Raadsvoorstel financiele middelen plattelandsontwikkeling 2023

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 5 juli 2023

nr. Nummer

Onderwerp: Financiële middelen voor plattelandsontwikkeling 2023

Voorstel: 1. Financiële middelen beschikbaar te stellen ter hoogte van € 55.000 voor plattelandsontwikkeling 2023 en deze te dekken uit het positieve saldo actuele begroting 2023, hetgeen dan verwerkt wordt in de eindejaarsrapportage.

Inleiding / aanleiding Het buitengebied is meer dan ooit in beweging. In een landelijke gemeente zoals Haaksbergen heeft de stikstof-, natuur- en klimaatopgave een groot effect op ruimtelijk en sociaal economisch vlak. Het belang en urgentie van deze opgaven heeft de raad benadrukt in de raadsafspraken Haaksbergen 2022-2026, vastgesteld op 8 juni 2022, en in de motie ‘Lokale uitvoering agrarisch plan’ van 22 december 2021, waarin de raad ons oproept: 1. het landelijk en provinciaal beleid voor de agrarische sector goed te monitoren; 2. aan te dringen bij Rijk en Provincie voor decentrale - en lokale uitvoering; 3. samen met de verantwoordelijk gedeputeerde van Provincie Overijssel deze uitvoering te bespreken en lokaal ter hand nemen als provinciale pilot; 4. onze Haaksbergse boeren bij te staan en te vertegenwoordigen tijdens de uitvoering van landelijk beleid. Tijdens de bijeenkomsten voor agrarisch ondernemers in november, informele bijeenkomst op 15 februari 2023 en raadsinformatiebrief van november 20221 informeerden bent u geïnformeerd over ontwikkelingen van het Provinciale Programma Landelijk Gebied (PPLG)2. Met de raadsinformatiebrief van 23 mei3 jongstleden stelden we u op de hoogte over het voorstel van decentrale uitvoeringstrategie voor de vijf gemeenten in Zuid Oost Twente en over een pilot gebiedsproces in onze gemeente.

Op het gebied van beleid en uitvoering is de afgelopen jaren een achterstand ontstaan, waardoor de gemeente Haaksbergen onvoldoende voorbereid is op de uitwerking van de Europese-, landelijke- en provinciale ontwikkelingen in ons landelijk gebied. Met de invulling van personele capaciteit per september 2022 is gemeente Haaksbergen goed vertegenwoordigd bij provinciale en regionale overlegstructuren. Voor de uitvoering zijn in de begroting van 2023 geen middelen opgenomen. De voorgenomen acties zijn passend binnen de raadsafspraken Haaksbergen 2022 – 2026. Indien middelen beschikbaar gesteld worden, leidt dit tot het volgende financiële beeld:

1

Z/22/024528/141064 informatie stand van zaken Nationaal Plan Landelijk Gebied Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG) - Provincie Overijssel 3 Z/23/026011/148582 Provinciaal programma landelijk gebied 2

Pagina 1 van 4

Onderwerp Financiering gemeente HB Cofinanciering provincie en overige Cofinanciering aangevraagd Erfcoaches € 7.500 € 29.000 Groene maatschappelijke initiatieven € 7.500 € 19.500 Gebiedsverkenning € 25.000 € 50.000 Faciliteren en stimuleren € 15.000 plattelandsontwikkeling Totaal € 55.000 € 48.500 € 50.000 Totale besteding

€ 153.500

Bestuurlijk / wettelijk kader Gemeentewet Provinciaal Programma Landelijk Gebied Motie Lokale Uitvoering Agrarisch Plan d.d. 22 december 2021 Collegebesluit Visies verduurzaming en landelijk gebied Haaksbergen en beschikbare middelen d.d. 25 april 2023 Coalitieakkoord juli 2022, Meer voor mekaar, gemeente Haaksbergen PS brief Toekomstgerichte Erven oktober 2022 Raadsafspraken Haaksbergen 2022 - 2026 Argumenten 1.1. Binnen programma 8 zijn geen financiële middelen beschikbaar gesteld voor plattelandsontwikkeling in 2023. Bij het opstellen van de begroting 2023 zijn geen middelen gevraagd om te starten met plattelandsontwikkeling. Om uitvoering te kunnen geven aan plattelandsontwikkeling zijn in 2023 middelen nodig. 1.2.

Met deze middelen kunnen wij verdere invulling geven aan de raadsafspraken Haaksbergen 2022-2026 en de motie van 22 december 2021. Sinds september 2022 is er structurele personele capaciteit voor plattelandsontwikkeling gerealiseerd en zijn wij als gemeente goed vertegenwoordigd bij regionale en provinciale overleggen. Met deze personele capaciteit kunnen wij gehoor geven aan de eerste twee punten uit de motie van de raad van 22 december 2021. Om uitvoering te kunnen geven aan de overige punten hebben wij in 2023 financiële middelen nodig. 1.3

Met de middelen wordt ingezet op het beschikbaar stellen van erfcoaches, faciliteren van groene maatschappelijke initiatieven, faciliteren en stimuleren van plattelandsontwikkeling en starten we met een gebiedsverkenning.

1.3.1. De inzet van erfcoaches is essentieel voor de ondersteuning van onze agrarisch ondernemers. Met alle opgaven die op onze agrarische ondernemers afkomen, worden de onafhankelijke erfcoaches veel gevraagd. Zij ondersteunen boeren die nadenken over het toekomstbestendig maken van hun bedrijf of juist overwegen te stoppen. Tachtig procent van de agrarische ondernemers in Haaksbergen maakt gebruik van onafhankelijke erfcoaches. De provincie Overijssel stelt jaarlijks cofinanciering beschikbaar voor de inzet van erfcoaches. Om deze dienst beschikbaar te houden voor de agrariërs in Haaksbergen, wordt een jaarlijkse bijdrage van € 7.500 aan de gemeente gevraagd. Dit bedrag is in de begroting 2023 niet opgenomen. Voor het voortzetten van de ondersteuning door erfcoaches zijn middelen nodig. 1.3.2. Groene maatschappelijke initiatieven moeten wij stimuleren. Voor het faciliteren en stimuleren van maatschappelijke groene initiatieven, waarbij we inwoners betrekken bij het landschap en biodiversiteit, is op dit moment geen budget beschikbaar. Door aan te sluiten bij provinciale regelingen maken we het voor de inwoners van Haaksbergen mogelijk bij te dragen aan de versterking van het landschap. Een concreet initiatief waar wij aan mee willen werken, is de ‘boomdeeldagen’.

Voor deelname aan de ‘boomdeeldagen’ wordt 50% provinciale subsidie beschikbaar gesteld en geldt een eigen bijdrage van 25% voor de deelnemers. Gemeentelijke bijdrage aan de subsidie bedraagt € 6.500. Inclusief organisatie is er in totaal € 7.500 nodig.

Pagina 2 van 4

1.3.3. Voor het faciliteren en stimuleren van een vitaal platteland organiseren wij bijeenkomsten en zetten we in op externe expertise. Om beter in contact te komen en te blijven met onze (agrarische) ondernemers en inwoners van het buitengebied, is onder andere het organiseren van (informatie)bijeenkomsten noodzakelijk. Het gaat hierbij om informatiebijeenkomsten en gerichte themabijeenkomsten, waarbij we inzetten op externe expertise. Doel van deze bijeenkomsten is op te halen waar we onze agrarische ondernemers in kunnen faciliteren en ondersteunen. Hiervoor is een budget van € 15.000 nodig. 1.3.4. Opstarten van een gebiedsverkenning. Aanleiding is de opgave binnen de PPLG en de impact op de leefbaarheid van het platteland. De uitkomst van de gebiedsverkenning is essentiële input voor de op te stellen visie duurzaamheid, visie landelijk gebied, omgevingsvisie en een pilot gebiedsproces, waarin de opgaven vanuit de PPLG landen. Voor het starten van een pilot gebiedsproces is maximale subsidie voor proceskosten van € 50.000 aangevraagd bij de provincie. Ter voorbereiding op een gebiedsproces is gebiedsverkenning noodzakelijk. Omdat niet alles overal tegelijk kan, zetten we in op een deelgebied waarbij betrokkenheid in het gebied aanwezig is en sprake is van een gestapelde opgave.

Wij vragen € 25.000 beschikbaar te stellen voor procesbegeleiding, kleinschalige bijeenkomsten en keukentafelgesprekken. 1.4

Indien de raad de gevraagde middelen beschikbaar stelt, verantwoorden we deze uitgave in de eindejaarsrapportage.

Risico’s Bij onvoorziene tegenvallers in de huidige begroting kan onvoldoende positief saldo overblijven en de gevraagde middelen ten laste komen van de Algemene Reserve. Vervolgproces/communicatie/planning Er wordt gestart met een gebiedsverkenning. Hiervoor geldt dat het uiteindelijke eindresultaat (wel of geen gebiedsproces), afhankelijk is van de uitkomst van de verkenning. De verkenning verschaft inzicht in wat er leeft op het platteland en wat de actuele stand is van ruimtelijke ontwikkeling. Daarmee sorteren we voor op nieuw op te stellen visies en beleid. Afhankelijk van de uitkomst wordt een gebiedsproces opgestart en (aanvullend) gemeentelijk beleid opgesteld. Maatschappelijke groene initiatieven worden gefaciliteerd en gestimuleerd en participatie met inwoners en agrarische ondernemers wordt voortgezet.

Bijlagen: Fysiek, ter inzage in raadsbibliotheek: Raadsvoorstel Digitaal: Raadsvoorstel

Pagina 3 van 4

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. datum.

mr. G. Raaben griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 4 van 4