Raadsvoorstel beleidsplan wegbeheer 2021-2025

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 27 oktober 2021

nr.

Onderwerp: Beleidsplan wegbeheer 2021-2025

Voorstel: Te besluiten om: 1. De nota Beleidsplan wegbeheer 2021-2025 vast te stellen, Belangrijkste punten; • vasthouden aan het in 2015 vastgestelde kwaliteitsniveau, • onderscheid maken in het klein- en groot onderhoud. 2. Het structureel extra benodigd budget van € 152.000 voor 2021 te betrekken bij de eindejaarsrapportage 2021 en vanaf 2022 te betrekken bij de begroting 2022.

Inleiding/aanleiding Het beheer van de openbare ruime is één van de kerntaken van de gemeente Haaksbergen. De openbare ruimte is de buitenruimte die voor iedereen toegankelijk is en in eigendom of beheer is van de gemeente Haaksbergen. Het vormt de woon-, leef-, werk- en recreatie-omgeving van bewoners en bezoekers van de gemeente. Een goed onderhouden en aantrekkelijke openbare ruimte vervult een belangrijke economische en sociale functie en laat mensen zich thuis voelen. Een dergelijke openbare ruimte draagt bij aan de algemene gezondheid, de sociale veiligheid en de economische positie van een gemeente. Door de vele verschillende functies en gebruikers moet de openbare ruimte aan een breed pakket van eisen voldoen. De gemeente Haaksbergen is verantwoordelijk voor een adequaat beheer van haar kapitaalgoederen, waaronder wegen, riolering, water en groen. In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is vastgelegd, dat voor het beheer van deze kapitaalgoederen plannen beschikbaar moeten zijn. De gemeente Haaksbergen beschikt over beleids- en beheerplannen per discipline. Er valt dan naast de plannen met betrekking tot de wegen te denken aan de volgende disciplines: riolering, kunstwerken, groenvoorziening. Het beleidsplan wegbeheer heeft betrekking op de bij de gemeente Haaksbergen in beheer zijnde verhardingen.

Dit betreffen alle asfalt-, elementen- en cementbetonverhardingen. De Wegenwet eist van de beheerder ‘goed rentmeesterschap’. Dit betekent dat men ervoor moet zorgen dat het kapitaal, dat in de wegen is geïnvesteerd, in stand blijft door het tijdig plegen van onderhoud. Het betreft hierbij voornamelijk technisch beheer. Wegenwet artikel 15.1: “Het Rijk, de provincie, de gemeente en het waterschap is verplicht een weg te onderhouden, wanneer dat openbare lichaam dien tot openbaren weg heeft bestemd”. De huidige beheer- en beleidsplannen wegbeheer zijn vijf jaar oud en dienden geactualiseerd te worden.

Pagina 1 van 3

Relatie met financieel herstelplan/businesscase bedrijfsvoering. Met vaststellen van deze nota zal er een verschuiving plaats vinden in de begroting. Het reguliere budget voor het wegenonderhoud zal worden verlaagd. De dotatie aan de voorziening Wegen zal worden verhoogd. Per saldo is er meer budget nodig om het wegenonderhoud op de vastgestelde kwaliteitsniveaus te handhaven. Bestuurlijk/wettelijk kader Programmabegroting 2021, Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Wegenwet, art. 15.1 van 29 november 1994 Burgerlijk wetboek, art 6.174 lid 2 van 19 juni 2015 Uitvoeringsprogramma Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) van maart 2018 Argumenten 1.1 Het beleidsplan geeft invulling aan de visie op de toekomst. In het Beleidsplan wegbeheer wordt de visie op de toekomst weergegeven. Aspecten zoals landelijke richtlijnen, gemeentelijkbeleid, en beheercycli en duurzaamheid zijn verwoord in de visie. 1.2

Zonder actueel beleidsplan is het onmogelijk om efficiënt uitvoering te geven aan het wegenonderhoud De provincie verlangt dat beleids- en beheerplannen actueel worden gehouden, zodat het duidelijk is, voor de komende jaren, hoe het wegbeheer gevoerd moet worden en welke kosten daarmee gepaard gaan. In het plan is onderscheid gemaakt tussen klein en groot onderhoud. Klein onderhoud valt binnen het reguliere (exploitatie) budget voor wegenonderhoud. De kosten voor groot onderhoud worden onttrokken uit de voorziening wegen. 1.3 Het beleidsplan geeft aan dat de gekozen kwaliteitsniveaus uit 2015 niet verder omlaag kunnen Uit visuele inspecties is gebleken dat met name voor elementenverhardingen het huidige kwaliteitsniveau onder het afgesproken kwaliteitsniveau B ligt. Een verdere verlaging van het niveau zal kapitaalvernietiging ten gevolge hebben. Asfaltverhardingen voldoet wel aan het vastgestelde kwaliteitsniveau. In het centrumgebied wordt het niveau A gehanteerd. De woonwijken, industrie en het buitengebied onderhouden we op niveau B. Bij een lager kwaliteitsniveau nemen ook het aantal schadeclaims toe. Volgens het Burgerlijk Wetboek (art. 6:174 lid) is de wegbeheerder aansprakelijk voor schade/letsel ten gevolge van gebreken aan de weg.

1.4 Het betreft hoofdzakelijk actualisatie van bestaande uitgangspunten Het beleid dat in het beleidsplan wegbeheer is omschreven, wijkt nauwelijks af van het beleid zoals dat de afgelopen jaren door de gemeente Haaksbergen is gehanteerd. Er is bij het actualiseren onder andere rekening gehouden met de actuele onderhoudstoestand, areaaluitbreidingen, nieuwe wet- en regelgeving en nieuwe onderhoudsmethoden. 1.5 Het beleidsplan toont aan dat er meer budget nodig is voor het wegenonderhoud Op basis van het MJOP en de beschikbare budgetten voor klein en groot wegenonderhoud en de additionele kosten is per saldo € 152.000 extra nodig om het wegenonderhoud uit te kunnen voeren. Dit betekent dat het totaalbudget voor wegenonderhoud met € 152.000 per jaar verhoogd dient te worden. 2.1

Uit het beleidsplan komt naar voren welke extra financiële middelen in 2021 nodig zijn om het bestaande (wegen)areaal op het afgesproken onderhoudsniveau te onderhouden Volgens de meerjarenonderhoudsplanning (hierna MJOP) is er voor 2021 per saldo € 152.000 meer nodig om alle wegen op het afgesproken niveau te onderhouden. De extra middelen voor 2021, € 152.000, worden betrokken bij de eindejaarsrapportage 2021. 2.2

Het beleidsplan geeft aan welke financiële middelen structureel nodig zijn om het bestaande (wegen)areaal op het afgesproken onderhoudsniveau te onderhouden Op basis van het MJOP en de beschikbare budgetten voor klein en groot wegenonderhoud en de additionele kosten is per saldo € 152.000 extra nodig om het wegenonderhoud uit te kunnen voeren. Dit Pagina 2 van 3

betekent dat het totaalbudget voor wegenonderhoud met € 152.000 per jaar verhoogd dient te worden. De structureel hogere kosten vanaf 2022 tot en met 2025 worden betrokken in de begroting 2022. Risico’s 1.1 Handhaven van het huidige budget Het handhaven van het huidige onderhoudsbudget zal leiden tot verslechtering van het kwaliteitsniveau. Hierdoor zal het kwaliteitsniveau snel naar D afzakken, waarbij vooral bij asfaltverhardingen kapitaalvernietiging optreedt. Op de elementenverhardingen wordt nu al vaak een lager niveau dan gewenst geconstateerd, C in plaats van B, dit zal verder afzakken naar niveau D, wat nadelige consequenties heeft voor de verkeersveiligheid. 1.2 Verlaging van de kwaliteitsniveaus Bij verlaging van het kwaliteitsniveau, van B naar C, kan op korte termijn een bezuiniging worden behaald. Echter op lange termijn zal door een inhaalslag op het achterstallige onderhoud deze bezuiniging teniet worden gedaan. De kosten voor herstel en de indirecte kosten voor afhandeling van klachten en schadeclaims zullen hoger zijn dan de bezuiniging door het verlagen van het niveau.

Vervolgproces/communicatie/planning De planning voor het onderhoud is afgestemd op de beschikbaar gestelde middelen.

Bijlagen: Fysiek, ter inzage in raadsbibliotheek: Beleidsplan wegbeheer 2021-2025_D01 van 20 augustus 2021 Digitaal: Beleidsplan wegbeheer 2021-2025_D01 van 20 augustus 2021

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. datum.

mr. G. Raaben griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 3 van 3