Raadsvoorstel achtervangovereenkomst WSW

Raadsvoorstel Raadsvergadering

d.d. 22 december 2021

nr.

Onderwerp: Wensen en bedenkingen aangeven voor een achtervang overeenkomst WSW/gemeente

Voorstel: Geen wensen en bedenkingen inbrengen op het aangaan van een nieuwe achtervangovereenkomst met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW).

Inleiding / aanleiding Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben ons gevraagd in te stemmen met een nieuwe achtervangovereenkomst. Het WSW borgt leningen van woningcorporaties. Rijk en gemeenten staan elk voor 50% in de achtervang bij het WSW (25% wordt verdeeld over alle gemeenten en 25% wordt toegerekend aan één gemeente die in de leningovereenkomst is vermeld). Dat betekent dat wanneer een corporatie in financiële problemen geraakt, het WSW zorgt dat rente en aflossing van leningen doorgaat. WSW betaalt dit uit eigen kapitaal. Dat kapitaal kan worden aangevuld door obligo bij alle deelnemende corporaties op te halen. Pas wanneer dat onvoldoende is, komen Rijk en gemeenten als achtervanger in beeld om renteloze leningen te verstrekken. Het risico voor de achtervangers is overigens beperkt, tot nu toe heeft WSW daar nooit een beroep op gedaan. Onze gemeente heeft een achtervangovereenkomst met WSW. Wij staan in leningovereenkomsten genoemd voor de volgende corporaties: Domijn en Beter Wonen. Het gaat daarbij om sociale woningbouw binnen onze gemeentegrenzen. Er ligt een nieuwe achtervangovereenkomst voor, met een aantal wijzigingen die de positie van WSW ten opzichte van deelnemende corporaties en de achtervangers verduidelijken.

Op verzoek van de VNG wordt voor nieuwe leningen ook de verdeling van de tweede 25% achtervang veranderd. In plaats van één gemeente staan alle gemeenten in de achtervang waar een corporatie Daeb-bezit heeft (diensten van algemeen economisch belang; feitelijk sociale huurwoningen, bepaald maatschappelijk vastgoed en specifieke diensten voor de leefbaarheid). Dit voorkomt scheve verdelingen tussen gemeenten. Voor bestaande leningen verandert er niks in de verdeling, maar worden wel enkele algemene veranderingen aangekondigd. De belangrijkste veranderingen in de nieuwe standaard achtervangovereenkomst zijn: - Een aangepaste verdeelsleutel voor de gemeentelijke achtervang, gebaseerd op de marktwaarde per gemeente van het bezit van elke corporatie. - Limitering van de achtervang kan alleen nog als de gemeenten waar een corporatie bezit heeft hier een gezamenlijk voorstel voor doen. - De achtervang voor de nieuwe obligolening wordt geregeld. - De borgbare doelen zijn aangepast aan de Woningwet 2015. - De regels rond herfinanciering van bestaande geborgde leningen zijn aangescherpt. - De terugbetaling van renteloze leningen door het WSW aan de achtervangers wordt beter geregeld. Pagina 1 van 3

Bestuurlijk / wettelijk kader Woningwet 2015 Financiële verordening Provincie Besluit Gedeputeerde Staten van Overijssel d.d. 15 december 2020, het verlengen van preventief toezicht met 1 jaar. Argumenten Preventief toezicht 1.1. Het besluit past binnen de voorwaarden van preventief toezicht De financiële gevolgen van dit besluit passen binnen het niveau van de begroting 2021. De financiële positie van Haaksbergen verslechtert niet. Overige argumenten 1.1 De nieuwe overeenkomst bevat een aantal verbeteringen voor de gemeente als achtervanger De belangrijkste verbeteringen zijn de inbaarheid bij corporaties door WSW van het obligo, de regels rond herfinanciering en de terugbetaling van renteloze leningen door het WSW aan de achtervangers. 1.2 Het achtervangrisico wordt verdeeld over alle gemeenten waar een corporatie actief is Alle gemeenten waar een corporatie bezit heeft, staan in de achtervang voor geborgde leningen en niet langer één gemeente. De leningen van een corporatie zijn bedoeld voor financiering van activiteiten in het gehele werkgebied van een corporatie. Weliswaar zijn de investeringen in één jaar meestal niet gelijkmatig verdeeld over het bezit, maar over langere tijd bezien vertonen investeringen een afspiegeling van de marktwaarde van het bezit per gemeente.

De nieuwe verdeelsleutel wordt jaarlijks geactualiseerd, dus veranderingen in de omvang en waarde van het bezit worden verwerkt. Zo is Domijn actief in de gemeenten Haaksbergen, Enschede en Losser. 1.3 Er is brede steun voor de nieuwe achtervangovereenkomst bij betrokken partijen De overeenkomst is opgesteld door WSW en goedgekeurd door het Ministerie van BZK, de VNG, Aedes en de Deelnemersraad van WSW (de vertegenwoordiging van deelnemende corporaties). Bovendien is de overeenkomst getoetst door landsadvocaat Pels Rijcken. 1.4 Ook de bestaande overeenkomsten worden gewijzigd Het gaat om de borgbare doelen, het moment van terugbetaling van renteloze leningen en de definitie van herfinanciering. Deze zijn gelijk aan die in de nieuwe standaardovereenkomst. Deze wijzigingen worden begin volgend jaar door WSW aan ons voorgelegd. 1.5

De gemeenteraad dient in de gelegenheid te worden gesteld om zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. Overeenkomstig art. 7 van de financiële verordening wordt de raad in de gelegenheid gesteld wensen en bedenkingen in te brengen. Risico’s 1.1 Het niet-tekenen van de nieuwe achtervangovereenkomst heeft forse consequenties WSW borgt dan geen nieuwe leningen meer die nodig zijn voor investeringen in het corporatiebezit in Haaksbergen. Dat betekent dat Domijn of een andere woningbouwvereniging ongeborgde leningen moet aantrekken (met een hogere rente) of dat er minder in Haaksbergen wordt geïnvesteerd. Bestaande geborgde leningen blijven geborgd door WSW en Haaksbergen blijft daarvoor in de achtervang staan. De risicopositie verandert daarmee niet. Vervolgproces/communicatie/planning De nieuwe achtervangovereenkomst treedt na ondertekening in werking. Vanaf dat moment geldt de nieuwe verdeelsleutel over gemeenten en gelden de andere wijzigingen voor nieuwe leningen en

Pagina 2 van 3

herfinancieringen van bestaande leningen. De achtervang voor bestaande leningen blijft ongewijzigd, totdat deze leningen zijn afbetaald of vervangen door herfinanciering. Haaksbergen ontvangt, net als nu, jaarlijks een overzicht van haar achtervangpositie. Daarbij zal een onderscheid worden gemaakt tussen de bestaande geborgde leningen. De nieuwe achtervangovereenkomst is ook van belang voor de in onze gemeente werkzame corporaties. (Domijn en Beter Wonen). Zij worden geïnformeerd nadat de overeenkomst is ondertekend. De achtervang van bestaande leningen blijft ongewijzigd, dus de risicopositie van de gemeente verandert niet. Voor nieuwe leningen geldt de nieuwe verdeelsleutel, waardoor het risico voor de gemeente een afspiegeling wordt van de marktwaarde van het corporatiebezit per gemeente.

Bijlagen: Achtervangovereenkomst WSW Fysiek, ter inzage in raadsbibliotheek: N.v.t. Digitaal: N.v.t.

Burgemeester en wethouders

dr. R. Toet secretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Aldus vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering d.d. 22 december 2021

mr. G. Raaben griffier

mr. drs. R.G. Welten voorzitter

Pagina 3 van 3