Raadsinformatiebrief collegestandpunt inzake raadsafspraken zoutwinning

Raadsinformatiebrief

Aan de gemeenteraad

Uw kenmerk : Uw datum : Behandeld door : Harald Heukels Telefoonnummer : (053) 573 45 67

Zaaknummer Kenmerk Bijlagen Datum

: : : :

Onderwerp: collegestandpunt raadsafspraken zoutwinning

Geachte gemeenteraad, Met deze brief beantwoorden wij de vragen die de fracties gezamenlijk hebben over specifiek het onderdeel zoutwinning zoals in het document raadsafspraken 2022-2026 is verwoord. Algemeen Allereerst willen wij opmerken dat wij bij de beantwoording van uw vragen rekening dienen te houden met de wijze, waarop bevoegdheden van de diverse bestuursorganen in dit land wettelijk zijn verdeeld. Wij willen en mogen niet buiten onze bevoegdheid treden omdat, zowel wij als uw raad, bijvoorbeeld niet het bevoegde orgaan zijn om te besluiten dat in Haaksbergen zout mag worden gewonnen. Wel zijn wij van mening dat wij voor onze inwoners het eerste loket zijn en als voorportaal fungeren richting Rijksoverheid. Door de ontstane commotie vinden wij het onze verantwoordelijkheid, in samenspraak met de verschillende betrokkenen en dus ook verontruste bewoners, te werken aan voorwaarden die deze onrust in goede banen kunnen leiden. Raadsafspraken 2022-2026 inzake zoutwinning De fracties hebben afgesproken ons te vragen op korte termijn te komen met een notitie waarin in ieder geval wordt aangegeven: 1. welk standpunt vanuit de gemeente over zoutwinning richting de verantwoordelijke staatssecretaris (rijksoverheid) wordt doorgegeven, en op welke manier dat zal gebeuren; 2.

op welke manier het college de inwoners van Haaksbergen wil informeren over het verloop van de zoutwinning; 3. hoe het college wil monitoren wat de effecten van zoutwinning zijn voor de inwoners van Haaksbergen; 4. welke bevoegdheden de raad wel en niet heeft om zoutwinning en zoutwinning gerelateerde zaken te reguleren (bestemmingsplan); 5. welke compensatie voor Haaksbergen mogelijk is.

Gemeentehuis Haaksbergen Postbus 102 7480 AC, Blankenburgerstraat 28 7481 EB Haaksbergen, Tel: (053) 573 45 67, Fax: (053) 572 80 75 www.haaksbergen.nl gemeente@haaksbergen.nl Kijk voor openingstijden en het maken van een afspraak op www.haaksbergen.nl IBAN NL56 BNGH 028.50.03.194

Reactie op uw vragen Ad 1. Wij zijn op voorhand niet tegen zoutwinning in Haaksbergen. Zoals wij hiervoor in algemene zin hebben toegelicht, is het aan het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) om hierover te besluiten. Dit neemt niet weg dat wij vanuit onze zorg voor de inwoners van Haaksbergen vinden dat zoutwinning op een veilige manier dient plaats te vinden, met oog voor het behouden van een gezonde en fijne leefomgeving voor onze inwoners. Wij hebben om die reden gebruik gemaakt van onze wettelijke bevoegdheid te adviseren over de milieueffectrapportage die is uitgevoerd en over de aanvraag omgevingsvergunning die bij het ministerie van EZK is ingediend. Wij hebben hierin de samenwerking gezocht met de provincie en het waterschap die eveneens adviesrecht hebben. Daarnaast hebben wij regelmatig overleg met Nobian en het Ministerie van EZK, waarin wij voortdurend benadrukken dat zorgvuldigheid van besluitvorming voorop staat. Wij vinden het belangrijk dat besluitvorming plaatsvindt in de juiste volgorde.

Daarmee bedoelen wij dat vergunningen niet eerder worden verleend, dan dat er vooraf duidelijkheid is omtrent de milieueffecten van zoutwinning, maar ook duidelijkheid omtrent het verrichten van nulmetingen alsook financiële zekerstelling wanneer als gevolg van zoutwinning er schade ontstaat, een dusdanige financiële zekerstelling ook in het geval wanneer het bedrijf niet langer meer in het gebied aanwezig is. Tijdens de bijeenkomst op 1 juni 2022 in ‘t Meûken hebben wij vastgesteld dat Nobian hierin de nodige stappen heeft gezet. Zie ook hetgeen onder punt 3 wordt toegelicht met betrekking tot de schriftelijke toezeggingen die door Nobian zijn gedaan. Wij lezen in de brief van 18 mei 2022 van de werkgroep LAAT DE HOEVE NIET ZAKKEN dat er zorgen zijn omtrent de zoutwinning en dat er nog veel vragen onbeantwoord zijn gebleven. Te denken valt aan de systematiek van omgekeerde bewijslast, wanneer sprake is van schade aan gebouwen. Een vraag waar ook wij antwoord op willen hebben. Wij realiseren ons dat wij niet alles kunnen afdwingen, dat wij evenals de raad binnen onze bevoegdheid moeten blijven, maar wij maken ons met u hard voor de lokale belangen die spelen. Ad 2. De verantwoordelijkheid van een goede communicatie rondom het zoutwinningsproject met onze inwoners ligt bij Nobian. Het is primair aan het bedrijf uit te leggen wat zoutwinning in Haaksbergen betekent.

Wij hebben geconstateerd dat door Nobian wordt gecommuniceerd en dat de communicatie aanvankelijk overwegend gericht was op grondeigenaren en aanliggende bewoners van diverse boorlocaties. Deze gesprekken met bewoners gingen veelal over de wijze waarop de boorlocaties zo goed mogelijk landschappelijk kunnen worden ingepast. Wij zijn daarentegen altijd van mening geweest dat de communicatie veel breder zou moeten worden opgepakt en gebaseerd op een vooraf uitgedachte aanpak van communicatie. Dit hebben wij Nobian regelmatig laten weten. Tevens zijn wij van mening dat het bevoegde orgaan, het Ministerie van EZK, hierin meer regie moet nemen. Het bedrijf aanzetten om meer te communiceren vanuit een vooraf uitgedachte aanpak van communicatie en een bredere participatieve aanpak was hier op zijn plaats geweest. Wij hebben dit vanuit onze verantwoordelijkheid altijd onder

2

de aandacht gebracht. Dit alles neemt niet weg dat wij nauwlettend volgen hetgeen in de verschillende bijeenkomsten door Nobian wordt toegelicht en dat wij kennis vergaren van de diverse gesprekken die het bedrijf met onze inwoners heeft gevoerd. In uw vraag gaat het over de wijze waarop onze inwoners worden geïnformeerd over het verloop van zoutwinning. Een terechte vraag omdat deze niet enkel is gericht op de wijze van informeren aan het begin van het traject waarin het bedrijf nu ziet, maar vooral ook op de langere termijn gedurende de doorlooptijd van zoutwinning. Wij willen met inwoners en het bedrijf verkennen wat een goede wijze kan zijn en willen dit vraagstuk benaderen vanuit de gedachte van een participatieve samenleving met de zorg die zij heeft voor haar leefomgeving. Wij vermoeden dat er buiten onze gemeente waar ook zout wordt gewonnen wellicht voorbeelden zijn te vinden, die mogelijk ook in onze gemeente kunnen worden toegepast. Inmiddels heeft uw raad bereikt dat de verantwoordelijk staatssecretaris op maandag 20 juni 2022 voor een werkbezoek naar Haaksbergen komt. Tijdens dit werkbezoek staan de zorgen van inwoners centraal. Ad 3. Door Nobian zijn toezeggingen gedaan met betrekking tot de wijze van monitoren en het verrichten van nulmetingen.

Het bedrijf heeft deze toezeggingen schriftelijk vastgelegd in de brief van 3 juni 2022 gericht aan de verantwoordelijk wethouder. Wij zijn van mening dat het bedrijf een stap in de goede richting heeft gezet, maar wat ons betreft is dit niet voldoende. Wij willen hierover met Nobian, en wellicht ook met het Ministerie van EZK, verder in gesprek gaan. Het gaat daarbij onder andere om de vraag op welke wijze vrijwillige toezeggingen ook echt hard gemaakt kunnen worden, bijvoorbeeld door in de vergunning voorwaarden te verbinden. En uiteraard willen wij ook bezien of deze gedane toezeggingen voldoende zijn of dat er toch nog meer moet gebeuren. De beantwoording van deze vraag zien wij niet los van hetgeen hiervoor door ons is toegelicht over een participatieve aanpak. Ad 4. De rol van de gemeente is feitelijk vanuit wetgeving geredeneerd zeer bescheiden. De gemeenteraad is niet het bevoegde orgaan te besluiten over het wel of niet toestaan van zoutwinning, deze bevoegdheid ligt volledig bij het Ministerie van EZK. U als raad moet zich op enig moment uitspreken over het ingediende verzoek van 27 januari 2022, waarin u wordt gevraagd een zogeheten verklaring van geen bedenkingen af te geven. De besluitvorming rondom de verklaring van geen bedenkingen dient gebaseerd te zijn op ruimtelijk relevante argumenten.

En in deze situatie gaat het dan vooral om de wijze waarop de boorlocaties landschappelijk worden ingepast. Uw raad heeft hieromtrent van ons nog geen raadsvoorstel ontvangen. En dit is niet zonder reden. Wij willen, ongetwijfeld evenals als uw raad, eerst het comfort hebben dat zoutwinning op een veilige manier gaat plaatsvinden, waarbij de leefbaarheid niet in het geding komt. Dit comfort wordt door ons vooralsnog niet als zodanig ervaren. Ad 5. Wij hebben nog geen duidelijkheid over de mogelijkheden van compensatie voor Haaksbergen. Wij veronderstellen dat met deze vraag wordt gedoeld op mogelijke (financiële) bijdrages van het bedrijf aan bijvoorbeeld lokale initiatieven. Dit is nog altijd onderwerp van gesprek.

3

Standpuntbepaling Wij zijn op voorhand niet tegen zoutwinning. Een zorgvuldige besluitvorming staat voor ons voorop. Onderwerpen als leefbaarheid, veiligheid, nulmeting, monitoring en schaderegeling maken hiervan een belangrijk onderdeel uit. Wat ons betreft geldt het principe van “Nee tenzij…,” geen zoutwinning wanneer niet of niet voldoende aan onze voorwaarden is voldaan. Wij blijven uw gemeenteraad informeren over de stappen die in dit proces worden gezet. Hoogachtend, burgemeester en wethouders,

dr. R. Toet gemeentesecretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

4