In de grondstoffenvisie staat het afvalbeleid voor de korte- en middellange termijn beschreven. Omdat het afvalbeleid voor de lange termijn in de voorgestelde omgevingsvisie is opgenomen, acht het college het wenselijk de grondstoffenvisie voor de korte- en middellange termijn door de raad vast te laten stellen. Naast het afvalbeleid zijn er aanvullende uitvoeringsaspecten, zoals communicatiecampagnes en het faciliteren van lokale initiatieven die een plek moeten krijgen in het nieuwe stelsel onder de Omgevingswet. Waarschijnlijk krijgen dergelijke uitvoeringsaspecten op termijn een plaats in een programma.

Aspecten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving krijgen een plek in het nieuwe stelsel onder de Omgevingswet, in een programma of het omgevingsplan. Op 11 november 2025 heeft het college de raad voorgesteld een afvalstoffenverordening (conform titel 10.4 van de Wet milieubeheer) vast te stellen. Het uitvoeringsbesluit stelt het college vast, onder voorbehoud van vaststelling van de afvalstoffenverordening. Deze verordening sluit beter aan op de huidige situatie en inhoud van de grondstoffenvisie. De verordening loopt niet vooruit op de in de Grondstoffenvisie opgenomen fasering. 2.1 De grondstoffenvisie heeft op basis van de Inspraakverordening ter inzage gelegen. Op grond van de Inspraakverordening is de gemeente verplicht het ontwerp van de Grondstoffenvisie ter inzage te leggen. Dit zorgt ervoor dat belanghebbenden formeel de gelegenheid krijgen om zienswijzen in te dienen, wat bijdraagt aan een zorgvuldig en transparant besluitvormingsproces. Daarnaast biedt het inzicht in de manier waarop de gemeente haar afvalbeleid beheert en stelt het inwoners en organisaties in staat verbeterpunten aan te dragen, wat de kwaliteit en uitvoerbaarheid van Pagina 2 van 3

het beleid kan versterken. De grondstoffenvisie heeft gedurende zes weken ter inzage gelegen. Tijdens de periode van terinzagelegging zijn er twee zienswijzen binnengekomen. De zienswijzen en de reactie hierop zijn verwerkt in de nota van zienswijzen, welke als bijlage 2 is toegevoegd aan de grondstoffenvisie Risico’s Niet van toepassing Vervolgproces/communicatie/planning Na vaststelling wordt de grondstoffenvisie bekendgemaakt in het digitale Gemeenteblad en op overheid.nl. In deze raadsvergadering wordt eveneens in de belastingverordeningen de reinigingsheffing voorgelegd. Met de vaststelling van de daarin genoemde tarieven, worden de grondslagen uit de grondstoffenvisie financieel vertaald voor de maatregelen ‘GFT in basistarief’ en de ‘extra capaciteit handhaving’. Voorts legt het college de raad in de nabije toekomst separaat een voorstel voor, om krediet te vragen ten behoeve van het CMS en de inzameling bij hoogbouw uit fase 1. De verwachting is dat fase 2 geen bijzondere financiële consequenties kent, maar waarin de raad wel gekend zal worden alvorens tot uitvoering wordt overgegaan. Fase 3 betreft een doorkijk waarover besluitvorming niet eerder aan de orde is, dan na evaluatie van de voorafgaande fasen.

Bijlagen: 1. Grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen 2026-2030 2. Bijlage 1. Onderzoeksrapport Kennispunt Twente inwonerbevraging afvalinzameling gemeente Haaksbergen 3. Bijlage 2. Nota van zienswijzen Grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen 2026-2030 4. Beantwoording raadsvraag: 2025-T96 grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen – financiële vragen 5. Beantwoording raadsvraag: 2025-T97 grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen – investeringen 6. Beantwoording raadsvraag: 2025-T98 grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen – afval 7. Beantwoording raadsvraag: 2025-T100 grondstoffenvisie gemeente Haaksbergen - business case containermanagementsysteem 8. Beantwoording raadsvraag: Bijlage 2025-T100 business case containermanagementsysteem

Burgemeester en wethouders

M. (Marcel) Broekhuis gemeentesecretaris

G.J. (Gerard) van den Hengel burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 17 december 2025

R. (Robin) Meinen griffier

G.J. (Gerard) van den Hengel voorzitter

Pagina 3 van 3